Để giúp các em hiểu và nhớ được kiến thức cơ bản người giáo viên dạy Toán phải có những phương pháp tốt, tích cực để thu hút sự hứng thú của các em.. Một trong những cách để giúp học sin
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THÀNH PHỐ VĨNH YÊN
TRƯỜNG THCS TÍCH SƠN
=====***=====
BÁO CÁO GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
GIẢNG DẠY MÔN TOÁN.
Tên giải pháp: Một số kỹ thuật dạy học trong kiểm tra, đánh giá học sinh ở trường THCS.
Tác giả: Bùi Thị Hải Yến
Môn: Toán
Trường: THCS Tích Sơn
Vĩnh Yên, năm 2021
Trang 2BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG GIẢI PHÁP
1 Lời giới thiệu
Toán học là một môn học có ý nghĩa đặc biệt với học sinh phổ thông Nó giúp học sinh phát triển tư duy logic, phát triển năng lực trí tuệ và hình thành các phẩm chất đạo đức, hơn nữa môn toán là một môn học công cụ nên việc học tốt môn toán sẽ giúp học sinh học tốt các môn học khác Tuy nhiên môn toán cũng là môn học vừa khô khan, vừa khó đối với học sinh
Hơn nữa môn toán là một trong những môn quan trọng được biết đến từ lớp 1 nên lượng kiến thức nhiều và có tính logic Khi giáo viên muốn mở rộng kiến thức và đưa ra bài tập nâng cao cho học sinh khá, giỏi phải đảm bảo dạy cho học sinh nắm chắc phần cơ bản Với học sinh trung bình và yếu kém thường không nhớ hết kiến thức cũ nên không thể hiểu và làm được phần mới, đa phần làm bài một cách máy móc dẫn đến là chán và sợ môn học Để giúp các em hiểu
và nhớ được kiến thức cơ bản người giáo viên dạy Toán phải có những phương pháp tốt, tích cực để thu hút sự hứng thú của các em
Một trong những cách để giúp học sinh tích cực, hứng thú trong quá trình học tập - kiểm tra, giúp học sinh năng động hơn… đó là
sử dụng một số kỹ thuật kiểm tra, đánh giá Trong nhiều năm dạy học tôi đã tìm hiểu và thấy rằng trong mỗi tiết học đều có mục củng cố (hay còn gọi là kiểm tra, đánh giá) và chúng ta thường làm là: Đưa ra 1 số câu hỏi tái hiện kiến thức có trong bài hoặc 1 số bài tập trắc nghiệm, 1 vài bài tập vận dụng nội dung đã học, gọi theo ý chủ quan học sinh lên bảng làm, chỉ thi thoảng có 1
số trò chơi, Hạn chế của cách này là do không đủ thời gian nên bắt buộc chúng ta phải làm như vậy; với cách làm này chỉ 1 vài học sinh chăm chỉ thì hoạt động, còn những học sinh khác thì không làm việc; học sinh trả lời chỉ là đọc lại kiến thức đã ghi được, mà không kiểm tra được năng lực thực tế của học sinh; cảm xúc của học sinh khi thực hiện cũng không tích cực và có cảm giác nhàm chán; sự kết nối giữa giáo viên và học sinh mang tính áp đặt không thân thiện Đó là lí do vì sao chúng ta phải thay đổi cách kiểm tra, đánh giá Nên tôi
mạnh dạn đưa ra “ Một số kỹ thuật dạy học trong kiểm tra, đánh giá học sinh ở
trường THCS” để giờ học đạt hiệu quả hơn
2 Tên giải pháp
Một số kỹ thuật dạy học trong kiểm tra, đánh giá học sinh ở trường THCS
3 Lĩnh vực áp dụng giải pháp
- Giải pháp áp dụng khi tiến hành củng cố kiến thức học sinh trong tiết dạy
- Giải pháp góp phần nâng cao chất lượng dạy và học môn Toán
- Ngoài môn toán các môn học khác hoặc các hoạt động ngoại khóa có thể tham khảo các kỹ thuật này
4 Ngày giải pháp được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: 06/9/2019
Trang 35.1 Thực trạng của quá trình giảng dạy hiện nay
Đa số bước củng cố thầy cô thường đưa ra 1 số câu hỏi dưới dạng trắc nghiệm, hoặc 1 số câu hỏi để khái quát lại bài
Theo cách này chỉ 1 số học sinh làm việc, nhiều học sinh khác không làm việc
Học sinh trả lời chỉ là đọc lại những kiến thức đã được ghi
Nên chưa đánh giá được năng lực thực sự của học sinh, hiệu quả của quá trình dạy học chưa cao Để có được hiệu quả cao hơn trong quá trình dạy học tôi đưa ra một số giải pháp sau
5.2 Một số giải pháp
Giải pháp 1: Có nhật ký học tập
* Cách làm: Mỗi học sinh có một quyển nhật kí hoặc làm một quyển
chung cho cả lớp Giành cho học sinh thời gian 1 đến 2 phút cuối giờ hoặc làm ở nhà
+ Ghi lại tất cả những cảm xúc của tiết học
+ Điều gì đã diễn ra trong tiết học?
