1. Nguồn của ngành Luật Hiến pháp chỉ bao gồm Hiến pháp năm 2013. Nhận định Sai. Vì nguồn của luật Hiến Pháp ko chỉ có các bản Hiến pháp mà còn cả các bộ luật, pháp lệnh, nghị quyết, nghị định của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền khác. 2. Ở nước ta hiện nay, Nhân dân chỉ thực hiện quyền lực nhà nước gián tiếp thông qua Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp. Nhận định Sai Vì công dân ko chỉ thực hiện quyền lực NN thông qua Quốc hội và Hội Đồng Nhân Dân các cấp mà còn có quyền trực tiếp bầu cử, biểu quyết khi nhà nước trưng cầu dân ý.(Đ29Hiến pháp “Công dân đủ mười tám tuổi trở lên có quyền biểu quyết khi Nhà nước tổ chức trưng cầu ý dân”) 3. Theo quy định của Hiến pháp năm 2013, quyền biểu tình là quyền con người. Nhận định sai vì biểu tình là quyền công dân. Điều 25 Hiến pháp “Công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tiếp cận thông tin, hội họp, lập hội, biểu tình”. 4. Theo quy định của pháp luật hiện hành, chỉ đại biểu Quốc hội mới có quyền trình dự án luật trước Quốc hội. Nhận định Sai vì có nhiều cá nhân,cơ quan đc trình dự án luật trước Quốc Hội: Khoản 1 Điều 84 Hiến pháp “Chủ tịch nước, Uỷ ban thường vụ Quốc hội, Hội đồng dân tộc, Uỷ ban của Quốc hội, Chính phủ, Toà án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Kiểm toán nhà nước, Ủy ban trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và cơ quan trung ương của tổ chức thành viên của Mặt trận có quyền trình dự án luật trước Quốc hội, trình dự án pháp lệnh trước Ủy ban thường vụ Quốc hội”. 5. Theo Hiến pháp năm 2013, Tòa án nhân dân có nhiệm vụ bảo vệ pháp chế xã hội chủ nghĩa. Nhận định sai vì nhiệm vụ bảo vệ pháp chế xã hội chủ nghĩa ngoài Tòa án nhân dân còn có Viện kiểm sát nhân dân… Khoản 3 Điều 102 Hiến pháp “Tòa án nhân dân có nhiệm vụ bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân”. Khoản 3 Điều 107 Hiến pháp “Viện kiểm sát nhân dân có nhiệm vụ bảo vệ pháp luật, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, góp phần bảo đảm pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh và thống nhất”.
Trang 1Nhận định Sai.
Vì nguồn của luật Hiến Pháp ko chỉ có các bản Hiến pháp mà còn cả các bộ luật, pháp lệnh, nghị quyết, nghị định của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền khác
2 Ở nước ta hiện nay, Nhân dân chỉ thực hiện quyền lực nhà nước gián tiếp thông qua Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp
Vì công dân ko chỉ thực hiện quyền lực NN thông qua Quốc hội và Hội Đồng Nhân Dân các cấp mà còn có quyền trực tiếp bầu cử, biểu quyết khi nhà nước trưng cầu dân ý.(Đ29-Hiến pháp “Công dân đủ mười tám tuổi trở lên có quyền biểu quyết khi Nhà nước tổ chức trưng cầu ý dân”)
3 Theo quy định của Hiến pháp năm 2013, quyền biểu tình là quyền con người
Nhận định sai vì biểu tình là quyền công dân.
Điều 25 Hiến pháp “Công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tiếp cận
thông tin, hội họp, lập hội, biểu tình”
4 Theo quy định của pháp luật hiện hành, chỉ đại biểu Quốc hội mới có quyền trình dự án luật trước Quốc hội
Nhận định Sai vì có nhiều cá nhân,cơ quan đc trình dự án luật trước Quốc
Hội:
Khoản 1 Điều 84 Hiến pháp “Chủ tịch nước, Uỷ ban thường vụ Quốc hội, Hội
đồng dân tộc, Uỷ ban của Quốc hội, Chính phủ, Toà án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Kiểm toán nhà nước, Ủy ban trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và cơ quan trung ương của tổ chức thành viên của Mặt trận có quyền trình dự án luật trước Quốc hội, trình dự án pháp lệnh trước Ủy ban thường vụ Quốc hội”
5 Theo Hiến pháp năm 2013, Tòa án nhân dân có nhiệm vụ bảo vệ pháp chế
xã hội chủ nghĩa
Nhận định sai vì nhiệm vụ bảo vệ pháp chế xã hội chủ nghĩa ngoài Tòa án nhân dân còn có Viện kiểm sát nhân dân…
Khoản 3 Điều 102 Hiến pháp “Tòa án nhân dân có nhiệm vụ bảo vệ công lý, bảo vệ
quyền con người, quyền công dân, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân”
Khoản 3 Điều 107 Hiến pháp “Viện kiểm sát nhân dân có nhiệm vụ bảo vệ
pháp luật, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bảo vệ chế độ xã hội chủ
nghĩa, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân,
góp phần bảo đảm pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh và thống nhất”
6 Nguồn của khoa học Luật Hiến pháp chỉ bao gồm các bản Hiến pháp Việt Nam
Nhận định Sai.
