- Nêu vấn đề: Trong số đó, câu tục ngữ “lá lành đùm lá rách” là bài học quý giá về tình đoàn kết, tương thân tương ái giữa người với người trong xã hội.. Thân bài: 5,0 điểm Luận điểm 1:
Trang 1PHÒNG GD VÀ ĐT KIM SƠN
TRƯỜNG THCS VĂN HẢI
ĐỀ CHÍNH THỨC 01
ĐỀ KIỂM TRA CHẤT LƯỢNG HỌC KÌ II
NĂM HỌC 2019-2020 MÔN NGỮ VĂN 7
(Thời gian làm bài 90 phút Không kể thời gian giao đề)
Phần I: Đọc-hiểu (3,0 điểm)
Cho đoạn văn sau:
"Văn chương gây cho ta những tình cảm ta không có, luyện những tình cảm
ta sẵn có; cuộc đời phù phiếm và chật hẹp của cá nhân vì văn chương mà trở nên thâm trầm và rộng rãi đến trăm nghìn lần."
( SGK, Ngữ văn 7- tập 2)
Câu 1: Đoạn văn được trích trong văn bản nào? Tác giả là ai? (0,5 điểm)
Câu 2: Nêu nội dung của đoạn văn trên? ( 1.0 điểm)
Câu 3: Tác giả đã sử dụng biện pháp tu từ gì trong đoạn trên? Nêu tác dụng của
biện pháp tu từ đó? ( 0,5 điểm)
Câu 4: Cho biết công dụng của dấu chấm phẩy trong đoạn văn? ( 1.0 điểm)
Phần II Phần tự luận:(7,0 điểm)
Viết một bài văn nghị luận giải thích câu tục ngữ: “Lá lành đùm lá rách”
Trang 2
-HẾT -HƯỚNG DẪN CHẤM KIỂM TRA CHẤT LƯỢNG HỌC KÌ II
Năm học: 2019-2020 MÔN: NGỮ VĂN 7
(Hướng dẫn chấm gồm 02 trang)
Phần I: Đọc-hiểu (3,0 điểm)
Câu 1:
- Đoạn văn trích trong văn bản: "Ý nghĩa văn chương" (0,25)
- Tác giả: Hoài Thanh.(0,25)
Câu 2:
- Nội dung của đoạn văn: Tác giả nêu ra nhận định về tác dụng của văn chương Văn chương giúp bồi dưỡng tư tưởng, tình cảm cho con người, giúp con người hướng tới những cái đẹp của cuộc đời (1,0)
Câu 3:
- Biện pháp tu từ: Điệp ngữ (0,25)
- Tác dụng: Nhấn mạnh tác dụng của văn chương.(0,5)
Câu 4: Công dụng của dấu chấm phẩy: Đánh dấu ranh giới giữa các vế của một
câu ghép có cấu tạo phức tạp.(0,25)
II Phần tự luận:
A/ Yêu cầu chung:
- Thể loại: Bài văn nghị luận giải thích
- Nội dung: “Lá lành đùm lá rách” là bài học quý giá về tình đoàn kết, tương thân tương ái giữa người với người trong xã hội
- Hình thức: Trình bày sạch đẹp, bố cục rõ ràng
B/ Yêu cầu cụ thể: Bài viết cần đảm bảo các nội dung cơ bản sau:
a Mở bài: (1,0 điểm)
- Dẫn dắt vấn đề: Ca dao, tục ngữ là kho tàng quý báu mà ông cha ta để lại cho thế hệ sau Mỗi câu ca dao, tục ngữ đều là kinh nghiệm, lời khuyên từ các thế
hệ đi trước cho con cháu sau này
- Nêu vấn đề: Trong số đó, câu tục ngữ “lá lành đùm lá rách” là bài học quý giá về tình đoàn kết, tương thân tương ái giữa người với người trong xã hội
b Thân bài: (5,0 điểm)
Luận điểm 1: Giải thích (1,5 điểm)
- Nghĩa đen: Lá lành che chở, bao bọc lá rách khỏi những tác động xấu từ môi trường
- Nghĩa bóng:
+ Lá lành: Chỉ những người có cuộc sống đầy đủ, khỏe mạnh trong xã hội + Lá rách: Chỉ những người có cuộc sống thiếu thốn, khiếm khuyến về cả vật chất, tinh thần, sức khỏe…
+ đùm: bao bọc, giúp đỡ, cưu mang, chia sẻ…
⇒ Nghĩa bóng: Những người có cuộc sống đầy đủ cần biết đùm bọc, giúp đỡ những người gặp hoàn cảnh khó khăn Trong cuộc sống, con người phải biết yêu thương, giúp đỡ lẫn nhau