+ Ấn tượng nhất câu trả lời của bạn nào?
+ Thích nhất nội dung gì?
+ Cảm
Trang 4*Tác dụng:
+ Học sinh tập trung hơn trong giờ học
+ Bắt buộc học sinh phải ghi nhớ trong bài học
+ Kiến thức và cảm xúc luôn đi liền với nhau Khi học sinh đã yêu thích thì bảo gì cũng làm, hoặc tự tìm hiểu để thể hiện với thầy cô
Giải pháp 2: Phiếu quà tặng (Voucher)
*Cách làm:
+ Phiếu có in một hình nào đó, hoặc phiếu trắng có triện dấu của cô giáo + Gọi học sinh trả lời được câu hỏi của giáo viên hoặc nêu lại điều đã học được trong giờ học này
+ Nếu thực hiện được giáo viên đóng dấu vào phiếu
+ Cuối mỗi chương hoặc mỗi tháng hoặc mỗi kì giáo viên sẽ thực hiện một
lần đổi quà Quà tặng mỗi lần thay đổi tạo bất ngờ cho học sinh
*Ý nghĩa:
+ Học sinh tập trung hơn trong giờ học
Trang 5+ Hào hứng học để dược trả lời bài.
Giải pháp 3: Hoạt động cặp đôi
*Cách làm:
Yêu cầu 2 học sinh ngồi cạnh nhau, quay mặt vào nhau, dạy nhau những kiến thức đã học được trong buổi học hôm nay hoặc những kiến thức liên quan đã học được (Coi như 1 học sinh làm giáo viên, 1 học sinh làm học
sinh) Sau đó giáo viên dùng quân bài để gọi bất kỳ 1 bạn nào trong cặp đôi
đó, điểm của bạn trả lời là điểm của 2 bạn học sinh trong nhóm
*Ý nghĩa:
- 100% học sinh phải làm việc
- Học sinh đóng vai là giáo viên sẽ nắm chắc bài hơn, học sinh còn lại có thể thấy dễ dàng hơn khi trao đổi, hỏi han bạn
- Học sinh được rèn tính đồng đội, đoàn kết
Giải pháp 4 Học sinh tự đánh giá
*Cách làm:
+ Mỗi học sinh dùng giấy nhớ ghi lại những kiến thức mình thu được (tóm tắt), những vấn đề thấy khó khăn
+ Sau đó dán các tờ giấy lên bảng ở các vị trí khác nhau (khoảng 6-10 bạn
1 lúc)
Chèn ảnh hs hoạt động nhóm
Trang 6*Ý nghĩa:
+ Giáo viên có thể tổng hợp, nhìn lại được những gì học sinh hứng thú nhất, khó khăn nhất, từ đó điều chỉnh được phương pháp dạy học
Giải pháp 5: Hộp thẻ tên
*Cách làm:
+ Trộn bộ bài, rồi gọi 1 học sinh bất kỳ trên quân bài lên bảng trong bộ bài
+ Yêu cầu học sinh suy nghĩ đặt câu hỏi đối với giáo viên hoặc nói lên một điều thích nhất trong giờ học Sau đó bạn được rút 1 quân bài bất kỳ là 1 bạn trong lớp để trả lời câu hỏi
* Ý nghĩa:
+ Bất kỳ học sinh nào cũng phải chuẩn bị, suy nghĩ Bất kỳ học sinh nào cũng có thể là người phải đặt câu hỏi và phải trả lời Buộc học sinh phải tái hiện kiến thức trong đầu, cũng như luôn luôn trong tâm thế trả lời, chuẩn bị tìm ra các đáp án, câu trả lời cho các câu hỏi mà các bạn và giáo viên đặt ra trong lớp
5.3 Khả năng áp dụng của giải pháp
Để kiểm tra năng lực nhận thức của học sinh cũng như mức độ nắm kiến thức và kỹ năng hiểu biết của từng học sinh
