CHƯƠNG 5 Thị trường – Cạnh tranh và độc quyền
5.5. Thị trường độc quyền tập đoàn
5.5.1. Đặc điểm của thị trường độc quyền tập đoàn
- Chỉ có một số ít các doanh nghiệp tham gia thị trường, do vậy mỗi doanh nghiệp đều có quyền kiểm soát giá cả ở một mức độ nhất định.
- Sản phẩm của các doanh nghiệp có tiêu chuẩn khác nhau nhưng có thể thay thế cho nhau trong quá trình sử dụng
- Việc tham gia hay rút khỏi thị trường là tương đối khó khăn 5.2. Một số vấn đề chú ý trong thị trường độc quyền tập đoàn
- Lợi nhuận của việc cấu kết - Cartel
ĐẠI HỌC HÙNG VƯƠNG
- Đường cầu gấp khúc đối với độc quyền nhóm
- Lý thuyết trò chơi và những quyết định phụ thuộc lẫn nhau
* Tài liệu tham khảo
1. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2006),Kinh tế học vi mô, NXB Giáo dục, Hà Nội.
2. Ngô Đình Giao (2003),101 bài tập kinh tế vi mô chọn lọc, NXB Thống kê, Hà Nội.
3. N.Gregory Mankiw (2003): Nguyên lý kinh tế học(tập 1, 2), NXB Thống kê (sách dịch bởi Khoa Kinh tế học, Đại học Kinh tế quốc dân), Hà Nội.
*) Câu hỏi ôn tập:
1. Hãy trình bày khái niệm và vai trò của thị trường?
2. Hãy trình bày đặc điểm của thị trường cạnh tranh hoàn hảo và cho biết tại sao đường chi phí cận biên MC tính từ điểm AVCmin trở lên chính là đường cung ngắn hạn của doanh nghiệp?
3. Hãy trình bầy đặc điểm của thị trường độc quyền bán và cho biết các nguyên nhândẫn đến độc quyền ban?
4. Mục đích của phân biệt giá trong độc quyền và trình bày các hình thức phân biệt giá?
5. Hãy cho biết các hình thức điều tiết độc quyền và minh hoạ bằng đồ thị?
6. Hày trình bày đặc điểm của thị trường cạnh tranh độc quyền?
7. Hày trình bày đặc điểm của thị trường cạnh tranh độc quyền tập đoàn?
8. Hãy giải thích tại sao đường cầu của doạnh nghiệp độc quyền là đường cầu gẫy khúc?
*) Bài tập:
Bài 1. Một doanh nghiệp cạnh tranh hoàn hoả có hàm tổng chi phí TC = Q2 + Q + 100 (tính bằng
$)
1. Viết phường trình biểu diễn các loại chi phí: VC; TC; AFC; AVC; ATC và MC? Minh hoạ các loại chi phí đó trên đồ thị?
2. Tìm mức giá và sản lượng hoà vốn của doanh nghiệp? Khi giá bán sản phẩm trên thị trường là 5$, doanh nghiệp nên tiếp tục sản xuất hay đóng cửa? Tại sao?
3. Nếu giá thị trường của sản phẩm là 37$, doanh nghiệp nên sản xuất bao nhiêu sản phẩm để tối đa hoá lợi nhuận? Xác định lợi nhuận tối đa đó?
4. Viết phương trình đường cung ngắn hạn của doanh nghiệp và biểu diễn lên đồ thị?
Bài 2. Một nhà độc quyền bán đang đứng trước đường cầu là P = 11 – Q, trong đó P được tính bằng nghìn đồng/sản phẩm và Q được tính bằng nghìn sản phẩm. Nhà độc quyền này có chi phí trung bình không đổi ATC = 6 ngàn đồng/sản phẩm.
1. Hãy xác định đường doanh thu cận biên và đường chi phí biên của doanh nghiệp?
2. Hãy xác định giá và sản lượng tối đa hoá của doanh nghiệp? Hãy tính mức lợi nhuận đó và tính chỉ số Lerner thể hiện mức độ độc quyền của doanh nghiệp?
ĐẠI HỌC HÙNG VƯƠNG
3. Mức giá và sản lượng tối ưu đối với nhà độc quyền này là bao nhiêu? Tính phần mất không(DWL) do hãng độc quyền này gây ra?
4. Một cơ quan điều tiết của chính phủ ấn định giá cả tối đa là 7 nghìn đồng/sản phẩm. Hãy xác định khối lượng sản phẩm và lợi nhuận của doanh nghiệp? Khi đó chỉ số Lerner thể hiện mức độ độc quyền của doanh nghiệp bằng bao nhiêu?
Bài 3. Một doanh nghiệp cạnh tranh độc quyền có hàm cầu về sản phẩm P = 16 – Q + 24/Q và hàm tổng chi phí TC = 43 + 4Q (giá và chi phí tính bằng $).
1. Viết phương trình biểu diễn các loại chi phí ngắn hạn, chi phí bình quân ngắn hạn, chi phí cận biên và doanh thu biên?
2. Xác định sản lượng, giá bán và lợi nhuận khi doanh nghiệp theo đuổi mục tiêu:
a. Tối đa hoá lợi nhuận?
b. Tối đa hoá doanh thu?
c. Tối đa hoá doanh thu có điều kiện ràng buộc lợi nhuận đạt được phải bằng 16$?
3. Nếu chính phủ đánh thuế 2$/sản phẩm bán ra thì sản lượng tối ưu, giá bán và lợi nhuận của doanh nghiệp thay đổi như thế nào?
Bài 4. Một nhà độc quyền gặp đường cầu sản phẩm đối với hai nhóm khách hàng là
P1 = 40 - 2Q1và P2= 20 – 2Q2. Trong đó: Q tính bằng nghìn sản phẩm/tuần, chi phí bình quân (ATC) và chi phí cận biên (MC) không đổi và bằng 2$.
1. Hãy xác định sản lượng, giá bán và lợi nhuận khi nhà độc quyền theo đuổi mục tiêu tối đa hoá lợi nhuận? Tính phần mất không do sức mạnh độc quyền gây ra trong trường hợp này?
2. Giả sử nhà dộc quyền có thể phân biệt giá cho khách hàng. Hãy xác định sản lượng và giá bán cho mỗi khách hàng?
3. Tính tổng lợi nhuận mà nhà độc quyền thu được khi tiến hành phân biệt giá?
ĐẠI HỌC HÙNG VƯƠNG
CHƯƠNG 6