Phần 7: Đọc đoạn thơ sau và trả lời các câu hỏi ở dưới
B. Yêu cầu về kiến thức
- Xây dựng được luận điểm cho đoạn văn, thấy được thiên nhiên có ý nghĩa to lớn với đời sống tâm hồn của con người. Dưới đây là một số gợi ý:
+ Thiên nhiên là một phần của cuộc sống. Đến với thiên nhiên, ngắm nhìn một sông, một vầng trăng, một bông hoa nở, lắng nghe một tiếng chim ca, tiếng suối chảy…ta như thấy sự kì diệu của cuộc sống, thấy được niềm vui, niềm hạnh phúc, thấy ta được yêu thương thật nhiều.
+ Cái đẹp của thiên nhiên có sức lay động. Trong những giây phút đắm mình cùng thiên nhiên ta sẽ suy ngẫm nhiều hơn, biết trân trọng hơn cuộc sống này.
Cho điểm kiến thức kết hợp với kĩ năng. GV chấm linh hoạt, trân trọng những ý kiến sáng tạo, lí giải hợp lí.
Phần 6
a) Chép đúng các câu thơ tiếp (0,5 điểm)
Ta nghe hè dậy bên lòng Mà chân muốn đạp tan phòng hè ôi!
Ngột làm sao, chết uất thôi Khi con tu hú ngoài trời cứ kêu!
b) Khổ thơ vừa chép nằm trong tác phẩm Khi con tú hú (sáng tác 7/ 1939 khi Tố Hữu bị bắt giam trong nhà lao Thừa Phủ - Huế) (0,5 điểm)
c) Đoạn thơ vừa chép có hai câu cảm thán: (0,5 điểm)
Mà chân muốn đạp tan phòng hè ôi!
Khi con tu hú ngoài trời cứ kêu!
ành động nói: Bộc lộ cảm xúc
d) Tiếng chim tu hú kết thúc bài thơ là âm thanh của tự do bên ngoài thúc giục đến da diết, khắc khoải...(0,5 điểm)
e) Đoạn văn khoảng 10 – 12 câu (3,0 điểm)
* Hình thức: Trình bày đúng hình thức một đoạn văn, đảm bảo số câu (10 – 12 câu), có đánh số câu (0,5 điểm)
* Nội dung: (2,5 điểm)
- Mở đoạn: Giới thiệu khái quát bài thơ, tác giả, dẫn dắt đến khổ 2: Tâm trạng bực bội, đâu khổ và niềm khát khao tự do của nhà thơ.
- Thân đoạn: Nêu được các nội dung sau
+ Tâm trạng của người tù cách mạng: Đau khổ, ngột ngạt dược nhà thơ biêủ đạt trực tiếp + Bốn câu lục bát ngắt nhịp bất thường 6/2, 3/3, dùng hai câu cảm thán liên tiếp cùng với việc sử dụng các động từ mạnh: Đạp tan phòng, chết uất, các thán từ”Ôi, thôi, làm sao”đoạn thơ trở thành tiếng kêu phẫn uất của người mát tự do.
+ Cùng với tiếng kêu ấy chính là tâm trạng bực bội, ngột ngạt muốn phá tan xiềng xích của người tù cách mạng
+ Niềm khát khao tự do cháy bỏng của người tù muốn thoát ra khỏi từ ngục trở về với cuộc sống tươi đẹp tự do bên ngoài. Cảnh bên ngoài dệp bao nhiêu rực rỡ bao nhiêu thì người tù
càng đau đớn sôi sục bấy nhiêu. Đó là ý chí bất khuất kiên cường của người tù.
+ Tiếng kêu của con chim tu hú là tiếng gọi thiết tha của tự do, của sự sống đầy quyến rũ với người tù CM trẻ tuổi.
- Kết đoạn: Khái quát lại tâm trạng và niềm khát khao của người người tù.
Phần 7:
Phần 7 Đáp án Điểm
Câu 1 (1,0 điểm)
- Sáng tác trong hoàn cảnh: vào tháng 7/1939 tại nhà lao Thừa
Phủ (Huế) khi tác giả bị bắt giam vào đây chưa lâu. 0,5
- Thể thơ lục bát. 0,5
Câu 2 (1,5 điểm)
- Kiểu câu: cảm thán. 0,5
- Vì: Có từ ngữ cảm thán”ôi”, cuối câu kết thúc bằng dấu chấm
than. 0,5
+ Bộc lộ trực tiếp cảm xúc của nhân vật trữ tình: đau khổ, ngột ngạt cao độ và niềm khao khát cháy bỏng muốn thoát khỏi cảnh tù ngục để trở về với cuộc sống tự do.
