+ Để các câu hỏi biên soạn đạt chất lượng tốt, cần biên soạn câu hỏi thoả mãn các yêu cầu sau: Câu hỏi phải phù hợp với các tiêu chí ra đề kiểm tra; Câu dẫn phải đặt ra câu hỏi trực tiếp[r]
Trang 1KỸ THUẬT XÂY DỰNG MA TRẬN ĐỀ
VÀ BIÊN SOẠN CÂU HỎI KIỂM TRA
ĐÁNH GIÁ TRONG MÔN TOÁN
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO SÓC TRĂNG
TẬP HUẤN MÔN TOÁN CẤP THCS
Email lớp tập huấn: toanthcs.soctrang@gmail.com
Password: abc123456789
Trang 2Kỹ thuật xây dựng ma trận đề và biên soạn câu hỏi kiểm tra đánh giá trong môn Toán
B4 Biên soạn câu hỏi theo ma trận
B5 Xây dựng hướng dẫn chấm, thang điểmB6 Xem xét lại việc biên soạn đề kiểm tra
Trang 3Kỹ thuật xây dựng ma trận đề và biên soạn câu hỏi kiểm tra đánh giá trong môn Toán
- Mục đích yêu cầu cụ thể của việc kiểm tra
- Chuẩn kiến thức kĩ năng của chương trình
- Thực tế học tập của học sinh
Trang 4Kỹ thuật xây dựng ma trận đề và biên soạn câu hỏi kiểm tra đánh giá trong môn Toán
B2 Xác định hình thức đề kiểm tra
+ Các hình thức:
- Đề kiểm tra tự luận;
- Đề kiểm tra trắc nghiệm khách quan;
- Đề kiểm tra kết hợp hai hình thức trên: có cả câu hỏi dạng tự luận và câu hỏi trắc nghiệm khách quan
+ Cần kết hợp một cách hợp lý các hình thức sao cho phù hợp với nội dung kiểm tra
+ Nếu kết hợp hai hình thức thì nên cho học sinh làm bài kiểm tra phần trắc nghiệm khách quan độc lập với việc làm bài kiểm tra phần tự luận: làm phần trắc nghiệm khách quan trước, thu bài rồi mới cho học sinh làm phần
tự luận
Trang 5Kỹ thuật xây dựng ma trận đề và biên soạn câu hỏi kiểm tra đánh giá trong môn Toán
B3 Thiết lập ma trận đề kiểm tra
Cấp độ
Tên
Chủ đề
(nội dung, chương…)
Nhận biết Thông hiểu Vận dụng Cộng
Cấp độ thấp Cấp độ cao
TNKQ TL TNKQ TL TNKQ TL TNKQ TL
Chủ đề 1 Chuẩn KT,
KN cần kiểm tra (Ch)
Trang 6Kỹ thuật xây dựng ma trận đề và biên soạn câu hỏi kiểm tra đánh giá trong môn Toán
B4 Biên soạn câu hỏi theo ma trận
+ Việc biên soạn câu hỏi theo ma trận cần đảm bảo nguyên tắc: loại câu hỏi, số câu hỏi, nội dung câu hỏi do
ma trận đề quy định; mỗi câu hỏi TNKQ chỉ kiểm tra một chuẩn hoặc một vấn đề, khái niệm
+ Để các câu hỏi biên soạn đạt chất lượng tốt, cần biên soạn câu hỏi thoả mãn các yêu cầu sau: Câu hỏi phải phù hợp với các tiêu chí ra đề kiểm tra; Câu dẫn phải đặt
ra câu hỏi trực tiếp hoặc một vấn đề cụ thể; Từ ngữ, cấu trúc của câu hỏi phải rõ ràng và dễ hiểu đối với mọi học sinh; Mỗi phương án nhiễu phải hợp lý đối với những học sinh không nắm vững kiến thức; nên xây dựng dựa trên các lỗi hay nhận thức sai lệch của học sinh
Trang 7Kỹ thuật xây dựng ma trận đề và biên soạn câu hỏi kiểm tra đánh giá trong môn Toán
