II. 1Thực trạng công tác kế hoạch hoá (hoạch định) nhân lực cho dự án
II.2. Thực Trạng của công tác tuyển dụng
3. Quá trình tuyển dụng
3.1. Quỏ trỡnh tuyển mộ.
Để tuyển dụng đợc những ngời chất lợng đỳng theo yờu cầu của nhà mỏy thỡ Cụng ty cú thể tuyển từ cỏc nguồn sau đõy :
3.1.1 Nguồn nội bộ của Cụng ty.
Đõy là nguồn lao động thực sự cú chất lợng bởi vỡ họ đó phải qua một thời gian tuyển dụng từ trớc ở Cụng ty đồng thời đó phải qua giai đoạn làm việc tại Cụng ty cho nờn Cụng ty cú những đỏnh giỏ rất cụ thể của từng ng- ời. Lỳc này, Cụng ty đang xem xột tỡnh hỡnh nhõn sự và nhu cầu của cỏc cỏn bộ cụng nhõn viờn ở từng bộ phận, bớc đầu nhà mỏy đi vào hoạt động Cụng ty sẽ cử một số vị trớ trong cụng ty xuống cụng tỏc tại nhà mỏy nhằm đảm bảo cho quỏ trỡnh sản xuất kinh doanh ổn định, và đi đỳng tiến độ sản xuất
đồng thời kốm cặp, dỡu dắt chỉ bảo kinh nghiệm cho những nhõn viờn mới của nhà mỏy. Cụ thể:
+ Cỏc cấp quản trị sẽ thuyờn chuyển một số vị trớ trong phũng kinh doanh, xuất khẩu và xỳc tiến thơng mại cựng một số vị trớ của phũng cụng nghệ và mụi trờng (Bao gồm: kĩ s điện, kĩ s cụng nghệ chế biến thực phẩm, kĩ s cấp thoỏt nớc, kĩ s về cấp hơi...) xuống làm việc tại nhà mỏy trong cỏc phũng kinh doanh và tiếp thị.
+ Một nhõn viờn của phũng tổ chức lao động và tiền lơng làm việc tại phũng hành chớnh quản trị.
Cụng việc của cỏc cỏn bộ cụng nhõn viờn này chỉ dừng lại khi nào cỏc nhõn viờn mới thành thạo, tớch luỹ đợc kinh nghiệm và cú khả năng tự thực hiện nhiệm vụ của mỡnh, hay số sinh viờn đăng ký đi đào tạo ra trờng thay thế. Tuy nhiờn, nếu cú nhu cầu thỡ cỏc cấp quản trị Cụng ty sẽ căn cứ vào tỡnh hỡnh nhõn lực hiện cú tại cỏc phũng của Cụng ty rồi mới ra quyết định cho nhõn viờn đú ở lại tiếp tục cụng tỏc làm việc tại nhà mỏy hay khụng.
Hầu hết số cỏn bộ trong nội bộ Cụng ty đợc cỏc cấp lónh đạo nhà mỏy đỏnh giỏ là những lực lợng then chốt, những vị trớ chủ chốt sẽ tiến hành những khõu và những cụng việc quan trọng trong nhà mỏy. Số lao động này sẽ đợc Cụng ty bố trớ vào làm việc tại cỏc phũng quản lý kỹ thuật xõy dựng và kỹ
thuật cụng nghệ, kinh doanh tiếp thị và tổ chức hành chớnh. Dự kiến mỗi phũng Cụng ty sẽ thuyờn chuyển một vị trớ đồng thời kết hợp với số học viờn đang đào tạo tại trờng cụng nhõn cơ điện II cú học lực và điểm tổng kết cao.
