BÀI TIỂU LUẬN 1- ĐÀO

Ðiều đó không chỉ nói lên sự phát triển khoa học và công nghệ thông tin đáp ứng nhu cầu xã hội mà còn thể hiện sự quan tâm của Ðảng và Nhà nước ta đối với lĩnh vực báo chí, thông tin.. B

PHẦN MỞ ĐẦU.

Những năm gần đây, báo chí nói riêng và hệ thống thông tin - truyền thông nói chung của nước ta đã phát triển thành một lực lượng hùng hậu Với gần 16 nghìn nhà báo được cấp thẻ hành nghề làm việc tại hơn 680 cơ quan báo chí, xuất bản hơn 850 ấn phẩm báo chí Hằng ngày, một khối lượng lớn thông tin đa dạng từ các tờ nhật báo, các đài phát thanh, truyền hình, báo điện tử với khả năng truyền tải rộng lớn, tức thì, đã thu hút đông đảo công chúng không chỉ ở trong nước mà còn ở nước ngoài Có thể nói, sự bùng nổ thông tin được dự báo khi bước vào thế kỷ 21

đã trở thành hiện thực trên đất nước ta Ðiều đó không chỉ nói lên sự phát triển khoa học và công nghệ thông tin đáp ứng nhu cầu xã hội mà còn thể hiện sự quan tâm của Ðảng và Nhà nước ta đối với lĩnh vực báo chí, thông tin Báo chí không những đã tuyên truyền, cổ động, góp phần tổ chức thực hiện đường lối, chủ trương của Ðảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước mà còn trở thành một nguồn thông tin dồi dào, mang hơi thở cuộc sống, góp phần giúp cho các cơ quan lãnh đạo Ðảng

và Nhà nước trong việc hoạch định chủ trương, chính sách kinh tế - xã hội, khoa học - kỹ thuật, văn hóa - nghệ thuật, đối ngoại, kiểm nghiệm hiệu quả và phát hiện những vướng mắc trong quá trình thực hiện các chủ trương, chính sách ở các ngành, các cấp, các địa phương Nhiều sự kiện trọng đại của đất nước được thông tin, phản ánh kịp thời, khá sâu sắc Báo chí đã phát hiện, cổ vũ các nhân tố mới, các điển hình tiên tiến, các phong trào thi đua yêu nước trong nhân dân Ðồng thời, báo chí đã tích cực đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, quan liêu và các tiêu cực xã hội; phản bác các âm mưu, thủ đoạn và luận điệu sai trái của các thế lực thù địch Sự đóng góp của báo chí trong sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn

minh được Ðảng, Nhà nước và nhân dân ta ghi nhận và đánh giá cao Để làm được điều đó thì yêu cầu nhà báo phải có tầm nhìn rộng, cùng sự hiểu biết đa chiều trong mọi lĩnh vực Từ đó, để thấy rằng tri thức và vốn sống có vai trò hết sức quan trọng

đối với 1 nhà báo thành công Và đó cũng là lý do mà em chọn đề tài “ Tri thức và

vốn sống có vai trò như thế nào đối với nhà báo” để làm bài tiểu luận này Do

vấn đề nghiên cứu còn mới, thời gian chuẩn bị và tư liệu còn hạn chế nên không thể tránh khỏi sai sót, vấp váp Rất mong nhận được sự góp ý và đánh giá từ phía các giảng viên để em có thể rút kinh nghiệm và hoàn thiện tốt đề tài lần sau

PHẦN NỘI DUNG

I Vai trò của tri thức đối với nhà báo

Trong bước phát triển mạnh mẽ của báo chí, chúng ta càng thấm thía những lời dạy của Bác Hồ với tư cách là một nhà báo lớn, người thầy khai sinh nền báo chí cách mạng nước nhà: "Cán bộ báo chí cũng là chiến sĩ cách mạng Cây bút, trang giấy là

vũ khí sắc bén của họ" Với thế mạnh của mình, báo chí vừa phải làm tốt nhiệm vụ tuyên truyền đường lối, quan điểm của Ðảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước,

là diễn đàn của nhân dân, nói lên tiếng nói của người dân trong nước cũng như bà con yêu nước định cư ở nước ngoài, đồng thời không ngừng bồi dưỡng để nâng cao tri thức củ bản thân

