Chương 2 VẤN ĐÊ CƠ BẢN CỦA BIÊN TẬP VÀ IN XUẤT BẢN PHẨM
3.4. CÁC LỰC LƯỢNG KINH DOANH XBP TRÊN THỊ TRƯỜNG
3.4.2. Lực lượng Tư nhân
Đây là lực lượng chiếm một tỷ trọng lớn trong tổng số lực lượng kinh doanh xuất bản phẩm hiện nay ở Việt Nam. Đồng thời cũng là điều tất yếu của nền kinh tế nhiều thành phần, bối cảnh toàn cầu hóa. Lực lượng tư nhân ra đời muộn ( từ sau khi đổi mới cơ chế quản ly) nhưng tốc độ phát triển nhanh và đóng góp vai trò to lớn vào sản xuất , chuyển tải xuất bản phẩm lưu thông trên thị trường. Lực lượng tư nhân tham gia thị
trường xuất bản phẩm dưới các dạng tổ chức sau đây:
Đó là các loại doanh nghiệp như: Công ty cổ phần, Công ty TNHH, doanh nghiệp tư nhân và các tổ chức, cá nhân, các hộ gia đình.
Doanh nghiệp trên đây do tư nhân đứng ra thành lập theo luật định và tự tổ chức hoạt động theo tôn chỉ, mục đích Nhà Nước đã quy định. Các cá nhân tự chịu trách nhiệm hoàn toàn về quá trình hoạt động của doanh nghiệp trước Nhà nước, người lao động và
xã hội . Tự chủ trong kinh doanh và tổ chức cũng như cơ chế hoạt động của tổ chức. Vì
thế họ năng động hơn, sáng tạo và đặc biệt có khả năng về huy động vốn cao.
- Doanh nghiệp tư nhân kinh doanh XBP :
Là đơn vị do các cá nhân hoặc nhóm người đứng ra thành lập để hoạt động vì mục đích kinh doanh. Hiện nay ở Việt nam loại doanh nghiệp này tồn tại dưới các dạng là : Công ty TNHH; công ty cổ phần và doanh nghiệp thuần túy của cá nhân. Doanh nghiệp này phân bổ trên phạm vi cả nước. Tuy nhiên họ tập trung nhiều ở trung tâm, các thành phố
lớn nơi dân cư đông đúc với cầu xuất bản phẩm luôn luôn cao. Hoạt động kinh doanh có
cơ hội thu lợi nhuận cao. Đồng thời họ là đối thủ cạnh tranh đáng gờm của nhiều lực lượng khác ở thị trường này.
- Nhà sách của các cá nhân, hộ gia đình.
Đây là loại hoạt động phát triển mạnh mẽ hiện nay và đóng góp vai trò quan trọng vào phát triển thị trường Xuất bản phẩm. Họ nằm trải rộng trên khắp các thị trường với quy mô nhỏ lẻ và tập trung kinh doanh sản phẩm có nhu cầu cao. Tuy nhiên lực lượng này thường hoạt động trên các thị trường trung tâm, thành phố lớn và với một khối lượng đông đúc. Lợi thế là quy mô nhỏ lẻ, chuyên kinh doanh một vài loại xuất bản phẩm phù
hợp nhu cầu thị trường, mạng lưới rộng nên họ ít gặp rủi ro . Đồng thời họ cũng dịch chuyển nhanh, thay đổi chính mình liên tục để phù hợp với nhu cầu xuất bản phẩm của thị trường
- Lực lượng đoàn thể.
Ngoài các lực lượng trên đây, hiện nay tham gia vào thị trường xuất bản phẩm còn có
các đơn vị là tổ chức đoàn thể quần chúng rất đông đảo. Họ tham gia với tư cách độc lập và chịu sự quản lý của pháp luật. Hoạt động hướng vào mục tiêu của nhóm người hay những tổ chức nhất định. Họ tổ chức kinh doanh các xuất bản phẩm chuyên dạng, thiên vào mục đích của tổ chức hay nhu cầu khách hang. Tổ chức này được hình thành bởi những nhà sách, các quán sách ,những trung tâm văn hóa Và dịch vụ, thực hiện kinh doanh nhỏ lẻ là chủ yếu.
