Đó là nội dung bài học hôm nay HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS Hoạt động 1 - Thời gian: 20p - Mục tiêu: Trình bày được sự chuyển biến trong nền kinh tế nông nghiệp của nước ta thời Lý - Phương ph[r]
Trang 1Ngày soạn: 19/10/2018
Tiết 17 Bài 12 ĐỜI SỐNG KINH TẾ VĂN HÓA
I – ĐỜI SỐNG KINH TẾ
A MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức
- Dưới thời Lý, đất nước được ổn định lâu dài, nông nghiệp, thủ công nghiệp đã có nhiều chuyển biến và đạt được một số thành tưụ nhất định Việc buôn bán với bên ngoài phát triển
2 Kĩ năng
- Quan sát và phân tích tranh ảnh các nét đặc sắc của một công trình nghệ thuật
3.Thái độ
- GD lòng tự hào dt, ý thức XD & bảo vệ văn hóa dân tộc cho HS
- Khâm phục ý thức vươn lên trong công cuộc xây dựng đất nước độc lập của dân tộc ta vào thời Lý
Giáo dục đạo đức: Vân Đồn là nơi buôn bán sầm uất Năm 1070, Văn Miếu được xây dựng ở Thăng Long Năm 1076 mở Quốc Tử Giám Có ý thức trách nhiệm trong việc xây dựng quê hương Ý thức trách nhiệm trong việc phát huy truyền thống hiếu học của dân tộc
4 Định hướng phát triển năng lực
- Năng lực tự chủ, tự học; giao tiếp hợp tác; giải quyết vấn đề và sáng tạo
- Năng lực tái hiện sự kiện, hiện tượng, nhân vật; xác định mối liên hệ, tác động giữa các sự kiện, hiện tượng; so sánh, phân tích, khái quát hóa;
B CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1 Giáo viên
+ Sách giáo khoa, giáo án, sách giáo viên, tài liệu tham khảo, máy chiếu,…
+ Các tranh ảnh mô tả các hoạt động kinh tế thời Lý
+ Tư liệu về thành tựu kinh tế,văn hoá thời Lý
2 Học sinh
- Sách giáo khoa, vở ghi, chuẩn bị bài ở nhà…
C PHƯƠNG PHÁP/ KĨ THUẬT DẠY HỌC
- Phương pháp dạy học: thuyết trình, đàm thoại, vấn đáp,
- Kĩ thuật dạy học: đặt câu hỏi, trình bày 1 phút,
D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định tổ chức(1p)
7A
7B
2 Kiểm tra bài cũ(Kiểm tra trong quá trình học bài)
3 Bài mới(40p)
Trang 2* Giới thiệu bài mới :
Thời Lý đã đạt được những thành tựu gì trong lĩnh vực : kinh tế Do đâu mà
có những thành tựu đó Đó là nội dung bài học hôm nay
Hoạt động 1
- Thời gian: 20p
- Mục tiêu: Trình bày được sự chuyển biến
trong nền kinh tế nông nghiệp của nước ta
thời Lý
- Phương pháp dạy học: thuyết trình, đàm
thoại, vấn đáp,
- Kĩ thuật dạy học: đặt câu hỏi, trình bày 1
phút
GVG: Như chúng ta đã biết, nông nghiệp là
nền tảng kinh tế chủ yếu của nước Đại Việt
GV: Ruộng đất trong cả nước thuộc quyền
sở hữu của ai?
HS: -> của nhà vua
GV: Nêu những biện pháp nhà Lý khuyến
khích phát triển nông nghiệp.
HS: đọc “Năm 1038 noi theo” và trả lời
GV: Việc cày ruộng tịch điền của nhà vua
có ý nghĩa như thế nào?
HS: Vua khuyến khích nhân dân sản xuất
HS đọc “ năm 1051 (1192)”
GV: Em có nhận xét gì về các chính sách
nông nghiệp của nhà Lý ?
HS: Nhà nước quan tâm đến sản xuất nông
nghiệp, nhân dân chăm lo sản xuất → Nông
nghiệp phát triển, được mùa liên tục
GV: Kết quả của các chính sách đó? Tại
sao nông nghiệp thời Lý phát triển mạnh
như vậy?