Ðời sống kinh tế đất nước đang là mối quan tâm hàng đầu của nhân dân ta Những giải pháp kinh tế - xã hội mà Ðảng và Nhà nước ta đề ra để ngăn chặn suy giảm kinh tế, phòng ngừa lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế hợp lý, bảo đảm an sinh xã hội, đưa đất nước phát triển bền vững cần được báo chí thông tin, phản ánh kịp thời cả bề rộng lẫn chiều sâu Quá trình triển khai, thực hiện các giải pháp đó phải thể hiện ý thức trách nhiệm vì dân, vì nước của đội ngũ cán bộ các cấp, các ngành, các địa phương, đơn vị Những nỗ lực trong việc nâng cao hiệu quả đầu tư, giải quyết công ăn việc làm, phát triển nông nghiệp, nông thôn đã trở thành tiêu điểm của cuộc sống, cũng là những đề tài nóng hổi báo chí cần đề cập Những thông tin phản ánh kịp thời, có chiều sâu, đúng định hướng có tác dụng thiết thực, cổ vũ nỗ lực của các cấp, các ngành, của đồng bào và chiến sĩ cả nước phát huy tinh thần chủ động, sáng tạo, khắc phục khó khăn, đưa đất nước tiếp tục phát triển Trong quá trình đó, sẽ nảy sinh những khó khăn, đòi hỏi chúng ta phải nhanh chóng phát hiện và có những quyết định kịp thời, hành động kiên quyết để vượt qua Những hành vi tiêu cực, tham nhũng đã có từ lâu,

nhưng trong cơ chế thị trường, do nhiều nguyên nhân khách quan và hạn chế chủ quan đang có chiều hướng phát triển, ngày càng phức tạp và tinh vi ở nhiều lĩnh vực Ðiều đó đòi hỏi báo chí phải nêu cao ý thức trách nhiệm, dũng cảm đấu tranh

để góp phần phòng, chống, từng bước đẩy lùi tiêu cực, tham nhũng, lãng phí, quan liêu Chúng ta phải nắm vững mục tiêu của báo chí cách mạng là chống nhằm để xây, mục tiêu cuối cùng là để củng cố và xây dựng Cho nên viết đúng, viết trúng, viết hay đang là cả một vấn đề không riêng với người viết mà còn là chuyện đương nhiên của mỗi cơ quan báo chí Bằng không sẽ chỉ là sự ngộ nhận của các nhà báo

Chính vì thế, nghề báo đòi hỏi tri thức tổng hợp cao và khả năng phân tích sâu các vấn đề xã hội Ngay cả khi đề cập một vấn đề chuyên môn, nó phải được đặt dưới góc nhìn xã hội, mang tính xã hội, mới được công chúng đón nhận Muốn hoàn thành nhiệm vụ này, nhà báo phải có kiến thức rộng, với hệ thống tri thức phong phú, đa dạng cả về tri thức chung và tri thức chuyên ngành riêng

1 Hệ thống tri thức bách khoa

Tri thức là nền tảng vững chắc nhất trong mỗi bài viết Với mỗi nhà báo không có thông tin, cũng giống như không có nguyên liệu, nhưng thiếu hiểu biết cũng giống như thiếu đi phương pháp 90% sức hút của bài viết nằm ở cách diễn đạt và kiến thức bỏ trợ đi kèm Thông tin, bản thân nó chỉ chứa đựng 10% sự hấp dẫn

Trong quá trình tác nghiệp, một nhà báo sẽ không chỉ phải gặp gỡ, tìm kiếm thông tin hay viết bài ở mọt lĩnh vực nhất định Vì vậy, một phông kiến thức rộng và sâu

về nhiều lĩnh vực là việc hiển nhiên cần thiết Những kiến thức bổ trợ sẽ giúp rất nhiều cho công việc của nhà báo từ khâu đầu tiên cho đến khâu cuối cùng của tác phẩm