- Lực lượng nước ngoài.
Mặc dù cho đến nay theo quy định của pháp luật Việt Nam vẫn chưa cho các doanh nghiệp, tổ chức nước ngoài được kinh doanh Sách- Báo, song các loại xuất bản phẩm khác đã được họ kinh doanh và tham gia cạnh tranh thị trường. Đó là các lọai băng đĩa, bưu thiếp, bưu ảnh, tranh ảnh và các loại xuất bản phẩm khác phục vụ nhu cầu của thị
trường. Dạng hoạt động của họ thường là các nhà kinh doanh đồng thời là nhà sản xuất.
Các sản phẩm họ kinh doanh thường có nguồn gốc từ nước ngoài hoặc của nước ngoài xuất bản ở Việt Nam.
3.4.4. Nhiệm vụ của các lực lượng tham gia thị trường XBP
Qúa trình hoạt động trên thị trường, các doanh nghiệp, tổ chức kinh doanh Xuất bản phẩm phải thực hiện nhiều hành vi. Các hành vi này là hệ thống những thao tác nhằm xác định thị trường, tập hợp hàng hóa, khuếch trương, PR chúng và tổ chức phục vụ
khách hàng. Điều đó thể hiện những nhiệm vụ cốt yếu của đơn vị kinh doanh xuất bản phẩm. Nhìn chung các lực lượng tham gia thị trường xuất bản phẩm đều có chung
những nhiệm vụ cơ bản và phải thực hiện tốt những nhiệm vụ đó để cạnh tranh thị
trường.
- Hoạt động theo cơ chế mở.
Đây là cơ chế hữu hiệu và phát triển tất yếu trong bối cảnh hiện nay. Nội dung của cơ chế mở bao gồm các vấn đề cụ thể sau:
+ Chỉ tập trung giải quyết ( tự làm) những khâu trọng yếu, quyết định chất lượng của hàng hóa xuất bản phẩm. Nếu là các Nhà xuất bản thì nên tập trung vào tìm kiếm bản thảo và tổ chức biên tập. Mục tiêu là lựa chọn được xuất bản mang tính vượt trội, tính mới và phù hợp nhu cầu thị trường cả về hình thức lẫn nội dung. Những xuất bản phẩm này phải đúng theo chức năng, nhiệm vụ , tôn chỉ mục đích của Nhà xuất bản và pháp luật nhà nước. Các khâu in và phân phối XBP nên sử dụng các lực lượng hoặc đối tác khác.
Các doanh nghiệp thuần túy kinh doanh có thể sử dụng rộng rãi các đối tượng là đại lý, cửa hàng liên doanh, liên kết tham gia vào phân phối hàng hó XBP. Bản thân doanh nghiệp chỉ tổ chức , quản lý hay phụ trách một công đoạn sản xuất nào đó có lợi thế của mình, các công việc khác thuê mướn những chuyên gia hay nhà sản xuất chuyên dụng.
