Bài 13. Đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm trong văn bản tự sự

Trong văn bản tự sự, đối thoại được thể hiện bằng các gạch đầu dòng ở đầu lời trao và lời đáp mỗi lượt lời là một lần gạch đầu dòng.. 2/ Độc thoại: Lời của 1 người nào đó nói với chính

Trang 1

Câu hỏi Kiểm tra bài cũ:

Trong văn bản tự sự, để người đọc( người nghe) phải suy nghĩ về một vấn đề nào đĩ, người viết (người kể) và nhân vật phải làm gì?

Trong văn bản tự sự, để người đọc( người nghe) phải

suy nghĩ về một vấn đề nào đĩ, người viết (người kể) và

nhân vật cĩ khi nghị luận bằng cách nêu lên các ý kiến,

nhận xét, cùng những lí lẽ và dẫn chứng Nội dung đĩ

thường được diễn đạt bằng hình thức lập luận, làm cho

câu chuyện thêm phần triết lí.

Đáp án:

Trang 2

VB TỰ SỰ

SỰ VIỆC

NHÂN VẬT

TÌNH HUỐNG LỜI KÊ

Độc thoại

Độc thoại nội tâm

Trang 3

Tiết 63 : ĐỐI THOẠI , ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM

TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ

I/ Tìm hiểu yếu tố đối thoại độc

thoại và độc thoại nội tâm trong

văn bản tự sự.

Trang 4

Đọc đoạn trích sau :

Có người hỏi :

- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà ?

- Ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế !

Ông Hai trả tiền nước, đứng đậy, chèm chẹp miệng, cười nhạt một tiếng, vươn vai nói to :

- Hà , nắng gớm , về nào

Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng Tiếng cười nói xôn xao của đám người mới tản cư lên ấy vẫn dõi theo Ông nghe rõ cái giọng chua lanh lảnh của người đàn bà cho con bú :

- Cha mẹ tiên sư nhà chúng nó ! Đói khổ ăn cắp ăn trộm bắt được người ta còn thương Cái giống Việt gian bán nước thì cứ cho mỗi đứa một nhát

Trang 5

Ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà

Về đến nhà ông Hai nằm vật ra giường, mấy đứa trẻ thấy bố hôm nay có vẻ khác, len lét đưa nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau

Nhìn lũ con, tủi thân, nước mắt ông lão cứ giàn ra Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ư ? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi ư ? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu Ông lão nắm chặt hai tay lại mà rít lên :

- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà

đi làm cái giống Việt gian bán nước để nhục nhã thế này ( Kim Lân , Làng )

Trang 6

TiẾT 63 : ĐỐI THOẠI , ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM

I/ Tìm hiểu yếu tố đối thoại, độc

- Trong 3 câu đầu đoạn trích, ai nói với ai? Tham gia câu chuyện có ít

nhất mấy người?

Lời của những người tản cư nói với nhau.Tham gia câu chuyện có ít nhất

2 người

Dấu hiệu nào cho biết đó là

một cuộc trao đổi qua lại?

Dấu hiệu có 2 lượt người qua lại

Lượt 1 : - Sao bảo làng chợ Dầu

Trang 7

- Hình thức diễn đạt trên có tác dụng như thế nào trong việc thể hiện diễn biến câu chuyện và thái độ của những người tản cư?

Tạo cho câu chuyện giống như cuộc sống thực, thể hiện thái độ căm giận của những người tản cư đối với dân làng chợ Dầu.

Vậy, thế nào

là đối thoại ?

1/ Đối thoại là hình thức đối

đáp, trò chuyện giữa 2 hoặc

nhiều người Trong văn bản tự

sự, đối thoại được thể hiện

bằng các gạch đầu dòng ở đầu

lời trao và lời đáp(mỗi lượt lời

là một lần gạch đầu dòng)

Trang 8

Điều kiện để có đối thoại diễn ra là gì?

+ Phải có hoàn cảnh giao tiếp.

