Bài thu hoạch CCLL môn lý luận dân tộc và quan hệ dân tộc WEB

Bài thu hoạch môn Lý luận dân tộc và quan hệ dân tộc, trong chương trình đào tạo Cao cấp lý luận chính trị. Nội dung về mối quan hệ giữa dân tộc và tôn giáo ở tỉnh Thanh Hóa hiện nay, những vấn đề đặt ra và phương hướng giải quyết

VIỆN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC

-

BÀI THU HOẠCH

MÔN: LÝ LUẬN DÂN TỘC VÀ QUAN HỆ DÂN TỘC Ở VIỆT NAM

MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIẢI QUYẾT MỐI QUAN HỆ DÂN TỘC VÀ TÔN GIÁO Ở TỈNH THANH HÓA HIỆN NAY

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 3

NỘI DUNG 4

1 Những đặc trưng về dân tộc và tôn giáo ở Thanh Hóa hiện nay 4

2 Những biểu hiện của các tôn giáo tại Thanh Hóa 7

3 Giải pháp giải quyết các vấn đề dân tộc và tôn giáo tại Thanh Hóa hiện nay 11

KẾT LUẬN 20

TÀI LIỆU THAM KHẢO 21

MỞ ĐẦU

Quan hệ giữa dân tộc và tôn giáo là một sự tác động qua lại, chi phối lẫn nhau Trong từng giai đoạn khác nhau, ở những địa phương khác nhau, quan hệ dân tộc và tôn giáo biểu hiện ở những nội dung và hình thức khác nhau Sự vận động, biến đổi của tôn giáo gắn liền với sự vận động, biến đổi của dân tộc; ngược lại mỗi cộng đồng dân tộc thường chịu ảnh hưởng ở những mức độ khác nhau bởi các tôn giáo Quan hệ giữa dân tộc và tôn giáo

là mối quan hệ có tác động qua lại Trên cơ sở nhận diện những biểu hiện của quan hệ dân tộc và tôn giáo, thực tiễn đặt ra những quan điểm cần quán triệt

để giải quyết tốt mối quan hệ này

Chính vì quán triệt những quan điểm của Đảng và giải quyết tốt mối quan hệ dân tộc và tôn giáo nhằm xây dựng, củng cố khối đại đoàn kết dân tộc, trên cơ sở thực tiễn tình hình dân tộc và tôn giáo trên địa bàn tỉnh Thanh

Hóa, tôi chọn đề tài "Một số giải pháp giải quyết mối quan hệ dân tộc và tôn

giáo ở tỉnh Thanh Hóa hiện nay" làm đề tài tiểu luận kết thúc môn học của

mình Tiểu luận nhằm tìm hiểu thực trạng về dân tộc và tôn giáo ở Thanh Hóa, qua đó đưa ra các giải pháp giải quyết mối quan hệ này

NỘI DUNG

1 Những đặc trưng về dân tộc và tôn giáo ở Thanh Hóa hiện nay

Thanh Hoá là tỉnh nằm ở cực Bắc Miền Trung, cách Thủ đô Hà Nội

150 km về phía Nam, cách Thành phố Hồ Chí Minh 1.560km Phía Bắc giáp với ba tỉnh Sơn La, Hoà Bình và Ninh Bình, phía Nam giáp tỉnh Nghệ An, phía Tây giáp tỉnh Hủa Phăn (nước Cộng hoà dân chủ nhân dân Lào), phía Đông là Vịnh Bắc Bộ Thanh Hoá nằm trong vùng ảnh hưởng của những tác động từ vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, các tỉnh Bắc Lào và vùng trọng điểm kinh tế Trung bộ, ở vị trí cửa ngõ nối liền Bắc Bộ với Trung Bộ, có hệ thống giao thông thuận lợi như: đường sắt xuyên Việt, đường Hồ Chí Minh, các quốc lộ 1A, 10, 45, 47, 217; cảng biển nước sâu Nghi Sơn và hệ thống sông ngòi thuận tiện cho lưu thông Bắc Nam, với các vùng trong tỉnh và đi quốc tế Hiện tại, Thanh Hóa có cảng hàng không Thọ Xuân và đang dự kiến

mở thêm sân bay quốc tế sát biển phục vụ cho Khu kinh tế Nghi Sơn và khách

du lịch

Thanh Hoá có diện tích tự nhiên khoảng 11129,48 Km2, trong đó chủ yếu là đất sản xuất lâm nghiệp Theo Niên giám Thống kê tỉnh Thanh Hóa, tính đến tháng 04/2021, tỉnh Thanh Hóa có 3.664.944 người, là tỉnh có số dân đông thứ ba trong cả nước (sau thành phố Hồ Chí Minh và thủ đô Hà Nội) và