Các Nhà xuất bản, Nhà in có thể chỉ sản xuất ruột sách còn bìa thuê đối tác có chuyên môn cao. Chỉ chịu trách nhiệm về biên tập nội dung và thuê các Nhà In. Từ đó họ có
điều kiện để phát huy vai trò của mình với lợi thế riêng có là năng lực chuyên môn cao hay thường được gọi là “Hoạt động mang tính chuyên nghiệp” . Vì vậy hiệu quả hoạt động của các tổ chức này cao hơn ( xuất bản phẩm sản xuất ra có chất lượng; xuất bản phẩm lưu thông dễ dàng trên thị trường; lợi ích được phân phối nhanh theo công việc .) + Tạo điều kiện để mở rộng liên kết hợp tác toàn diện trong sáng tác bản thảo, sản xuất lưu thông và tổ chức mạng lưới tiêu thụ xuất bản phẩm với trong, ngoài nước. Bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay cho phép mối đơn vị sản xuất- kinh doanh xuất bản phẩm được liên kết, hợp tác với cả trong và ngoài nước trên cơ sở pháp luật và khả năng của các bên. Đây là điều kiện quan trọng để doanh nghiệp có thêm mối quan hệ và hơn nữa là sử
dụng những lợi thế của nhau một cách hợp pháp.
+ Ưu thế của cơ chế mở:
Cần ít vốn mà làm được nhiều việc từ sản xuất- lưu thông- phân phối XBP bằng việc sử dụng vốn của người khác một cách hợp lý.
Tạo điều kiện để phát huy hết thế mạnh của mình và tổ chức tốt mối quan hệ thị trường ( có thêm nhiều bạn hàng, đối tác).
Nâng cao không ngừng chất lượng hàng cũng như khả năng phổ biến rộng rãi xuất bản phẩm ra thị trường. Mang lại hiệu quả kinh tế cho doanh nghiệp và các đồng minh của mình.
Tạo ra một thị trường cạnh tranh cân sức và cạnh tranh trong hợp tác. Gỉam bớt cạnh tranh chụp dật, thiếu lành mạnh trên thị trường xuất bản phẩm như trong nhiều năm qua ở Việt Nam. Tuy nhiên, đây là vấn đề quan trọng, vấn đề đặt ra cho cơ quan quản lý Nhà
nước đối với việc định hướng và quản lý các hoạt động sản xuất- kinh doanh XBP.
Tạo cơ hội cho quản lý thị trường xuất bản phẩm phát triển đúng hướng và góp phần nâng cao , phát triển hài hòa 3 lợi ích. ( lợi ích cá nhân người lao động; lợi ích của doanh nghiệp và lợi ích của Nhà nước.)
- Tổ chức hoạt động sản xuất, kinh doanh theo đúng chuyên môn của mình.
Hoạt động chuyên môn chính là công việc cụ thể theo tôn chỉ mục đích với các chức năng, nhiệm vụ của doanh nghiệp và tổ chức kinh doanh XBP . Đây là hoạt động mấu chốt quyết định sự tồn tại, phát triển hay không của đơn vị mình.. Trên thực tế hiện nay, đơn vị kinh doanh tồn tại nhiều hoạt động tổng hợp, dưới nhiều loại công việc khác nhau:
+ Đơn vị vừa tổ chức sản xuất, vừa lưu thông- phát hành xuất bản phẩm. Đó là các Nhà
xuất bản , các đơn vị Phát hành được phép theo quy định của Nhà Nước. Các đơn vị này cần lựa chọn những loại xuất bản phẩm đúng định hướng và phù hợp nhu cầu để tổ chức sản xuất ra và mang phân phối. Đó là các Nhà xuất bản. Tự tìm kiếm bản thảo có giá trị
để tổ chức liên kết xuất bản với đơn vị có lợi thế cho mình và độc quyền phân phối, lưu thông ra thị trường.