0,5
Câu 3 (1,5 điểm)
Việc lặp lại tiếng chim tu hú có ý nghĩa:
Học sinh có thể có những cách diễn đạt khác nhau nhưng phải hợp lý; giám khảo tham khảo những gợi ý sau để đánh giá câu trả lời:
- Tạo nên kết cấu đầu cuối tương ứng cho bài thơ. 0,25 - Nhấn mạnh tiếng chim tu hú là tiếng gọi tha thiết của tự do, của
thế giới sự sống đầy quyến rũ đối với người tù cách mạng Tố Hữu.
0,5
- Tiếng chim tu hú ở cuối bài thơ là tiếng kêu khắc khoải, hối thúc, giục giã như thiêu đốt lòng người chiến sĩ cách mạng trẻ tuổi khiến cho người tù cảm thấy hết sức đau khổ, ngột ngạt, khao khát thoát khỏi cuộc sống giam cầm về với tự do, với đồng đội. Đây là tiếng gọi của tự do.
0,75
Phần 8.
Phần 8 Câu Đáp án
(5đ) 1 (1đ)
• VB Khi con tu hú
• Tác giả Tố Hữu 2a
(1đ)
• Chép chính xác
(Nếu chép sai thể thơ - 0.25đ, thiếu tác giả, tác phẩm trừ 0.25đ, chép sai từ - 0.25đ /từ).
2b (2.5đ)
• Hình thức: Đúng mô hình đoạn văn, đỉ số câu, diễn đạt mạch lạc,…
• Nội dung:
+ Nêu được cảm nhận về vẻ đẹp tươi mới, khoáng đạt, tràn đầy sức sống của bức tranh thôn quê vào hè (Bức tranh trong tâm tưởng)
→ Thể hiện khát vọng tự do, tình yêu quê hương của người tù cộng sản trẻ tuổi.
+ Nghệ thuật: Bút pháp miêu tả cảnh thông qua phép liệt kê (cảnh sắc, động từ, tính từ,…)
3 (2.5đ)
• Tiếng Việt: Xác định câu cảm thán
Phần 9 a. 1,5đ
- HS trình bày được hiểu biết về tác giả Tố Hữu với các ý cơ bản như sau:
+ Năm sinh – năm mất (1920-2002) + Quê quán: Thừa Thiên - Huế
+ Ở Tố Hữu có sự thống nhất giữa cuộc đời CM và cuộc đời thơ 1đ + Ông được coi là lá cờ đầu của thơ ca cách mạng và kháng chiến
- HS nêu được hoàn cảnh sáng tác với các ý cơ bản như sau:
+ Sáng tác năm 1939.
+ Khi đang bị giam trong nhà lao Thừa Phủ (Huế) 0,5đ b. 2,5đ
- Chép thuộc thơ:
+ HS chép chính xác 5 câu thơ tiếp theo
+ Chép cả câu thơ cho sẵn 1,25đ
• Sai một từ - 0,25đ
• Sai một câu - 0,25đ
- HS nêu được nhận xét về mở đầu và kết thúc bài thơ.
+ Tiếng chim tu hú xuất hiện ở đầu và cuối bài thơ
/ Đầu: Báo hiệu hè sang. 0,5đ / Cuối: Thúc giục tác giả đập tan xà lim nhốt người, đập tan xiềng xích-> trở về cuộc sống tự do
Kết cấu đầu cuối tương ứng (0,25đ) Tác dụng: Bộc lộ cảm xúc của tác giả: (0,25đ) / Tình yêu thiên nhiên tha thiết
/ Căm uất ngột ngạt vì bị giam cầm / Khát khao tự do cháy bỏng + Văn bản:“Lượm” (0,25đ) c. 4đ
● Về nội dung đảm bảo các ý sau:
- Sáu câu thơ đầu là một bức tranh về mùa hè đẹp và sống động + Màu sắc rực rỡ, tươi tắn.
+ Hình ảnh đặc trưng của mùa hè…
+ Âm thanh rộn rã…
+ Hương vị..
- Một bức tranh tràn trề nhựa sống, - Sáng tác khi tác giả đang bị giam cầm.