là tỉnh đông dân nhất so với sáu tỉnh Bắc Trung Bộ Thanh Hoá là tỉnh có nhiều đơn vị hành chính nhất cả nước với 27 đơn vị hành chính cấp huyện và tương đương, có 579 xã, 30 phường, 28 thị trấn và 6.031 thôn, xóm, bản làng; trong đó có 184 xã miền núi và 12 thị trấn miền núi (số liệu năm 2014) Tỉnh

có 6 huyện, thị xã thuộc vùng ven biển, 11 huyện thuộc vùng núi và 10 huyện, thị xã, thành phố thuộc vùng đồng bằng

Về dân tộc, đại gia đình các dân tộc tỉnh Thanh Hóa hiện nay có 28 dân tộc anh em cùng chung sống từ lâu đời Tuy nhiên, chỉ có 07 dân tộc có dân

số đông nhất là dân tộc Kinh 3.000.000 người, chiếm 83% dân số; 06 dân tộc thiểu số có 621.436 người Trong đó các dân tộc có dân số tương đối nhiều như: Dân tộc Mường có 364.622 người (chiếm 10% dân số), Dân tộc Thái có

223.165 người (chiếm 6% dân số), Dân tộc Mông có 14.917 người (chiếm 0,4% dân số), Dân tộc Thổ có 11.530 người (chiếm 0,3% dân số), Dân tộc Dao có 6.215 người (chiếm 0,1% dân số), Dân tộc Khơ Mú có 978 người (chiếm 0,02% dân số) Còn lại 21 dân tộc thiểu số khác có 4493 người (chiếm 0,18% dân số toàn vùng) Trong đó Dân tộc Tày 444 người, Nùng 151 người, Hoa 327 người, Khơ Me 31 người, Gia Rai 27 người, Ê Đê 68 người ….ít nhất là Dân tộc Tà Ôi có 02 người

Khu vực miền núi Thanh Hóa với những thung lũng màu mỡ, là nơi quần tụ sinh sống lâu đời của các dân tộc thiểu số Mường, Thái, Mông, Dao, Thổ, Khơ Mú Trong đó, người Thái sống tập trung chủ yếu ở các huyện Thường Xuân, Bá Thước, Quan Hóa, Quan Sơn, Lang Chánh Có nhiều kiến giải về sự xuất hiện của người Thái trên mảnh đất xứ Thanh, song nhìn chung, các nghiên cứu đều thống nhất rằng, xét về mặt lịch sử, người Thái Thanh Hóa được hình thành và phát triển từ một nhóm Tày cổ bản địa

Trải qua nhiều biến cố lịch sử, được bổ sung thêm một bộ phận di cư từ phía Bắc vào; đồng thời, tiếp cận với người Mường, người Kinh, người Khơ

Mú xung quanh và giữ mối liên hệ thường xuyên, mật thiết với khối đồng tộc Tây Bắc, Thượng Lào, Nghệ An Do vậy, về huyết thống và văn hóa có sự hòa đồng của nhiều yếu tố, từ đó, tạo nên bản sắc riêng vừa mang đặc trưng Thanh Hóa, vừa phản ánh tính chất chung của cộng đồng Thái Việt Nam Dân tộc Thái Chiếm tỷ lệ dân số đông thứ 2 (đứng sau người Mường) tại Thanh Hóa, có kho tàng văn hóa lâu đời và đồ sộ trên mảnh đất xứ Thanh Đồng bào Thái có ngôn ngữ, chữ viết riêng, đến nay bà con vẫn còn lưu giữ nhiều giá trị văn hóa riêng biệt và đặc sắc như, nghề dệt thổ cẩm, nhảy sạp, cồng chiêng, hát khặp Thái…

Người Mường là một trong những dân tộc gắn bó lâu đời trên mảnh đất

xứ Thanh Quá trình định cư lâu dài, người Mường đã tạo dựng được một kho tàng văn hóa phong phú, đã “ăn sâu bén rễ” vào trong đời sống cộng đồng Nói đến văn hóa Mường, nhiều nhà nghiên cứu đã nhấn mạnh đến sử thi “Đẻ đất đẻ nước” - một áng Mo đồ sộ với trên 2 vạn câu, phản ánh đầy đủ và chân

thực quan niệm của người Mường về tự nhiên, xã hội và con người Có ý kiến cho rằng, sử thi này đã giúp giới học thuật khám phá và tìm thấy những ý niệm và triết lý biện chứng về vũ trụ, con người, vòng đời, lễ tục, tín ngưỡng, phương thức sản xuất của những người tối cổ từ buổi hồng hoang lịch sử Hoặc nói đến văn hóa Mường là nói đến cồng chiêng, hát xường, pồn pôông những loại hình diễn xướng dân gian đặc sắc, giàu giá trị, nơi gửi gắm tâm tư, tình cảm của con người, cũng như góp phần làm phong phú đời sống văn hóa

