- Từ sau thất bại của An Dương Vương năm 179 TCN đến trước chiến thắng Bạch Đằng năm 938 , đất nước ta bị các triều đại phong kiến phương Bắc thống trị , sử cũ gọi thời kì này là thời Bắ
Trang 1Bài 25: ÔN TẬP CHƯƠNG III
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :
1 Kiến thức :
- Thông qua việc hướng dẫn HS trả lời các câu hỏi của bài , GV khắc sâu những kiến thức cơ
bản của chưong III
- Từ sau thất bại của An Dương Vương năm 179 TCN đến trước chiến thắng Bạch Đằng năm
938 , đất nước ta bị các triều đại phong kiến phương Bắc thống trị , sử cũ gọi thời kì này là thời
Bắc thuộc
- Chính sách cai trị của các thế lực phong kiến phương Bắc đối với nhân dân ta rất thâm độc và
tàn bạo Không cam chịu kiếp sống nô lệ , nhân dân ta đã liên tục nổi dậy đấu tranh , tiêu biểu là
các cuộc khởi nghĩa : Hai Bà Trưng , Bà Triệu , Lý Bí , Triệu Quang Phục , Mai Thúc Loan ,
Phùng Hưng
- Trong thời Bắc thuộc, tuy bị bóc lột tàn nhẫn, bị chèn ép, khống chế nhưng nhân dân ta vẫn
cần cù, bền bỉ lao động sáng tạo để duy trì cuộc sống ; do vậy đã thúc đẩy nền kinh tế nước nhà
tiến lên
2 Kĩ năng :
Bồi dưỡng kĩ năng thống kê sự kiện theo thời gian
3 Tư tưởng:
HS nhận thức sâu sắc về tinh thần đấu tranh bền bỉ vì độc lập của đất nước , ý thức vươn
lên , bảo vệ nền văn hóa dân tộc
II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC :
- Bảng phụ , tư liệu tham khảo
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC :
1 Ổn định:
2 Kiểm tra bài cũ.
- Nước Cham-pa độc lập ra đời ?
- Tình hình kinh tế , văn hóa Cham-pa từ TK II – TK X ?
- Thành tựu nổi bật nhất của người Chăm là gì ?
3 Bài mới:
GV giới thiệu bài: GV kiểm ta bài cũ sau đó dẫn dắt vào bài.
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ Hoạt động 1: Cá nhân
1 Ách thống trị của các triều đại phong kiến Trung Quốc đối với nhân dân ta
GV Tại sao sử cũ gọi giai đoạn lịch sử nước ta từ năm 179 TCN đến thế kỉ thứ X là thời Bắc thuộc ?
HS : Sau thất bại của An Dương Vương năm 179 TCN , nước ta liên tục bị các triều đại phong kiến
Trung Quốc thống trị , đô hộ nên sử cũ gọi thời kì này là thời Bắc thuộc Thời Bắc thuộc kéo dài từ năm
179 TCN đến năm 905
GV Trong thời gian Bắc thuộc , nước ta bị mất tên , bị chia ra , nhập vào các quận , huyện của Trung
Quốc với những tên gọi khác nhau như thế nào ? Hãy thống kê cụ thể qua từng giai đoạn bị đô hộ ?
HS : Bảng thống kê :
Trang 23
4
5
111 TCN Đầu TK III Đầu TK VI 618
Giao Chỉ , Cửu Chân , Nhật Nam
Giao Châu Giao Châu , Ái Châu , Đức Châu , Lợi Châu , Ninh Châu , Hoan Châu
An Nam đô hộ phủ
Quận Châu Châu Phủ
GV Chính sách cai trị của các triều đại Trung Quốc đối với nhân dân ta trong thời Bắc thuộc như thế
nào? Chính sách thâm hiểm nhất của họ là gì ?
HS : trả lời :
- Chính sách cai trị của các triều đại Trung Quốc đối với nhân dân ta rất tàn bạo , thâm độc , đẩy nhân dân ta vào cảnh cùng quẫn về mọi mặt.
