c + Phân bố chủ yếu ở miền núi dc + Số lượng mỏ đa số tập trung ở Trung du và miền núi Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ và ít ở phía Nam dc - Trong quá trình khai thác khoáng sản cần chú ý: + Quan t[r]
Trang 11
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TỈNH LÀO CAI
-
ĐỀ THI CHÍNH THỨC
KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH THCS
NĂM 2018 Môn thi: ĐỊA LÝ
Thời gian: 150 phút (Không kể thời gian giao đề)
Ngày thi: 20/3/2018
(Đề thi gồm: 06 câu, 02 trang)
A PHẦN KIẾN THỨC (13,5 ĐIỂM)
Câu 1 (2,5 điểm)
a Nếu trục Trái Đất không nghiêng trên mặt phẳng quỹ đạo một góc bằng 66033’
mà đứng thẳng thành một góc vuông 900, Trái Đất vẫn tự quay quanh mình và quay xung quanh Mặt Trời như hiện nay thì hiện tượng mùa sẽ ra sao? Giải thích?
b Giải thích sự phân bố khí áp trên Trái Đất
Câu 2 (4,0 điểm)
a Tại sao các nước Đông Nam Á có sự tăng trưởng kinh tế khá nhanh nhưng chưa vững chắc?
b Hãy so sánh những điểm khác nhau cơ bản của khí hậu miền Bắc và Đông Bắc Bắc Bộ với miền Tây Bắc và Bắc Trung Bộ
c Chứng minh nguồn tài nguyên khoáng sản nước ta phân bố không đều và phân tán theo không gian Theo em, trong quá trình khai thác khoáng sản cần chú ý những vấn
đề gì?
Câu 3 (3,5 điểm)
a Nguồn lao động nước ta còn có những hạn chế gì? Trình bày phương hướng giải quyết việc làm nhằm sử dụng hợp lí nguồn lao động nước ta
b Giải thích vì sao trong những năm gần đây nước ta phát triển mạnh ngành du lịch sinh thái? Bản thân em cần làm gì để góp phần bảo vệ môi trường ở những khu du lịch sinh thái?
Câu 4 (3,5 điểm) Dựa vào Atlat địa lí Việt Nam và kiến thức đã học, em hãy:
a Kể tên, địa điểm xây dựng của các nhà máy thủy điện ở vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ Giải thích tại sao các nhà máy thủy điện lại được xây dựng ở vùng này?
b Trình bày cơ cấu ngành công nghiệp ở vùng Bắc Trung Bộ Cho biết vùng Bắc Trung Bộ có những tiềm năng tự nhiên nào cho phép phát triển các ngành công nghiệp đó?
B PHẦN KĨ NĂNG (6,5 ĐIỂM)
Câu 5 (3,0 điểm)
a Một bức điện được đánh từ Hà Nội (múi giờ số 7) đến New York (múi giờ số 19) hồi 9 giờ ngày 19/3/2018, một giờ sau thì trao cho người nhận, lúc ấy là mấy giờ, ngày, tháng, năm nào ở New York?
b Điện trả lời được đánh trực tiếp từ New York hồi 1 giờ ngày 19/3/2018, một giờ sau thì trao cho người nhận, lúc ấy là mấy giờ, ngày, tháng, năm nào ở Hà Nội?
c Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam và kiến thức đã học hãy kể tên các loại cây công nghiệp ở Đông Nam Bộ và cho biết những thuận lợi về tự nhiên trong phát triển cây cao
su ở Đông Nam Bộ
Trang 22
Câu 6 (3,5 điểm) Cho bảng số liệu:
Sản lượng thuỷ sản nước ta, giai đoạn 1995 - 2014
(Đơn vị: Nghìn tấn)
Khai thác 1195,3 1660,9 1987,9 2414,4 2920,4 Nuôi trồng 389,1 590,0 1478,9 2728,3 3412,8 Tổng sản lượng 1584,4 2250,9 3466,8 5142,7 6333,2
a Vẽ biểu đồ thích hợp nhất thể hiện tổng sản lượng thuỷ sản, sản lượng thuỷ sản khai thác và sản lượng thuỷ sản nuôi trồng ở nước ta, giai đoạn 1995 - 2014
b Qua biểu đồ đã vẽ em hãy nhận xét và giải thích nguyên nhân
- Hết -
(Thí sinh được sử dụng máy tính cầm tay và Atlat Địa lí Việt Nam - NXBGDVN)
Họ và tên: Số báo danh:
Trang 33
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TỈNH LÀO CAI
-
ĐỀ THI CHÍNH THỨC
KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH THCS
NĂM 2018 HƯỚNG DẪN CHẤM Môn thi: ĐỊA LÝ
(Hướng dẫn chấm gồm: 05 trang)
A Hướng dẫn chung
1 Học sinh phải có được kiến thức cơ bản, có dẫn chứng, biết cách phân tích trình bày vấn đề rõ
ràng thì cho điểm tối đa Học sinh có thể diễn đạt cách khác nhau nhưng vẫn đáp ứng được yêu cầu cơ bản như trong hướng dẫn chấm vẫn cho đủ điểm như hướng dẫn chấm qui định
2 Mọi vấn đề phát sinh trong quá trình chấm phải được trao đổi, thống nhất trong tổ chấm và hội đồng chấm thi
3 Điểm toàn bài là tổng số điểm các câu trong bài, không làm tròn số
4 Học sinh trình bày theo cách khác nếu đúng vẫn cho điểm tối đa
B Đáp án và thang điểm
điểm
Câu 1
(2,5 đ)
a
Trục Trái Đất không nghiêng trên mặt phẳng quỹ đạo một góc bằng 66 0 33’ mà đứng thẳng thành một góc vuông 90 0 , Trái Đất vẫn
tự quay quanh mình và quay xung quanh Mặt Trời như hiện nay thì hiện tượng mùa sẽ ra sao? Giải thích?
1,25
- Giải thích:
+ Nhiệt độ trên Trái Đất lúc nào cũng cao nhất ở Xích đạo và giảm dần về hai cực, hai bán cầu nhận được một lượng nhiệt như nhau
0,5
+ Vì khi đó ánh sáng Mặt Trời luôn chiếu thẳng góc vào Xích Đạo, Trái Đất hướng cả hai nửa cầu Bắc và Nam về phía Mặt Trời như nhau
0,5
b
- Ở Xích đạo, không khí nóng nở ra và bốc lên cao sinh ra vành đai khí áp thấp xích đạo
0,25
- Không khí nóng ở Xích đạo bốc lên cao tỏa ra 2 bên đến khoảng vĩ
độ 300B và 300N chìm xuống đè khối không khí tại chỗ sinh ra vành đai khí áp cao chí tuyến ở vĩ độ 300B và 300N
0,25
- Ở 2 cực Bắc và Nam lạnh quanh năm, không khí chìm xuống sinh ra
2 khu áp cao ở 2 cực
0,25
- Luồng không khí từ cực về và luồng không khí từ đai áp cao lên gặp nhau ở khoảng 600B và Nam sau đó bốc lên cao hình thành khu áp thấp 600B và Nam
0,25
- Do sự xen kẽ giữa lục địa và đại dương nên các đai khí áp này không liên tục mà chia cắt thành từng khu khí áp riêng biệt
0,25
Trang 44
Câu 2
(4,0 đ)
a
Tại sao các nước Đông Nam Á có sự tăng trưởng kinh tế khá nhanh nhưng chưa vững chắc?
1,25
- Các nước Đông Nam Á có sự tăng trưởng kinh tế khá nhanh vì có nhiều điều kiện để phát triển:
+ Tài nguyên phong phú (dc), nhiều nông sản nhiệt đới, thủy hải sản
0,25
- Kinh tế phát triển chưa vững chắc vì: Dễ bị ảnh hưởng từ tác động bên ngoài, vấn đề môi trường chưa thực sự được quan tâm trong quá trình phát triển; ảnh hưởng của khủng hoảng tài chính trong khu vực
và thế giới,
0,5
b
Những điểm khác nhau cơ bản của khí hậu miền Bắc và Đông Bắc Bắc Bộ với miền Tây Bắc và Bắc Trung Bộ
1,25
Miền Bắc và Đông Bắc Bắ
Bộ
Miền Tây Bắc và Bắc Trung Bộ
- Tính chất nhiệt đới bị giảm sút mạnh mẽ
- Mùa đông lạnh nhất cả nước
- Mùa đông đến sớm và kết thúc muộn
- Mùa hè nóng ẩm, mưa nhiều
Có tiết mưa ngâu
- Khí hậu đặc biệt do tác động của địa hình
- Mùa đông đến muộn và kết thúc sớm
- Mùa hè ảnh hưởng của gió phơn Tây Nam khô nóng nên ít mưa hơn
- Mùa mưa chậm dần từ Tây Bắc xuống Bắc Trung Bộ
0,25
0,25
0,25
0,25
0,25
c
Chứng minh nguồn tài nguyên khoáng sản nước ta phân bố không đều và phân tán theo không gian Theo em, trong quá trình khai thác khoáng sản cần chú ý những vấn đề gì?