Trang 7gì và khi chúng chưa biết điều gì chúng sẽ có cơ hội để trở về nhà hoặc tiếp tục
để đạt kết quả tốt
Những giải pháp nêu trong sáng kiến nhằm mục đích bồi dưỡng và phát triển kiến thức, kỹ năng, năng lực cho học sinh vừa bền vững, vừa sâu sắc; phát huy tối đa sự tham gia tích cực của người học Học sinh có khả năng tự tìm ra kiến thức, tự mình tham gia các hoạt động để vừa làm vững chắc kiến thức, vừa rèn luyện kỹ năng, năng lực Sáng kiến này còn tác động rất lớn đến việc phát triển tiềm lực trí tuệ, nâng cao năng lực tư duy độc lập và khả năng tìm tòi sáng tạo cho học sinh, năng lực hợp tác Tuy nhiên cần biết vận dụng các giải pháp một cách hợp lý cho từng bài học cụ thể thì mới đạt được kết quả cao
Giải pháp này được nhà trường đánh giá cao, đồng nghiệp trong nhà trường ủng hộ Dự kiến có thể áp dụng rộng rãi vào bài giảng ở các môn học ở các trường trong huyện, tỉnh Bởi vì chúng ta luôn phải trả lời câu hỏi: Học để làm gì? Học như thế nào cho hiệu quả và mỗi ngày đến trường là một ngày vui Thì một số giải pháp của tôi đã phần nào đáp ứng được yêu cầu đó
Trên đây mới chỉ là một số giải pháp trong muôn vàn giải pháp của các cách tổ chức hoạt động củng cố trong giờ học Nhưng vì thời gian có hạn tôi mới chỉ đưa ra một số giải pháp để giúp cho trong mỗi bài giảng có sự lôi cuốn thu hút, tạo hứng thú cho học sinh khi học tập Trong khi viết sáng kiến này chắc chắn tôi chưa thấy hết được những ưu điểm và tồn tại trong tiến trình áp dụng, tôi rất mong được sự góp ý của các đồng nghiệp để sáng kiến này ngày càng hoàn thiện hơn
6 Những thông tin cần được bảo mật (nếu có): Không
7 Các điều kiện cần thiết để áp dụng giải pháp
- Thời gian: + Giáo viên bố trí thời gian hợp lý để học sinh có thời gian
tìm tòi trên nhiều kênh thông tin, tái hiện kiến thức
+ Áp dụng thử từ tháng 9/2019 đến tháng 12/2020
- Con người: Giáo viên phải thường xuyên tìm tòi những kiến thức mới, mang tính thời sự liên quan đến bài học để gây hứng thú với học sinh, do đó giáo viên luôn phải trau dồi chuyên môn, nâng cao trình độ, tìm những giải pháp hay, hiệu quả Giáo viên phải biết các tổ chức, định hướng cho học sinh tham gia tích cực vào các hoạt động học tập, có những hình thức động viên, khen thưởng kịp thời
- Cơ sở vật chất (máy chiếu, dụng cụ thí nghiệm ): Nhà trường cần tạo điều kiện có phòng học bộ môn để giáo viên sử dụng những tư liệu cần thiết tránh mất thời gian
8 Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng giải pháp theo ý kiến của tác giả và theo ý kiến của tổ chức, cá nhân đã tham gia áp dụng giải pháp lần đầu, kể cả áp dụng thử
8.1 Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng sáng kiến theo ý kiến của tác giả