HS: Đó là những chính sách tiến bộ…
………
1 Sự chuyển biến của nền nông nghiệp
- Ruộng đất thuộc quyền sở hữu của nhà vua, nông dân canh tác & nộp thuế
- Biện pháp khuyến khích nông nghiệp phát triển :
+ Vua cày lễ tịch điền + Khai khẩn đất hoang + Chú trọng thủy lợi + Ban hành luật bảo vệ sức kéo
→ Nông nghiệp phát triển, được mùa liên tục
Trang 3Hoạt động 2
- Thời gian: 20p
- Mục tiêu: Trình bày được những chuyển
biến về nền thủ công nghiệp và thương
nghiệp thời Lý
- Phương pháp dạy học: thuyết trình, đàm
thoại, vấn đáp,
- Kĩ thuật dạy học: đặt câu hỏi,trình bày 1
phút,
GV: Nghề thủ công nghiệp phát triển như
thế nào?
HS: Nghề chăn tằm, ươm tơ, làm đồ gốm,
xây dựng đền đài, cung điện, nhà cửa phát
triển
GV: Em nghĩ gì về hàng tơ lụa của Đại
Việt thời đó? Vì sao nhà Lý không dùng
gấm vóc của nhà Tống?
HS: Lụa thời Lý rất tốt và phát triển, nhà Lý
không dùng gấm vóc của nhà Tống bởi nhà
Lý muốn nâng cao giá trị hàng trong nước
LHVN hiện nay “Người Việt ưu tiên dùng
hàng Việt”
GV: Bước phát triển mới của thủ công
nghiệp là gì?
HS: -> nghề làm đồ trang sức bằng vàng
bạc, nghề giấy, nghề in bản gỗ… được mở
rộng
GV cho Hs quan sát H.22 / tr.44 và H.23 /
tr.45 Qua đó GV giáo dục tinh thần tự hào
dân tộc và bảo vệ các cổ vật lịch sử
GV: Việc trao đổi, buôn bán phát triển
như thế nào?
HS: được phát triển, mở rộng
GV: Thăng Long – thành thị duy nhất của
nước ta hồi ấy, gồm 2 bộ phận:
- Khu vực chính trị bao gồm kinh thành và
các cơ quan nhà nước
2 Thủ công nghiệp và thương nghiệp
a) Thủ công nghiệp:
- Các nghề thủ công cổ truyền trong nhân gian : nghề dệt, nghề làm gốm… phát triển mạnh
- Các nghề làm đồ trang sức bằng vàng bạc, đúc đồng… đều được mở rộng
- Tạo ra nhiều sản phẩm mới, kĩ thuật ngày càng cao
- Có nhiều công trình nổi tiếng do thợ thủ công dựng nên như chông Quy Điền, tháp Báo Thiên, vạc Phổ Minh…
b) Thương nghiệp:
- Hoạt động trao đổi buôn bán ở trong và ngoài nước được mở mang hơn trước
Trang 4- Khu vực nhân dân, bao gồm các phường
thủ công của nhà nước và nhân dân, các
chợ
GV: Tại sao nhà Lý chỉ cho người nước
ngoài buôn bán ở hải đảo, vùng biên giới
mà không tự do đi lại ở nội địa ?
HS: trả lời theo ý hiểu
GV: Việc thuyền buôn nước ngoài vào
trao đổi với Đại Việt đã phản ánh tình
hình thương nghiệp của nước ta hồi đó
như thế nào?
HS: Rất phát triển
GV: Cho biết nguyên nhân phát triển kinh
tế?
HS: đất nước hòa bình, có ý thức dân tộc.
GV: Sự phát triển của thủ công nghiệp và
thương nghiệp thời Lý chứng tỏ điều gì?
