Một ngày đầu hè oi ả, Mai Thúc Loan cùng đoàn phu gánh vải đi cống nạp, đường xa, nắng gắt, càng mệt mỏi lòng người càng oán giận quân đô hộ, Mai Thúc Loan hô hào mọi người ko đi nữa mà [r]
Trang 1Ngày soạn: 22/02/2019
Tiết 25
Bài 23
NHỮNG CUỘC KHỞI NGHĨA LỚN TRONG CÁC THẾ KỈ VII- IX
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức
Từ thế kỉ VII (618) nước ta bị thế lực PK nhà Đường thống trị Nhà Đường chia lại các khu vực hành chính, sắp đặt lại bộ máy cai trị để xiết chặt hơn chính sách đô
hộ và đồng hoá, tăng cường bóc lột và dễ dàng đàn áp các cuộc nổi dậy
- Trong suốt 3 thế kỉ nhà Đường thống trị, nhân dân ta đã nhiều lần nổi dậy, tiêu biểu nhất là cuộc khởi nghĩa của Mai Thúc Loan và Phùng Hưng
2 Kỹ năng
- Biết phân tích và đánh giá công lao của những nhân vật lịch sử, tiếp tục rèn kỹ năng đọc và vẽ bản đồ lịch sử
3 Thái độ
- Bồi dưỡng tinh thần chiến đấu vì độc lập của Tổ Quốc Biết ơn tổ tiên đã chiến đấu quên mình vì dân tộc, vì đất nước
4 Định hướng phát triển năng lực
- Năng lực tự chủ, tự học; giao tiếp hợp tác; giải quyết vấn đề và sáng tạo
- Năng lực tái hiện sự kiện, hiện tượng, nhân vật; thực hành với đồ dùng trực quan; xác định mối liên hệ, tác động giữa các sự kiện, hiện tượng; so sánh, phân tích, khái quát hóa; nhận xét, đánh giá, rút ra bài học lịch sử; vận dụng kiến thức lịch sử
để giải quyết vấn đề thực tiễn đặt ra; thông qua sử dụng ngôn ngữ thể hiện chính kiến của mình
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH :
1 Giáo viên
- Lược đồ nước ta thời nhà Đường thế kỉ VII- IX Bản đồ khởi nghĩa Mai Thúc Loan và Phùng Hưng, máy chiếu,
2 Học sinh
- Vẽ lược đồ H 48, 49 Nắm vững kênh chữ, tập điền kí hiệu bản đồ
III PHƯƠNG PHÁP/ KĨ THUẬT DẠY HỌC
- Phương pháp dạy học: thuyết trình, đàm thoại, dạy học gợi mở-vấn đáp,
- Kĩ thuật dạy học: đặt câu hỏi, trình bày 1 phút,
IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định tổ chức(1p)
6A
6B
Trang 22 Kiểm tra bài cũ(5p)
1 Câu hỏi:
- Cuộc kháng chiến chống quân Lương xâm lược đã diễn ra như thế nào?
- Kiểm tra việc vẽ lược đồ của HS
3 Bài mới(35p)
Đến thế kỉ VII nhà Đường thống trị nước ta, chúng xiết chặt hơn chế độ cai trị tàn bạo, thẳng tay bóc lột và đàn áp nhân dân ta Dưới ách thống trị của nhà Đường trong suốt 3 thế kỉ, nhân dân ta ko ngừng nổi dậy đấu tranh chống bọn đô
hộ, đáng chú ý nhất là 2 cuộc khởi nghĩa của Mai Thúc Loan và Phùng Hưng Đây
là những cuộc nổi dậy lớn, tiếp tục khẳng định ý chí độc lập và chủ quyền đất nước của nhân dân ta Đó chính là nội dung bài học hôm nay
Hoạt động 1
- Thời gian: 15p
- Mục tiêu: Tìm hiểu được sự thay đổi của
nước ta dưới ách đô hộ của nhà Đường
- Phương pháp dạy học: thuyết trình, đàm
thoại, dạy học gợi mở-vấn đáp,
- Kĩ thuật dạy học: đặt câu hỏi, trình bày 1
phút,
GV giảng theo SGK – chỉ bản đồ.
GV: Nhà Đường thống trị nước ta từ TK
VII, chính sách cai trị của chúng có gì thay
đổi ?
