=> C©u mang néi dung chÝnh: Cã thÓ đứng ở đầu đoạn hoặc cuối đoạn, các c©u cßn l¹i dÉn d¾t hoÆc gi¶i thÝch cho ý chÝnh C©u mang néi dung chÝnh được gọi là câu chủ đề: thể hiện chủ đề c[r]
Trang 1Tiết 20: Lời văn, đoạn văn tự sự
Soạn: 19/09/2009
Dạy:
A Mục tiêu cần đạt:
- Giúp hs nắm #$ hình thức lời văn kể -#( kể việc, chủ đề và liên kết trong đoạn văn Từ đó học sinh biết xây dựng đoạn văn KC
- Rèn kỹ năng: Làm văn tự sự
* Trọng tâm:Hình thức lời kể và cách xâydựng đoạn văn
* Tích hợp:
- Yếu tố nhân vật, sự việc trong văn tự sự
- Các văn bản đã học
B Chuẩn bị:
1/ GV: Soạn bài, bảng phụ
2/ HS: Học bài, làm bài tập
C Tiến trình tổ chức các hoạt động
1/ ổn định tổ chức : 1' 2/ Kiểm tra bài cũ: 5' Thế nào là từ "#$U Nêu nguyên tắc "#$ từ ?
3/ Bài mới:
Hoạt động 1
HS quan sát VD 1: Cho biết đoạn văn này
giới thiệu về những nhân vật nào?
- Qua lời giới thiệu, chúng ta biết #$
những điều gì về nhân vật?
(Tác giả đã giải thích cho chúng ta biết
#$ những điều gì về nhân vật)
-Hỏi: VD 2: Giới thiệu cho chúng ta biết về
những nhân vật nào?
Hỏi: Qua lời giới thiệu, em hiểu #$ điều
gì về ST và TT?
Hỏi: Em có nhận xét gì về các câu văn #$
dùng khi giới thiệu các nhân vật?
I- Bài học:
1/ Lời văn giới thiệu nhân vật: (5') a) VD: (SGK)
VD1: Giới thiệu 2 nhân vật:
- NV1: Tên gọi là Hùng N#e- đời thứ
18, quan hệ: là cha, tình cảm: yêu
#e- con hết mực, nguyện vọng: muốn kén cho con một -#( chồng thật xứng đáng
NV2: Tên: Mỵ V#e- quan hệ: con gái Vua Hùng, phẩm chất: đẹp, hiền dịu VD2: Giới thiệu: ST - TT
- Tên gọi: Sơn Tinh, Thuỷ Tinh
- Tài năn: Có tài lạ, tài năng không kém
- Lai lịch: ở vùng núi Tản Viên, ở miền biển
Trang 2Hỏi: Qua tìm hiểu VD, cho biết khi viết lời
văn kể -#( cần giới thiệu điều gì?
VD? (Lời giới thiệu: Lạc Long Quân - Âu
Cơ)
- HS đọc VD 3 (SGK)
Hỏi: Đoạn văn trên đã dùng những từ ngữ gì
để kể những hoạt động của nhân vật ?
Hỏi: Các hành động ở đây #$ kể theo thứ
tự nào?
Hỏi: Những hành động này đem lại kết quả
gì?
Hỏi: Lời kể liệt kê: #X ngập…#X
dâng… tạo cảm giác gì?
Hỏi: Qua đoạn văn này, em rút ra kết luận gì
khi viết lời văn kể sự việc?
VD: (Lời kể sự việc Sọ Dừa đi chăn bò)
(Sọ Dừa đòi đi chăn bò, hàng ngày lăn
sau…-> bò con nào con ấy bụng no căng…)
Hỏi: Đọc lại đoạn văn 1, cho biết đoạn 1
biểu đạt ý chính nào? Câu văn nào diễn ý
chính ấy? Câu 1 có nhiệm vụ gì?
- ý chính của VD2?
Hỏi:Câu mang nội dung chính?
Hỏi: Các câu còn lại trong kể về những điều
gì? (Giải thích về tên gọi, tài năng, lai
lịch…) Vậy những câu này có tác dụng gì?
Hỏi: Đoạn văn số 3 nói về chủ đề?
Câu văn nào diễn đạt chủ đề ấy? Các câu
đứng sau câu 1 có quan hệ # thế nào với
câu 1?
( GV chia lớp 3 nhóm - Mỗi nhóm tìm hiểu
=> Câu văn: Sử dụng câu có từ: có, là b) Kết luận:
Khi viết lời văn kể -#( cần giới thiệu
rõ tên, họ, lai lịch, quan hệ, tính tình, tài năng … của nhân vật.
