a) PMDH tác động tích cực tới các thành tổ của quá trình dạy học như: Tác động tới nội dung dạy học, PPDH, hình thức dạy học, phương tiện dạy học; kiểm tra, đánh giá và tác động tới kĩ n[r]
Trang 1BÀI THU HOẠCH
TỰ BỒI DƯỜNG THƯỜNG XUYÊN - NĂM 2017 - 2018
Họ và tên giáo viên: Vũ Kim Huệ
Chức vụ: Giáo viên
Nhiệm vụ được giao: Dạy toán 7 + 8; lý 9 - Tổ trưởng tổ KHTN
Đơn vị: Trường TH&THCS Bình Trung
TÊN CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỠNG:THCS 22:“Sử dụng một số phần mềm
trong dạy học”
Phần 1: LÝ THUYẾT
I LÝ DO CHỌN CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỜNG :
- Xuất phát từ yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học hiện nay
- Do thực trạng dạy học và xã hội hiện nay
Trong việc ứng dụng các phương pháp dạy học tích cực lấy người học làm trung tâm, cán gv chỉ là người hướng dẫn Việc áp dụng CNTT vào dạy học hỗ trợ rất nhiều cho cá nhân giáo viên khi lên lớp, hs có một bài học sinh động sẽ kích thích được sự hiếu học, trí tò mò và phát triển được khả năng tư duy tong tìm tòi kiến thức
Trong thực tế dạy học hiện nay việc áp dụng các phần mềm còn nhiều hạn chế
II.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT SAU BỒI DƯỠNG
Hiểu và Sử dụng được một số phần mềm trong soạn bài, trong quá trình lên lớp
III HÌNH THỨC BỒI DƯỠNG
Tự nghiên cứu tài liệu và áp dụng thực tế soạn bài, dạy học hàng ngày
IV KẾ HOẠCH BỒI DƯỠNG
Nghiên cứu từ tháng 1/2018 đến hết tháng 3/2018
V.QUÁ TRÌNH BỒI DƯỠNG
Thực hiện đọc tài liệu, nghiên cứu về vai trò, phân loại các phần mềm, tải các phần mềm sử dụng cho bộ môn toán, lý để dùng thử, áp dụng vào giảng dạy những bài giảng khối lớp 8- 9 tại trường
VI NHỮNG KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC SAU BỒI DƯỠNG:
Qua quá trình tự BDTX cá nhân đã: Nắm được sơ lược vai trò và chức năng của một số các phần mềm dạy học trong các môn học nói chung và đặc biệt đối với môn Toán, môn Lý theo chuyên môn của bản thân nói riêng cụ thể:
1 Vai trò của phần mềm dạy học (PMDH) trong quá trình dạy học
1.1 Khái niệm
Trong lĩnh vực giáo dục, ngoài những phần mềm được cài đặt sẵn trong các máy
vi tính còn có những phần mềm công cụ được GV sử dụng, khai thác nhằm nâng cao hiệu quả quá trình dạy học, gọi là PMDH như phần mềm soạn bài giảng điện tử, phần mềm thí nghiệm, phần mềm toán học, phần mềm thi trắc nghiệm
1.2 Vai trò của PMDH
a) PMDH tác động tích cực tới các thành tổ của quá trình dạy học như: Tác động
tới nội dung dạy học, PPDH, hình thức dạy học, phương tiện dạy học; kiểm tra, đánh
giá và tác động tới kĩ năng của HS trong quá trình dạy và học
Trang 2b) Việc sử dụng PMDH đã tạo điểu kiện để: Việc học tập của HS diễn ra sinh động, hấp dẫn, dễ tiếp thu kiến thức hơn, giúp GV có điều kiện dạy học phân hoá, cá thể hoá, có thể mô phỏng nhiều quá trình, hiện tượng thực tế hơn
2 Một số cách phân loại PMDH
2.1 Căn cứ vào mã nguồn:
Gồm có phần mềm mã nguồn mở (như phần mềm Moodle, GeoGebra ) và phần mềm mã nguồn đóng (như phần mềm Microsoft PowerPoint,Geometry sketchpad, )
2.2 Căn cứ vào tính kinh tế:
Gồm có phần mềm miễn phí (như phần mềm Test Pro, Free Mind,, ) và phần mềm thương mại (như phần mềm ViOLET, Lectora, )
2.3.Căn cứ vào nội dung:
PMDH dùng chung (như phần mềm LectureMaker, Adobe Presenter, ) và PMDH theo môn học (như phần mềm Toán học Maple,…)
2.4.Căn cứ vào chức năng của phần mềm:
a) Phần mềm luyện tập và thựchành:
Đây là dạng đơn giản nhất được dùng để giới thiệu cho người học một loạt bài tập mà họ phải làm bằng cách đưa vào một câu trả lời hay một đáp số Máy tính xác định xem câu trả lời của HS là đúng hay sai
Nó có thể cung cấp một vài thông tin phân hồi về câu trả của HS, ví dụ như một lời chúc mừng (nếu HS làm đúng), một lời chia buồn (nếu HS làm sai) hoặc một câu trả lời chung chung nào đó nếu máy không nhận dạng được câu trả lời Mức độ khó, dễ của bài tập là phụ thuộc vào khả năng của HS, tức là nếu HS làm tốt và nhanh những bài tập trước thì bài tập kế tiếp sẽ khó hơn; ngược lại thì phần mềm sẽ đưa ra những bài tập dễ hơn
b)Phần mềm gia sư.