+ Đơn vị chỉ chuyên sản xuất hoặc chuyên phân phối lưu thông (Phát hành). Hiện nay ở
Việt Nam có nhiều Nhà xuất bản và nhiều đơn vị phát hành xuất bản phẩm chỉ có khả
năng làm một chức năng đó là Xuất bản hay Phát hành. Các Nhà xuất bản này nên tập trung làm tốt những mảng sách chủ đạo, có tính đặc trưng của mình mà những nhà sản xuất khác không có. Cố gắng đổi mới mẫu mã và tìm kiếm đề tài hay, phù hợp thị
trường và hấp dẫn khách hàng. Tuy nhiên những đơn vị này nếu chỉ làm một chức năng thì thực tế hiệu quả hoạt động của họ thấp
Các đơn vị Phát hành cẩn tìm nguồn cung cấp XBP phù hợp nhu cầu thị trường mình đang hoạt động với chất lượng đúng theo định hướng. Đồng thời nỗ lực tìm kiếm , mở
rộng thị trường hoạt động và thực hiện kỹ năng kinh doanh chuyên nghiệp gây hấp dẫn, thu hút khách hàng. Điều quan trọng hơn với họ là nỗ lực để tìm đối tác, hợp tác cả
trong sản xuất và lưu thông.
- Tập trung hành vi kinh doanh vào tay mình:
Hành vi kinh doanh là rất đa dạng và phong phú, biểu hiện của quá trình hoạt động từ sản xuất, tạo nguồn hàng thích hợp nhu cầu thị trường đến khuếch trương và quảng bá
xuất bản phẩm nhằm phân phối, lưu thông có hiệu quả. Qúa trình đó, hành vi nào cũng quan trọng và cần thiết. hành vi trứơc dẫn dắt và chụi tác động mạnh của hành vi sau và
ngược lại. Vì thế các đơn vị kinh doanh phải biết tập trung cao, toàn diện hành vi kinh doanh vào tay mình.
+ Tổ chức nghiên cứu nhu cầu thị trường.
Đây là công việc trước tiên, có ý nghĩa quyết định hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. Nghiên cứu nhu cầu của khách hàng về Xuất bản phẩm giúp doanh nghiệp, đơn vị kinh doanh XBP có định hương đúng trong sản xuất, khai thác và phân phối, Phát hành Xuất bản phẩm đến người dân- khách hàng trên mọi vùng, miền và lãnh thổ thị
trường. Đồng thời với đó là phát hành, tiếp nhận và phân phối xuất bản phẩm ra nhước ngoài, nhập xuất bản phẩm vào, thỏa mãn nhu cầu của khách hang trong nước. Đây là
thực hiện nguyên tắc: Sản xuất, kinh doanh, Phát hành gắn với thị trường XBP và
Pháp luật Nhà nước.
Một nhà Tiên tri đã khảng định: “ Nhà kinh doanh không nghiên cứu nhu cầu về hàng hóa của mình sẽ bán, đang bán trên thị trường thì chẳng khác nào người lái tầu biển không có địa đồ”. Đó là hoạt động không xác định phương hướng, mục đích phải đạt. Từ
đó nên cả tổ chức, quản lý và thực hiện sẽ bị lúng túng, không hướng đích.
Nghiên cứu nhu cầu khách hàng có vị trí trước tiên và đặc biệt quan trọng trong kinh doanh xuất bản phẩm. Nghiên cứu nhu cầu khiến cho các nhà kinh doanh nắm bắt được mong muốn của khách hàng về Xuất bản phẩm. Hiểu rõ được Khi nào họ có đòi hỏi, họ
đòi hỏi về loại xuất bản phẩm nào? Bao nhiêu về lượng và đáp ứng họ bằng cách nào?
Đây là những thông số quan trọng , như những thông điệp nhận từ khách hàng mà doanh nghiệp phải xử lý và đáp ứng.
THÔNG ĐIỆP
Khách hàng………Doanh nghiệp- XỬ LÝ, THỎA MÃN ( Muốn gì, muốn như thế nào? ) ( Hành vi của người cung cấp XBP) Phương pháp nghiên cứu nhu cầu:
Nghiên cứu tại bàn………. Xác định nhu cầu đã có, đang có. Thông qua các tài liệu sẵn có và thông tin trên mạng.
Nghiên cứu tại thị trường………Xác định nhu cầu đang có trên thị trường thông qua các hành vi, kỹ năng phù hợp.
Nghiên cứu qua điều tra………..Xác định nhu cầu tương lai thông qua phiếu điều tra.