2/ Lời văn kể sự việc: (5') a) VD: (SGK)
- Hành động: Đùng đùng nổi giận
đem quân đuổi theo đỏi #X Hô
"#R gọi gió làm giông bão Dâng
#X lên, đánh Sơn Tinh Lời kể theo thứ tự 3#X sau
=> Kết quả: Thành Phong Châu nổi lềnh bềnh trên một biển #X
Một sự thay đổi lớn do những hành
động của Sơn Tinh mang lại
b) Kết luận:
- Khi kể sự việc: Kể các hành động, việc làm, kết quả và sự thay đổi do các hành động ấy đem lại
3/ Đoạn văn: (10') a)VD:
VD1: ý chính: Vua Hùng kén rể Câu: " Vua cha yêu … -#( chồng thật xứng đáng" mang nội dung chính Câu 1 dẫn đến ý chính
VD2: Có 2 -#( cầu hôn, cả 2 đều xứng đáng làm rể Vua Hùng (câu đầu cuối)
Những câu còn lại trong đoạn: Dẫn dắt
đến ý chính làm cho ý chính nổi lên VD3: ý chính: Thuỷ Tinh trả thù Sơn Tinh
- Câu 1 mang nội dung chính
- Các câu còn lại: Giải thích cho ý chính?
Trang 31 ví dụ theo gợi ý:
1/ Đoạn văn biểu đạt ý chính nào?
2/ Câu văn nào diễn đạt ý chính đó? vị trí
của câu văn ấy?
3/ Các câu còn lại trong đoạn có quan hệ
# thế nào với câu mang nội dung chính?)
- HS quan sát kết quả của 3 nhóm, nhận xét
nhiều vị trí của câu mang nội dung chính và
quan hệ giữa câu đó với những câu còn lại
Hỏi: Câu mang nội dung chính #$ gọi là
câu "chủ đề" theo em tại sao lại gọi #
vậy?
Hỏi:Vậy đoạn văn trong bài văn tự sự có cấu
tạo đặc điểm # thế nào?
- Có mấy cách viết đoạn văn? (có hai cách
viết)
- HS đọc ghi nhớ 1 + 2 SGK (tr.59)
Hoạt độgn 2;
Hãy đọc yêu cầu bài tập 1? (mỗi đoạn văn
kể điều gì? Câu chủ đề? các câu triển khai
chủ đề ấy theo thứ tự?)
GV chia 3 nhóm, làm theo gợi ý bằng câu
hỏi SGK, mỗi nhóm cử một đại diện trình
bày, GV nhận xét, cho điểm
GV: Đoạn 1, 3 : Tác giả nêu ý chung 3#X
rối giải thích làm cho -#( nghe hiểu
Đoạn 2: Dẫn dắt dàn ý chung
- GV #R 2 VD, HS chọn câu hỏi đúng - sai?
vì sao?
GV chí 3 nhóm, các nhóm viết các đoạn giới
thiệu = AC, LLQ, TT (mỗi nhóm 1 nhiệm
vụ)
- GV nhận xét, rút kinh nghiệm
(Chú ý: VD2: Câu "Có hai chàng trai
đến cầu hôn" làm nhiệm vụ dẫn dắt đến
ý chính
=> Câu mang nội dung chính: Có thể
đứng ở đầu đoạn hoặc cuối đoạn, các câu còn lại dẫn dắt hoặc giải thích cho
ý chính Câu mang nội dung chính
#$ gọi là câu chủ đề: thể hiện chủ đề của đoạn (Mục đích, ý nghĩa mà -#( viết muốn thể hiện trong đoạn văn)
b) Kết luận:
- Ghi nhớ: (SGK)
- Ghi nhớ: SGK (t,59)
II- Luyện tập: (17')
- Đoạn 1: S ọ Dừa chăn bò rất giỏi
- Cách triển khai chủ đề: Chăn từ sáng
tối dù nắng "#R bò cũng no bụng
- Đoạn 2: Hai cô chị hắt hủi Sọ Dừa, cô
út đối xử với Sọ Dừa tử tế Cách triển khai chủ đề: hai cô chị: ác nghiệt, kiêu
kỳ, cô út hiền lành, tính hay #e-
-#( cả 3 cô thay nhau mang cơm cho
Sọ Dừa
Đoạn 3: Tính cô còn trẻ con lắm
Cách triển khai: Díu đôi lông mày, ngoe nguẩy cái mình, không giận lâu… 3- Bài tập 3:
Viết các đoạn: gt: LLQ, AC, TT
4- Củng cố: 1'
Tại sao trong mỗi đoạn văn phải có câu chủ đề?
5- Dặn dò: 1'- Tập viết các đoạn văn theo yêu cầu của bài tập 5