Vì nguồn của luật Hiến Pháp ko chỉ có các bản Hiến pháp mà còn cả các bộ luật, pháp lệnh, nghị quyết, nghị định của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền khác
7 Trong hệ thống chính trị nước ta hiện nay, nhà nước giữ vai trò là lực lượng lãnh đạo
Nhận định Sai vì ĐCS VN là lực lượng lãnh đạo NN&XH
Trang 2Khoản 1 Điều 4 Hiến pháp “Đảng Cộng sản Việt Nam - Đội tiên phong của giai cấp
công nhân, đồng thời là đội tiên phong của nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam, đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc, lấy chủ nghĩa Mác - Lê nin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng,
là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội”
8 Hiến pháp năm 2013 quy định: Quyền con người, quyền công dân chỉ
có thể bị hạn chế theo quy định của luật trong trường hợp cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng
Nhận định Đúng vì được quy định tại Khoản 2 Điều 14 Hiến pháp.
9 Theo quy định của pháp luật hiện hành, Thủ tướng Chính phủ có quyền miễn nhiệm và quyết định điều động, cách chức Chủ tịch, Phó Chủ tịch ủy ban nhân dân cấp tỉnh
Nhận định Đúng vì Thủ tướng Chính phủ có quyền “phê chuẩn việc bầu, miễn
nhiệm và quyết định điều động, cách chức Chủ tịch, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân
tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương” (Khoản 3 Điều 98 Hiến pháp)
10 Viện kiểm sát nhân dân là cơ quan tư pháp
Nhận định sai vì cơ quan tư pháp bao gồm tòa án nhân dân và Viện kiểm sát
nhân dân
11 Hiến pháp ra đời cùng với sự ra đời của nhà nước
Nhận định sai Vì ko phải nhà nước nào ra đời cũng có Hiến Pháp (vd: nhà
nước chiếm hữu nô lệ, phong kiến,…)
12 Theo quy định của pháp luật hiện hành, tất cả các Nghị quyết của Quốc hội phải được quá nửa tổng sổ Đại biểu Quốc hội biểu quyết tán thành
Nhận định sai vì
“trường hợp làm Hiến pháp, sửa đổi Hiến pháp, quyết định rút ngắn hoặc kéo
dài nhiệm kỳ của Quốc hội, bãi nhiệm đại biểu Quốc hội phải được ít nhất hai phần
ba tổng số đại biểu Quốc hội biểu quyết tán thành” quy định tại Khoản 1 Điều 85 Hiến pháp
13 Theo quy định của pháp luật hiện hành, căn cứ vào nghị quyết của Quốc hội, Chủ tịch nước có quyền bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao
Nhận định Đúng
Căn cứ vào nghị quyết của Quốc hội, Chủ tịch nước có quyền bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao quy đinh tại Khoản 3 Điều
88 Hiến pháp.
14 Ở nước ta, Hiến pháp đã ra đời trước Cách mạng tháng Tám năm 1945
Nhận định sai vì Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công, ngày
02/9/1945 Chủ tịch HCM thay mặt Chính phủ lâm thời đọc bản Tuyên ngôn độc lập khai sinh nước VNDCCH; ngày 9/11/1946 tại kỳ họp thứ hai của QH khóa I đã thông qua bản hiến pháp đầu tiên của nước ta
15.Hiến pháp năm 2013 quy định: “Mọi người có quyền sống Tính mạng con người được pháp luật bảo hộ Không ai bị tước đoạt tính mạng trái pháp luật”
Nhận định Đúng được quy định tại điều 19 Hiến pháp.