Phải là người thiết tha yêu cuộc sống thì mới vẽ đẹp bức tranh đẹp và sống động đến như vậy (0,5đ)
● Hình thức:
- Có sử dụng câu hỏi tu từ (0,5đ) và câu phủ định (0,5đ) (Phải gạch chân, chú thích) - Diễn đạt trôi chảy. Ý văn mạch lạc. Bố cục chặt chẽ.
- Đúng kiểu đoạn văn. Đủ số câu (0,5đ)
ĐỀ KIỂM TRA NHANH SAU TIẾT HỌC ĐỀ 1
* Gợi ý 1. Trắc nghiệm
Câu 1 2 3 4 5 6
Đáp án A B D A B C
2. Tự luận
a. Nhan đề bài thơ:
- Là một vế phụ chỉ thời gian trong một câu => gây sự chú ý.
- Tiếng chim tu hú: tín hiệu của sự sống , mùa hè.
b. Tiếng tu hú kêu tác động mạnh mẽ đến tâm hồn nhà thơ vì nó gợi nhắc về mùa hè phóng khoáng, tưng bừng với bao cảnh sắc quyến rũ đối lập với cảnh tù chật chội.
ĐỀ 2
* Gợi ý
1. Trắc nghiệm
Câu 1 2 3 4 5 6
Đáp án A C D D C A
2. Tự luận
- Thể thơ lục bát uyển chuyển, tự nhiên.
- Hình ảnh thơ gần gũi, giản dị mà giàu sức gợi, chuyển đổi tinh tế, khi thì trong sáng, tươi vui, khi thì dằn vặt, u uất.
- Giọng điệu thơ tự nhiên, dạt dào cảm xúc.
- Chi tiết nghệ thuật “tiếng chim tu hú” là một sáng tạo độc đáo, giàu ý nghĩa và sức gợi, tạo điểm nhấn cho bài thơ.
KIỂM TRA MÔN NGỮ VĂN 8 HỌC KÌ II
Thời gian: 15 phút ĐỀ 1 Họ và tên:………Lớp:
Điểm Lời phê của thầy cô giáo Ý kiến của PHHS
Câu 1. Cho câu thơ sau: “Mà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!”
a. Câu thơ trên được trích trong bài thơ nào? Của ai? Sáng tác trong hoàn cảnh nào?
………
………
………
………
b. Chép chính xác khổ thơ có chứa câu thơ trên?
………
………
………
………
………
c. Bằng 1 đoạn văn ngắn hay nêu suy nghĩ của em về cảm xúc, tâm trạng của nhân vật trữ tình trong câu thơ trên.
………
………
………
………
Câu 2. Chép lại 1 câu thơ trong 1 bài thơ đã học của chương trình lớp 8 cũng dùng để bộc lộ cảm xúc của nhân vật trữ tình. Cho biết tên tác giả, tác phẩm và cảm xúc trong câu thơ đó là cảm xúc gì?
KIỂM TRA MÔN NGỮ VĂN 8 HỌC KÌ II
Thời gian: 15 phút ĐỀ 2 Họ và tên:………Lớp:
Điểm Lời phê của thầy cô giáo Ý kiến của PHHS
Câu 1. Cho câu thơ sau: “Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá!!”
a. Câu thơ trên được trích trong bài thơ nào? Của ai? Sáng tác trong hoàn cảnh nào?
………
………
………
………...
b. Chép chính xác khổ thơ có chứa câu thơ trên?
………
………
………
………
………...
c. Bằng 1 đoạn văn ngắn hay nêu suy nghĩ của em về cảm xúc, tâm trạng của nhân vật trữ tình trong câu thơ trên.
………
………
………
………
Câu 2. Chép lại 1 câu thơ trong 1 bài thơ đã học của chương trình lớp 8 cũng dùng để bộc lộ cảm xúc của nhân vật trữ tình. Cho biết tên tác giả, tác phẩm và cảm xúc trong câu thơ đó là cảm xúc gì?
ĐÁP ÁN KIỂM TRA 15 PHÚT MÔN NGỮ VĂN 8 - HỌC KÌ II
Đề 1 Đề 2
Câu 1
a.VB: Khi con tu hú TG:Tố Hữu
HCST: Bài thơ được sáng tác trong nhà lao thừa phủ khi tác giả bị bắt giam vào 7/ 1939
VB: Quê Hương TG: Tế Hanh
HCST: Bài thơ được sáng tác 1939, khi tác giả đang sống xa quê
hương, được in trong tập Hoa niên
2đ
b
HS chép chính xác 4 câu thơ cuối bài
HS chép chính xác 4 câu thơ cuối bài
2đ
c
Gợi ý viết đoạn
- Tiếng chim tu hú gọi trời đất vào hè càng làm bừng lên niềm khao khát tự do. Động từ mạnh “ đạp tan” kết hợp câu cảm thán thể hiện rõ mong muốn phá tan cánh cửa nhà tù.
