Những điều kiện để ngành du lịch sinh thái của Đồng bằng sông Cửu Long phát triển: + Có nhiều địa điểm du lịch hấp dẫn như cù lao Thới Sơn (Tiền Giang), Hà Tiên (Kiên Giang), Đồng Tháp M[r]
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KỲ THI TUYỂN CHỌN HSG LỚP 9 CẤP TỈNH
LONG AN Môn thi: Địa lý
Thời gian: 150 phút (không kể thời gian phát đề)
-Thí sinh được sử dụng Atlat địa lý Việt Nam khi làm bài
PHẦN ĐỀ THI Câu 1 (3 điểm)
a Bản đồ 1 có tỉ lệ 1:3.000.000 và bản đồ 2 có tỉ lệ 1:18.000.000 Hỏi bản đồ 1 hay 2 có tỉ lệ lớn hơn? Biểu đồ nào thể hiện chi tiết các đối tượng hơn?
b Ở biểu đồ 1:18.000.000 khoảng cách từ thị trấn Mộc Hóa đến một điểm A là 1.2 mm Vậy cũng khoảng cách đó (từ thị trấn Mộc Hóa đến điểm A) trên biểu đồ có tỉ lệ 1:3.000.000 sẽ là bao nhiêu cm?
c Giả sử gọi tỉ lệ bản đồ là dạng 1:x Muốn quan sát chi tiết các đối tượng thì phải dùng bản đồ có trị
số x nhỏ hay lớn? Vì sao?
Câu 2 (1 điểm)
Theo em, có những tác nhân nào gây nên sự tương đồng về mặt xã hội của các nước Đông Nam Á
(chỉ cần nêu tác nhân không cần nêu ảnh hưởng như thế nào)?
Câu 3 (2 điểm)
Dựa vào Atlat Địa lý Việt Nam, kiến thức đã học và những hiểu biết khác của em, hãy chứng minh địa hình của nước ta chịu tác động mạnh mẽ của con người? Cho 2 ví dụ những tác động của con người làm cho địa hình thay đổi, và những tác động đó có lợi hay có hại?
Câu 4 (2 điểm)
a Theo em, tại sao mùa Đông ở miền Bắc và Đông Bắc Bắc Bộ đến sớm và kết thúc khá muộn?
b Dựa vào Atlat địa lý Việt Nam (Trang 10- Các hệ thống sông và Bảng “Lưu vực chín hệ thống sông lớn”), em hãy kể tên các lưu vực sông trong phạm vi miền Bắc và Đông Bắc Bắc Bộ Trong đó,
hệ thống sông nào có các nhánh chính mà phần hạ lưu không đổ vào Việt Nam?
Câu 5 (4 điểm)
Dựa vào bảng số liệu sau, hoàn thành các yêu cầu bên dưới
Cơ cấu lao động đang làm việc phân theo khu vực kinh tế (%)
a Không vẽ biểu đồ miền, biểu đồ tròn, biểu đồ hình vuông, em hãy vẽ một biểu đồ thích hợp để thể
hiện bảng số liệu trên
b Qua biểu đồ đã vẽ, em hãy nhận xét về cơ cấu sử dụng lao động ở nước ta theo thời gian
Câu 6 (4 điểm)
Dựa vào kiến thức đã học, em hãy cho biết ngành đánh bắt thủy sản phân bố tập trung ở những vùng
có điều kiện tự nhiên và xã hội như thế nào?
Câu 7 (4 điểm)
a Theo em, Đồng bằng sông Cửu Long có những điều kiện gì để phát triển ngành du lịch sinh thái và những tiềm năng to lớn về du lịch sinh thái có được khai thác đúng mức và đúng cách không? Tại sao
em biết?
(còn nữa)
Khu vực kinh tế Năm 1995 Năm 2000 Năm 2005 Năm 2007 Nông, lâm, ngư nghiệp 71.2 65.1 57.2 53.9
Công nghiệp 11.4 13.1 18.2 20.0
Trang 2b Dựa vào Atlat Địa lý Việt Nam, em hãy cho biết thành phố Tân An (trực thuộc tỉnh Long An) thuộc vùng kinh tế nào, có những điều kiện gì để đồng thời thúc đẩy kinh tế tỉnh, đồng thời tạo điều kiện cho các vùng xung quanh phát triển?