- Đối tợng sẽ đợc Cụng ty thuyờn chuyển là những lao động trẻ đó cú kinh nghiệm cũng nh năng lực và khả năng chuyờn mụn cú nhu cầu nõng cao trỡnh độ và kinh nghiệm chuyờn mụn. Đặc biệt, Cụng ty rất khuyến khớch những nhõn viờn quờ ở Thanh hoỏ tỡnh nguyện về làm việc tại nhà mỏy. Cụng ty sẽ thực hiện cụng tỏc thuyờn chuyển dựa trờn yếu tố đầu tiờn là sự tự nguyện của nhõn viờn, cũn nếu khụng cú trờng hợp nào tỡnh nguyện thỡ Cụng ty sẽ thực hiện việc thuyờn chuyển những nhõn viờn trẻ về làm việc cho nhà mỏy. Cho đến nay Cụng ty đó hoàn thành việc thuyờn chuyển đội ngũ lao động này đó sẵn sàng làm việc khi nhà mỏy đi vào hoạt động. Nhờ cú việc thuyờn chuyển một số nhõn viờn trong Cụng ty xuống làm việc tại nhà mỏy mà cỏc cấp lónh đạo Cụng ty cú thể yờn tõm và tin tởng phần nào vỡ đó cú những vị trớ chủ chốt trong việc triển khai dự ỏn. Tuy nhiờn, cụng tỏc thuyờn chuyển của Cụng ty cũng đang gặp những khú khăn nhất định.
Bởi vỡ hầu hết số nhõn viờn đợc thuyờn chuyển cú thể núi là bị ộp buộc.
Chớnh vỡ thế, tất cả họ đều cú một tõm lý khụng đợc thoải mỏi cho dự họ đó
đợc Cụng ty hứa hẹn rất nhiều. Tõm lý ức chế của cỏc nhõn viờn này rất cú thể gõy ra sự trỡ trệ trong sản xuất. Đõy là một điều rất nguy hiểm cho nhà mỏy vỡ đõy đều là những vị trớ chủ chốt của nhà mỏy.
- Cỏc phơng phỏp: Để thu hỳt đợc số lao động trong nội Cụng ty về làm việc tại nhà mỏy Cụng ty đó sử dụng phơng phỏp thụng bỏo trờn cỏc bản tin tại Cụng ty. Nội dung của cỏc bản thụng bỏo là nhằm cung cấp những thụng tin về cụng việc, chức vụ và vị trớ của từng cụng việc cụ thể mà Cụng ty đang cần từ nguồn lực bờn trong của Cụng ty. Cỏc bản thụng bỏo đ- ợc cỏc cấp lónh đạo Cụng ty thực hiện với hy vọng cú thể thu hỳt đợc số nhõn viờn của Cụng ty tham gia đăng ký tuyển dụng. Ngoài ra, cỏc cấp lónh
đạo Cụng ty cũn sử dụng phơng phỏp núi chuyện thuyết phục cỏc nhõn viờn khi đó tỡm đợc họ. Nh vậy với một loạt cỏc biện phỏp đợc thực hiện thỡ cho
đến nay mặc dự nhà mỏy cha đi vào hoạt động nhng cụng tỏc thuyờn chuyển
đó cơ bản đợc hoàn thành. Số cỏn bộ mà sẽ là nũng cốt của nhà mỏy đó đợc cỏc cấp quản trị chuẩn bị từ nội bộ Cụng ty đó sẵn sàng phục vụ cho yờu cầu sản xuỏt khi cú hiệu lệnh.
3.1.2 Nguồn từ bờn ngoài :
- Cỏc nguồn để tuyển chọn: Hiện Cụng ty thụng qua cỏc mối quan hệ của cỏn bộ trong Cụng ty để tuyển từ bạn bố của nhõn viờn một bộ phận khỏc Cụng ty thụng qua số sinh việ mới tốt nghiệp tại cỏc trờng đào tạo cụ thể Cụng ty đang phối hợp với trờng Đại học Bỏch khoa Hà Nội, Đại học Xõy Dựng Hà Nội, Đại học Thuỷ Lợi, Đại học Giao thụng Vận Tải để tuyển một số kĩ s cú chuyờn ngành về cơ khớ, tự động hoỏ, xõy dựng cơ bản nồi hơi, cấp thoỏt nớc, xử lớ nớc thải, kết hợp với cỏc trờng Đại học Kinh Tế Quốc Dõn Hà Nội, Đại học Tài Chớnh kế Toỏn, Đại học Thơng Mại, Đại học Ngoại Thơng Hà Nội để tuyển một số vị trớ marketting nghiờn cứu thị trờng và kinh doanh tiếp thị. Ngoài ra, Cụng ty cũn phối hợp với trờng Đại học Mỹ Thuật Hà Nội tuyển một số nhõn viờn cú nghiệp vụ thiết kế mẫu mó, ỏp phớt quảng cỏo, thiết kế bao bỡ và trờng Đại học Nụng Nghiệp I Hà Nội để tuyển số cỏn bộ trồng trọt và bảo vệ thực vật. Tuy nhiờn với những gỡ