Xem xét quá khứ
Kết luận: Xét hiện tại ………..Dự báo nhu cầu, ra quyết định Xét sự phỏng đoán
+Tổ chức các mối quan hệ giao dịch trong kinh doanh:
……… Đa phương mối quan hệ ( quan hệ theo chiều ngang và theo phạm vi của thị trường. )
……… Đa chiều mối quan hệ. ( Quan hệ theo chiều dọc và ngược lại trên thị
trường)
……….Đa dạng hóa mặt hàng ( Sách, văn hóa phẩm, văn phòng phẩm các loại;
xuất bản phẩm trong nước và nước ngoài.)
………..Đa dạng hóa biện pháp pháp kinh doanh ( Các kỹ năng phong phú và phù
hợp với hang hóa, đối tượng khách hang, môi trường kinh doanh…) + Tổ chức đáp ứng tốt nhu cầu.
Đây là quá trình thể hiện các hành vi như tập hợp trong tay mình khối lượng hàng hóa, đủ, đúng số lượng, đúng thời gian thị trường cần. Những xuất bản phẩm này còn phải đảm bảo nội dung đúng theo quy định pháp luật.; Sử dụng biện pháp hỗ trợ kinh doanh như: Quảng cáo, tiếp thị, kỹ năng bán hàng sao cho phù hợp với hàng hóa, thị
trường và yêu cầu mua của khách hàng. Những kỹ năng, nghệ thuật sắp xếp, trưng bầy hàng hóa XBP, giao tiếp bán hàng đạt chuẩn mực văn hóa để hấp dẫn khách hàng trên thị trường.… Từ đó thực hiện hành vi phân phối- bán Xuất bản phẩm theo mong muốn khách hàng và mục tiêu của doanh nghiệp xuất bản phẩm.
+ Quản lý tốt nguồn vốn, vật tư kỹ thuật của đơn vị :
Đây là nhiệm vụ cực kỳ quan trọng, có ảnh hưởng trực tiếp tới hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. Qúa trình thực hiện hành vi này là :
…. Khai thác, sử dụng vốn với việc bảo toàn và phát triển vốn của đơn vị
…….Sử dụng có hiệu quả cơ sở vật chất kỹ thuật của doanh nghiệp song song với việc bảo toàn nó theo yêu cầu kinh doanh trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu hóa hiện nay.
…. Sử dụng có hiệu quả đội ngũ lao động .( kích thích và đãi ngộ đúng để thu được chất lượng lao động mới).
…. Phát huy hết khả năng của các bộ phận trong doanh nghiệp, tạo cơ chế hợp tác, bình đẳng, hữu nghị trong các nhóm người của cộng đồng doanh nghiệp.
+ Tuân thủ pháp luật.
Xuất bản phẩm là hàng hóa đặc thù, kinh doanh xuất bản phẩm là hoạt động đặc thù
như đã phân tích ở trên. Do đó các đơn vị Xuất bản, Phát hành trong quá trình hoạt động phải thực hiện đúng theo pháp luật của Nhà nước quy định . Đó là Luật xuất bản, Luật bản quyền tác giả và Luật doanh nghiệp. Hoạt động không vì mục tiêu kiếm tiền mà còn là mục tiêu vì sự phát triển và tiến bộ của xã hội.
Đồng thời kinh doanh XBP phải góp phần tích cực thực hiện có hiệu quả các nhiệm vụ
chính trị, kinh tế của địa phương và đất nước. Thông qua việc kinh doanh xuất bản phẩm cần dấy lên một phong trào tốt trong các sự kiện, các cuộc vận động chính trị, văn hóa của địa phương như : đền ơn đáp nghĩa, uống nước nhớ nguồn; học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh. Với các sự kiện ghi dấu mốc lịch sử của địa phương, của ngành nghề, của đoàn thể hay của đất nước.
* * *