1,5
- Chứng minh nguồn tài nguyên khoáng sản nước ta phân bố không đều và phân tán theo không gian
+ Số lượng mỏ đa số tập trung ở Trung du và miền núi Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ và ít ở phía Nam (dc)
0,5
- Trong quá trình khai thác khoáng sản cần chú ý:
+ Quan tâm đến vấn đề bảo vệ môi trường 0,25 + Khai thác hợp lí, sử dụng tiết kiệm, 0,25
Nguồn lao động nước ta còn có những hạn chế gì? Trình bày phương hướng giải quyết việc làm nhằm sử dụng hợp lí nguồn lao động nước ta
2,0
- Hạn chế:
Trang 55
Câu 3
(3,5 đ)
a + Thể lực người lao động nước ta còn yếu Thiếu tác phong công
nghiệp, kỉ luật lao động chưa cao
0,25
+ Lực lượng lao động phân bố không đồng đều, tập trung quá cao ở các vùng đồng bằng và duyên hải gây căng thẳng đối với việc làm Ở vùng núi trung du giàu tài nguyên lại thiếu lao động
0,25
+ Đội ngũ cán bộ khoa học kĩ thuật, công nhân có tay nghề còn ít 0,25 + Năng suất lao động còn thấp; Cơ cấu lao động chuyển dịch chậm,
lao động nông nghiệp còn chiếm ưu thế
0,25
- Phương hướng giải quyết việc làm, nhằm sử dụng hợp lí nguồn lao động nước ta
+ Phân bố lại nguồn lao động và dân cư giữa các vùng; Thực hiện chính sách dân số Đa dạng các loại hình đạo tạo ở nông thôn; Phát triển công nghiệp, dịch vụ ở các đô thị
0,5
+ Đa dạng hóa các loại hình đào tạo, đẩy mạnh hoạt động hướng nghiệp, dạy nghề và giới thiệu việc làm; Tăng cường hợp tác liên kết
để thu hút vốn đầu tư, mở rộng sản xuất hàng xuất khẩu; Đẩy mạnh xuất khẩu lao động
0,5
b Giải thích vì sao trong những năm gần đây nước ta phát triển
mạnh ngành du lịch sinh thái? Bản thân em cần làm gì để góp phần bảo vệ môi trường ở những khu du lịch sinh thái?
1,5
- Trong những năm gần đây nước ta phát triển mạnh ngành du lịch sinh thái vì:
+ Nhu cầu du lịch sinh thái trong và ngoài nước ngày càng tăng 0,25 + Cơ sở vật chất kĩ thuật, cơ sở hạ tầng phục vụ du lịch được xây
dựng nâng cấp ngày càng hoàn thiện
0,25
+ Nước ta có nguồn tài nguyên du lịch sinh thái đa dạng, phong phú (dẫn chứng)
0,25
+ Tạo việc làm, cải thiện đời sống cho nhân dân Tăng nguồn thu cho nền kinh tế đồng thời góp phần bảo vệ môi trường sinh thái
0,25
- Liên hệ bản thân + Thực hiện đúng nội quy, quy định của ban quản lí khu du lịch như:
Bỏ rác đúng nơi quy định, không bẻ cây, không săn bắt các loài động vật
0,25
+ Tuyên truyền cho mọi người cùng có ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường của khu du lịch sinh thái
0,25
Câu 4
(3,5 đ)
a
Kể tên, địa điểm xây dựng của các nhà máy thủy điện ở vùng Trung
du và miền núi Bắc Bộ Giải thích tại sao các nhà máy thủy điện lại được xây dựng ở vùng này?