- Cảm giác ngột ngạt, uất ức bị dồn nén lâu ngày nay bùng dậy mạnh mẽ
Nhà thơ giãi bày tình cảm trực tiếp với quê hương. “ luôn tưởng nhớ”
là nỗi nhớ luôn thường trực trong lòng tác giả.
-Nhớ màu nước xanh của biển, màu bạc của cá, nhớ chiếc buồm vôi…trong hoài niệm của tác giả luôn nhớ cả hình ảnh thấp thoáng con thuyền rẽ sóng ra khơi
- Điệp từ “ nhớ”làm cho giọng thơ thiết tha, bồi hồi.
-Tiếng thơ chính là tiếng lòng của tác giả là tình yêu quê hương tha thiết của người con xa quê.
3đ
Câu 2
- HS chép đúng 1 câu thơ:
VD: Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá
- Cảm xúc trong câu thơ:
- Tác giả, tác phẩm
- HS chép đúng 1 câu thơ:
VD: Mà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!
- Cảm xúc trong câu thơ::
- Tác giả, tác phẩm
3đ
PHIẾU ÔN TẬP THƠ CA CÁCH MẠNG Bài thơ: TỨC CẢNH PÁC BÓ
I.1 Tác giả - Tác phẩm
Tác giả Tác phẩm
- ... (...), tên khai sinh là ...
- Quê quán: ...
...
...
- Cuộc đời và sự nghiệp sáng tác
+ Là ... của nước Việt Nam
+ Sau 30 năm ..., Bác trở về ... phong trào ...
+ Không chỉ có sự nghiệp cách mạng, Người còn để lại ...
... quý giá, xứng đáng là một ...
...
- Phong cách sáng tác: Thơ Bác hay viết về ...
...
...
HCST Thể loại
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
……….
……….
Bố cục
………
………
………
……….
……….
……….
I. 2. Nội dung chính và nghệ thuật nổi bật
Nội dung chính Nghệ thuật nổi bật
- Bài thơ thể hiện tinh thần ...
...
...
- Sử dụng thể thơ ... giản dị - Giọng thơ ...
...
I.2. Tác phẩm
Chép thơ
(gạch chân các từ ngữ nghệ thuật , BPTT) Nghệ thuật chính
Sáng ra bờ suối tối vào hang ……….
……….
……….
………
……….
………
……….
……….
……….
……….
……….
……….
……….
……….
……….
………
……….
……….
……….
……….
……….
……….
……….
……….
II.Câu hỏi nhanh..
1.Giải nghĩa từ:
-Bẹ: ………
-Sử Đảng: ………
2. Tìm một Văn bản đã học cũng viết về cuộc sống của Bác từ bữa ăn, nơi ở đến công việc…cho biết tên tác giả.
3. 1 VB đã học cũng dùng cặp từ trái nghĩa “ sáng – tối” để chỉ sự đối lập. Hãy viết lại câu có sử dụng cặp từ trái nghĩa này trong VB đó.
4. Câu thơ cuối của bài: “Cuộc đời cách mạng thật là sang” , theo em, vì sao HCM lại có tâm trạng ấy?
III. Luyện tập
Phần 1: Có mấy cách hiểu về 3 chữ “vẫn sẵn sàng” trong câu thơ thứ 2 bài thơ “Tức cảnh Pác Bó”? Em chọn cách nào? Vì sao?
Phần 2: Hãy tìm những điểm chung giữa bài “Tức cảnh Pác Bó” và các câu thơ dưới đây trong bài Cảnh rừng Việt bắc (1947) ? Cảnh rừng Việt Bắc thật là hay
Vượn hót chim kêu suốt cả ngày
….Non xanh nước biếc tha hồ dạo Rượu ngọt chè tươi mặc sức say.
Những điểm chung ấy nói lên điều gì?
Phần 3
a. Trong câu thơ thứ nhất, nếu thay đổi thành “Tối vào hang, sáng ra bờ suối” hay “ Sáng, tối ta vào suối với hang” thì ý nghĩa của bài thơ có bị ảnh hưởng không? Vì sao?
b.. Viết đoạn văn ngắn khoảng 10 câu nêu cảm nghĩ của em về hình ảnh Bác Hồ trong bài thơ trên.