Trang 316 Hiến pháp năm 2013 quy định: việc bắt, giam giữ người và việc khám xét chỗ ở do pháp luật quy định
Nhận định Đúng được quy định tại khoản 2 điều 20 và khoản 2, 3 điều 22
Hiến pháp
Khoản 2 điều 20 “Không ai bị bắt nếu không có quyết định của Toà án nhân dân, quyết định hoặc phê chuẩn của Viện kiểm sát nhân dân, trừ trường hợp phạm tội quả tang Việc bắt, giam, giữ người do luật định”
khoản 2, 3 điều 22
“2 Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở Không ai được tự ý vào chỗ ở của người khác nếu không được người đó đồng ý
3 Việc khám xét chỗ ở do luật định.”
17 Theo quy định của pháp luật hiện hành, Quốc hội có quyền hủy bỏ văn bản quy phạm pháp luật của Chính phủ trái với Hiến pháp, luật, pháp lệnh
Nhận định Đúng được quy định tại khoản 10 điều 70 Hiến pháp.
Quốc hội có quyền “Bãi bỏ văn bản của Chủ tịch nước, Uỷ ban thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Toà án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao trái với Hiến pháp, luật, nghị quyết của Quốc hội”
18 Theo quy định của pháp luật hiện hành, trong thời gian Quốc hội không họp, Thủ tướng có quyền đề nghị ủy ban thường vụ Quốc hội phê chuẩn việc bổ nhiệm, miễn nhiệm hoặc cách chức đối với Phó Thủ tướng, Bộ trưởng và Thủ trưởng cơ quan ngang bộ
Nhận định sai vì theo luật tổ chức Chính Phủ thì trong thời gian Quốc hội ko
họp thủ tướng Chính phủ được đề nghị chủ tịch nước tạm đình chỉ công tác của phó thủ tướng, bộ trưởng và thủ trưởng cơ quan ngang bộ và các thành viên khác của UBND cấp tỉnh
19 Theo quy định của pháp luật hiện hành, Viện kiểm sát nhân dân có chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sát chung
Nhận định Sai vì VKSND chỉ còn chức năng công tố và kiểm sát các hoạt
động tư pháp (tố tụng,điều tra,xét xử, thi hành án)
“Viện kiểm sát nhân dân thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp” được quy định tại khoản 1 điều 107 Hiến pháp
20 Theo quy định của Hiến pháp năm 2013, hệ thống Tòa án bao gồm: Tòa
án nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Tòa án nhân dân cấp huyện và các Tòa quân sự
Nhận định sai vì
“Tòa án nhân dân gồm Tòa án nhân dân tối cao và các Tòa án khác do luật định” được quy định tại khoản 1 điều 107 Hiến pháp và Luật tổ chức tòa án số 62/2014/QH13 ngày 24/11/2014 tại Điều 3 Tổ chức Tòa án nhân dân gồm:
1 Tòa án nhân dân tối cao
2 Tòa án nhân dân cấp cao
3 Tòa án nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương
4 Tòa án nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh và tương đương
5 Tòa án quân sự
CÂU HỎI Tự LUẬN
Câu 1: Phân tích khái niệm Hiến pháp và các đặc trưng của Hiến pháp
Hiến pháp là đạo luật cơ bản trong mỗi quốc gia, có hiệu lực pháp lý tối cao, quy định những vấn đề cơ bản nhất, quan trọng nhất của chế độ chính trị, chính
Trang 4sách phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội; các quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân; tổ chức và hoạt động của cơ quan nhà nước then chốt ở trung ương và địa phương
Một là, Hiến pháp là văn bản ghi nhận các quyền và tự do cơ bản của con người, của công dân Nói khác đi, với mục đích đảm bảo nhân quyền, Hiến pháp phải là văn bản ghi nhận nhân quyền Việc ghi nhận này không chỉ có ý nghĩa như một “ranh giới cấm” để các cơ quan nhà nước trong quá trình hoạt động không thề xâm phạm, mà bên cạnh đó, các cơ quan nhà nước còn có trách nhiệm tôn trọng, bảo đảm, bảo vệ nhân quyền
(Phân tích và cho ví dụ)
Hiến pháp do chủ thể đặc biệt là nhân dân trực tiếp thông qua bằng trưng cầu
ý dân, hoặc cơ quan đại diện có thẩm quyền cao nhất của nhân dân thông qua theo một trình tự, thủ tục đặc biệt Ví dụ, Hiến pháp của Pháp (1958), của Liên bang Nga (năm 1993), của Hán Quốc, Philippin (1987), Anbany (1998), Congo (2002), Thái Lan (2007), Bolivia (2009) v.v được thông qua bằng trung cầu ý dân; Hiến pháp Hoa kỳ năm 1787 do Hội nghị lập hiến gồm đại biểu đại diện cho 13 bang của Hợp chủng quốc Hoa Kỳ khi đó soạn thảo và sau khi được 3/4 tổng số các bang (cơ quan lập pháp của các bang) tán thành bắt đầu có hiệu lực năm 1789: Hiến pháp nước ta do Quốc hội - cơ quan đại diện quyền lực nhà nước cao nhất của nhân dân thông qua khi có ít nhất 2/3 tổng số đại biểu Quốc hội biểu quyết tán thành (để thông qua bộ luật, đạo luật thường chỉ cần quả 1/2 tổng số đại biểu Quốc hội biểu quyết tán thành)