Trang 8- Khi hướng dẫn học sinh thực hiện một số kỹ thuật dạy học trong phần
ôn tập củng cố thấy học sinh hào hứng, hồi hộp, chủ động hơn Tuy nhiên người
giáo viên luôn trau dồi chuyên môn nghiệp vụ, thay đổi hình thức tổ chức dạy học phát huy tính chủ động, tích cực, sáng tạo của học sinh Nên trình độ chuyên môn của giáo viên được nâng lên
- Chất lượng đại trà tăng lên, lần đầu tiên môn toán trường THCS Tích Sơn đứng thứ 17 toàn tỉnh trong kì thi vào lớp 10 năm học 2020-2021
- Chất lượng mũi nhọn tăng hơn so với năm trước, đặc biệt kết quả học sinh giỏi môn Toán lớp 9 năm 2019- 2020 đã có học sinh đạt giải cấp thành phố, với một trường đại trà đặc biệt là về môn Toán để có học sinh đạt giải là một điều khó khăn
- Giữa giáo viên và học sinh có mối quan hệ gần gũi, thân thiết
8.2 Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng sáng kiến theo ý kiến của tổ chức, cá nhân
Sau khi áp dụng các giải pháp này vào giảng dạy tôi thấy chất lượng HS nâng cao rõ rệt Dưới đây là kết quả sau khi thực hiện đề tài
Năm
học Lớp HS Số
2019
–
2020
9A 42 30 71,4 10 23,84 2 4,76 0 0 0 0
9C 39 5 12,82 11 28,2 20 51,2
Qua bảng trên ta thấy trường THCS Tích Sơn:
- Năm học 2019-2020 học sinh từ trung bình trở lên đạt tỷ lệ 96,3% và
tỉ lệ học sinh giỏi cũng tăng (Sau khi áp dụng)
- Thực hiện so sánh khảo sát chất lượng trước và sau khi thực hiện đề tài tỷ lệ bình quân HS đạt từ trung bình trở lên tăng rõ rệt, đặc biệt sau khi thực hiện đề tài thêm nhiều học sinh yêu thích bộ môn Toán hơn, không còn thấy môn Toán là khô cứng và rời rạc
Qua kinh nghiệm sử dụng một số kỹ thuật dạy học trong đánh giá cuối giờ học, tôi thấy kiến thức và kĩ năng của các em sẽ được củng cố một cách vững chắc, kết quả học tập không ngừng được nâng cao Học sinh đã thực sự chủ động, không còn gượng ép, đã biết tự lĩnh hội tri thức cho mình, từ đó tạo niềm say mê và hứng thú trong học tập môn Toán Tuy nhiên giáo viên cũng phải chịu khó tìm tòi, khéo léo phối hợp giữa nội dung bài dạy và kỹ thuật kiểm tra, đánh giá sao cho phù hợp với từng mức độ kiến thức đối với từng đối tượng
Trang 99 Danh sách những tổ chức đã tham gia áp dụng thử hoặc áp dụng sáng kiến lần đầu
chức/cá nhân
áp dụng sáng kiến
1 Học sinh lớp
9 Trường THCS Tích Sơn
Tích Sơn, Vĩnh Yên, Vĩnh Phúc
- Phạm vi: Các trường THCS trong toàn tỉnh
1 - Lĩnh vực: Một số kỹ thuật dạy học trong kiểm tra, đánh giá cuối giờ học
Tích Sơn, ngày tháng 01 năm 2021
Hiệu trưởng
(Ký tên, đóng dấu)
Nguyễn Thị Ngọc Hiền
Tích Sơn, ngày tháng 01 năm 2021
Tổ trưởng chuyên môn
Bùi Thị Hải Yến
Tích Sơn, ngày 15 tháng 01 năm 2021
Tác giả giải pháp
Bùi Thị Hải Yến