mà Cụng ty cú thỡ khả năng tuyển dụng đợc số lao động từ cỏc trờng là rất thấp. Hiện, Cụng ty chỉ tuyển đợc một số ớt cỏn bộ - cụ thể mới đợc 5 kỹ s trẻ theo cỏc chuyờn ngành cơ khớ và tự động hoỏ từ nguồn này. Đõy là một hạn chế to lớn của Cụng ty trong quỏ trỡnh tuyển dụng nhõn viờn để cú đợc một lực lợng lao động vững mạnh cho nhà mỏy. Đồng thời qua doanh nghiệp bạn nh Cụng ty đồ hộp Nam Hà, Vĩnh Phỳ Cụng ty đó tuyển đợc 15 cỏc đồng chớ đó từng là trởng ca và phú ca. Đõy sẽ là cỏc vị trớ chủ chốt của nhà mỏy trong thời gian tới khi nhà mỏy đi vào hoạt động. Tuy nhiờn, hầu hết số cỏn bộ này đó đứng tuổi chỉ cú thể cống hiến cho nhà mỏy trong một thời gian ngắn nữa. Đõy cũng là một khú khăn nữa cho cỏc quản trị Cụng ty trong việc thực hiện mục tiờu về nhõn sự. Nhng đặc biệt Cụng ty đó mời đợc 1 cỏn bộ đó nghỉ hu của Cụng ty sẽ tự nguyện về làm việc cho nhà mỏy trong bộ phận điện mỏy. Đõy là một thành cụng lớn của Cụng ty trong việc tuyển dụng nhõn viờn. Cụng ty hy vọng với kinh nghiệm và năng lực chuyờn mụn của cụng nhõn đú sẽ giỳp cho quỏ trỡnh sản xuất đợc trụi trảy nhờ việc cung cấp điện một cỏch liờn tục và ổn định. Và chắc chắn một điều là dới sự dỡu dắt của cỏn bộ này cỏc cụng nhõn trẻ của nhà mỏy sẽ học hỏi đợc những kinh nghiệm bổ ớch. và một số nhõn viờn đang làm việc tại địa phơng.Túm lại, Cụng ty đang cú rất nhiều nguồn để lựa chọn tuy nhiờn cụng tỏc tuyển dụng cũng đang gặp một số khú khăn đỏng kể. Để khắc phục những khú khăn đú Cụng ty đó phải đa ra những giải phỏp thớch hợp. Nhận thấy rừ khả
năng tuyển dụng lao động từ nguồn sinh viờn mới ra trờng là rất khú, trừ việc tuyển dụng những kỹ s trồng trọt và bảo vệ thực vật. Vỡ hiện nay cụng tỏc làm việc ban đầu giữa phũng tổ chức lao động và tiền lơng của Cụng ty và trờng đại học Nụng Nghiệp I cú dấu hiệu rất khả thi. Ngoài ra Cụng ty đó
tuyển đợc một số cỏn bộ trồng trọt đang làm việc tại cỏc nụng trờng địa ph-
ơng. Vỡ thế cho đến nay số cỏn bộ nụng vụ của nhà mỏy về cơ bản đó đầy
đủ cả về số lợng và chất lợng. Đặc biệt đợc sự giỳp đỡ của Bộ Cụng ty đó
mời đợc 1 chuyờn gia trong lĩnh vực trồng trọt, đảm nhiệm cụng tỏc nhõn giống và chỉ đạo cụng tỏc gieo trồng chăm súc dứa. Hiện nay, Cụng ty đang nhờ Bộ Nụng Nghiệp và PTNT trong việc tuyển dụng lao động trong cỏc nhà mỏy, doanh nghiệp bạn trực thuộc quyền quản lý của Bộ.
- Đối tợng đợc tuyển chọn: Đối tợng đợc tuyển chọn là những kỹ s trẻ cú chuyờn mụn và năng lực về cỏc chuyờn ngành nh cơ khớ, tự động hoỏ, nồi hơi, cấp thoỏt nớc, cụng nghệ chế biến... Cỏc cử nhõn kinh tế cú nghiệp vụ về kế toỏn, nghiờn cứu thị trờng, quản trị nhõn lực... và cỏc chuyờn gia về trồng trọt, gieo trồng và bảo vệ thực vật.