Người ta chỉ có thể có được những phát hiện trong so sánh tương quan Và đương nhiên, càng phong phú kiến thức về cùng một lĩnh vực, về nhiều lĩnh vực có liên quan càng dễ bật ra những so sánh mới, những nhận xét mới mang tính phát hiện

Vì thế nhà báo có năng lực cần phải có kiến thức xã hội phong phú và đa dạng Mỗi khi viết về bất cứ vấn đề gì nhà báo cần phải đảm bảo mình có kiến thức chính xác phục vụ cho bài viết của mình Luôn không ngừng học hỏi, trau dồi kiến thức

là những yêu cầu cần thiết đối với một nhà báo

2 Hệ thống tri thức nghiệp vụ

Thực tế báo chí không chỉ ở Việt Nam mà trên thế giới đã cho thấy có 2 kiểu nhà báo: nhà báo là cử nhân báo chí và nhà báo chưa từng qua một trường lớp đào tạo báo chí nào Đối với nhà báo là cử nhân Báo chí,

Việc tuyên truyền, phản ánh những điển hình tiên tiến, những nhân tố tích cực trên đất nước ta của báo chí vừa qua có lúc chưa được đậm nét Hình như các nhà báo vẫn chưa phát huy hết bút lực để biểu dương những tấm gương sáng, những đơn vị

và cá nhân điển hình trong lao động sản xuất, kinh doanh, học tập, nghiên cứu khoa học Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của Ðảng và Nhà nước ta trước hết là do con người và vì con người Bởi vậy, đề tài chăm lo, bồi dưỡng nhân tố con người ngày càng trở nên thời sự, hấp dẫn Các ngành, các địa phương, doanh nghiệp sử dụng gói kích cầu của Chính phủ như thế nào để đạt hiệu quả cao, làm thế nào để chăm lo cuộc sống, công ăn việc làm của người lao động, việc khai thác,

sử dụng có hiệu quả tài nguyên, đất đai, bảo vệ môi trường, bảo đảm an sinh xã hội đều là những vấn đề nóng hổi đặt ra từ thực tiễn cũng là những đề tài báo chí quan tâm Tất nhiên chúng ta không tuyên truyền, phản ánh một chiều Ðể có những tác phẩm báo chí có giá trị, có ảnh hưởng xã hội sâu rộng, người làm báo phải bám sát cuộc sống, tìm ra mặt bản chất, điển hình, tiêu biểu chứ không phải là những dẫn chứng ngẫu nhiên, riêng lẻ, không đặc trưng

III- "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh" là cuộc vận động lớn

do Ðảng ta phát động, vừa có ý nghĩa bức thiết, vừa có ý nghĩa quan trọng lâu dài trong sự nghiệp cách mạng do Ðảng ta lãnh đạo Mỗi cơ quan báo chí, từ các đồng chí tổng biên tập, tổng giám đốc đến mỗi cán bộ, phóng viên, đảng viên, nhân viên không chỉ quán triệt sâu sắc, thực hiện tốt cuộc vận động mà còn phải làm tốt việc tuyên truyền học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

Vấn đề đặt ra đối với báo chí là làm sao tuyên truyền cuộc vận động này một cách thiết thực, có hiệu quả, có sức thuyết phục không chỉ đối với cán bộ, đảng viên mà còn đối với toàn xã hội, tránh rơi vào hình thức Bác Hồ là biểu tượng cao đẹp cho

sự nghiệp cách mạng của dân tộc ta, là lãnh tụ vĩ đại của Ðảng ta, nhân dân ta

Phẩm chất đạo đức nổi bật của Bác là hết lòng vì nước, vì dân, trong hoàn cảnh khó khăn nào cũng kiên trì phấn đấu vì độc lập tự do của Tổ quốc, vì cuộc sống ấm