-Hết -PHẦN HƯỚNG DẪN ĐÁP ÁN
Thí sinh trả lời gần đúng ý của đáp án (khoảng trên 65 %) thì có thể cho đạt điểm tối đa
Câu 1 (3 điểm)
Cần
đạt
các ý
sau
Đáp án
a Hai bản đồ có tỉ lệ 1:3.000.000 và 1:18.000.000 là hai bản đồ có tỉ lệ dạng số (0.25 điểm)
mà 3.000.000 < 18.000.000 (0.25 điểm) nên ta có bản đồ 1 là bản đồ có tỉ lệ lớn hơn (0.25
điểm).
Vì bản đồ 2 có tỉ lệ nhỏ hơn (0.25 điểm) nên đồng thời bản đồ 2 cũng thể hiện chi tiết các đối tượng hơn bản đồ 1 (0.25 điểm)
(Thí sinh có thể có nhiều cách giải thích khác nhưng cần có sự thuyết phục, nếu không trừ từ 0.25 đến 0.5 hoặc không cho điểm câu này)
b Thí sinh có thể trả lời bằng 2 cách sau:
Cách 1:
Vì bản đồ có tỉ lệ 1:18.000.000 nên 1 mm trên bản đồ ứng với 18.000.000 mm thực địa (0.25
điểm) 1.2 mm trên bản đồ ứng với khoảng cách thực địa:
1.2 x 18.000.000 = 21.600.000 mm = 2.160.000 cm (0.25 điểm)
Bản đồ có tỉ lệ 1:3.000.000 tức 1 cm trên bản đồ ứng với 3.000.000 cm thực địa (0.25 điểm).
2.160.000 cm thực địa ứng với khoảng cách đo trên bản đồ:
2.160.000
3.000.000
(Thí sinh có thể không làm thứ tự hay hướng của các bước nhưng phải đảm bảo:
+ Đổi ra khoảng cách thực địa và khoảng cách trên bản đồ một cách phù hợp, nếu đổi sai bước nào từ đó trở xuống không chấm
+ Kết quả phải đúng là 0.72 cm, nếu ghi là 7.2 mm thì trừ 0.25, còn ghi 0.72 mm hay 7.2 cm hoặc các trị số, đơn vị khác thì mất điểm bước cuối
+ Tuy trong thang điểm không có câu kết nhưng thiếu câu kết trừ 0.25)
Cách 2:
Bản đồ tỉ lệ 1:3.000.000 lớn hơn bản đồ tỉ lệ 1:18.000.000:
18.000.000
3.000.000
Trên bản đồ tỉ lệ 1:18.000.000 đo từ thị trấn Mộc Hóa đến một điểm A được 1.2 mm thì
tương ứng trên bản đồ 1:3.000.000 đo được 1.2 x 6 = 7.2 mm = 0.72 cm (0.5 điểm)
(Thí sinh có thể không làm thứ tự hay hướng của các bước nhưng phải đảm bảo:
+ Bước đầu thí sinh nào ghi sai từ “lớn” thành “nhỏ” thì không cho điểm cả câu b
+ Kết quả phải đúng là 0.72 cm, nếu ghi là 7.2 mm thì trừ 0.25, còn ghi 0.72 mm hay 7.2 cm hoặc các trị số, đơn vị khác thì mất điểm bước cuối
+ Tuy trong thang điểm không có câu kết nhưng thiếu câu kết trừ 0.25)
c Muốn quan sát chi tiết các đối tượng thì phải dùng bản đồ có trị số x phải lớn (0.25 điểm) vì bản đồ có tỉ lệ càng nhỏ thì càng thể hiện chi tiết các đối tượng (0.25 điểm)
= 0.72 cm (0.75 điểm)
= 6 lần (1.0 điểm)
Trang 3Câu 2 (1 điểm)
Cần
đạt
các ý
sau
Đáp án
Có sự tương đồng trong đặc điểm xã hội là vì:
+ Cùng có nền văn minh lúa nước lâu đời (0.5 điểm)
+ Có cùng lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc (0.25 điểm)
+ Có sự giao lưu văn hóa giữa các dân tộc (0.25 điểm)
+ Tác nhân khác do thí sinh tự suy nghĩ (cần thuyết phục) (0.25 điểm)
Câu 3 (2 điểm)
Cần
đạt
các ý
sau
Đáp án
Địa hình của nước ta chịu tác động mạnh mẽ của con người thể hiện ở các mặt:
+ Qua các thời kỳ, con người đã biết thay đổi địa hình (cày, đào,…) để phục vụ cho cuộc
sống (0.25 điểm)