- tinh thần người Mường Đồng thời, phản ánh một phần lịch sử, phong tục, tập quán của tộc người trong diễn trình lịch sử dân tộc

Tóm lại, Thanh Hóa là nơi đồng bào các dân tộc cùng sinh sống xen kẽ, gần gũi với nhau, có truyền thống tốt đẹp lâu đời Tuy nhiên, vấn đề dân tộc tại đây có một số điều cần quan tâm:

Thứ nhất, đồng bào các dân tộc thiểu số của tỉnh Thanh Hóa (Thái, Mường, Mông, Dao) là các dân tộc giàu bản sắc, có tiếng nói, hệ ngôn ngữ riêng, có trường hợp cùng dân tộc nhưng không cùng hệ ngôn ngữ (như người Mường, người Mường cổ bản địa và người Mường ngoài có nguồn gốc từ Hòa Bình có tiếng nói khác nhau), có chữ viết riêng (Thái) Tiếng nói, chữ viết và truyền thống lâu đời riêng của đồng bào các dân tộc tỉnh Thanh Hóa

đủ để sử dụng trên mọi phương diện, có phong tục, tập quán tốt đẹp, có nền văn hóa phong phú, đa dạng được giữ gìn và phát huy từ lâu đời Đồng bào Thái, Mường, Mông sinh sống xen kẽ, gần gũi với dân tộc Kinh, nên bị tác động nhất định từ văn hóa của dân tộc đa số, bên cạnh mặt tích cực cũng dễ làm cho văn hóa các dân tộc thiểu số có phần lu mờ, phai nhạt là điều khó tránh khỏi

Thứ hai, đồng bào các dân tộc thiểu số tỉnh Thanh Hóa có mối quan hệ với nhân dân ở một số quốc gia về mặt văn hóa, tôn giáo Đồng bào Thái, Mông có mối quan hệ gần gũi với người Lào và nhiều nước trên thế giới bởi yếu tố đồng tộc, kinh tế, văn hóa Các mối quan hệ đó, bên cạnh mặt tích cực cũng nảy sinh những vấn đề phức tạp cần được quan tâm

Về tôn giáo, tính đến ngày 1 tháng 4 năm 2019, toàn tỉnh có 9 tôn giáo khác nhau đạt 159.466 người, nhiều nhất là Công giáo có 149.990 người, tiếp theo là đạo Tin Lành có 7.890 người, Phật giáo có 1.447 người Còn lại các tôn giáo khác như Hồi giáo có 95 người, đạo Cao Đài có 23 người, Minh

Sư đạo có 14 người, Phật giáo Hòa Hảo có bốn người, Tứ Ân Hiếu Nghĩa có hai người và 1 người theo Minh Lý đạo

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có 4 tôn giáo được công nhận tổ chức tôn giáo đang hoạt động, gồm: Phật giáo, Thiên chúa, Tin lành và Cao Đài Số lượng tín đồ các tôn giáo chiếm khoảng 7% dân số toàn tỉnh Riêng khu vực miền núi, vùng biên giới trong lịch sử của tỉnh từ lâu đã có các tôn giáo du nhập và tồn tại như: Phật giáo, Thiên chúa, Tin lành Một số huyện như Thường Xuân, Ngọc Lặc, Cẩm Thủy, Thạch Thành, Như Thanh có một số bà con theo đạo Thiên chúa sinh hoạt tại 8 giáo xứ

Từ những năm 1990, đồng bào Mông từ các tỉnh phía Bắc di cư vào huyện Mường Lát, Quan Hóa đã mang theo đạo Thiên chúa và Tin lành với những hệ phái khác nhau như: Tin lành Việt Nam (miền Bắc), Tin lành Liên hữu Cơ đốc, Tin lành Trưởng lão, Tin lành Ngũ Tuần