Hai là, Hiến pháp là văn bản ấn định quyền lực nhà nước, thông qua các quy định về tổ chức và hoạt động của các cơ quan nhà nước then chốt từ trung ương đến địa phương Việc ấn định này tạo ra khuôn khổ hiến định cho tổ chức và hoạt động của các cơ quan nhà nước, tránh tày tiện, lạm quyền, góp phần quan trọng vào việc bảo đảm nhân quyền
(Phân tích và cho ví dụ)
Hiến pháp là văn bản pháp luật duy nhất quy định tổ chức và thực hiện toàn
bộ quyền lực nhà nước, bao gồm quyền lập pháp, quyền hành pháp, quyền tư pháp
có tinh chất khởi thuỷ ("quyển lập quyền") cho các cơ quan nhà nước then chốt ở trung trong và địa phương trời
Các đạo luật khác về tổ chức bộ máy nhà nước chỉ quy định về tổ chức và thực hiện một loại quyền lực nhà nước nhất định, như: Luật tổ chức Quốc hội chỉ quy định về tổ chức và hoat động của Quốc hội, cơ quan thực hiện quyền lập pháp: Luật tổ chức Tòa án chỉ quy định về tổ chức các cơ quan xét xử chuyên thực hiện quyền tư pháp Các cơ quan nhà nước được các luật quy định cho các quyền và thực hiện các quyền này trên thực tế là bắt nguồn từ các quy định có tính chất khởi thuỷ (xác lập đầu tiên) của Hiến Pháp
Ba là, Hiến pháp là đạo luật cơ bản, quy định những vấn đề quan trọng nhất
có tính nguyên tắc trong các lĩnh vực của đời sống XH, nên có phạm vi điều chỉnh
Trang 5rộng và mức độ điều chỉnh ở tầm khái quát cao nhất so với các văn bản pháp luật khác
(Phân tích và cho ví dụ)
Phạm vi điều chỉnh của Hiến pháp rộng nhất với tất cả các văn bản pháp luật khác, bao gồm các quy dịnh về các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa - xã hội, an ninh - quốc phòng, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân, tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước, trong khi đó các văn bản pháp luật khác có phạm vi điều chính hẹp hơn, chỉ giới hạn trong một hoặc một số lĩnh vực nhất định
Tuy Hiến pháp điều chỉnh phạm vị rộng như trên, nhưng mức độ điều chỉnh
ở tầm khái quát cao Đối với mỗi lĩnh vực điều chỉnh, Hiến pháp quy định những vấn để cơ bản nhất, quan trọng nhất, có tính nguyên tắc
Bốn là, Hiến pháp có hiệu lực pháp lý cao nhất Mọi văn bản pháp luật khác
phải phù hợp với Hiến pháp, không được trái với Hiến pháp
(Phân tích và cho ví dụ)
Dấu hiệu đặc trưng này của Hiến pháp được quy định bởi các dầu hiệu đặc trưng nói trên (do chủ thể ban hành, do tính chất quan trọng của nội dung quy định của Hiến pháp và được thể hiện ở chỗ:
Hiến pháp là cơ sở nền tàng cho toàn bộ hệ thống pháp luật của quốc gia và các cơ quan nhà nước (kể cả cơ quan đại diện quyền lực nhà nước cao nhất đã ban hành Hiến pháp), khi ban hành các văn bản pháp luật khác theo thẩm quyền là trên
cơ sở và nhằm thi hành các quy định của Hiến pháp, nhưng phải phù hợp với Hiến pháp, không được trái với Hiến pháp, nếu trái sẽ bị đình chỉ việc thi hành hoặc bãi
bỏ (cho nên Hiến pháp còn được gọi là "đạo luật gốc" hay "luật mẹ)
Hiến pháp có hiệu lực pháp lý cao nhất trong cả nước đối với mọi địạ phương đối với tất cả các cơ quan nhà nước, các tổ chức chính trị, tổ chức xã hội, đơn vị lực lượng lượng vũ trang và mọi cá nhân có liên quan
Có một cơ chế giám sát đặc biệt để bảo vệ tính tối cao của Hiến pháp Ví dụ một số nước thành lập Toà án Hiến pháp (CHLB Đức, Liên bang Nga, Italia, Hunggari ), hoặc hội đồng bảo hiến (Pháp, Ka-dăc-xtan, Tuy-ni-di ), hay giao cho Toà án tối cao (Hoa Kỳ, Nhật Bản…) để thực hiện sự giám sát Hiến pháp
Câu 2: Phân tích nguyên tắc quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công, phối họp, kiểm soát giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp.