+ Các dạng địa hình nhân tạo ngày càng xuất hiện nhiều trên đất nước ta (0.5 điểm)
+ Lý lẽ khác do thí sinh tự suy nghĩ (cần thuyết phục) (0.25 điểm)
Cho 2 ví dụ những tác động của con người làm cho địa hình thay đổi, đúng 1 vd cho 0.25 điểm, nêu đúng được có lợi hay có hại thì cũng đạt 0.25 trên một ví dụ
Câu 4 (2 điểm)
Cần
đạt
các ý
sau
Đáp án
a Mùa Đông ở miền Bắc và Đông Bắc Bắc Bộ đến sớm và kết thúc khá muộn là vì:
+ Chủ yếu là địa hình thấp, dễ dàng cho gió lạnh xâm nhập (0.25 điểm)
+ Các dãy núi hình cánh cung, mở rộng về phía Bắc nên cũng không ngăn được nhiều gió
lạnh tràn vào (0.25 điểm)
+ Miền Bắc và Đông Bắc Bắc Bộ tiếp liền với khu vực ngoại chí tuyến và á nhiệt đới Hoa
Nam (0.25 điểm) và chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của gió mùa cực đới lạnh giá (0.25 điểm)
b Các lưu vực sông trong phạm vi miền Bắc và Đông Bắc Bắc Bộ là: Lưu vực sông Hồng,
sông Thái Bình, sông Kỳ Cùng- Bằng Giang và các lưu vực sông nhỏ khác (0.75 điểm) (Thí
sinh kể thiếu hoặc sai từ 1 lưu vực trừ 0.25 điểm, kể thiếu hoặc sai từ 2 lưu vực trở lên không cho điểm phần này)
Hệ thống sông Kỳ Cùng- Bằng Giang có các nhánh chính mà phần hạ lưu không đổ vào Việt
Nam (0.25 điểm)
Câu 5 (4 điểm)
Cần
đạt
các ý
sau
Đáp án
a Không xử lý dữ liệu, học sinh nào xử lý, thì không cho điểm câu a này
Vẽ biểu đồ (2.5 điểm), trong đó:
+ Phải vẽ biểu đồ cột chồng, vẽ biểu đồ khác không cho điểm câu a này
+ Vẽ 4 cột chồng có giá trị bằng nhau là 100 % (0.25 điểm), trong mỗi cột chia chính xác nông, lâm, ngư nghiệp; công nghiệp; dịch vụ (mỗi năm đúng 0.25 điểm), chia năm ở trục hoành chính xác (0.25 điểm)
+ Ghi số liệu từng phần (0.5 điểm) (Sai hoặc không ghi 1 đến 2 số liệu trừ 0.25, còn nếu hơn thì mất 0.5 điểm ý này)
+ Ghi năm dưới mỗi cột (0.25 điểm)
+ Có ký hiệu và lập bảng chú giải (0.25 điểm)
+ Tên biểu đồ (0.25 điểm)
b Nhận xét về cơ cấu sử dụng lao động ở nước ta:
Cơ cấu sử dụng lao động ở nước ta đang thay đổi theo chiều hướng tích cực (0.5 điểm) Cơ
Trang 4cấu lao động trong khu vực nông, lâm, ngư nghiệp giảm mạnh (0.25 điểm), còn ở khu vực công nghiệp và dịch vụ thì cơ cấu lao động tăng nhanh (0.25 điểm)
Thí sinh dẫn ra được số liệu giảm bao nhiêu, tăng bao nhiêu hoặc gấp mấy lần,… (0.25 đến
0.5 điểm)
Câu 6 (4 điểm)
Cần
đạt
các ý
sau
Đáp án
Ngành đánh bắt thủy sản phân bố tập trung ở những vùng có điều kiện tự nhiên và xã hội
thuận lợi (0.5 điểm)
Các vùng đó thường có các điều kiện tự nhiên sau:
+ Có nguồn thuỷ sản phong phú (0.5 điểm)
+ Có ngư trường rộng lớn, biển ấm hoặc phù hợp với nhiều loài hải sản (0.5 điểm)
+ Có hệ thống ao, hồ, kênh rạch,… chằng chịt (0.5 điểm)
+ Địa thế yên, không ghềnh đá hoặc nước chảy xiếc (0.25 điểm)
+ Có nhiều vùng cửa sông với các vùng nước mặn, nước lợ phong phú (0.5 điểm)
+ Có nhiều cù lao (đối với sông, kênh rạch,…) và nhiều đảo, quần đảo (đối với vùng biển)
(0.25 điểm)