- Cỏc phơng phỏp: Để tuyển dụng lao động từ nguồn này Cụng ty đó
nhờ vào sự giỳp đỡ của cỏc nhõn viờn trong Cụng ty giới thiệu bạn bố, ngời thõn, đồng thời cử nhõn viờn tới tận cỏc trờng học để thực hiện cụng tỏc tuyển dụng. Ngoài ra, cụng ty cũn thực hiện một số phơng phỏp khỏc nh quảng cỏo trờn trờn truyền hỡnh, bỏo chớ, trờn cỏc phơng tiện thụng tin đại chỳng.
3.2 Quỏ trỡnh tuyển chọn.
3.2.1 Dự kiến tiến trỡnh tuyển chọn đợc Cụng ty dự kiến theo cỏc bớc nh sau:
+ Bớc 1: Thành lập hội đồng quản trị.
+ Bớc 2: Thực hiện sơ tuyển thụng qua nghiờn cứu hồ sơ.
+ Bớc 3: Phỏng vấn tổng hợp.
+ Bớc 4: Phỏng vấn nghiệp vụ.
+ Bớc 5: Trỡnh hội đồng quản trị và quyết định tuyển chọn.
Chỳng ta cú thể mụ tả toàn bộ tiến trỡnh này nh sau:
+ Bớc 1: Thành lập hội đồng quản trị: Mục đớch của việc thành lập hội
đồng quản trị là để thỳc đẩy cụng tỏc tuyển chọn lao động theo đỳng kế hoạch và đảm bảo việc tuyển đợc những ngời đỳng theo yờu cầu mà cụng ty
đang cần, đồng thời đảm bảo tớnh khỏch quan trong cụng tỏc tuyển dụng.
Đõy là bộ phận quyết định cuối cựng xem ứng viờn đú cú đợc làm việc tại nhà mỏy hay khụng. Dự kiến hội đồng quản trị sẽ cú trởng phũng của phũng tổ chức lao động và tiền lơng, ngời lónh đạo trực tiếp, giỏm đốc cụng ty và một th ký.
+ Bớc 2: Thực hiện sơ tuyển thụng qua ngiờn cứu hồ sơ. Sau khi tiếp nhận hồ sơ xin việc của cỏc ứng viờn cỏc nhõn viờn trong phũng tổ chực lao
động và tiền lơng đặc biệt là trởng phũng sẽ nghiờn cứu hồ sơ của cỏc ứng viờn nhằm mục đớch là nắm bắt đợc sơ lợc về cỏc ứng viờn. Từ đú loại trừ cỏc ứng viờn khụng thớch hợp ngay từ ban đầu. Cỏc ứng viờn vợt qua vũng sơ tuyển này sẽ đợc phũng thụng bỏo lịch làm việc cụ thể tiếp theo nh về địa
điểm, thời gian.
+ Bớc 3: Phỏng vấn tổng hợp. Cỏc ứng viờn sẽ đợc phỏng vấn tổng hợp về cỏc lĩnh vực nh tõm lý, sở thớch, nghề nghiệp, và sơ lợc về chuyờn mụn...
Mục đớch của bớc này là nhằm tỡm hiểu tõm lý, cỏ tớnh, và thấy đợc phần nào khả năng chuyờn mụn của ứng viờn. Bớc này rất quan trọng bởi vỡ nhà mỏy đợc xõy dựng tại một huyện nghốo thiếu thốn mọi mặt nờn lần phỏng vấn này giỳp cho cụng ty cú thể tỡm đợc những ngời sẵn sàng gắn bú với nhà mỏy lõu dài.
+ Bớc 4: Phỏng vấn nghiệp vụ. Đay là bớc quan trọng nhất trong quỏ
trỡnh tuyển chọn. Bởi vỡ lần phỏng vấn này sẽ giỳp cho cụng ty hiểu rừ hơn về năng lực chuyờn mụn và kinh nghiệm làm việc của cỏc ứng viờn. Trong lần phỏng vấn này cỏc ứng viờn sẽ phải trả lời cỏc cõu hỏi liờn quan đến khả
năng chuyờn mụn của họ.