B5 Xây dựng hướng dẫn chấm, thang điểm
Nội dung: khoa học và chính xác Cách trình bày: cụ thể, chi tiết nhưng ngắn gọn và dễ hiểu, phù hợp với ma trận
đề kiểm tra
Xây dựng bản mô tả các mức độ đạt được để học sinh
có thể tự đánh giá được bài làm của mình
Tính điểm bài trắc nghiệm: Lấy điểm toàn bài là 10 điểm
và chia đều cho tổng số câu hỏi
Tính điểm bài trắc nghiệm kết hợp tự luận: Phân phối
điểm cho mỗi phần TL, TNKQ theo nguyên tắc: số điểm mỗi phần tỉ lệ thuận với thời gian dự kiến học sinh hoàn thành từng phần và mỗi câu TNKQ có số điểm bằng nhau
Trang 8Kỹ thuật xây dựng ma trận đề và biên soạn câu hỏi kiểm tra đánh giá trong môn Toán
B6 Xem xét lại việc biên soạn đề kiểm tra
+ Đối chiếu từng câu hỏi với hướng dẫn chấm và thang điểm, phát hiện những sai sót hoặc thiếu chính xác của
đề và đáp án Sửa các từ ngữ, nội dung nếu thấy cần thiết để đảm bảo tính khoa học và chính xác
+ Đối chiếu từng câu hỏi với ma trận đề, xem xét câu hỏi có phù hợp với chuẩn cần đánh giá không? Có phù hợp với cấp độ nhận thức cần đánh giá không? Số điểm có thích hợp không? Thời gian dự kiến có phù hợp không?
+ Hoàn thiện đề, hướng dẫn chấm và thang điểm
Trang 9KỸ THUẬT BIÊN SOẠN CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN
Thảo luận
Mỗi nhóm chọn một đề kiểm tra, phân tích các
câu trắc nghiệm trong đề theo gợi ý:
1 Câu hỏi kiểm tra đơn vị kiến thức nào?
Trang 10KỸ THUẬT BIÊN SOẠN CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN
Các loại câu hỏi trắc nghiệm khách quan
Câu hỏi Đúng, Sai
Câu hỏi ghép đôi
Trang 11KỸ THUẬT BIÊN SOẠN CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN
Các yêu cầu chung khi viết câu hỏi TNKQ
1 Mỗi câu hỏi phải đo một kết quả học tập
2 Tập trung vào một vấn đề duy nhất
3 Dùng từ vựng một cách nhất quán
4 Tránh việc câu này gợi ý cho câu khác
5 Tránh các kiến thức quá riêng biệt hoặc câu hỏi dựa trên
ý kiến cá nhân
6 Tránh sử dụng các cụm từ đúng nguyên văn trong sách giáo khoa
7 Tránh việc sử dụng sự khôi hài
8 Tránh viết câu không phù hợp với thực tế.
Trang 12KỸ THUẬT BIÊN SOẠN CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN
Câu hỏi có nhiều phương án lựa chọn
1 Khái niệm
Câu hỏi có nhiều phương án lựa chọn là câu
hỏi gồm hai phần: phần dẫn và phần lựa chọn
+ Phần dẫn là một câu hỏi hoặc câu nói chưa hoàn
chỉnh
+ Phần lựa chọn là các phương án trả lời cho câu
hỏi hoặc ghép thêm để hoàn chỉnh câu nói ở phần dẫn
Trang 13KỸ THUẬT BIÊN SOẠN CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN
2 Lưu ý khi viết câu hỏi TNKQ nhiều lựa chọn
2.1 Mỗi câu hỏi chỉ nên có một lựa chọn đúng, các lựa
chọn còn lại là không đúng hoặc gần đúng.