no, hạnh phúc của nhân dân; đồng thời Bác luôn gần gũi, thương yêu nhân dân, tôn trọng nhân dân, cần kiệm liêm chính, chí công vô tư Bác coi đạo đức là gốc của người cách mạng Ðạo đức sáng ngời của Bác được biểu hiện giản dị, tự nhiên trong cuộc sống, trong phong cách làm việc hằng ngày Trong tình hình hiện nay, càng cần phải giáo dục, thuyết phục mọi người, trước hết là cán bộ, đảng viên, thấm nhuần và làm theo tấm gương đạo đức Bác Hồ Ðó cũng là mục tiêu của nhiệm vụ xây dựng và chỉnh đốn Ðảng hiện nay Xác định như vậy để thấy rõ việc tuyên truyền cuộc vận động đang là một trong những nhiệm vụ chính trị hàng đầu của các cơ quan báo chí và là của mỗi nhà báo Có thể nói rằng, qua hơn hai năm triển khai và thực hiện cuộc vận động với nhiều hình thức sinh động, các loại hình báo chí đã coi trọng việc thông tin, phản ánh về Cuộc vận động "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh" Các báo Nhân Dân, Quân đội nhân dân, Ðài Truyền hình Việt Nam, Ðài Tiếng nói Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam, Báo Ðiện tử Ðảng Cộng sản Việt Nam và nhiều cơ quan báo chí khác đã coi đây là một nội dung quan trọng, nhiệm vụ chính trị của mình Việc tuyên truyền đang đi vào chiều sâu là hành động, làm theo tấm gương Bác Hồ

Trên thực tế, có không ít con người đã tự giác hành động, làm theo những điều Bác dạy Tinh thần vì dân, vì nước, thể hiện qua những việc làm, những nghĩa cử cao đẹp, đã thấm vào máu thịt của họ, trong số đó có những người trẻ tuổi Phát hiện và

cổ vũ những tấm gương đó đòi hỏi các nhà báo phải lăn lộn trong các phong trào thi đua yêu nước, có tình cảm, trách nhiệm với xã hội, với con người Ðiều quan trọng hơn trong tuyên truyền là phải gắn Cuộc vận động "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh" với việc thực hiện nhiệm vụ chính trị của cơ quan, đơn vị, với nội dung của công tác xây dựng, chỉnh đốn Ðảng Các tác phẩm báo chí

phải thu hút được công chúng, để có sức lan tỏa trong xã hội Mỗi tấm gương cá nhân hay tập thể phải đọng lại trong tình cảm, trong suy nghĩ để mọi người học tập

và noi theo Vì vậy, việc tuyên truyền phải sinh động, hấp dẫn, sâu đậm tình cảm Nhân đây, tôi cũng xin nói thêm rằng, hiện nay quần chúng coi trọng việc làm hơn

là lời nói, nhất là đối với đội ngũ cán bộ, đảng viên, những cán bộ lãnh đạo, quản

lý có cương vị cao ở các cấp Cuộc sống cho thấy có không ít những người "nói đi đôi với làm", tâm huyết, trách nhiệm với công việc được giao Viết, phản ánh về họ phải có cách nhìn mới, bình dị, mộc mạc nhưng đậm đà chất nhân văn, thể hiện đúng sự thật lao động và cống hiến của mỗi con người đã tự khẳng định mình trong môi trường xã hội phong phú, đa dạng hiện nay

IV- Kỷ niệm Ngày Báo chí Cách mạng 21-6 năm nay, chúng ta càng ghi nhớ những lời Bác dặn dò, nhắc nhở những người làm báo: "Viết cho ai xem? Viết để làm gì? Viết như thế nào cho dễ hiểu, ngắn gọn, dễ đọc " Sự nghiệp cách mạng

do Ðảng ta lãnh đạo là sự nghiệp của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân Ðó cũng chính là mục đích, là thước đo, là yêu cầu hoạt động nghề nghiệp của nhà báo