Luận điểm 2: Tại sao lại phải sống đùm bọc, yêu thương lẫn nhau (2,5 điểm)
Trang 3- Câu tục ngữ là lời khuyên dạy của ông cha ta về lối sống yêu thương, đoàn kết, đùm bọc lẫn nhau Đây cũng là một trong những phẩm chất quý báu của người dân Việt Nam
- Trong cuộc sống, mỗi người không sống cô lập một mình mà sống trong một tập thể, một cộng đồng, vì vậy, sự sẻ chia, đoàn kết là vô cùng cần thiết để xây dựng một xã hội tốt đẹp
- Khi một người gặp phải hoàn cảnh khó khăn, thiếu thốn (vật chất, tinh thần, sức khỏe) thì những người xung quanh cần có sự đồng cảm, giúp đỡ, đùm bọc để họ có thể cố gắng vượt qua hoàn cảnh, nỗi đau Có như vậy, xã hội mới trở nên văn minh và ngày càng phát triển
- “Cho đi là nhận lại”, nếu chúng ta biết đùm bọc, giúp đỡ những người gặp khó khăn thì không chỉ tự ta thấy thoải mái trong lòng mà còn được những người xung quanh cũng sẽ tin tưởng, quý mến, và tôn trọng Và chắc chắn trên con đường đời, nếu không may ta gặp khó khăn thì cũng sẽ có những bàn tay đưa ra
giúp đỡ ta vượt qua tất cả (Lấy dẫn chứng khi đồng bào miền Trung gặp bão lũ)
- Chúng ta thực hiện lời khuyên như thế nào?
+ Hằng năm tham gia những đợt quyên góp vì người nghèo, ủng hộ những nạn nhân bị thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn,
+ Một xã hội văn minh, hạnh phúc, tiến bộ là một xã hội mà ở đó con người luôn biết đoàn kết, yêu thương, quý trọng lẫn nhau: làm từ thiện
+ Chúng ta chỉ sống yên lành khi những người xung quanh ta hạnh phúc
- Ngược lại, nếu trước những sự khó khăn, thiếu thốn của người khác mà ta dửng dưng, vô cảm, ích kỉ thì chắc chắn sẽ bị nhận lại những “quả báo” khôn lường
Luận điểm 3: Làm thế nào để rèn luyện lối sống yêu thương, đùm bọc lẫn nhau
(0,5 điểm)
- Rèn luyện đạo đức, phẩm chất, lối sống cao đẹp
- Luôn sẵn sàng giúp đỡ những người gặp khó khăn bằng các hành động cụ thể, nghĩa cử cao đẹp
- Kêu gọi giúp đỡ những cảnh ngộ khó khăn ở địa phương và trên khắp mọi miền đất nước
Luận điểm 4: Mở rộng vấn đề (0,5 điểm)
- Phê phán những người có lối sống ích kỉ, chỉ biết lo cho bản thân mình, vô cảm, dửng dưng trước những khó khăn, bất hạnh của người khác
- Phê phán những người lợi dụng tình thương của mọi người để ỷ lại, lười biếng, chỉ muốn nhận sự giúp đỡ của người khác mà không biết cố gắng vươn lên
c Kết bài: (1,0 điểm)
- Khẳng định lại giá trị của câu tục ngữ: Câu tục ngữ còn nguyên giá trị cho đến ngày nay, trở thành truyền thống đạo đức quý báu của dân tộc ta
- Bài học rút ra và liên hệ bản thân: Chúng ta cần phải biết giữ gìn và phát huy những giá trị truyền thống tốt đẹp này
Trang 4PHÒNG GD VÀ ĐT KIM SƠN
TRƯỜNG THCS VĂN HẢI
ĐỀ CHÍNH THỨC 02
ĐỀ KIỂM TRA CHẤT LƯỢNG HỌC KÌ II
NĂM HỌC 2019-2020 MÔN NGỮ VĂN 7
(Thời gian làm bài 90 phút Không kể thời gian giao đề)
Phần I Đọc-hiểu (3,0 điểm)
Hãy đọc kĩ đoạn văn sau và trả lời câu hỏi bên dưới (từ câu 1 đến câu 4, mỗi
ý đúng 0,5 điểm)
