Khái niệm và các dạng đột biến gen Bài 4: ĐỘT BIẾN GEN Đột biến gen là những biến đổi xảy ra trong cấu trúc của gen, thường liên quan đến 1 cặp Nu đột biến điểm hoặc một số cặp Nu.. N
Trang 103:52:15 AM 1
Câu 1 Thành phần như sau:
(1) Operol có 3 thành phần: vùng gen vận hành, vùng khởi động, nhóm gen cấu trúc
(2) Gen điều hòa nằm ở vùng điều hòa có tác dụng điều hòa hoạt động của nhóm gen cấu trúc
(3) Gen điều hòa mang thông tin quy định tổng hợp prôtêin điều hòa (4) Vùng vận hành có tác dụng liên kết với protein ức chế để ngăn cản vùng khởi động hoạt động
(5) Protein của các gen cấu trúc có cấu trúc giống nhau nên chức năng giống nhau
(6) Các gen cấu trúc chỉ có chung 1 vùng chứa mã kết thúc
Có bao nhiêu thông tin trên là đúng về cấu trúc của Operol ?
Trang 2Câu 2 Cho các nhận xét như sau:
(1) Khi môi trường không có lactose: protein do gen điều hòa tổng hợp
đã tương tác với (P), làm nhóm gen cấu trúc không phiên mã
(2) Sản phẩm của gen điều hòa đóng vai trò là chất cảm ứng để điều hòa sự hoạt động của Operon
(3) Các gen cấu trúc khi được phiên mã sẽ tạo ra 1 phân tử mARN
(4) Sự điều hòa hoạt động Operon xảy ra ở mức phiên mã và dịch mã (5) Sản phẩm của gen cấu trúc chỉ có tác dụng phân giải lactose có trong môi trường
(6) Nếu không có vùng vận hành thì gen cấu trúc luôn phiên mã
(7) Lactose có tác dụng làm giảm sự hoạt động của gen điều hòa
Có bao nhiêu thông tin trên là đúng?
Trang 303:52:15 AM 3
Các dị tật bẩm sinh trên do nguyên nhân nào gây ra?
Các dị tật bẩm sinh trên do nguyên nhân nào gây ra?
Trang 4Bài 4 – ĐỘT BIẾN GEN
I Khái niệm và các dạng đột biến
II Nguyên nhân và cơ chế phát sinh
III Hậu quả và ý nghĩa
Trang 503:52:15 AM 5
I Khái niệm và các dạng đột biến gen
Bài 4: ĐỘT BIẾN GEN
Đột biến gen là những biến đổi xảy ra trong cấu trúc của gen, thường liên quan đến 1 cặp Nu (đột biến điểm) hoặc một số cặp Nu.
1 Khái niệm
XAT AT G GGA TTT AAX
GTA TA X XXT AAA TTG
XAT AT A GGA TTT AAX GTA TA T XXT AAA TTG
XAT AT G GAT TTA AX
GTA TA X XTA AAT TG
XAT ATG GGA XTT TAA X
GTA TAX XXT GAA ATT G
Đột biến gen
là gì?
Đột biến gen
là gì?
Nhận xét cấu trúc của gen
đột biến so với gen bình
thường?
Gen đột biến Gen bình thường
Trang 6 Thể đột biến là những cá thể mang đột biến đã biểu hiện
ra kiểu hình.
I Khái niệm và các dạng đột biến gen
Bài 4: ĐỘT BIẾN GEN
Thể đột biến là
gì?
Thể đột biến là
gì?
Trang 703:52:15 AM 7
Bài 4: ĐỘT BIẾN GEN
-Đột biến sôma: xảy ra ở tế bào sinh dưỡng biểu hiện ở 1 phần cơ thể (thể khảm)
-Đột biến tiền phôi: xảy ra ở lần nguyên phân đầu tiên của hợp
tử (2 – 8 tế bào) biểu hiện ở toàn bộ cơ thể.
-Đột biến giao tử: phát sinh trong quá trình phát sinh giao tử
Dạng đột biến gen nào
di truyền qua sinh sản
hữu tính?
Dạng đột biến gen nào
di truyền qua sinh sản
hữu tính?
Trang 8Bài 4: ĐỘT BIẾN GEN
I Khái niệm và các dạng đột biến gen
2 Các dạng đột biến
a Đột biến thay thế 1 cặp nu
Là dạng đột biến: Một cặp nu trong gen bị thay thế bởi
XAT A TG GGA TTT AAX GTA T AX XXT AAA TTG
XAT X TG GGA TTT AAX GTA G AX XXT AAA TTG
ADN
GUA U AX XXU AAA UUG
GUA G AX XXU AAA UUG
mARN
Protein Val – Tyr – Pro – Lys – Leu Val – Asp – Pro – Lys –
Leu
Đột biến thay thế 1 cặp nu là gì, hệ quả?
Đột biến thay thế 1 cặp nu là gì, hệ quả?