HS:
GV: Vì sao nhà Đường chú ý sửa sang con
1 Dưới ách đô hộ của nhà Đường, nước ta có gì thay đổi.
- Năm 618 nhà Đường thành lập và
đô hộ nước ta
- Năm 679 nhà Đường đổi Giao Châu thành An Nam đô hộ phủ
- Chia nước ta thành 12 châu, các châu huyện do người Trung Quốc cai trị
- Các châu miền núi vẫn do người
tù trưởng các địa phương cai quản (gọi là châu kimi)
- Trụ sở của phủ đô hộ đặt ở Tống Bình (HN)
- Chúng tiến hành sửa đường giao thông thuỷ bộ từ Tống Bình sang Trung Quốc và đến các quận huyện và dựng thêm thành, đắp thêm luỹ để dễ bề cai trị
Trang 3đường từ Tống Bình sang TQ và đến các
quận huyện?
HS: Nhà Đường coi An Nam đô hộ phủ là 1
trọng trấn, để có thể đàn áp nhanh chóng các
cuộc nổi dậy của nhân dân ta, bảo vệ chính
quyền đô hộ, nhà Đường cho xây dựng, đắp
luỹ, tăng cường quân chiếm đóng, sửa
đường
GV: Em có nhận xét gì về tình hình nước ta
dưới ách thống trị của nhà Đường?
HS: Siết chặt ách đô hộ tàn bạo, cai trị trực
tiếp đến huyện, đồng thời củng cố thành, làm
đường giao thông để dễ dàng vơ vét, bóc lột;
có thể mau chóng đàn áp những cuộc nổi dậy
của nhân dân ta
HS: đọc : “ Ngoài thuế… nộp cống”.
GV: Nhà Đường bóc lột nhân dân ta ntn?
GV mở rộng: Nhân dân ta phải đóng nhiều
thứ thuế, cống nạp các thứ quý hiếm vàng
bạc, ngọc trai, đồi mồi…đối mặt với bao
nguy hiểm cả tính mạng Chúng thống trị vơ
vét đến tận cùng tài nguyên của đất nước ta
Việc phải gánh quả vải từ nước ta đến
Trường An là một công việc đầy gian khổ
GV: Theo em, chíng sách bóc lột của nhà
Đường có gì khác so với các thời trước ?
HS: Chia lại khu vực hành chính, đặt tên mới,
nắm quyền trực tiếp đến huyện, bóc lột dân ta
bằng các hình thức tô thuế, cống nạp rất nặng
nề…-> Nguyên nhân chínhdẫn tới các cuộc
khởi nghĩa từ TK VII đến TK IX
………
………
………
Hoạt động 2
- Thời gian: 10p
- Mục tiêu: Trình bày được nguyên nhân,
diễn biến, kết quả, ý nghĩa lịch sử của khởi
nghĩa Mai Thúc Loan
- Phương pháp dạy học: thuyết trình, đàm
=> Siết chặt hơn bộ máy cai trị Biến nước ta thành 1 phủ của nhà Đường, phụ thuộc hoàn toàn vào nhà Đường
- Chính sách bóc lột: Ngoài thuê ruộng đất, nhà Đường đặt ra nhiều thứ thuế, bắt nhân dân phải cống nạp các thứ quý, nhất là quả vải
2 Khởi nghĩa Mai Thúc Loan (722)
Trang 4thoại, dạy học gợi mở-vấn đáp,
- Kĩ thuật dạy học: đặt câu hỏi, trình bày 1
phút,
GV giới thiệu sơ lược về Mai Thúc Loan theo
SGK
GV trình bày: Bấy giờ là mùa vải, bọn thống
trị bắt nhân dân ta cống nạp và đi phu để
gánh vải sang cống cho nhà Đường Một
ngày đầu hè oi ả, Mai Thúc Loan cùng đoàn
phu gánh vải đi cống nạp, đường xa, nắng
gắt, càng mệt mỏi lòng người càng oán giận
quân đô hộ, Mai Thúc Loan hô hào mọi
người ko đi nữa mà trở về chuẩn bị khởi
nghĩa chống bọn đô hộ, mọi người đồng lòng
nghe theo…
GV: Vì sao Mai Thúc Loan kêu gọi mọi
người khởi nghĩa?
GV: Trình bày những nét chính của cuộc
khởi nghĩa trên lược đồ.
GV: Kết quả như thế nào?
HS:
GV: Cuộc khời nghĩa có ý nghĩa lịch sử
như thế nào ?