+ Bớc 5: Trỡnh hội đồng quản trị và quyết định tuyển chọn. Sau khi cỏc ứng viờn đó vợt qua tất cả cỏc bớc tại phũng tổ chức lao động và tiền lơng.
Hồ sơ và kết quả của những bớc trớc sẽ dợc phũng tổ chức lao động và tiền lơng gửi lờn hội đồng quản trị xột duyệt. Nếu cú những trờng hợp cũn cú
điều cha đợc làm sỏng tỏ hội đồng quản trị sẽ cho gọi ứng viờn lờn và thực hiện phỏng vấn một lần nữa rồi mới đa ra quết định chớnh thức. Trớc khi đa ra cỏc quyết định chớnh thức hội đồng quản trị sẽ gặp cỏc ứng viờn một lần
nữa để núi rừ tỡnh hỡnh hoạt động của nhà mỏy để cỏc ứng viờn đợc biết. Sau
đú mới làm cỏc thủ tục khỏc nh ký hợp đồng, phỏt thể và ghi chộp hồ sơ.
Nh vậy, cỏc bớc tuyển chọn tại Cụng ty đợc rỳt ngắn hơn so với cở lý luận nhng rất phự hợp với tỡnh hỡnh thực tế và đặc điểm cụng việc tại nhà mỏy. Xột về cơ bản vẫn đầy đủ cỏc bớc quan trọng trong tuyển chọn, do đú vẫn đạt đợc hiệu quả trong quỏ trỡnh tuyển chọn. Đặc biệt nội dung phỏng vấn cũn trắc nghiệm đợc tõm lý ứng cử viờn.
3.2.2 Dự kiến về cỏc phơng phỏp tuyển dụng lao động cho dự ỏn nhà mỏy chế biến thực phẩm xuất khẩu Nh Thanh - Dõy chuyền nớc giải khỏt.
* Dự kiến về phơng phỏp trắc nghiệm (Tests ).
Nhận thấy rừ vai trũ to lớn của phơng phỏp trắc nghiệm trong cụng tỏc tuyển dụng lao động cho dự ỏn nhà mỏy cỏc cấp quản trị đang phối hợp với phũng tổ chức tiền lơng của cụng ty thực hiện cụng tỏc thiết kế cỏc bảng cõu hỏi (Tests) phự hợp với những thuận lợi và khú khăn của doanh nghiệp.
Hiện trong đú cụng ty đang chỳ trọng vào thiết kế cỏc bảng cõu hỏi trắc nghiệm nh sau:
- Trắc nghiệm năng khiếu và chuyờn mụn.
- Trắc nghiệm về sở thớch việc làm.
- Trắc nghiệm về tõm lý.
Trong đú cỏc cấp quản trị của cụng ty rất quan tõm tới trắc nghiệm sở thớch việc làm và trắc nghiệm về tõm lý. Bởi vỡ với tỡnh hỡnh khú khăn về
địa điểm xa xụi, thiếu thốn về nhiều mặt cụng ty rất khú cú thể thu hỳt đợc nhiều lao động về làm việc với nhà mỏy lõu dài cú thể thu hỳt đợc lao động cho nhà mỏy từ nguồn sinh viờn mới ra trờng, nhng họ chỉ về với tớnh chất là nõng cao kinh nghiệm. Sau khi tớch luỹ đủ kinh nghiệm rồi họ sẽ rời bỏ nhà mỏy sang làm việc với cụng ty khỏc cú điều kiện hơn. Do đú, ngời mà cụng ty cần là những ngời cú tõm huyết cú năng lực, trỡnh độ và sự gắn bú yờu nghề, sẵn sàng gắn bú với cụng ty lõu dài. Chớnh vỡ thế, Cụng ty sẽ tập trung thiết kế cỏc trắc nghiệm này nhằm tỡm đợc ngời mà mỡnh đang cần.
Tuy nhiờn, hiện cụng ty đang gặp phải những khú khăn trong việc thiết kế cỏc bảng cõu hỏi và việc thu hỳt lao động.
* Dự kiến về phỏng vấn (Interview).
Hiện cụng ty cũng đang dự kiến phơng phỏp phỏng vấn thớch hợp.