Trang 903:52:15 AM 9
Bài 4: ĐỘT BIẾN GEN
2 Các dạng đột biến
b Đột biến thêm hoặc mất 1 cặp nu
Đột biến thêm hoặc mất 1 cặp nu : là đột biến làm gen bị mất đi hoặc thêm vào 1 cặp nu → mã di truyền bị đọc sai từ vị trí bị đột biến → trình tự các axitamin trong phân tử protein bị thay đổi → thay đổi chức năng.
3’XAT ATG GGA TTT AAX 5’
5’GTA TAX XXT AAA TTG 3’
XAT TGG GAT TTA AX
GTA AXX XTA AAT TG
ADN mARN: GUA UAX XXU AAA UUG
GUA AXX XUA AAU UG
Protein: Val – Tyr – Pro – Lys – Leu
Val – Thr – Leu – Asn –
Đột biến thêm hoặc mất một cặp nu là gì?
Đột biến thêm hoặc mất một cặp nu là gì?
XAT G AT GGG ATT TA A X
GTA X TA XXX TAA ATT G
GUA X UA XXX UAA AUU G
Val – Leu – Pro – Kt –
Thêm
cặp nu
Mất cặp nu
Trang 10A T G A A G T T T
T A X T T X A A A
A U G A A G U U U
- Met – Lys – Phe …
Gen ban đầu chưa bị đột biến
Đột biến đồng nghĩa
- Met – Lys – Phe … pôlipeptit
T A X T T T A A A
ADN
II
A T G A G T T T
T A X T X A A A
A U G A G U U U
III
A U G A A A U U U mARN
A T G A A G T T T
T A X T T X A A A
A T
A U G U A A G U U U
IV
ADN
mARN
pôlipeptit Lưu ý:
Trang 1103:52:15 AM 11
Bài 4 – ĐỘT BIẾN GEN
Trẻ bị nhiễm chất độc dioxin, những người bị bệnh ung thư…
có nguyên nhân gây bệnh là gì?
Trang 12 Do tác nhân vật lí ( tia tử ngoại, phóng xạ, sốc nhiệt …), hóa học ( NMU, EMS, 5BU …), sinh học ở ngoại cảnh.
Do sự rối loạn sinh lý hóa sinh trong tế bào.
1 Nguyên nhân
Bài 4 – ĐỘT BIẾN GEN
Nguyên nhân gây đột biến gen là gì?
Nguyên nhân gây đột biến gen là gì?
Trang 1303:52:16 AM 13
2 Cơ chế phát sinh đột biến
Sự kết cặp không đúng trong nhân đôi ADN
- VD: A dạng hiếm (A*) kết cặp sai với X trong quá trình nhân đôi, tạo đột biến A - T G – X, G dạng hiếm kết cặp với T…
Đột biến gen thường xảy ra trên một mạch ADN dưới dạng tiền đột biến, nếu được nhân lên đột biến, hoặc được sửa sai
Có 2 cơ chế phát sinh đột biến gen: sinh nhờ cơ chế nào? sinh nhờ cơ chế nào? Đột biến gen phát Đột biến gen phát
Ađênin dạng hiếm (A*) Xytozin (X) Ađênin bình thường (A) Ađênin dạng hiếm (A*)
Bazơ nitơ dạng hiếm (hỗ biến) có vị trí liên kết hiđrô thay đổi kết cặp không đúng trong nhân đôi ADN.
Bazơ nitơ dạng hiếm (hỗ biến) có vị trí liên kết hiđrô thay đổi kết cặp không đúng trong nhân đôi ADN.
Trang 14Tác động của tác nhân gây
đột biến
- VD: 5BU thay thế A-T → G-X
A T
Cặp Nu ban đầu
Nhâ n lên
5- BU gắn vào
A 5 - BU
A 5 - BU
G 5 - BU
Nhân lên và cặp đôi sai với G
Tiền đột biến
2 Cơ chế phát sinh đột biến
Đột biến gen thường xảy ra trên một mạch ADN dưới dạng tiền đột biến được nhân lên đột biến, hoặc được sửa sai
Có 2 cơ chế phát sinh đột biến gen:
Trang 15….XTX….
Gen HbA
Bệnh thiếu máu do hồng cầu hình liềm
(Gây thiếu máu nặng, thường chết sớm.)
…GAG…
mARN
Protein ….Glu….
….G G G….
….X X X….
…G G G…
mARN
Gen đột biến HbS
Gen đột biến HbS
Trang 161 Hậu quả của đột biến gen
2 Vai trò và ý nghĩa của đột biến gen
liệu cho tiến hóa.
trình tạo giống.
một hay một số tính trạng
gen
Hậu quả của đột biến gen là gì?
Hậu quả của đột biến gen là gì?
Đột biến gen có vai trò gì?
Đột biến gen có vai trò gì?
Trang 17Ngựa con bạch tạng
Hươu 6 chân Vịt con 4 chân
Trang 18Câu 1 Đột biến gen gây ra bệnh hồng cầu hình lưỡi liềm
ở người thuộc dạng:
Câu 2 Những dạng ĐBG nào thường gây nghiêm trọng cho
sinh vật?
d.