2.2 Tránh dùng các cụm từ “tất cả những câu trên đều đúng” hoặc “không có câu nào ở trên đúng” hoặc “một kết quả khác”, … là phương án trả lời
2.3 Mỗi câu hỏi chỉ nên tập trung vào một vấn đề cụ thể và chỉ bao quát một phạm vi rất hẹp nằm trong một chỉ số cụ thể
2.4 Cần đánh giá độ khó của câu hỏi để loại bỏ những câu quá khó hoặc quá dễ
Trang 14KỸ THUẬT BIÊN SOẠN CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN
3 Các nguyên tắc viết câu dẫn cho câu
hỏi có nhiều phương án lựa chọn
3 Các nguyên tắc viết câu dẫn cho câu
hỏi có nhiều phương án lựa chọn
- Câu dẫn cho câu hỏi có nhiều phương án lựa chọn được sử dụng một trong 3 dạng câu sau: câu lệnh, câu lửng, câu hỏi.
- Đưa “ý chính” của câu hỏi vào câu dẫn, không nên đưa vào các phương án lựa chọn.
- Tránh các từ ngữ mang tính chất phủ định như
“ngoại trừ”, “chỉ có”, “không” Nếu sử dụng những
từ ngữ này, phải làm nổi bật chúng bằng cách in nghiêng, in đậm hoặc gạch chân.
Trang 15KỸ THUẬT BIÊN SOẠN CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN
4 Cách viết phương án lựa chọn cho
câu hỏi có nhiều lựa chọn
4 Cách viết phương án lựa chọn cho
câu hỏi có nhiều lựa chọn
-Trên thực tế không có con số cố định cụ thể về các phương án lựa chọn mà nên sử dụng một số lượng hợp
lý Hoàn toàn có thể pha trộn hoặc cân đối số lượng phương án lựa chọn Thông thường, 3 phương án lựa chọn có chất lượng cho một câu hỏi thì tốt hơn 4 phương
án mà trong đó có một phương án nhiễu kém chất lượng
-Các phương án lựa chọn phải có độ dài tương xứng Một phương án dài hơn hoặc ngắn hơn có thể thu hút sự chú ý của học sinh vì chúng nổi bật và có thể dễ dàng nhận thấy
Trang 16KỸ THUẬT BIÊN SOẠN CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN
-Các phương án lựa chọn phải phù hợp với câu dẫn về mặt ngữ pháp
-Đối với câu dẫn viết dưới dạng một câu bỏ lửng thì phần phương án lựa chọn khi ghép với câu dẫn phải trở thành một câu hoàn chỉnh về mặt ngữ pháp (nếu phương án bắt đầu bằng chữ thì chữ đầu không được viết hoa)
-Nên đưa các từ hoặc cụm từ lặp lại vào câu dẫn hơn là cho vào các phương án lựa chọn
-Tránh đưa ra phương án “tất cả các phương án trên đều đúng”
4 Cách viết phương án lựa chọn cho
câu hỏi có nhiều lựa chọn
4 Cách viết phương án lựa chọn cho
câu hỏi có nhiều lựa chọn
Trang 17KỸ THUẬT BIÊN SOẠN CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN
5 Cách viết các phương án đúng/đáp án
-Đảm bảo rằng các đáp án đúng được viết dựa vào chủ đề/đoạn văn hoặc sự phù hợp, đồng nhất về nội dung kiểm tra
-Tránh các câu hỏi “kết nối”, nghĩa là đáp án của câu này được tìm thấy hoặc phụ thuộc vào câu hỏi khác
Trang 18KỸ THUẬT BIÊN SOẠN CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN
6 Cách viết các phương án nhiễu
- Phương án nhiễu là phương án được đưa ra nhằm “thu hút” những học sinh không hoàn toàn nắm vững nội dung, kiến thức Đây không phải là “thủ đoạn” hay “đánh lừa” hoặc “không công bằng” Phương án nhiễu được đưa ra xuất phát từ mục tiêu của việc kiểm tra là tìm ra những học sinh đã học bài và những học sinh không học bài hoặc học sinh nắm kiến thức chưa vững.