Trong bối cảnh hiện nay, phản ánh được bản chất của sự kiện, sự việc không đơn giản Vì vậy, nhà báo cần phải có kiến thức, có vốn sống, hiểu biết thực tiễn và có phương pháp khoa học Mỗi tờ báo cũng như các nhà báo phải nêu cao trách nhiệm trước xã hội về các tác phẩm báo chí của mình Trong biểu dương hay trong đấu tranh, phê phán, đều phải đề cao trách nhiệm xã hội, nghĩa vụ công dân và đạo đức nghề nghiệp của những người làm báo Biểu dương phải thật thà, không thổi phồng, tô vẽ Phải có dũng khí đấu tranh chống tiêu cực quyết liệt, đồng thời phải đem đến cho công chúng niềm tin vào cuộc sống, tin ở sự thật, tính nghiêm minh của pháp luật, tin vào sự lãnh đạo của Ðảng và sức mạnh của nhân dân ta Có một thực tế là hiện nay có một số nhà báo trẻ rất hăng hái, nhiệt tình nhưng anh chị em

mới "chỉ thấy cây mà chưa thấy rừng", say mê với những tin tức mới lạ nhưng chưa đủ kinh nghiệm, sự chín chắn và trình độ để thể hiện vấn đề một cách thấu đáo, phù hợp với tôn chỉ, mục đích của tờ báo Cũng còn có tình trạng một số nhà báo chưa chịu khó tìm hiểu, nắm vững các chủ trương, chính sách của Ðảng và Nhà nước, thực tế lao động, sản xuất của nhân dân lao động Cho nên, tác phẩm viết ra không có chiều sâu, không mang hơi thở nồng nàn từ cuộc sống

Ðảng, Nhà nước và nhân dân ta luôn tin tưởng ở đội ngũ những người làm báo và rất cần những nhà báo có tâm, có tài, hết lòng phụng sự công cuộc đổi mới, phát triển đất nước Ðiều đó đòi hỏi các nhà báo luôn nỗ lực học tập, không ngừng tu dưỡng, rèn luyện bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức trong sáng, lăn lộn với cuộc sống, tích lũy tri thức về nhiều mặt, sáng tạo ra các tác phẩm báo chí có giá trị, có ảnh hưởng xã hội rộng lớn Kỷ niệm 84 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, tin chắc rằng, đội ngũ những người làm báo ngày càng đông đảo, trưởng thành, nhất định kế tục xứng đáng những thế hệ đàn anh đã hy sinh, cống hiến hết mình làm nên truyền thống vẻ vang của nền báo chí cách mạng nước nhà

Vốn sống và hiểu biết về cuộc sống là một vấn đề rất lớn, mênh mông, muôn màu, muôn vẻ, muôn vạn nẻo đường, ngõ ngách Vốn sống rất đáng quý, rất quan trọng đối với các ngành, các nghề Với nghề làm báo, một nghề đòi hỏi kiến thức tổng hợp, đa ngành; nghề của nhiệt huyết, lương tâm và trí tuệ, vốn sống lại càng quan trọng

Với hiểu biết còn hạn hẹp, tôi chỉ xin xới xáo một vài khía cạnh của vấn đề Mong các nhà báo cao tuổi

có nhiều kinh nghiệm trong nghề và các đồng nghiệp trẻ với kinh nghiệm làm báo hiện đại, đóng góp thêm ý kiến để chúng ta có thể tập hợp trí tuệ tập thể, ngày càng có nhận thức đầy đủ về vấn đề quan trọng này.

Theo tôi, viết báo là căn cứ các sự kiện và tình hình thực tế, đối chiếu với quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, suy nghĩ, tổng hợp, nẩy ra ý tưởng, nối kết và sắp xếp theo cách riêng của mình Sử dụng vốn sống cộng với tư duy lôgich lý tính, phân biệt thực giả, nhận định, bình luận những nhà báo có kiến thức tổng hợp vững vàng, có vốn sống phong phú, có một trực giác được rèn luyện, có khả năng nhìn thấy phía bên kia của hiện thực ảo Phát hiện cái không nhìn thấy, cái không nói ra, chứ không phải chỉ dựa vào cái đã báo cáo, cái bày đặt sẵn, cái để ghi hình Và biết tránh những cái bẫy êm dịu, những viên đạn bọc đường