Phần mềm gia sư là những phần mềm mà HS có thể sử dụng trong hoặc ngoài giờ lên lớp để độc lập tìm kiếm và chiếm lĩnh những nội dung tri thức đã được cài sẵn trong mã chương trình, với một phần mềm gia sư, máy vi tính sẽ đóng vai trò của một thầy giáo để cung cấp cho HS không chỉ những đơn vị kiến thức theo nội dung của các chương trình học được
c)Phần mềm mô phỏng:
Những phần mềm mô phỏng được sử dụng trong những trường hợp HS (hoặc GV) không thể tiến hành các thí nghiệm thực vì nhiều lí do khác nhau
Khi thiết kế các phần mềm mô phỏng, các nhà lập trình tạo nên một hệ thống các đối tượng hiện tượng, quá trình theo các lí thuyết đã được đề xuất bởi các nhà khoa học và đã được thực tế kiểm nghiệm mà các lí thuyết này phân ánh bản chất của hiện tượng, quá trình được mô phỏng
d)Phần mềm mô hình hóa:
e)Phần mềm tính toán:
Phần mềm tính toán ]à những phần mềm phục vụ cho việc xử lí dữ liệu dưới dạng số của HS Các phần mềm này có thể dùng trong quá trinh giải bài lập của HS
Trang 3Một sổ phần mềm tính toán khác có tính chuyên dụng hơn và cung cấp cho người sử dụng nhiều khả năng tính toán hơn như Maple, Mathematica cũng đã được sản xuất và đã được nhiều HS, sinh viên sử dụng trong quá trình học tập của mình
Tóm lại: Có thể chia thành hai loại phần mềm đó là: Phần mềm công cụ hỗ trợ
dạy học môn học và PMDH theo môn học
Trong đó; Phần mềm công cụ hỗ trợ dạy học môn học là những phần mềm tiện
ích dùng để hỗ trợ GV thiết kế nội dung bài giảng nhằm truyền tải kiến thức một cách thuận lợi đến HS, như MindMap, Lecture Maker, ViO LET,
PMDH theo môn học: Là những phần mềm chuyên dùng để dạy học những kiến
thức môn học đố (ví dụ các PMDH môn Toán như Maple, Cabri, Graph, Geogebra, ; PMDH môn Vật lí như Galileo, Crocodile Physics, ; PMDH môn Hoá học như PL table, Crocodile Chemistry, ; PMDH môn Tiếng Anh như Home4English, Grammar, English Study, )
3 Đánh giá giờ giảng có ứng dụng công nghệ thông tin
3.1.Đánh giá việc lựa chọn chủ đề để ứng dựng CNTT
Tiết học được lựa chọn UDCNTT phải có tình huống dạy học trong đó việc ứng dụng CNTT đem lại hiệu quả hơn hẳn PP truyền thống
3.2.Đánh giá việc lựa chọn PMDH:
Khi đã xác định chủ đề nội dung cần ứng dụng CNTT sẽ có nhiều PMDH có thể
sử dụng GV cần căn cứ vào ưu, nhược điểm của từng PMDH và đối chiếu với các yêu cầu của tiết học cụ thể mà quyết định lựa chọn PMDH tốt nhất hiện có
Việc chọn PMDH chưa thích hợp cũng ảnh hưởng lớn tới chất lượng dạy học
3.3 Đánh giá kỹ năng tổ chức hoạt động học tập của HS:
Trong các tình huống dạy học có sử dụng PMDH, GV phải có kỹ năng tổ chức hoạt động học tập cho HS Biết sử dụng PMDH trong việc đổi mới