-Tất cả các phương án nhiễu phải hợp lý Sử dụng kiến thức
về các lỗi thông thường mà học sinh hay mắc phải để viết phương án nhiễu.
-Những nhận thức sai thông thường trong các khái niệm khoa học có thể đưa vào các phương án nhiễu.
Trang 19KỸ THUẬT BIÊN SOẠN CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN
7 Các tiêu chí xem xét chất lượng của
câu hỏi có nhiều lựa chọn
7 Các tiêu chí xem xét chất lượng của
câu hỏi có nhiều lựa chọn
Để đánh giá mỗi câu hỏi, ta cần đặt ra các câu hỏi dưới đây đối với mỗi câu hỏi đã được biên soạn Nếu có câu trả lời là “không” thì phải xem xét lại chất lượng của câu hỏi đó
Trang 20KỸ THUẬT BIÊN SOẠN CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN
1 Câu hỏi có đánh giá những nội dung quan trọng của mục tiêu chương trình giảng dạy không?
2 Câu hỏi có phù hợp với các tiêu chí ra đề kiểm tra về mặt trình bày, trọng tâm cần nhấn mạnh và
số điểm hay không?
3 Câu dẫn có đặt ra câu hỏi trực tiếp hay một vấn
đề cụ thể hay không?
7 Các tiêu chí xem xét chất lượng của
câu hỏi có nhiều lựa chọn
7 Các tiêu chí xem xét chất lượng của
câu hỏi có nhiều lựa chọn
Trang 21KỸ THUẬT BIÊN SOẠN CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN
4 Người ra đề sử dụng ngôn ngữ và hình thức trình bày riêng để biên soạn câu hỏi hay chỉ đơn thuần trích dẫn những lời trong sách giáo khoa?
5 Từ ngữ và cấu trúc của câu hỏi có rõ ràng và
dễ hiểu đối với mọi học sinh hay không?
6 Mỗi phương án nhiễu có hợp lý đối với những học sinh không có kiến thức hay không?
7 Các tiêu chí xem xét chất lượng của
câu hỏi có nhiều lựa chọn
7 Các tiêu chí xem xét chất lượng của
câu hỏi có nhiều lựa chọn
Trang 22KỸ THUẬT BIÊN SOẠN CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN
7 Mỗi phương án sai có được xây dựng trên các lỗi thông thường hay nhận thức sai lệch của học sinh hay không?
8 Đáp án đúng của câu hỏi này có độc lập với đáp án đúng của câu hỏi khác trong bài kiểm tra hay không?
9 Tất cả các phương án đưa ra có đồng nhất và phù hợp với nội dung của câu dẫn hay không?
7 Các tiêu chí xem xét chất lượng của
câu hỏi có nhiều lựa chọn
7 Các tiêu chí xem xét chất lượng của
câu hỏi có nhiều lựa chọn
Trang 23KỸ THUẬT BIÊN SOẠN CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN
10 Có hạn chế đưa ra phương án “Tất cả các đáp án trên đều đúng” hoặc “không có phương
án nào đúng” hay không?
11 Mỗi câu hỏi chỉ có một đáp án đúng, chính xác nhất hay không?
7 Các tiêu chí xem xét chất lượng của
câu hỏi có nhiều lựa chọn
7 Các tiêu chí xem xét chất lượng của
câu hỏi có nhiều lựa chọn
Trang 24KỸ THUẬT BIÊN SOẠN CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN
Thảo luận
Mỗi nhóm soạn một đề kiểm tra học kỳ
1 Cù Lao Dung: Toán 9 – Hk1
Trang 25Kỹ thuật xây dựng ma trận đề và biên soạn câu hỏi kiểm tra đánh giá trong môn Toán
Trân trọng cảm ơn quí Thầy Cô!