+ Phải có sự hiện diện của người tham gia giao tiếp ( 2 người trở lên)

+ Giữa 2 người phải có nhu cầu trao đổi thông tin.

Trang 9

Câu này ông Hai

nói với ai ? Đây có

phải là một câu đối

thoại không ? Vì

sao ?

người tiếp chuyện cụ thể nào cả, cũng không liên quan đến chủ đề mà 2 người đàn bà đang trao đổi Sau câu nói của

ông lão chẳng có ai đáp lại Đây chỉ là một câu nói bâng

quơ, đánh trống lảng để tìm cách thoái lui

Ông Hai nói với

chính mình

Trong đoạn trích còn có câu nào kiểu này không?

Câu này, ông Hai nói với ai?

Nói với ai đó(bọn Việt gian) trong tưởng tượng

- Hà, nắng gớm , về nào…

- Chúng bay ăn miếng cơm …nhục

nhã thế này.

Trang 10

Ông Hai nói với

chính mình

Nói với ai đó(bọn Việt gian) trong tưởng tượng

nhã thế này

Cách diễn đạt như trên có tác dụng như thế nào?

Có tác dụng khắc họa sâu sắc tâm trạng đau đớn, tủi hổ; lòng căm giận sâu sắc của ông Hai đối với những kẻ đang tâm theo giặc.

Hai câu trên là độc thoại, vậy độc thoại là gì?

Trang 11

Tiết: 63 : ĐỐI THOẠI , ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM

1/ Đối thoại là hình thức đối đáp,

trò chuyện giữa 2 hoặc nhiều

người Trong văn bản tự sự, đối

thoại được thể hiện bằng các gạch

đầu dòng ở đầu lời trao và lời đáp

(mỗi lượt lời là một lần gạch đầu

dòng)

2/ Độc thoại: Lời của 1 người nào

đó nói với chính mình hoặc nói với

ai đó trong tưởng tượng, nói thành

lời, phía trước câu nói có gạch đầu

dòng

Trang 12

Điều kiện nào để độc thoại xảy ra?

Phải có hoàn cảnh giao tiếp để nhân vật có nhu cầu bộc lộ nội tâm.

Thảo luận : Theo em, đối thoại và độc thoại giống và khác

nhau như thế nào?

Giống: - Đều là lời nói của nhân vật

- Đều có dấu gạch đầu dòng

- Nhu cầu trao đổi thông tin - Nhu cầu bộc lộ nội tâm

Trang 13

Những câu như “ Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ư? Chúng nó cũng bị người ta hắt hủi rẻ rúng đấy ư?Khốn nạn bằng ấy tuổi đầu ”

Là những câu ai hỏi ai? Thể hiện điều gì?

Ông Hai tự hỏi chính mình diễn ra trong suy nghĩ và

tình cảm của ông Hai Thể hiện tâm trạng xót xa của ông

khi nghĩ về những đứa con nhỏ bé, vô tội của mình sẽ bị

mọi người xa lánh, hắt hủi…

Nhận xét gì về hình thức của các câu hỏi này, có gì

khác so với lời đối thoại và độc thoại trước đó?

Không có gạch đầu dòng, những câu hỏi này không phát ra thành tiếng mà chỉ âm thầm diễn ra trong suy nghĩ tình cảm của ông Hai

Chúng là những câu độc thoại nội tâm

Vậy, độc thoại nội

tâm là gì?

Trang 14

( mỗi lượt lời là một lần gạch đầu

dòng)

lời thì phía trước câu nói có gạch

đầu dòng

3/Độc thoại nội tâm : Lời của một người nào đó nói với chính mình hoặc là nói với một ai đó trong

tưởng tượng song không nói thành lời, không có gạch đầu dòng

Trang 15

Vậy trong đoạn trích trên, ngôn ngữ nhân vật có những hình thức diễn đạt nào ? Tác dụng ?

