Bài 2. VẺ ĐẸP CỦA THƠ CA
C. Nhà thơ góp phần đưa thơ Hai-cư thành thể thơ
II. Khám phá văn bản Câu hỏi 1: Tìm hiểu các bình diện của
2: Trình tự của bài viết
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ - GV chuyển giao nhiệm vụ Gv sử dụng kĩ thuật Khăn trải bàn
Câu hỏi 2: Trình tự của bài viết
- Trình tự của bài viết đi từ “tiếng thơ”, tức là đi từ phương diện dễ thu hút sự chú ý của người đọc ngay khi đọc bài thơ- nhạc tính của bài thơ.
Trình tự của bài viết đi từ “tiếng thu” hay
“tiếng thơ”? Theo tác giả, “tiếng thu” trong bài thơ của Lưu Trọng Lư là gì?
- HS tiếp nhận nhiệm vụ
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ
- GV quan sát, gợi mở - HS đọc thảo luận
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV gọi các nhóm báo cáo sản phẩm
- HS cử đại diện báo cáo, HS còn lại lắng nghe, bổ sung, phản biện
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức
- Theo tác giả, “tiếng thu” trong bài thơ của Lưu Trọng Lư là:
+ Tiếng thu không phải là một âm thanh riêng rẽ nào, cũng không phải là một tập hợp giản đơn nôm na của nỗi thổn thức trong đất trời, nỗi rạo rực trong lòng người và tiếng xao xạc của lá rừng. Tiếng thu là một điệu huyền.
+ Tiếng thu là cả một bản hòa âm vừa mơ hồ vừa hiển hiện của bao nỗi xôn xao ngấm ngầm trong lòng tạo vật đang hòa điệu với nỗi xôn xao huyền diệu của hồn thi nhân.
-> Tiếng thu không còn mang tính khách quan nữa mà đã trở thành tiếng lòng của người sáng tạo
NV3: Hướng dẫn học sinh đánh giá về tính hợp lí của cách tổ chức và triển khai ý tưởng trong bài viết
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ - GV chuyển giao nhiệm vụ:
Đánh giá về tính hợp lí của cách tổ chức và triển khai ý tưởng trong bài viết
- HS tiếp nhận nhiệm vụ
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ
- GV quan sát, gợi mở - HS đọc thảo luận
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV gọi các nhóm báo cáo sản phẩm
- HS cử đại diện báo cáo, HS còn lại lắng nghe, bổ sung, phản biện
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức
Câu hỏi 3: Đánh giá về tính hợp lí của cách tổ chức và triển khai ý tưởng trong bài viết
- Bài viết được triển khai theo luận điểm rõ ràng và cụ thể, mỗi đoạn sẽ có một câu chủ đề riêng, các câu trong đoạn tập trung làm rõ cho câu chủ đề. Bài viết không hề đề cập tới những gì lan man, khó hiểu, không dẫn dắt bạn đọc “cưỡi ngựa xem hoa” mà thường tập trung làm rõ hẳn vào vấn đề một cách trực diện nhưng không kém phần cuốn hút.
NV4: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu câu hỏi 4
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ - GV chuyển giao nhiệm vụ:
Gv phát PHT số 1, Hs thảo luận nhóm 4-6 em - HS tiếp nhận nhiệm vụ
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ
- GV quan sát, gợi mở - HS đọc thảo luận
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV gọi các nhóm báo cáo sản phẩm
- HS cử đại diện báo cáo, HS còn lại lắng
Câu hỏi 4. Sự khác biệt giữa Thơ mới và thơ cổ điển
- Sự khác biệt lớn nhất trong cách miêu tả thiên nhiên của Thơ mới so với thơ cổ điển là
+ Thơ cổ điển thiên về nắm bắt thiên nhiên trong trạng thái tĩnh, làm nổi bật vẻ đẹp yên tĩnh, thanh vắng. Qua đó thể hiện một tâm thế an nhiên, tĩnh tại của thi nhân xưa
+ Thơ mới làm nổi bật trạng thái xôn xao của tạo vật, của ngoại cảnh với trạng thái tâm hồn của con người đang rung cảm trước thế giới
nghe, bổ sung, phản biện
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức
- Nguyên nhân dẫn đến sự khác biệt:
Thời hiện đại cho phép con người cá nhân được giải phóng, thế giới cảm giác, cảm xúc của con người cũng được cởi trói. Nhà thơ không chỉ miêu tả thế giới mà còn phóng chiếu cảm giác, cảm xúc của mình vào trong bức tranh thế giới ấy.