PMDH được sử dụng đúng lúc, đúng chỗ, đúng cường độ; trong trường hợp chỉ cần các phương tiện dạy học rẻ tiền hơn thì không nên lạm dụng CNTT
3.4 Đánh giá hiệu quả cuối cùng:
Tiêu chí yêu cầu phải xác định là hiệu quả của tiết dạy học HS hứng thu học tập hơn, thực sự hoạt động tích cực trong học tập Kiến thức, kỹ năng đạt được qua tiết dạy học có CNTT phải tốt hơn khi chỉ dạy bằng các phương tiện truyền thống
4.Những yêu cầu về kĩ năng công nghệ thông tin đối với giáo viên
4.1.Kiến thức CNTT cơ bản:
Nắm được kiến thức cơ bản về máy tính
Có kỹ năng sử dụng một vài phần mềm tiện ích trợ giúp xử lí đĩa và các thông tin trên đĩa, biết sử dụng các chương trình chống vi rút để bảo vệ máy tính
4.2.Kỹ năng diễn đạt ý tưởng bằng công cụ CNTT
Muốn giao tiếp với bạn bè, đồng nghiệp, bạn cần biết cách diễn đạt dễ hiểu, hấp dẫn, biết trình bầy ý tưởng của mình một cách rõ ràng và thuyết phục
4.3.Kỹ năng tạo ra các sản phẩm tích hợp dạng multimeđia.
GV cần có kỹ năng thu thập các dữ liệu cần thiêt như đoạn clip, nhạc, hình ảnh… và gắn kết lại thành tài liệu của cá nhân phục vụ cho chuyên môn của mình
4.4.Kỹ năng sử dụng các PMDH trong chuyên mòn
Trang 4PMDH tạo ra môi trường học tập mới cho HS, giúp HS khám phá, giải quyết vấn
đề, sáng tạo Có nhiều PMDH khác nhau được bán trên thị trường, người GV cần biết đuợc PMDH nào là tốt, cần thiết cho môn học của mình, với từng PMDH, cần biết lựa chọn tình huống sử dụng phần mềm để dạy học có hiệu quả
GV cũng cần biết kết hợp tối ưu các TBDH truyền thống với CNTT trong dạy học, khả năng sử dụng CNTT để đánh giá kết quả học tập cửa HS
4.5 Kỹ năng sử dụng các công cụ hỗ trợ giúp tạo ra các sản phẩm PMDH cá nhân
PMDH có cao đến đâu cũng không thể thích ứng hết với mọi tình huống trong dạy học nên Gv cần lựa chọn các phần mềm công cụ để tạo ra phần mềm của riêng mình dành cho đối tượng học sinh của mình( VD như phần mềm Violet )
4.6.Kỹ năng dùng CNTT để giao tiếp trong chuyên môn
Nhiều nội dung dạy học phức tạp GV có thể trao đổi với đồng nghiệp trên diễn đàn, trên trang Web
Phần 2: VẬN DỤNG THỰC TIỄN
1)Mô tả quá trình vận dụng kết quả bồi dưỡng (kiến thức, kỹ năng ) vào thực tiễn hoạt động giáo dục, giảng dạy
Trong quá trình giảng dạy tại trường bản thân tôi đã thực hiện sọan giảng bài soạn trên word, soạn bài soạn PowerPoint, sử dụng PMDH toán trong thiết kế bài soạn, dung PMDH Galileo, Crocodile Physics để thực hiện cac thí nghiệm ảo của mônVật lý
2 Kết quả vận dụng (Những vấn đề đã thực hiện được và chưa thực hiện được
so với nội dung đã bồi dưỡng)
Sử dụng một số phần mềm dạy học chung.