Các vùng đó thường có các điều kiện xã hội sau:
+ Có nhiều ngư dân với nhiều tàu thuyền đánh bắt (0.5 điểm)
+ Có đầu ra sản phẩm ổn định (0.5 điểm)
(Thí sinh nêu những điều kiện khác mà hợp lý thì thưởng hai điều kiện hoàn toàn khác nhau 0.25 điểm nhưng không vượt quá thang điểm câu)
Câu 7 (4 điểm)
Cần
đạt
các ý
sau
Đáp án
a Những điều kiện để ngành du lịch sinh thái của Đồng bằng sông Cửu Long phát triển: + Có nhiều địa điểm du lịch hấp dẫn như cù lao Thới Sơn (Tiền Giang), Hà Tiên (Kiên Giang), Đồng Tháp Mười (Đồng Tháp, Long An), mũi Cà Mau (Cà Mau)… mà nhiều nơi
không có được (0.25 điểm)
+ Có nhiều sông ngòi, miệt vườn, biển đảo thích hợp cho du lịch sinh thái (0.5 điểm)
+ Các địa điểm du lịch sinh thái thường gắn liền với quá trình cách mạng hoặc các di tích
quan trọng, cổ kính,… (0.25 điểm)
+ Có vị trí địa lý thuận lợi, dễ dàng giao lưu với Đông Nam Bộ (đặc biệt là tp Hồ Chí Minh)
và cá nước tiểu vùng sông Mê Kông (0.25 điểm)
+ Có hệ thống giao thông vận tải phát triển (0.25 điểm)
+ Có nhiều chiến lược, tạo ra các sản phẩm mới, ngày càng thu hút khách du lịch (0.5 điểm) + Người dân hiếu khách, tạo ấn tượng đẹp (0.25 điểm)
(Thí sinh nêu những điều kiện khác mà hợp lý thì thưởng ba điều kiện hoàn toàn khác nhau 0.5 điểm nhưng không vượt quá thang điểm câu)
Những tiềm năng to lớn về du lịch sinh thái không được khai thác đúng mức và đúng cách
(0.25 điểm) là vì:
+ Các địa điểm du lịch sinh thái đã mở gần như bị bỏ trống không, các địa điểm có tiềm năng thì lại không mở các khu du lịch trong khi đó các tiềm năng du lịch sinh thái đang dần
mất đi (0.25 điểm) (chỉ cần thí sinh trả lời gần đúng ý)
+ Tuy đã có các chiến lược, nhưng chưa thực sự thu hút khách du lịch (0.25 điểm)
+ Ở nhiều nơi, đã khai thác tiềm năng quá mức và không cẩn trọng gây nên tình trạng ô
nhiễm môi trường và mất dần các tiềm năng du lịch sinh thái (0.25 điểm)
Trang 5(Thí sinh nêu những lý do khác mà hợp lý thì thưởng hai lý do hoàn toàn khác nhau 0.25 điểm nhưng không vượt quá thang điểm câu)
b Thành phố Tân An (trực thuộc tỉnh Long An) thuộc vùng Đồng bằng sông Cửu Long, có nhiều điều kiện để phát triển kinh tế như:
+ Có vị trí cầu nối giữa các vùng phía Tây với các vùng phía Đông tỉnh, giữa Đồng bằng sông Cửu Long với Đông Nam Bộ và các vùng khác
+ Có hệ thống giao thông vận tải tiên tiến đi qua (như quốc lộ 1A, quốc lộ 62, tuyến cao tốc
TP HCM- Trung Lương, tỉnh lộ 833,…) và hệ thống kênh rạch chằn chịch (Vàm Cỏ Tây, Bảo Định,…)
+ Có mỏ nước khoáng Khánh Hậu, các địa điểm du lịch nổi tiếng như vườn hoa Thanh Tâm, lăng Nguyễn Huỳnh Đúc, Bảo tàng Long An,…
+ Có vai trò giải quyết đầu vào và đầu ra cho các ngành kinh tế như cung cấp gạo, lương thực cho công nghiệp chế biến,… hoặc mua các sản phẩm đem đi buôn bán hoặc xuất khầu tại các cảng
(Thí sinh nêu những điều kiện khác mà hợp lý thì thưởng mỗi điều kiện 0.25 điểm nhưng không vượt quá thang điểm câu)