* Cơ sở lý luận và cơ sở hiến định:
- Theo nguyên tác này, Hiến pháp xác định cơ quan đại diện cao nhất của nhân dân (Quốc hội) cũng là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, có vai trò quan trọng, như quyền thành lập và trao các chức năng, nhiệm vụ cho các cơ quan khác trong bộ máy nhà nước như Chính phủ, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân
Việc tập trung quyền lực nhà nước vào một cơ quan dân cử được cho là giúp bảo đảm tính thống nhất của quyền lực và nguyên tắc toàn bộ quyền lực thuộc về nhân dân
Trang 6- Cơ sở hiến định: Quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công, phối hợp, kiểm soát giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp (Điều 2 Hiến pháp 2013)
*Nội dung của nguyên tắc:
- Quyền lực nhà nước là thống nhất vì quyền lực nhà nước bao giờ cũng thuộc về giai cấp hoặc liên minh giai cấp cầm quyền trong xã hội có giai cấp
(Phân tích)
Quyền lực nhà nước, về nguyên tắc, luôn luôn phải tập trung, chính sự tập trung mới tạo ra một Nhà nước Sự tập trung này chính là sự thống nhất của quyền lực nhà nước Vì nếu không tập trung, không thống nhất thì Nhà nước không thể tồn tại, hay ít nhất cũng là nguy cơ của sự phân rã, một dấu hiệu đầu tiên của sự tan
rã, biến mất của Nhà nước
Quyền lực nhà nước là thống nhất vì quyền lực nhà nước bao giờ cũng thuộc
về giai cấp hoặc liên minh giai cấp cảm quyền trong xã hội có giai cấp Bản chất của nhà nước ta là nhà nước của nhân dản, do nhân dân và vị nhân dân Do đó, quyền lực nhà nước phải tập trung thống nhất thì mới đảm bảo tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân Tính thống nhất quyền lực nhà nước ở nước ta không chỉ biểu hiện về mặt chính trị (thông qua vai trò lãnh đạo độc quyền của Đảng cộng sản) mà còn biểu hiện trong tổ chức bộ máy nhà nước (thông qua vị tri của các cơ quan dân cử Quốc hội và HĐND các cấp)
- Trong chế độ nhà nước dân chủ, quyền lực nhà nước phải được phân công cho các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp
(Phân tích)
Trên cơ sở của sự thống nhất thì quyền lực nhà nước vẫn đòi hỏi có một sự phân công, phân quyền, nhất là trong điều kiện công việc của nhà nước càng ngày càng nhiều và phức tạp hơn Mọi bộ phận cấu thành nhà nước phải biết đảm nhiệm phần việc của mình và hoàn thành nhiệm vụ, đồng thời góp phần vào việc hoàn thành nhiệm vụ chung của nhà nước Để làm tốt điều này đòi hỏi quyền lực nhà nước phải có sự phân quyền một cách rõ ràng Và chỉ trong một trạng thái phân công phân nhiệm như vậy, các bộ phận cấu thành quyền lực mới có những kỹ năng chuyên sâu để hoàn thành tốt các các nhiệm vụ của mình
- Trong quá trình hoạt động, các cơ quan nhà nước phải phối họp với nhau để hướng đến việc thực hiện có hiệu quả các quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp
(Phân tích)
Hiến pháp năm 2013 đã quy định “tổ chức thi hành pháp luật” thành một thẩm quyền có tính độc lập và đặc trưng của hệ thống hành pháp bao gồm Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các Bộ trưởng và chính quyền địa phương các cấp Vai trò của tổ chức thi hành pháp luật là bảo đảm cho “đầu ra” của sản phẩm lập pháp; tạo sự gắn kết giữa chức năng làm luật của Quốc hội với việc đưa pháp luật vào cuộc sống của quyền hành pháp Điều này thể hiện mối quan hệ phân công, phối hợp giữa hoạt động lập pháp với hoạt động tổ chức thi hành pháp luật của hai thiết chế mang quyền lập pháp và quyền hành pháp
Quyền lực tư pháp cũng phải nằm trong sự thống nhất đó Bởi một lẽ đơn giản, các tòa án phải có trách nhiệm trong việc phán xử các hành vi vi phạm pháp luật đã được Quốc hội - lập pháp thông qua, theo đề nghị của hành pháp
Trang 7- Đảm bảo cơ chế kiểm soát giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện quyền lực nhà nước để hạn chế tình trạng lạm quyền của các cơ quan nhà nước trong việc thực thi thẩm quyền của mình
(Phân tích)
Không thể có một cơ quan nhà nước nào thâu tóm trong tay toàn bộ quyền lực nhà nước Vì sự tập trung hay thống nhất của Quyền lực nhà nước luôn luôn có biểu hiện - hay ít nhất là có nguy cơ - của sự độc tài, chuyên chế Cho nên, biện pháp phòng ngừa sự tập trung chuyên chế, độc tài là quyền lực nhà nước luôn luôn phải được phân ra để hạn chế tình trạng lạm quyền của các cơ quan nhà nước trong việc thực thi thẩm quyền của mình (các quyền lập pháp: QH, hành pháp: CTN, CP , tư pháp: TAND, VKSND)
Câu 3: Phân tích nguyên tắc Đảng lãnh đạo Nhà nước.