Hiện nay GV chủ yếu soạn bài giảng điện tử bằng phần mềm Microsoft PowerPoint và bước đầu đã có những đóng góp tích cực vào quá trình dạy học
Tuy nhiên Microsoft PowerPoint không phải là phần mềm chuyên dụng để thiết
kế bài giảng điện tử, nên nhiều GV vẫn gặp khó khăn khi đưa các tương tác và đa phương tiện theo ý tương sư phạm của mình vào trong file trình diễn; việc đóng gói bài giảng theo chuẩn SCORM để chia sẻ trên các hệ thống E-leaming cũng không thực hiện được.Phần mềm Lecture Maker là một PMDH bổ sung hiệu quả để thiết kế bài giảng điện tử trong dạy học ở nhà trường cho PMDH Microsoft PowerPoint
Lecture Makler Master là phần mềm thiết kế bài giảng điện tử đa phương tiện, Phần mềm Concept Draw Mind Map để thiết kế một bản đồ tư duy nhằm giảng dạy một bài học cụ thể trên lớp học
Sử dụng PMDH các môn khoa học tự nhiên ở trường trung học cơ sở
Hiện nay có rất nhiều PMDH Toán, cụ thể như các phần mềm: Cabri Geometry, Geometer's sketchpad, Maple, Graph, Geogebra,
Ta có thể sử dụng phần mềm toán học trong các khâu như: tạo ra các hình vẽ trục quan giúp HS phát huy khả năng quan sát; hỗ trơ HS tiến hành các thao tác tư duy phân tích, tổng hợp, so sánh, tương tự, trừu tương hoá, đặc biệt hoá, hệ thống hóa trong quá trình đi tìm lời giải của bài toán
Trang 5Trong dạy học mụn Vật lớ, PMDH được ứng dụng trong cỏc tỡnh huống dạy học điển hỡnh khi dạy học Vật lớ như: dạy học khỏi niệm vật lớ, dạy học cỏc đại lượng vật
lớ, dạy học định luật vật lớ, dạy học thuyết vật lớ
Trong dạy học mụn Hoỏ học, PMDH được sử dụng trong cỏc tỡnh huống như: sử dụng cỏc phần mềm mụ phỏng để mụ phỏng cấu trỳc nguyờn tử, phõn tử húa học, mụ phỏng cỏc cụng thức hoỏ học, mụ phỏng cỏc phõn ứng hoỏ học trong cỏc thớ nghiệm, xõy dụng cỏc thớ nghiệm ảo
Đối với mụn Sinh học ở THCS, nhờ sự hỗ trợ của PMDH, GV cú nhiều thuận lợi trong giảng dạy lớ thuyết và thực hành, như cho HS xem tranh ảnh, hỡnh vẽ mẫu vật thớ nghiệm, một cỏch rừ ràng, tiện lợi nhanh chỏng
Túm lại: Việc sử dụng PMDH quỏ trỡnh thớ nghiệm cỏc mụn Toỏn, Vật lớ, Hoỏ học,
Sinh cú những ưu điểm như: Giỳp rỳt ngắn thời gian cho việc quan sỏt, thu nhận và xủ
lớ kết quả thớ nghiệm Cung cấp những thớ nghiệm ảo, thớ nghiệm mụ phỏng thay thế cho cỏc thớ nghiệm nguy hiểm, cỏc thớ nghiệm phức tạp kộo dài Giỳp xử lớ số liệu nhanh và cú thể tự động thực hiện một loạt thao tỏc tớnh toỏn, tỡm mối liờn hệ, vẽ biểu đồ Nhờ PMDH, cú thể thực hiện cỏc thớ nghiệm ở kớch thước phõn tử giỳp người học nắm rừ tớnh chất của vật chất ở cấp độ vĩ mụ, lõu dài
Khi sử dụng PMDH trong giảng dạy cần lưu ý: Sử dụng PMDH phải đỳng lỳc, đỳng chỗ, đỳng cường độ giỳp HS tổ chức hoạt động nhận thức thuận lợi hơn Phối hợp việc sử dụng PMDH và cỏc cụng cụ truyền thụng để HS tớch cực học tập
3 Đỏnh giỏ hiệu quả (Ưu điểm, hạn chế trong quỏ trỡnh vận dụng).
Ưu điểm:
Nó có tác dụng phát huy cao độ tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh Học sinh không những nắm kiến thức mà còn phát triển năng lực t duy Trên cơ sở đó, tạo tiền đề cho việc học tập suốt đời và tạo nên một xã hội học tập tức là để mỗi ngời
có năng lực hơn, có phẩm giá hơn, để trở thành những công dân tích cực, chủ động hơn, để có thể sống trong một thời đại luôn biến đổi
Tồn tại:
Việc sử dụng PMDH vận dụng cũn chưa triệt để, chưa cú thời gian chuyờn sõu
để tạo ra cỏc phần mềm riờng của bộ mụn
4)Bài học kinh nghiệm
Tăng cường sử dụng PMDH để tạo ra cỏc bào soạn tốt nhất, trao đổi với đồng nghiệp để hỏi hỏi trau dồi trỡnh độ CNTT và tự học tập về cỏc phần mềm dạy học
5 Những kiến nghị, đề xuất (nếu cú).