- Chính sách thâm hiểm nhất là muốn đồng hóa dân tộc ta
Hoạt động 2 : Nhóm.
2 Cuộc đấu tranh của nhân dân ta trong thời Bắc thuộc
GV : Yêu cầu HS lập bảng thống kê theo mẫu :
HS: Các nhóm hoàn thành bảng thống kê.
GV: Đưa kết quả để đối chứng
TT Thời gian khởi nghĩa Tên cuộc Người lãnh đạo Tóm tắt diễn biến chính Ý nghĩa
1
2
3
4
5
Năm 40
Năm 248
542 – 602
Đầu TK
VIII
Trong
khoảng
776 - 791
Hai Bà Trưng
Bà Triệu
Lý Bí
Mai Thúc Loan
Phùng Hưng
Hai Bà Trưng
Triệu Thị Trinh
Lý Bí
Mai Thúc Loan
Phùng Hưng
- Mùa xuân năm 40 , Hai Bà Trưng phát động khởi nghĩa ở
Mê Linh Nghĩa quân nhanh chóng chiếm được Giao Châu
- Năm 248 , khởi nghĩa bùng nổ
ở Phú Điền ( Thanh Hóa ) rồi lan ra khắp Giao Châu
- Năm 542 , Lý Bí phất cờ khởi nghĩa Trong vòng chưa đầy 3 tháng nghĩa quân đã chiếm hầu hết các quận huyện Mùa xuân năm 544 , Lý Bí lên ngôi hoàng
đế đặt tên nước là Vạn Xuân
- Mai Thúc Loan kêu gọi nhân dân khởi nghĩa Nghĩa quân nhanh chóng chiếm được Hoan Châu Ông liên kết với nhân dân khắp Giao Châu và
Cham-pa chiếm được thành Tống Bình
- Khoảng năm 776 , Phùng Hưng và em là Phùng Hải phát động cuộc khởi nghĩa ở Đường Lâm Nghĩa quân nhanh chóng
Ý chí quyết tâm giành lại độc lập chủ quyền cho Tổ quốc
Trang 3chiếm được thành Tống Bình
Hoạt động 3: Cá nhân – Cả lớp.
3 Sự biến chuyển về kinh tế và văn hóa xã hội
GV Hãy nêu những biểu hiện cụ thể của những biến chuyển về kinh tế , văn hóa nước ta trong thời Bắc
thuộc ?
HS trả lời:
- Về kinh tế : Nghề rèn sắt vẫn phát triển Trong nông nghiệp , nhân dân đã biết sử dụng sức kéo
của trâu bò , biết làm thủy lợi , trồng lúa một năm hai vụ Các nghề thủ công cổ truyền vẫn được duy trì , phát triển : nghề gốm , dệt vải và giao lưu buôn bán
- Về văn hóa : Chữ Hán và đạo Phật , đạo Nho , đạo Lão được truyền vào nước ta Bên cạnh đó,
nhân dân ta vẫn sử dụng tiếng nói của tổ tiên và sống theo nếp riêng với những phong tục cổ truyền của dân tộc
- Về xã hội : GV nhắc lại sơ đồ phân hóa xã hội
GV Theo em sau hơn 1000 năm đô hộ, tổ tiên chúng ta vẫn giữ được những phong tục, tập quán gì? Ý
nghĩa của điều này ?
HS trả lời:
- Tổ tiên ta vẫn giữ được tiếng nói và các phong tục , nếp sống với những dặc trưng riêng của dân tộc : xăm mình , nhuộm răng , ăn trầu , làm bánh giầy , bánh trưng
- Chứng tỏ sức sống mãnh liệt của tiếng nói , phong tục , nếp sống của dân tộc không gì có thể tiêu diệt được
4 Sơ kết bài học.
GV Nhắc lại nội dung kiến thức ôn tập để học sinh khắc sâu các nội dung chính của
chương
5 Hướng dẫn học tập ở nhà
- Xem lại bài
- Chuẩn bị cho tiết bài tập sau:
- Sưu tầm các tư liệu, tranh ảnh, minh hoạ các vị anh hùng mà chúng ta đã học ở các bài trước