* Cơ sở lý luận và cơ sở hiến định:
- Đảng Cộng sản Việt Nam - Đội tiên phong của giai cấp công nhân, đồng thời là đội tiên phong của Nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam Điều đó có nghĩa là Đảng Cộng sản Việt Nam là một đảng chính trị gồm những đảng viên là những người ưu tú nhất
- Đảng Cộng sản Việt Nam - đại biểu trung thành cho lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc
- Đảng Cộng sản Việt Nam lấy chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng
- Cơ sở hiến định: Điều 4 Hiến pháp năm 2013 quy định: “Đảng Cộng sản Việt Nam - Đội tiên phong của giai cấp công nhân, đồng thời là đội tiên phong của Nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam, đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc, lấy chủ nghĩa Mác - Lênin và
tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và
xã hội
* NỘI dung nguyên tắc
- Hiến pháp quy định vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với Nhà nước và xã hội
(Phân tích)
Sự lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước và xã hội đã được Hiến pháp xác định Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo Nhà nước và xã hội với vai trò, vị trí là một đảng duy nhất cầm quyền, hoạt động trong khuôn khổ hiến pháp và pháp luật, chịu sự giám sát của nhân dân, chịu trách nhiệm trước nhân dân về quyết định của mình Bản chất của đảng cầm quyền là đảng lãnh đạo chính quyền và nhờ đó bảo đảm quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân; nhân dân làm chủ nhà nước, làm chủ
xã hội
- Đảng lãnh đạo thông qua các nội dung cơ bản như: Đảng hoạch định đường lối, chính sách, thông qua đó, Nhà nước đào tạo, bồi dưỡng và giới thiệu các Đảng viên ưu tú, các quần chúng tiêu biểu vào các cương vị chủ chốt của cơ quan nhà nước
(Phân tích)
Trước hết, Đảng lãnh đạo trong quản lí hành chính nhà nước bằng việc đưa ra những đường lối, chủ trương, chính sách của mình về các lĩnh vực hoạt động khác nhau của quản lí hành chính nhà nước Các vấn đề quan trọng của hoạt động quản lí nhà nước nói chung và quản lí hành chính nhà nước nói riêng đều cần phải có
Trang 8đường lối, chủ trương của các tổ chức Đảng có trách nhiệm Nghị quyết của các cấp ủy Đảng đưa ra phương hướng hoạt động cơ bản tạo cơ sở quan trọng để các chủ thể quản lí hành chính nhà nước cổ thẩm quyền thể chế hóa thành các văn bản pháp luật thực hiện trong hoạt động quản lí hành chính nhà nước Những nghị quyết này được thực hiện trên thực tế thông qua hàng loạt những hoạt động mang tính chất quyền lực nhà nước của các chủ thể quản lí hành chính nhà nước Qua những hoạt động này, dường lối, chủ trương, chính sách của Đảng sẽ được hiện thực hóa trong quản lí hành chính nhà nước
Thứ hai, vai trò lãnh đạo của Đảng trong quản lí hành chính nhà nước thể hiện trong công tác tổ chức cán bộ Đấy là công việc có vai trò đặc biệt quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp tới hiệu quả của quản lí hành chính nhà nước Sự lãnh đạo của Đảng về công tác này thể hiện ở chỗ các tổ chức Đảng bồi dưỡng, đào tạo những đảng viên ưu tú, có phẩm chất và năng lực để gánh vác những nhiệm vụ trong bộ máv hành chính nhà nước Tổ chức Đảng có ý kiến về việc bố trí những cán bộ phụ trách vào những vị trí lãnh đạo của các cơ quan hành chính nhà nước Những ý kiến này có ý nghĩa rất quan trọng đối với công tác tổ chức cán bộ Tuy nhiên, vấn đề bầu, bổ nhiệm được thực hiện bởi các cơ quan nhà nước theo nội dung, trình tự, thủ tục do pháp luật quy định Ý kiến của tổ chức Đảng là cơ sở để các cơ quan hành chính nhà nước xem xét và đưa ra quyết định
- Phương pháp lãnh đạo của Đảng là phương pháp tuyên truyền, vận động, thuyết phục bằng sự gương mẫu, tính tiên phong của các đảng viên
(Phân tích)
Phương pháp lãnh đạo của Đảng là phương pháp dân chủ, giáo dục, thuyết phục và bằng uy tín của các đảng viên của Đảng Đảng không dùng phương pháp mệnh lệnh, cưỡng bức Đó chính là sự khác nhau giữa phương pháp lãnh đạo của Đảng và phương pháp quản lý của Nhà nước