*Các hình thức diễn đạt: Đối thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm

Tạo cho câu chuyện có không khí như cuộc sống thật, thể hiện thái độ căm giận của ông Hai Qua đó khắc họa sâu sắc tâm trạng dằn vặt, đau đớn của ông Hai khi nghe tin làng Chợ Dầu theo giặc … góp phần khắc họa thành công tính cách nhân vật : giàu lòng tự trọng, nhạy cảm, dễ xúc động…

Trang 16

Vậy, em hãy cho biết trong văn bản tự sự yếu tố đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm có vai trò như thế nào trong việc thể hiện nhân vật, cũng như trong việc thể hiện không khí cuả câu chuyện?

- Làm cho câu chuyện có không khí như cuộc sống thật

- Thể hiện nhân vật, đi sâu vào nội tâm, góp phần giúp chúng

ta hiểu rõ tính cách nhân vật

- Câu chuyện sinh động

Trang 17

dòng)

2/ - Độc thoại: Lời của 1 người nào

đầu dòng

*Đối thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm là những

hình thức quan trọng để thể hiện nhân vật trong văn bản tự sự

IiII/ Ghi nhớ:

(SGK)

Trang 18

- Đối thoại là hình thức đối đáp, trò chuyện giữa 2 hoặc nhiều người Trong văn bản tự sự, đối thoại được thể hiện bằng các gạch đầu dòng ở đầu lời trao và lời đáp (mỗi lượt lời là một lần gạch đầu dòng)

Độc thoại: Lời của 1 người nào đó nói với chính mình hoặc nói với ai đó trong tưởng tượng Trong văn bản tự sự, khi

người độc thoại nói thành lời thì phía trước câu nói có gạch

đầu dòng; còn khi không thành lời thì không có gạch đầu dòng Trường hợp sau gọi là độc thoại nội tâm

II/ Ghi nhớ:

- Đối thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm là những hình thức

quan trọng để thể hiện nhân vật trong văn bản tự sự

Trang 19

Đối thoại Độc thoại Độc thoại nội

tâm

- Là cuộc trò

chuyện giữa hai

hoặc nhiều ng ời

- Nói với chính mình hoặc với ai

đó trong tưởng tượng, thành lời

- Nói với chính mình hoặc với

ai đó trong tưởng tượng, không thành lời-Có gạch đầu

dòng giữa lời trao

và lời đáp

- Có gạch đầu dòng - Không có gạch đầu dòng

Bảng tổng hợp

Tỡm trong những văn bản tự sự được học, những đoạn

văn độc thoại, độc thoại nội tõm?

Trang 20

I / Tìm hiểu yếu tố đối thoại độc

dòng

đầu dòng

III/ Luyện tập:

II/ Ghi nhớ: (sgk):

Trang 21

Bài tập trắc

nghiệm:

Chọn câu trả lời đúng và đủ nhất

1) Trong văn bản tự sự, đối thoại, độc thoại và độc thoại nội

tâm là những hình thức ngôn ngữ nào?

vật

góp phần thể hiện thái độ và tình cảm của nhân vật

2) Trong văn bản tự sự đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm có

ý nghĩa nh thế nào?

những diễn biến hết sức phức tạp và tinh tế trong thế giới nội tâm

của nhân vật, góp phần khắc họa tính cách và phẩm chất nhân

vật

trọng để thể hiện nhân vật, làm cho câu chuyện và hình ảnh

nhân vật hiện lên chân thực , sinh động và rõ nét hơn.

Trang 22

- Lêi bµ Hai - Lêi «ng Hai

Bài: 1/178

Trang 23

Viết một đoạn văn kể chuyện theo đề tài tự chọn, trong đó sử dụng cả hình thức đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm

Bài tập số 2/178

Trang 24

•Nắm vững khái niệm đối thoại, độc thoại và độc thoại

nội tâm.

•Hoàn thành bài tập 2 vào vở tập.

•Biết đưa các yếu tố đối thoại, độc thoại và độc thoại

nội tâm trong quá trình tạo lập văn bản tự sự phù hợp.

•Soạn bài: Luyện nói Tự sự kết hợp với nghị luận và

miêu tả nội tâm

Định dạng
Số trang	29
Dung lượng	393 KB