THUỐC KHÁNG HISTAMIN H1

Thuốc kháng Histamin H1 Histamin là một trong những chất trung gian trong sốc phản vệ và phản ứng dị ứng. Histamin được tìm thấy ở các mô trong cơ thể nhưng sự phân bố của nó không đồng đều. Histamin được dự trữ nhiều nhất trong các tế bào mast ở các mô và trong các hạt bài tiết của tế bào ưa kiềm. Do vậy, histamin có chủ yếu ở các mô phổi, ruột, da là nơi tế bào mast xuất hiện tương đối nhiều. Các thuốc kháng histamin H1 đóng vai trò là đối kháng cạnh tranh với thụ thể histamin tại tế bào đích, histamin không gắn được với thụ thể nên không có tác dụng trên tế bào

THUỐC KHÁNG HISTAMIN H1

BÀI GIẢNG DÀNH CHO HỆ ĐẠI HỌC

MỤC TIÊU HỌC TẬP

1 Trình bày được tác dụng, cơ chế tác dụng, TDKMM,

chỉ định của clorpheniramin, diphenhydramin,

loratadin, fexofenadin

2 Phân tích được cơ chế tác dụng, tác dụng, chỉ định và

tác dụng không mong muốn chính của các thuốckháng histamin H1 thế hệ 1

3 So sánh được sự khác biệt giữa các thuốc kháng H1

thế hệ 1 và thế hệ 2 về tác dụng, chỉ định, tác dụngkhông mong muốn

TÀI LIỆU HỌC TẬP, THAM KHẢO

• Mai Tất Tố, Vũ Thị Trâm (chủ biên) (2012), Dược lý học tập 2,

NXB Y học, tr 342-351 “Histamin và thuốc kháng histamin”

• Bộ Y tế (2015), Dược thư Quốc gia Việt nam, NXB Y học.

• Trần Thị Thu Hằng (2015), Dược lực học, tái bản lần thứ 19,

NXB Phương Đông.

• Clark MA, Finkel R, Rey JA, Whalen K (editors) (2012),

Lippincott’s Illustrated Reviews: Pharmacology,5th edition,

Wolters Kluwer/Lippincott Williams & Wilkins

CÁC RECEPTOR CỦA HISTAMIN

Tế bào

mast

TÁC DỤNG CỦA HISTAMIN/ Receptor H1

➢ Hệ TK: kích thích, td ngọn dây tk nhận cảm→ ngứa, đau

➢ Hệ tim mạch: hạ huyết áp, giãn mạch, tăng co bóp cơ tim, tăng nhịp tim

➢ Hệ bài tiết: tăng tiết dịch nhày mũi, phế quản, nước bọt, nước mắt, dịch tiêu hóa…

➢ Cơ trơn: Co cơ trơn

▪ phế quản → co thắt, cơn hen

▪ tiêu hóa → co thắt ruột, tiêu chảy

➢ Da: giãn mạch, tăng tính thấm mao mạch → phù, nóng, đỏ

HISTAMIN VÀ PHẢN ỨNG DỊ ỨNG

Tiếp xúc dị nguyên lần đầu

Tiếp xúc dị nguyên lần sau

Tế bào B

Dị nguyên

Sản xuất IgE

THUỐC KHÁNG HISTAMIN H1

CẤU TRÚC HÓA HỌC

N - X - C - C

PHÂN LOẠI THUỐC KHÁNG HISTAMIN H1

THUỐC KHÁNG HISTAMIN H1

Histamin

Receptor H1

Tác dụng của Histamin

Histamin

bị đẩy khỏi Receptor

Thuốc gắn vào Receptor

H1

Đối kháng tác dụng của Histamin

Thuốc

- Chống dị ứng, giảm hoặc mất các pư viêm, giảm phù, giảm ngứa.

- Giảm các cơn co thắt cơ trơn (tiêu hóa, hô hấp, mạch máu)

- Ức chế bài tiết nước bọt, nước mắt…

Cơ chế tác dụng

Tác dụng

THUỐC KHÁNG HISTAMIN H1 THẾ HỆ 1

Tác dụng khác Tác dụng kháng

histamin

Thuốc kháng histamin H1 Thế hệ 1

Kênh ion (Na + ,K +

Thuốc kháng H1

Kênh ion (Na + ,K +

Thuốc

kháng H1

Thế hệ 2

Ít thân lipid hơn, khó qua được hàng rào máu não → ít td TKTW

Thế hệ 1

Thân lipid hơn, qua được

hàng rào máu não→ td TKTW

Loratadin

THUỐC KHÁNG HISTAMIN H1 THẾ HỆ 2

Thế hệ 1 Thế hệ 2

Không gây buồn ngủ

An thần (yếu)

An thần Chống nôn,

say tàu xe

An thần Chống say

tàu xe

Khô miệng,

bí tiểu

Thế hệ 1 Thế hệ 2

Phân tử nhỏ

Thân dầu

Phân tử lớn Thân nước

DĐH Qua hàng rào máu não

- Ko kháng cholinergic, adrenergic, H1 trên TKTW

Nguy cơ xoắn đỉnh, kéo dài thời gian QT khi dùng cùng các thuốc (-) CYP3A4 hoặc

bn suy giảm chức năng gan

THUỐC KHÁNG HISTAMIN H1 THẾ HỆ 1 vs THẾ HỆ 2

Xoắn đỉnh – Torsades de pointes

Đường nối các đỉnh giống dải băng bị xoắn

Điện tâm đồ - bình thường Điện tâm đồ - nhịp nhanh thất đa hình

CÁC THUỐC BỊ RÚT KHỎI THỊ TRƯỜNG

DO NGUY CƠ XOẮN ĐỈNH

Terfenadin

Astemisol

Tương tác thuốc

Amiodaron Cimetidin Fluoxetin, nefazodon Các chất ức chế protease Ketoconazol; itraconazol Kháng sinh macrolid (trừ azithromycin)

THUỐC KHÁNG HISTAMIN H1 THẾ HỆ 2

KHÁNG HISTAMIN THẾ HỆ MỚI (III)?

Chất chuyển hóa

có hoạt tính

Đồng phân quang học