Phương pháp lãnh đạo của Đảng được thực hiện bằng hình thức tuyên truyền, thuyết phục, vận động và bằng hoạt động gương mẫu của đảng viên Đảng lãnh đạo theo nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, khuyến khích những mặt tốt, uốn nắn những lệch lạc, phát huy tinh thần chủ động, sáng tạo
và trách nhiệm của cá nhân Việc nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật được coi là kỉ luật của tổ chức Đảng Chính điều đó đã tạo cơ sở quan trọng để nâng cao uy tín của Đảng đối với nhân dân, với cơ quan nhà nước, làm cho các tổ chức Đảng trở thành hạt nhân lãnh đạo của các cơ quan hành chính nhà nước
Đảng giáo dục Đảng viên tiên phong, gương mẫu, tập hợp quần chúng, giáo dục, động viên họ tham gia quản lý Nhà nước, quản lý xã hội, ủng hộ và tích cực thực hiện đường lối, chính sách cuả Đảng, chấp hành pháp luật cuả Nhà nước
- Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo Nhà nước và xã hội, nhưng các tổ chức Đảng và đảng viên hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật
(Phân tích)
Hiến pháp của nước ta đã xác định rõ: " Các tổ chức của Đảng và đảng viên
Đảng Cộng sản Việt Nam hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật "
(khoản 3 Điều 4 Hiến pháp) Quy định này không những không phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước mà còn nêu cao hơn nữa uy tín lãnh đạo của
tổ chức này Việc các tổ chức Đảng hoạt động trong khuôn khổ của Hiến pháp và pháp luật là thực hiện đường lối của Đảng vì lợi ích của giai cấp công nhân cùng toàn thể nhân dân lao động
Trang 9Đảng kiểm tra Đảng viên, các tổ chức của Đảng trong các cơ quan Nhà nước
về việc chấp hành, đường lối, chính sách, nghị quyết của Đảng Đồng thời theo dõi hoạt động của các cơ quan Nhà nước, phát hiện những lệch lạc, sai lầm, rút kinh nghiệm, để bổ sung và hoàn thiện đường lối, chính sách của Đảng
Câu 4: Phân tích chính sách đối ngoại của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam được quy định tại Hiến pháp?
Theo điều 12 Hiến Pháp:
- Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa binh, hữu nghị, hợp tác và phát triển
- Đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ, chủ động và tích cực hội nhập, hợp tác quốc tế trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau, bình đẳng, cùng có lợi
Quy định của Hiến pháp năm 2013 nêu rõ phương châm của đường lối đối ngoại, theo đó, bên cạnh việc thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển, chúng ta tiến hành đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ, chủ động và tích cực hội nhập quốc tế Điểm mới trong phương châm đối ngoại được hiến định ở đây là “chủ động và tích cực hội nhập, hợp tác quốc tế” và
là 4tthành viên có trách nhiệm” Với chủ trương này, hội nhập quốc tế không còn bó hẹp trong lĩnh vực kinh tế mà mở rộng ra tất cả các lĩnh vực khác, kể cả chính trị, quốc phòng, an ninh và văn hóa - xã hội
- Tuân thủ Hiến chương Liên hợp quốc và điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên
Quy định này có ý nghĩa hết sức quan trọng thể hiện cam kết của Việt Nam là thành viên tích cực, có trách nhiệm của Liên hợp quốc; đồng thời, tuân thủ Hiến chương Liên hợp quốc và các điều ước quốc tế cũng chính là đòi hỏi chính đáng, căn cứ pháp lý được cộng đồng quốc tế thừa nhận để kiến tạo hòa bình, ngăn ngừa xung đột, giải quyết các bất đồng và tranh chấp bằng thương lượng hòa bình, không dùng vũ lực hoặc đe dọa dùng vũ lực mà chúng ta kiên trì thực hiện và đòi hỏi các nước khác cũng có trách nhiệm phải tuân thủ
- Là bạn, đối tác tin cậy và thành viên có ưách nhiệm trong cộng đồng quốc
tế vì lợi ích quốc gia, dân tộc, góp phần vào sự nghiệp hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội trên thế giới
Hiến pháp quy định mục tiêu của đối ngoại là “vì lợi ích quốc gia, dân tộc” Việc nêu rõ điều này trong đạo luật gốc của đất nước có ý nghĩa rất quan trọng Khẳng định lợi ích quốc gia, dân tộc là mục tiêu đối ngoại cũng có nghĩa là phải đặt lợi ích quốc gia, dân tộc là nguyên tắc cao nhất của các hoạt động đối ngoại
Câu 5: Phân tích vai trò lãnh đạo của Đảng đối với nhà nước và xã hội theo quy định tại Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam?