1,5
- Kể tên, địa điểm xây dựng của các nhà máy thủy điện ở vùng Trung
du và miền núi Bắc Bộ: Sơn La, Hòa Bình (sông Đà), Thác Bà (sông Chảy),
0,5
- Giải thích các nhà máy thủy điện lại được xây dựng ở vùng này vì:
+ Đây là vùng đồi núi có diện tích rộng, có hệ thống sông lớn chảy 0,5
Trang 66
qua
+ Địa hình dốc, sông ngòi nhiều thác, ghềnh tạo tiềm năng thủy điện lớn
0,5
b
Cơ cấu ngành công nghiệp ở vùng Bắc Trung Bộ Vùng Bắc Trung
Bộ có những tiềm năng tự nhiên nào cho phép phát triển các ngành công nghiệp đó
2,0
- Cơ cấu ngành công nghiệp ở vùng Bắc Trung Bộ:
+ Gồm các ngành công nghiệp khai thác khoáng sản, sản xuất vật liệu xây dựng, chế biến gỗ, cơ khí, dệt kim, chế biến lương thực, thực phẩm
0,5
+ Ngành khai thác khoáng sản và sản xuất vật liệu xây dựng là ngành quan trọng nhất của vùng
0,5
- Vùng Bắc Trung Bộ có những tiềm năng tự nhiên cho phép phát triển các ngành công nghiệp đó là:
+ Khoáng sản (đặc biệt là đá vôi, sắt) 0,5 + Diện tích rừng lớn, đường bờ biển dài, có tiềm năng về thủy hải sản
cung cấp nguyên liệu cho chế biến thực phẩm,
0,5
Câu 5
(3,0 đ)
a
New York cách Hà Nội: 19 - 7 = 12 múi giờ 0,25
Vì New York ở bán cầu Tây nên khi Hà Nội là 9 giờ ngày 19/3/2018 thì ở New York sẽ là: 24 + 9 - 12 = 21 giờ ngày 18/3/2018
0,25
Một giờ sau trao cho người nhận, lúc đó là: 21 + 1 = 22 giờ ngày 18/3/2018
0,5
b
Khi New York là 1 giờ ngày 19/3/2018 thì Hà Nội sẽ là: 1 + 12 = 13 giờ ngày 19/3/2018
0,25
Một giờ sau trao cho người nhận, lúc đó là: 13 + 1 = 14 giờ ngày 19/3/2018
0,5
c
Kể tên các loại cây công nghiệp, những thuận lợi về tự nhiên trong phát triển cây cao su ở Đông Nam Bộ
1,25
- Các loại cây công nghiệp: Cao su, cà phê, chè, hồ tiêu, điều, mía lạc, đậu tương
0,5
- Những thuận lợi về tự nhiên trong phát triển cây cao su:
+ Địa hình bán bình nguyên thấp, lượn sóng, không có gió mạnh 0,25 + Diện tích đất badan, đất xám phù sa cổ lớn 0,25 + Khí hậu cận xích đạo chia làm hai mùa mưa, khô rõ rệt 0,25
Câu 6
(3,5 đ) a
+ Chọn biểu đồ cột chồng tuyệt đối (nếu vẽ biểu đồ khác không cho
điểm) + Vẽ biểu đồ: Vẽ đúng, đẹp, chính xác, khoa học
- Ghi tên biểu đồ, tên trục, chú thích, số liệu trên cột đầy đủ
(Nếu thiếu 1 yếu tố trừ 0,25 đ)
Trang 77
b
Trong giai đoạn 1995 - 2014
Tổng sản lượng thuỷ sản tăng 4748,8 nghìn tấn, tăng gấp gần 4 lần
Trong đó:
0,25
+ Sản lượng thuỷ sản khai thác tăng 1725,1 nghìn tấn, tăng gấp 2,4 lần Sản lượng thuỷ sản nuôi trồng tăng 3023,7 nghìn tấn, tăng gấp 8,8 lần
0,25
+ Sản lượng thuỷ sản nuôi trồng có tốc độ tăng nhanh hơn nhiều so với sản lượng thuỷ sản khai thác
0,25
+ Điều kiện tự nhiên: Bờ biển dài, vùng đặc quyền kinh tế rộng lớn
Vùng biển nước ta có nguồn lợi hải sản phong phú Có 4 ngư trường trọng điểm Nhiều sông suối, kênh rạch, ao hồ, các ô trũng ở vùng đồng bằng có thể nuôi thả cá, tôm nước ngọt
0,25
+ Điều kiện kinh tế - xã hội: Nhân dân có kinh nghiệm, truyền thống đánh bắt và nuôi trồng thuỷ sản Các dịch vụ thuỷ sản và chế biến thuỷ sản được mở rộng
0,25
+ Sản lượng thuỷ sản nuôi trồng tăng nhanh hơn khai thác là do nuôi trồng chủ động về sản lượng và chất lượng sản phẩm để phục vụ thị trường
0,25
Tổng điểm toàn bài (Câu 1 + Câu 2 + Câu 3 + Câu 4 + Câu 5 + Câu 6) 20,0
Trang 88