HƯỚNG DẪN LÀM NGHỊ LUẬN XÃ HỘII.. Nghị luận về một tư tưởng đạo lý 1.. Nghị luận về một hiện tượng đời sống 1.. Định hướng về nội dung, vấn đề nghị luận - Thường gần gũi với đời sống - T
Trang 1HƯỚNG DẪN LÀM NGHỊ LUẬN XÃ HỘI
I Nghị luận về một tư tưởng đạo lý
1 Định hướng về một nội dung, vấn đề nghị luận
- Về đạo đức, tâm hồn, tính cách (lòng yêu nước, nhân ái, lòng vị tha, tính trung thực, cần cù, chăm chỉ,…)
- Về quan hệ gia đình (tình mẫu tử, phụ tử, anh em,…)
- Về quan hệ xã hội (tình đồng bào, tình thầy trò, tình bạn,…)
- Về cách ứng xử, cách đối nhân xử thế trong cuộc sống (dẫn một câu chuyện ngắn,…)
- Về nhận thức (lý tưởng sống, hoài bão, ước mơ,…)
2 Định hướng về dàn ý
Mở bài
- Dẫn dắt vấn đề nghị luận
- Trích câu nói trong đề
- Làm gì về vấn đề đưa ra nghị luận (có tính chuyển ý)
Thân bài
- Giải thích: Khái niệm, hình ảnh, từ ngữ then chốt, nghĩa đen, nghĩa bóng, ngăn vế,…
Chốt ý của cả câu
- Chứng mình/ phân tích:
+ Tại sao?
+ Vì sao?
+ Vấn đề biểu hiện như thế nào? (bản thân, gia đình, xã hội)
- Bình luận
+ Khẳng định (đúng sai, không hoàn toàn đúng, …)
+ Mở rộng vấn đề (tích cực, tiêu cực)
Kết bài
- Khẳng định vấn đề
- Liên hệ bản thân
II Nghị luận về một hiện tượng đời sống
1 Định hướng về nội dung, vấn đề nghị luận
- Thường gần gũi với đời sống
- Theo đặc điểm, nhận thức đối tượng
Trang 2- Các vấn đề: Tai nạn giao thông, Nghiện internet, bạo lực học đường, bạo lực gia đình,…
2 Định hướng về dàn ý
Mở bài:
- Dẫn dắt vấn đề cần nghị luận (vấn đề có tính bức xúc mà được xã hội quan tâm)
- Giới thiệu vấn đề nghị luận đặt ra trong đề
Thân bài:
- Giải thích (trình bày thực trạng)
+ Trên thế giới
+ Trong nước
+ Ở địa phương
+ Bản thân
+ Gia đình
- Phân tích hậu quả, tác hại, nguyên nhân, giải pháp
+ Hậu quả (bản thân, gia đình, xã hội và đất nước)
+ Nguyên nhân: Khách quan và chủ quan
- Đề xuất những giải pháp (cần tìm ra nguyên nhân để có những giải pháp khắc phục)
- Bình luận về hiện tượng:
+ Nêu ra ý nghĩa bài học từ hiện tượng đời sống đã nghị luận (đúng sai, tốt xấu)
+ Mở rộng vấn đề (tích cực thì học tập, tiêu cực thì phê phán)
Kết bài:
- Khẳng định chung về hiện tượng đời sống đã bàn
- Liên hệ bản thân
- Lời nhắn đến mọi người
III Nghị luận về một vấn đề đặt ra trong tác phẩm văn học
1 Cần tránh lạc đề sang nghị luận văn học
Vấn đề đặt ra từ tác phẩm có thể là tư tưởng đạo lý hoặc 1 hiện tượng đời sống
2 Dàn ý chung
Mở bài
- Dẫn dắt vấn đề
- Giới thiệu khái quát về tác giả tác phẩm mà xuất hiện đặt ra từ tác phẩm
Trang 3- Trích dẫn cây thơ, câu văn hoặc lời nói nếu như đề bài có nêu.
Thân bài
- Giải thích vấn đề nghị luận
- Xác định dạng nghị luận và triển khai theo 2 dạng bài trên
Kết bài
- Khẳng định ý nghĩa chung mà tác phẩm văn học đã nêu trên
- Lời nhắn ngủ gửi đến mọi người