HS: nhà Lý quan tâm tới đời sống nhân dân
………
………
- Vân Đồn trở thành trung tâm buôn bán sầm uất
- Nguyên nhân của sự phát triển: Đất nước độc lập, hòa bình & ý thức dân tộc là động lực to lớn thúc đẩy
sự phát triển
4 Củng cố(3p)
- GV khái quát nội dung bài học
- Trình bày mối quan hệ giữa nông nghiệp, thủ công nghiệp và thương nghiệp:
5 Hướng dẫn về nhà(1p)
- HS học bài cũ, trả lời các câu hỏi trong SGK
- Tìm hiểu tiếp mục:
“II – Đời sống kinh tế, văn hóa”
Trang 5Ngày soạn: 19/10/2018
Tiết 18 Bài 12 ĐỜI SỐNG KINH TẾ VĂN HÓA
II – SINH HOẠT XÃ HỘI VÀ VĂN HÓA
A MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức
- Thời Lý có sự phân hoá mạnh mẽ về giai cấp và các tầng lớp trong xã hội
- Văn hoá giáo dục phát triển mạnh, hình thành văn hoá Thăng Long
2 Kĩ năng
- Rèn luyện kĩ năng lập bảng so sánh
3 Thái độ
- Giáo dục lòng tự dào truyền thống văn hiến của dân tộc, ý thức xây dựng nền văn hoá dân tộc
Giáo dục đạo đức: Vân Đồn là nơi buôn bán sầm uất Năm 1070, Văn Miếu được xây dựng ở Thăng Long Năm 1076 mở Quốc Tử Giám Có ý thức trách nhiệm trong việc xây dựng quê hương Ý thức trách nhiệm trong việc phát huy truyền thống hiếu học của dân tộc
4 Định hướng phát triển năng lực
- Năng lực tự chủ, tự học
- Năng lực tái hiện sự kiện, hiện tượng, nhân vật; so sánh, phân tích, khái quát hóa; nhận xét, đánh giá, rút ra bài học lịch sử;
B CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1 Giáo viên
+ Sách giáo khoa, giáo án, sách giáo viên, tài liệu tham khảo, máy chiếu,…
+ Tranh ảnh các thành tựu văn hoá thời Lý
2 Học sinh
- Sách giáo khoa, vở ghi, vở bài tập, chuẩn bị bài trước ở nhà…
Trang 6C PHƯƠNG PHÁP/ KĨ THUẬT DẠY HỌC
- Thuyết trình, vấn đáp, đàm thoại…
D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định tổ chức: (1p)
7A
7B
2 Kiểm tra bài cũ(5p)
a Nhà Lý đã làm gì để đẩy mạnh SX nông nghiệp?
b Nêu tình hình thủ công nghiệp và thương nghiệp thời Lý?
3 Bài mới(35p)
*Giới thiệu bài mới:
Bên cạnh việc phát triển đời sống kinh tế thì văn hoá xã hội thời Lý cũng đạt được nhiều thành tựu rực rỡ Bài học hôm nay cho chúng ta tìm hiểu điều đó
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG BÀI HỌC Hoạt động 1
- Thời gian: 15p
- Mục tiêu: Trình bày được những chuyển
biến về mặt xã hội thời Lý
- Phương pháp dạy học: thuyết trình, đàm
thoại, vấn đáp, dạy học nhóm,
- Kĩ thuật dạy học: đặt câu hỏi, chia nhóm,
trình bày 1 phút,
GV tổ chức cho HS thảo luận nhóm
GV: Hãy nêu các tầng lớp dân cư trong xã
hội thời Lý? Đời sống của họ trong xã hội
như thế nào?
HS: tiến hành thảo luận, mỗi nhóm tìm hiểu
một tầng lớp và trình bày kết quả vào bảng
phụ và trình bày trước lớp
1 Những thay đổi về mặt xã hội
XH có 2 giai cấp cơ bản :
- Giai cấp thống trị: Vua, quan là
bộ phận chính trong Giai cấp thống trị, một số quan lại, một số ít nông dân có nhiều ruộng -> địa chủ
- Giai cấp bị trị:
+Nông dân là thành phần chủ yếu trong XH, họ phải làm các nghĩa
vụ cho nhà nước & nộp tô cho địa chủ; một số đi khai hoang lập nghiệp ở nơi khác
+ Những người thợ thủ công & buôn bán sống rãi rác ở các làng xã phải nộp thuế & làm nghĩa vụ với nhà vua
Trang 7GV: So với thời Đinh – Tiền Lê, sự phân
biệt giai cấp ở thời Lý như thế nào?
HS: Sự phân biệt giai cấp sâu sắc hơn Số địa
chủ nhiều hơn, số nơng dân tá điền bị bĩc lột
cũng tăng thêm
………
………
Hoạt động 2
- Thời gian: 20p
- Mục tiêu: Trình bày được những chuyển
biến về mặt văn hĩa, giáo dục thời Lý
- Phương pháp dạy học: thuyết trình, đàm
thoại, vấn đáp,
- Kĩ thuật dạy học: đặt câu hỏi, trình bày 1
phút,
GV: Văn miếu được xây dựng năm nào?