Họ muốn tái hiện thế giới trong trạng thái đang vận động, đang sinh sôi chứ không phải một thế giới được ngưng kết thành một khối
NV4: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu Câu hỏi 5
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ - GV chuyển giao nhiệm vụ
Gv phát PHT số 2, Hs thảo luận nhóm đôi - HS tiếp nhận nhiệm vụ
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ
- GV quan sát, gợi mở Tên
thao tác
Biểu hiện Tầm quan trọng của các
thao tác
- HS đọc thảo luận
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV gọi các nhóm báo cáo sản phẩm
- HS cử đại diện báo cáo, HS còn lại lắng nghe, bổ sung, phản biện
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, bổ sung, chốtkiến thức
Câu hỏi 5: Tầm quan trọng của các thao tác lập luận
Tên thao tác
Biểu hiện Tầm quan trọng của các
thao tác Thống
kê Số tiết tấu và các âm bằng, trắc;
số các cụm
từ làm
thành điệp khúc
Để cảm thụ được giá trị của văn bản thơ, cần phải có sự khảo sát, thống kê kĩ lưỡng bởi mọi nhận xét đều phải được nêu trên nền một dữ kiện xác thực, chắc chắn. Bên cạnh đó, việc so sánh đối chiếu giá trị biểu đạt của từng từ ngữ khác nhau có ý nghĩa rất quan trọng, vì trong sáng tác thơ, việc lựa chọn từ ngữ luôn có một ý nghĩa đặc biệt So
sánh và đối lập
Số dòng trong các khổ; tính chất của các “tiếng”
được thể hiện bằng
các từ
tượng thanh như
“thổn thức”, “rạo rực”, “xào xạc”
Nhiệm vụ: Tổng kết
a. Mục tiêu: Khái quát lại nội dung nghệ thuật của văn bản/ Đánh giá quá trình học tập của học sinh
b. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ - GV chuyển giao nhiệm vụ
+ Theo em, nội dung của văn bản là gì?
+ Nghệ thuật đặc sắc được thể hiện qua văn bản?
- HS tiếp nhận nhiệm vụ.
III. Tổng kết 1. Nội dung
- Văn bản thể hiện được những giá trị tiêu biểu và xuất sắc trong việc sử dụng ngôn từ của Lưu Trọng Lư thể hiện trong tác phẩm Tiếng thu ở nhiều phương diện như bố cục,
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ
- GV quan sát, hướng dẫn - HS suy nghĩ
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận - Gv tổ chức hoạt động, gọi 4-5 học sinh báo cáo sản phẩm
- HS báo cáo sản phẩm, nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, đánh giá, bổ sung, chốtkiến thức
âm điệu, âm hưởng, tiết tấu, vần nhịp,...
2. Nghệ thuật
- Văn bản trình bày các luận điểm rõ ràng, chi tiết, thuyết phục, có tính liên kết
- Các luận điểm bổ sung và hỗ trợ cho nhau, có luận cứ và dẫn chứng đi kèm, tạo nên một hệ thống luận điểm logic, có sức thuyết phục cao
- Giọng văn rành mạch, lưu loát, phù hợp với bài văn nghị luận nhưng vẫn ẩn chứa cảm xúc, truyền cảm hứng và có tác động mạnh mẽ tới người đọc
Cách tổng kết 2 PHT số …
Những điều em nhận biết và làm được Những điều em còn băn khoăn
..
3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức đã học.
b. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- Gv chuyển giao nhiệm vụ: Gv tổ chức trò chơi … Câu 1: Theo tác giả, yếu tố nào đã đồng vọng mà tạo
“tiếng thu”?
Câu 2: Con người cổ điển vốn xem điều gì là gốc của sự vận động trong tạo vật?
Câu 3: Âm hưởng đặc trưng nhất vang lên từ đáy hồn Thơ mới là…?
Câu 4: Điền từ còn thiếu vào câu sau: “…không phải là một thanh âm riêng rẽ nào, cũng không phải là một tập hợp nôm na của nỗi thổn thức trong đất trời”
Câu 5: Theo tác giả, một trong những nét đặc sắc nhất của thi phẩm “Tiếng thu” là gì?
Câu 6: Thao tác lập luận nào được sử dụng trong câu văn: “Ba khổ thì khổ 1: 2 dòng; khổ 2: 3 dòng; và khổ 3:
4 dòng”
Câu 7: Điền từ còn thiếu vào đoạn văn sau: “…đanh và cao, gợi được tiếng lá quét mình trên đường phố, nó là cái hơi thu phố phường. Còn…lại trầm và đục, trong không khí này, đã gợi được vẻ âm u và huyền bí của rừng già”
- Hs tiếp nhận nhiệm vụ
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ - Gv quan sát, lắng nghe gợi mở
- HS thực hiện nhiệm vụ;
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
Gợi ý:
Câu 1: hồn thơ và hồn thu Câu 2: tĩnh
Câu 3: Xôn xao Câu 4: Tiếng thu Câu 5: Âm điệu Câu 6: Thống kê
Câu 7: xao xác và xào xạc
- Gv tổ chức hoạt động
- Hs tham gia trò chơi, trả lời câu hỏi