Theo điều 4 Hiến Pháp:
Đảng Cộng sản Việt Nam - Đội tiên phong của giai cấp công nhân, đồng thời
là đội tiên phong của Nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam, đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, Nhân dân lao động và của cả dân tộc, lấy chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội
Đảng Cộng sản Việt Nam gắn bó mật thiết với Nhân dân, phục vụ Nhân dân, chịu sự giám sát của Nhân dân, chịu trách nhiệm trước Nhân dân về những quyết định của mình
Trang 10Các tổ chức của Đảng và đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam hoạt động trong khuồn khổ Hiến pháp và pháp luật
Nội dung sự lãnh đạo của Đảng
+ Đảng đề ra đường lối, chủ trương, chính sách, định hường cho sự phát triển của toàn xã hội trên tất cả các lĩnh vực và trong từng thời kỳ
+ Đảng vạch ra phương hướng và nguyên tắc cơ bản nhằm xây dựng một Nhà nước thực sự của dân, do dân, vì dân, Nhà nước có bộ máy tinh gọn, qui chế làm việc khoa học, với đội ngũ cán bộ có năng lực tổ chức và quản lý hết lòng vì nhân dân
+ Đảng phát hiện, bồi dưỡng, lưa chọn nhừng đảng viên un tú và những người ngoài Đảng có phẩm chất và năng lực giới thiệu vói cơ quan Nhà nước để bố trí vào công tác trong các cơ quan Nhà nước
+ Đảng giáo dục Đảng viên tiên phong, gương mẫu, tập hợp quần chúng, giáo dục, động viên họ tham gia quản lý Nhà nước, quản lý xã hội, ủng hộ và tích cực thực hiện đường lối, chính sách cuả Đảng, chấp hành pháp luật cuả Nhà nước
+ Đảng kiểm tra Đảng viên, các tổ chức của Đảng trong các cơ quan Nhà nước về việc chấp hành, đường lối, chính sách, nghị quyết của Đảng Đồng thời theo dõi hoạt động của các cơ quan Nhà nước, phát hiện những lệch lạc, sai lầm, rút kinh nghiệm, để bổ sung và hoàn thiện đường lối, chính sách của Đảng
Câu 6 Quyền con người được quy định trong hiến pháp như thế nào?
- (Đ 19)Mọi người có quyền sống Tính mạng con người được pháp luật bảo
hộ Không ai bị tước đoạt tính mạng trái luật
(Đ 20)
- Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về thân thể, được pháp luật bảo hộ
về sức khoẻ, danh dự và nhân phẩm; không bị tra tấn, bạo lực, truy bức, nhục hình hay bất kỳ hình thức đối xử nào khác xâm phạm thân thể, sức khỏe, xúc phạm danh
dự, nhân phẩm
- Không ai bị bắt nếu không có quyết định của Tòa án nhân dân, quyết định hoặc phê chuẩn của Viện kiểm sát nhân dân, trừ trường hợp phạm tội quả tang Việc bắt, giam, giữ người do luật định
- Mọi người có quyền hiến mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác theo quy định của luật Việc thử nghiệm y học, dược học, khoa học hay bất kỳ hình thức thử nghiệm nào khác trên cơ thể người phải có sự đồng ý của người được thử nghiệm
Đ 21
- Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân
và bí mật gia đình; có quyền bảo vệ danh dự, uy tín của mình Thông tin về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình được pháp luật bảo đảm an toàn
- Mọi người có quyền bí mật thư tín, điện thoại, điện tín và các hình thức trao đổi thông tin riêng tư khác
- Đ 22 Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở Không ai được tự ý vào chỗ ở của người khác nếu không được người đó đồng ý
- Đ 24 Mọi người có quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, theo hoặc không theo một tôn giáo nào Các tôn giáo bình đẳng trước pháp luật
Đ 30 Mọi người có quyền khiếu nại, tố cáo với cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền về những việc làm trái pháp luật của cơ quan, tổ chức, cá nhân