Đối với từng loại ứng viờn khỏc nhau cụng ty sẽ ỏp dụng một phơng phỏp phỏng vấn khỏc nhau. Nh cú thể tiến hành phỏng vấn hội đồng, phỏng vấn căng thẳng (stress Interview) hay phỏng vấn mụ tả hành vi (Behavional description Interview) hoặc phỏng vấn cỏ nhõn và phỏng vấn nhúm (One- on - one/ group Interview). Cụng ty hiện cũng sẽ dự kiến quỏ trỡnh phỏng vấn sẽ diễn ra theo hai giai đoạn là phỏng vấn sơ bộ để nhằm loại bỏ cỏc ứng viờn khụng phự hợp, và phỏng vấn sõu để cú thể đa ra cỏc lựa chọn cuối cựng. Nhng hiện cụng ty cũng đang gặp khú khăn rất lớn trong việc thiết kế cỏc mẫu phỏng vấn.
Cụng tỏc chuẩn bị phỏng vấn đang đợc cỏc cấp quản trị tiến hành nh sau:
- Xỏc định ngời phụ trỏch phỏng vấn: Ngời đảm đơng phụ trỏch cụng tỏc phỏng vấn giữ một vai trũ lớn và cú tinh quyết định tới thành cụng của cụng tỏc phỏng vấn của cụng ty. Phũng tổ chức lao động và tiền lơng của cụng ty
đó đợc cỏc nhà lónh đạo cụng ty giao cho trọng trỏch thực hiện phỏng vấn cỏc ứng viờn. Phũng sẽ tiếp nhận đơn xin việc của cỏc ứng viờn. Sau khi xem xột kỹ càng đơn xin việc và cỏc giấy tờ khỏc cú liờn quan tới cỏc ứng viờn, trởng phũng nhõn sự sẽ trực tiếp phỏng vấn cỏc ứng viờn ngay tại phũng và sẽ đa ra cỏc quyết định lựa chọn hay khụng lựa chọn cỏc ứng viờn
đú. Kết quả của cuộc phỏng vấn sẽ đợc cụng ty thụng bỏo trờn bảng thụng tin sau đú vài ngày. Cỏc ứng viờn đó trỳng tuyển trớc khi vào làm việc tại nhà mỏy phải ký hợp đồng lao động và thoả ớc lao động tập thể. Hỡnh thức hợp đồng cũng đợc thực hiện nh ở cụng ty tức là thử việc hai thỏng sau đú sẽ ký hợp đồng một năm sau giai đoạn tập sự đú sẽ đợc cụng ty ký dài hạn.
Tuy nhiờn trong một số trờng hợp tuyển một số vị trớ chủ chốt, quan trọng trong bộ mỏy quản lý điều hành sản xuất nh cỏc vị trớ phú giỏm đốc điều hành sản xuất, phú giỏm đốc nụng vụ, trởng phũng kỹ thuật vật t sẽ do giỏm
đốc cụng ty trực tiếp đứng ra phỏng vấn. Dựa vào kinh nghiệm vốn cú của mỡnh cụng ty sẽ quyết định lựa chọn chớnh xỏc hơn.
- Thực trạng về cụng tỏc chuẩn bị phỏng vấn: Trớc khi tiến hành cuộc phỏng vấn thỡ những ngời cú trỏch nhiệm phải làm tốt cụng tỏc chuẩn bị cho cuộc phỏng vấn. Trong cụng ty cụng tỏc chuẩn bị cho phỏng vấn đợc
thực hiện một cỏch triệt để. Trớc hết cỏc phỏng vấn viờn phải chỳ giải hồ sơ.
Nghĩa là phỏng vấn viờn sẽ phải ghi ra những thắc mắc của mỡnh đũi hỏi cỏc ứng viờn vầ phải làm sỏng tỏ. Cỏc cõu hỏi phải đợc chuẩn bị từ trớc, đặc biệt là cỏc cõu hỏi gợi mở tõm lý của cỏ nhõn. Trong khi đú cỏc ứng viờn phải nộp cho cỏc phỏng vấn viờn cỏc giấy tờ cần thiết. Đồng thời, phải trả
lời cỏc cõu hỏi thật chõn thật, đỳng sự thật.