HS:
GV: Hãy nêu những nét cơ bản về nền giáo
dục thời Lý?
HS: Tuy nhiên giáo dục và thi cử cịn hạn
chế, chỉ con nhà giàu và con quan lại mới cĩ
điều kiện đi học
GV: Giáo dục thời Lý bắt đầu phát triển Nội
dung học tập chủ yếu là chữ Hán và một số
sách Nho giáo Học trị cũng phải học thêm
kinh phật và Đạo giáo, song khơng nhiều
Bấy giờ nước ta đã cĩ chữ Nơm Trong lúc
đĩ việc dạy chữ Hán và đạo Nho đã được tổ
chức từ thời Bắc thộc, cho nên sử dụng chữ
Hán, học sách Nho trở thành một việc làm
thuận tiện đối với giai cấp thống trị
- Sự phát triển của giáo dục tạo cơ sở thuận
lợi cho sự phát triển của văn học, lịch sử, luật
pháp… Việc xuất hiện bài thơ nổi tiếng –
Nam quốc sơn hà đã khẳng định quyền tồn
tại độc lập của nhân dân ta
GV: Nêu vị trí đạo Phật ở thời Lý? Nêu
những dẫn chứng chứng tỏ đạo Phật được
+Nơ tì phục vụ trong cung điện, các nhà quan
2 Giáo dục và văn hĩa
a) Giáo dục:
- Năm 1070, nhà Lý xây dựng Văn Miếu ở Thăng Long
- Năm 1075, mở khoa thi đầu tiên Nhà nước quan tâm giáo dục, khoa cử
- Năm 1076, Quốc Tử Giám được thành lập
=>Việc xây dựng Văn Miếu & mở khoa thi đánh dấu sự ra đời của nền
GD VN
- Văn học chữ Hán bước đầu phát triển
Trang 8sùng bái ở thời Lý?
HS: Hình thức theo đạo: ở nhà, đi lễ chùa,
hoặc tu ở chùa
GV: Kể tên các hoạt động văn hóa dân gian
và các môn thể thao được nhân dân ta ưu
thích?
HS: Hát chèo, múa rối, đá cầu, vật, đua
thuyền
GV: Nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc thời
Lý như thế nào?
HS: Kiến trúc điêu khắc rất phát triển
Quan sát H.25 tr.48, H.26 / tr 49, SGK, hãy
miêu tả vài nét về các công trình kiến trúc và
điêu khắc thời Lý?
GV giới thiệu thêm về sự tích chùa Một Cột
GV cho HS quan sát một số tranh ảnh về
nghệ thuật thời Lý
GV: Em có nhận xét gì về văn hóa, giáo
dục thời Lý?
HS quan sát H.24 / tr 47, H.25 / tr.48 và
H.26 / tr.49, qua đó giáo dục cho HS ý thức
gìn giữ các di tích, hiện vật lịch sử - văn hóa
của đất nước và ở địa phương
………
………
b) Văn hóa:
- Các vua Lý rất sùng đạo Phật Phật giáo phát triển rộng khắp trong nhân dân
- Các ngành nghệ thuật: kiến trúc, điêu khắc, ca nhạc, lễ hội… rất phát triển, với phong cách nghệ thuật đa dạng, độc đáo và linh hoạt mang đậm tính dân tộc
4 Củng cố(3p)
- GV khái quát nội dung bài học
- Cho HS làm BT trắc nghiệm: Khoanh tròn chữ cái đầu câu trước ý trả lời đúng: + Trong xã hội thời Lý có những tầng lớp dân cư nào cùng sinh sống?
A Địa chủ, nông dân, thị dân
B Địa chủ, nông dân, nô tì
C Địa chủ, nông dân, thợ thủ công, nô tì
+ Trường Đại học đầu tiên của quốc gia Đại Việt tên là gì?
A Khuê Văn Các
B Quốc Tử Giám
C Trường quốc học
5 Hướng dẫn về nhà(1p)
- HS học bài cũ, trả lời các CH trong SGK, soạn bài 13:
“NƯỚC ĐẠI VIỆT Ở THẾ KỈ XIII” phần I Nhà Trần thành lập.
- Đọc kĩ những dòng chữ nhỏ, trả lời các câu hỏi trong SGK tr 50 – 52