“…Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý Có khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm Bổn phận của chúng ta là làm cho những của quý kín đáo ấy đều được đưa ra trưng bày Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào công việc yêu nước, công việc kháng chiến” (Ngữ văn 7 – tập 2, trang 25)
a) Đoạn văn trên được trích từ văn bản nào? Tác giả là ai? Và được viết theo phương thức biểu đạt chính nào? (0,75 điểm)
b) Xác định các câu rút gọn có trong đoạn trích và cho biết rút gọn thành phần nào? (1,0 điểm)
c) Xác định phép liệt kê được sử dụng trong đoạn trích? (0,5 điểm)
d) Tìm cụm chủ - vị dùng để mở rộng câu và phân tích cụ thể mở rộng thành phần gì trong câu sau? (0,75 điểm)
"Bổn phận của chúng ta là làm cho những của quý kín đáo ấy đều được đưa
ra trưng bày"
Phần II Phần tự luận:(7,0 điểm)
Nhân dân ta thường nhắc nhở nhau: Ăn quả nhớ kẻ trồng cây Hãy chứng
minh lời nhắc nhở đó là nét đẹp truyền thống đạo lí của dân tộc Việt Nam bằng một bài văn nghị luận ngắn
Trang 5
-HẾT -HƯỚNG DẪN CHẤM KIỂM TRA CHẤT LƯỢNG HỌC KÌ II
Năm học: 2019-2020 MÔN: NGỮ VĂN 7
(Hướng dẫn chấm gồm 01 trang)
Phần I: Đọc-hiểu (3,0 điểm)
a
- Xác định được đúng văn bản: Tinh thần yêu nước của nhân dân ta (0,25 điểm)
- Nêu đúng tác giả: Hồ Chí Minh (0,25 điểm)
- Xác định đúng phương thức biểu đạt chính: Nghị luận (0,25 điểm)
b
- Xác định đúng ba câu rút gọn Mỗi câu đúng (0,25 điểm)
+ Có khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy
+ Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm
+ Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào công cuộc yêu nước, công việc kháng chiến
- Xác định đúng thành phần được rút gọn trong 3 câu là: Chủ ngữ (0,25 điểm)
c Xác định đúng phép liệt kê trong câu: Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, (0,5 điểm)
d Xác định được cụm C - V dùng để mở rộng câu (0,5 điểm)
- Phân tích: (0,25 điểm)
Bổn phận của chúng ta là làm cho những của quý kín đáo ấy đều được đưa ra trưng bày
CN ĐT C VN V
=> Mở rộng phần phụ sau cụm động từ (bổ ngữ)
Phần II Phần tự luận:(7,0 điểm)
1 Mở bài (1,0 điểm)
- Giới thiệu về lòng biết ơn của con người
- Dẫn câu tục ngữ
- Khẳng định: Là nét đẹp truyền thống đạo lý của dân tộc Việt Nam
2 Thân bài (5,0 điểm)
* Giải thích: (1,0 điểm)
- Nghĩa đen: Khi ăn quả phải biết ơn người trồng cây
- Nghĩa bóng: Người được hưởng thành quả phải nhớ tới người tạo ra thành quả đó Thế hệ sau phải ghi nhớ công ơn của thế hệ trước
* Chứng minh: Dân tộc Việt Nam sống theo đạo lí đó (4,0 điểm)
- Học sinh trình bày được những dẫn chứng phù hợp, sắp xếp hợp lý thể hiện truyền thống Ăn quả nhớ kẻ trồng cây của dân tộc ta (Học sinh cơ bản phải biết kết hợp dẫn chứng và lý lẽ) (3,5 điểm)
- Các thế hệ sau không chỉ hưởng thụ mà còn phải biết gìn giữ, vun đắp, phát triển những thành quả do các thế hệ trước tạo dựng nên (0,5 điểm)
3 Kết bài: (1,0 điểm)
- Khẳng định lại đó là một truyền thống tốt đẹp của dân tộc
- Nêu ý nghĩa của câu tục ngữ đối với ngày hôm nay