2 Những biểu hiện của các tôn giáo tại Thanh Hóa

Thanh Hóa có nhiều tín ngưỡng, tôn giáo cùng tồn tại lâu đời trong lịch

sử của dân tộc Mặc dù đức tin, giáo lý và sự thờ phụng của đồng bào theo các tôn giáo khác nhau nhưng đều có điểm tương đồng ở tinh thần dân tộc, truyền thống yêu nước, truyền thống văn hóa và luôn đồng hành cùng dân tộc cả trong cách mạng giải phóng dân tộc trước đây cũng như trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay

Trong số 9 tôn giáo trong tỉnh Thanh Hóa, hiện nay có 04 tôn giáo được công nhận công nhận tư cách pháp nhân: Phật giáo, Thiên Chúa, Tin Lành, và Cao Đài Trong đó, Phật giáo, Tin Lành, Cao Đài có nhiều hệ phái khác nhau trong cùng một tôn giáo Lợi thế lớn nhất về tôn giáo tại Thanh Hóa là các tôn giáo có truyền thống đoàn kết, tôn trọng lẫn nhau

Trong những năm qua, tình hình tôn giáo ở Thanh Hóa cơ bản ổn định, các sinh hoạt tôn giáo, đặc biệt là các lễ trọng trong tôn giáo diễn ra trang nghiêm, đúng quy định pháp luật, đảm bảo an ninh, trật tự Các hoạt động tôn giáo, tín ngưỡng đều được tôn trọng và tạo điều kiện thuận lợi, chính sách, pháp luật về tôn giáo từng bước được hoàn thiện Hầu hết các tôn giáo hoạt động đúng pháp luật; nhiều cơ sở thờ tự, các chức sắc, chức việc, nhà tu hành tích cực tham gia các hoạt động xã hội, từ thiện Bên cạnh đó, các địa phương

đã thực hiện tốt công tác quản lý nhà nước về tôn giáo, hướng dẫn, giúp đỡ, tạo điều kiện để các tôn giáo tổ chức các ngày lễ trọng, đại hội, hội nghị diễn

ra trang nghiêm, đảm bảo an ninh trật tự; phối hợp giải quyết các kiến nghị, nhu cầu chính đáng của các tôn giáo Thông qua các hoạt động thăm, chúc mừng các tổ chức tôn giáo đã tạo sự gần gũi, nắm bắt tình hình, giải quyết được nhiều vấn đề phức tạp nảy sinh, vận động chức sắc, tín đồ thi đua lao động, sản xuất, gắn bó đồng hành cùng chính quyền địa phương thực hiện tốt chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, công tác tôn giáo luôn hoàn thành các nhiệm vụ đặt ra

Song, bên cạnh đó, công tác tôn giáo trên địa bàn tỉnh hiện nay cũng gặp không ít khó khăn, bất cập, như: với địa lý rộng, nhiều dân tộc cùng sinh sống; khối lượng công việc lớn; trong khi bộ máy làm công tác tôn giáo mỏng, dẫn đến công tác quản lý, tuyên truyền đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước về tôn giáo cũng gặp nhiều khó khăn; Một số địa phương, như Ba Làng ở thị xã Nghi Sơn, Thiên Chúa giáo với ưu điểm là tôn giáo truyền thống lâu đời, được người dân nơi đây tôn sùng, nên Thiên Chúa giáo có sức tác động hết sức mạnh mẽ đến nhiều lĩnh vực trong cộng đồng Đây là tôn giáo gắn liền và chi phối hầu hết các mặt đời sống của người dân tại khu vực này Thiên Chúa giáo đã trở thành yếu tố tư tưởng, văn hóa liên kết cộng đồng Ngoài những mặt tích cực kể trên thì cũng có nhiều mặt trái đáng kể, điển hình như việc lợi dụng tôn giáo để truyền bá quan điểm, tư tưởng lệch lạc, không đúng với chính sách của Đảng và Nhà nước về tôn giáo; hiện tượng tôn giáo mới được coi là tà đạo như “Ngọc phật Hồ Chí Minh” -

“Giáo hội Lạc Hồng”, “Hội Tiên Rồng”, gần đây nhất là “Hội thánh Đức Chúa Trời”, mặc dù đã được đấu tranh, ngăn chặn khá hiệu quả, song đã để lại những hệ lụy tiêu cực đối với đời sống xã hội trên địa bàn như vợ lìa chồng, con cái bỏ bê việc học tập, gia đình ly tán, hạnh phúc đổ vỡ