HS:
………
* Nguyên nhân:
- Do chính sách thống trị tàn bạo của nhà Đường với nhân dân ta, đẩy họ đến chỗ sẵn sàng nổi dậy khi có thời cơ
* Diễn biến:
- Ta: Năm 722 khởi nghĩa bùng nổ, nghĩa quân nhanh chóng chiếm được Hoan Châu, nhân dân ái Châu, Diễm Châu hưởng ứng, Mai Thúc Loan xây dựng căn cứ ở Sa Nam ( Nghệ An) và xưng đế gọi là Mai Hắc Đế Mai Hắc Đế liên kết với nhân dân khắp Giao Châu và Chăm Pa tấn công thành Tống Bình
và giành thắng lợi
- Giặc: Sau đó nhà Đường cử 10 vạn quân do Dương Tư Húc sang đàn áp
* Kết quả: Mai Hắc Đế thua trận
* Ý nghĩa lịch sử : Thể hiện được
tinh thần đấu tranh kiên cường bất khuất của nhân dân ta, phấn đấu không mệt mỏi để giành độc lập cho dân tộc
Trang 5………
Hoạt động 3
- Thời gian: 10p
- Mục tiêu: Trình bày được nguyên nhân,
diễn biến, kết quả, ý nghĩa lịch sử của khởi
nghĩa Phùng Hưng
- Phương pháp dạy học: thuyết trình, đàm
thoại, dạy học gợi mở-vấn đáp,
- Kĩ thuật dạy học: đặt câu hỏi, trình bày 1
phút,
GV giới thiệu qua về Phùng Hưng theo
SGK…mến phục.
GV mở rộng: Năm 776 vua Đường cử Cao
Chính Bình sang làm đô hộ An Nam, đây là
viên quan khét tiếng bạo ngược, tham lam và
tàn ác, đánh thuế rất nặng nề để vơ vét tiền
bạc của nhân dân ta
GV: Diễn biến cuộc khởi nghĩa Phùng
Hưng?
HS:
GV: Vì sao khởi nghĩa được mọi người
hưởng ứng ?
HS: Chính sách bóc lột của nhà Đường, nhân
dân oán hận bọn đô hộ; P.Hưng có uy tín đối
với nhân dân
GV: Cuộc khởi nghĩa phát triển như thế
nào ?
GV: Cuộc khởi nghĩa đem lại kết quả như
thế nào ?
GV cho HS quan sát H 50 -> liên hệ.
GVKL: Dưới sự lãnh đạo của Phùng Hưng,
3 Khởi nghĩa Phùng Hưng (trong khoảng 776 - 791)
* Diễn biến:
- Khoảng năm 776 anh em Phùng Hưng đã nổi dậy khởi nghĩa ở Đường Lâm (Ba Vì - Hà Tây), được nhân dân hưởng ứng và giành quyền làm chủ vùng đất của mình
- Sau đó Phùng Hưng kéo quân về bao vây phủ Tống Bình và đã chiếm được thành
- P Hưng chiếm thành, sắp đặt viẹc cai trị
- Phùng Hưng mất, con trai là Phùng An nối nghiệp cha
- Năm 791 nhà Đường sang đàn áp, Phùng An ra hàng
* Kết quả: giành quyền làm chủ
trong 9 năm
Trang 6nhân dân giành được quyền làm chủ đất nước
gần 9 năm, lịch sử gọi đó là “nền tự chủ
mong manh” (783-791)
GVCC bài: Từ thế kỷ VII nhà Đường thống
trị nước ta, chúng chia lại khu vực hành
chính, sắp đặt bộ máy cai trị, nhân dân nhiều
lần nổi dậy, tiêu biểu là cuộc khởi nghĩa MTL
và Phùng Hưng
4 Củng cố(3p)
- Chính sách của nhà Đường tàn bạo như tế nào?
- Vì sao nhân dân ta biết ơn Mai Thúc Loan và Phùng Hưng?
* BT: Chính sách bóc lột của nhà đường có gì khác trước ?
A Đặt nhiều thứ thuế
B Bắt cống nạp nhiều sản vật hơn
C Nộp cống vải quả
D Cả ba ý trên đều đúng
5 Hướng dẫn về nhà(1p)
Học bài theo câu hỏi SGK Đọc trước bài mới Chuẩn bị bài: Nước Chăm Pa
ra đời trong hoàn cảnh nào