Mặt khác, thế giới và trong nước đang có nhiều diễn biến phức tạp, các thế lực thù địch luôn lợi dụng vấn đề tôn giáo, kết hợp với dân tộc, dân chủ, nhân quyền để quốc tế hóa vấn đề này nhằm can thiệp vào công việc nội bộ của ta Thời gian qua, âm mưu, thủ đoạn và hoạt động lợi dụng tôn giáo trong chiến lược “diễn biến hòa bình” nhằm chống phá cách mạng nước ta nói chung, Thanh Hóa nói riêng của các thế lực thù địch thường tập trung vào bảy nhóm hoạt động là:

- Tìm cách thông qua các đạo luật, nghị quyết nhằm lợi dụng về vấn đề tôn giáo, kết hợp với vấn đề dân chủ, nhân quyền và quốc tế hóa vấn đề tôn giáo để can thiệp, chống phá Việt Nam;

- Xúi giục, kích động số phản động người Việt trong các tôn giáo ở nước ngoài tổ chức các hoạt động chống phá;

- Hỗ trợ, kích động và chỉ đạo số cực đoan tôn giáo trong nước hoạt động chống phá;

- Lợi dụng việc khiếu kiện về đất đai, cơ sở vật chất có nguồn gốc tôn giáo và những sơ hở thiếu sót của ta trong giải quyết vấn đề tôn giáo để chống Đảng và Nhà nước ta;

- Lợi dụng vấn đề tôn giáo gây ra bạo loạn chính trị và các điểm nóng tôn giáo;

- Lợi dụng vấn đề dân tộc kết hợp với vấn đề tôn giáo chống phá ta;

- Lợi dụng các hoạt động từ thiện, nhân đạo và sử dụng các tổ chức phi chính phủ (NGO) tôn giáo chống cách mạng Việt Nam

Đặc biệt là trước ngày bầu cử toàn dân 23/5/2021, các thế lực thù địch

đã và đang dở “chiêu trò xúi giục” rằng: “không biết, không bầu” để phá hoại cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp

Trước đây cũng như hiện nay các thế lực thù địch thường ráo riết thực hiện “Tôn giáo hóa” vùng dân tộc thiểu số Đây là âm mưu, hoạt động nằm trong chiến lược “Diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch Chúng coi đây

là mũi nhọn, ngòi nổ tiến công để phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc của

ta, kích động ly khai, tự trị, lập “Nhà nước - Vương quốc” trong vùng dân tộc thiểu số, tiến tới mục tiêu xoá bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng và lật đổ chế độ

xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam

Với ý đồ xấu và âm mưu thâm độc đó, các thế lực thù địch, phản động

đã và đang ráo riết tìm cách lợi dụng vấn đề tôn giáo trong vùng dân tộc thiểu

số để hoạt động chống phá Chúng âm mưu sử dụng tôn giáo như một công cụ tinh thần để nắm giữ, khống chế đồng bào các dân tộc thiểu số, hình thành lực lượng đối trọng với chính quyền, cao hơn nữa là gây mâu thuẫn, xung đột dân tộc và đẩy tới ly khai, tự trị ở các vùng dân tộc thiểu số

Cái gọi là “Ba Tây” trước đây - bài học nhãn tiền cho chúng ta vẫn còn

đó (bọn phản động đã tuyên truyền, lôi kéo lập ra một số hình thức tôn giáo riêng cho người dân tộc như “Tin lành riêng của người Mông” ở Tây Bắc, phía Tây Thanh Hóa Dưới sự lãnh đạo của Đảng, ý đồ thâm độc “Ba Tây” đó

đã bị quân và dân ta làm cho phá sản

Trước đây, Thanh Hóa có thực trạng một số điểm nhóm Tin lành có những vi phạm trong sinh hoạt, hoạt động tôn giáo như lợi dụng xây dựng nhà nguyện trái pháp luật làm mới sinh hoạt tôn giáo; đưa người đi đào tạo, bồi dưỡng, phong chức, phong phẩm không báo cáo với cấp có thẩm quyền; truyền đạo trái phép và sinh hoạt tôn giáo không đúng với nội dung đăng ký Trước tình hình trên, Ban Tôn giáo tỉnh đã phối hợp với các cơ quan chức năng trong tỉnh tập trung chỉ đạo, hướng dẫn chính quyền sở tại tăng cường công tác quản lý Nhà nước về hoạt động tôn giáo, nhất là hoạt động của các chức sắc, nhà tu hành đến khu vực miền núi và vùng biên giới Các lực lượng chức năng ở tỉnh phối hợp chặt chẽ, phát hiện và kịp thời ngăn chặn, xử lý kiên quyết những hành vi vi phạm của một số linh mục, tu sĩ khi tới địa bàn