Bài 19 tạo giống bằng gây đột biến

I – Tạo giống bằng phương pháp gây đột biếnII – Tạo giống bằng công nghệ tế bào... I – Tạo giống bằng phương pháp gây đột biếnĐột biến Đột biến Vật lí Hóa học Sinh học... Một số thành tự

Cho các thông tin sau:

(1)Khi lai giữa các dòng thuần khác nhau thì F1 sẽ biểu hiện ưu thế lai

ở cả hai dòng.

(2)Các giống thuần khi được sử dụng có ưu điểm là khó bị thoái hóa (3)Có thể sử dụng F1 làm giống vì có năng suất cao, sức chống chịu tốt hơn hẳn các dạng P.

(4)Taọ giống từ nguồn biến dị tổ hợp có thể áp dụng đối với động vật

(7)Có thể kết hợp nhiều dòng khác nhau để tạo ra con lai có ưu thế.

Có bao nhiêu thông tin trên là đúng?

Chuối được trồng theo kiểu truyền thống

Chuối được trồng bằng phương pháp nhân giống hiện đại

I – Tạo giống bằng phương pháp gây đột biến

II – Tạo giống bằng công nghệ tế bào

I – Tạo giống bằng phương pháp gây đột biến

1 Quy trình tạo giống

Hãy cho biết quy trình tạo giống

bằng phương pháp gây đột biến?

Vậy có những loại tác nhân gây đột biến nào?

I – Tạo giống bằng phương pháp gây đột biến

Đột biến

Đột biến

Vật lí

Hóa học

Sinh học

tế bào nuôi cấy, tế bào VSV.

-Xử lý bào tử nấm Penicilium = tia phóng

xạ → chủng đột biến có hoạt tính pennicilin gấp

200 → 400 lần

+ Ngâm hạt khô, hoặc đang nảy mầm trong hóa chất

+ Tiêm vào bầu nhụy

+ Phun hoặc quấn bông tẩm hóa chất vào đỉnh sinh trưởng

- Tạo giống dâu tằm tam bội có năng suất lá cao bằng Conxinxin…

I – Tạo giống bằng phương pháp gây đột biến

I – Tạo giống bằng phương pháp gây đột biến

2 Một số thành tựu tạo giống ở Việt Nam

-Tạo ra nhiều chủng vi sinh vật, giống cây trồng có các đặc điểm quý

-Tạo giống Ngô DT6: chín sớm, năng suất cao, hàm lượng Pr tăng 1,5%

-Tạo giống dâu tằm tam bội: lá

to, protein cao, năng suất lá đạt

26-28 tấn/ha.

I – Tạo giống bằng phương pháp gây đột biến

2 Một số thành tựu tạo giống ở Việt Nam

Nấm men, vi khuẩn (xử lý tia phóng xạ) → chủng đột biến

ST mạnh → Năng suất sinh khối cao, tạo chủng VSV đóng vai trò kháng nguyên gây miễn dịch → SX vacxin cho người, gia súc

Lúa Mộc tuyền (xử lý tia γ) → MT1 (Thấp, cứng cây, chịu mặn, phèn, Năng suất tăng 15-20% )

Táo gia lộc Táo má hồng

Táo Gia Lộc (xử lý NMU) → táo “má hồng” (qủa to, tròn, ngọt, dòn, thơm, 2vụ/năm )

2 Một số thành tựu tạo giống ở Việt Nam

Cà chua hồng lan được tạo ra

từ thể đột biến tự nhiên của giống cà chua Ba Lan trắng

Lúa lai DT21 được tạo ra từ lai

giữa lúa nếp 415 và giống lúa

đột biến ĐV2, gạo thơm, dẻo,

năng suất cao

Phương pháp gây đột biến chủ yếu phù hợp với đối tượng nào ?

Đối tượng áp dụng: thực vật và đặc biệt có hiệu quả với vi sinh vật, không áp dụng trên các động vật bậc cao

I – Tạo giống bằng phương pháp gây đột biến

Dạng cây tam bội không hạt

I – Tạo giống bằng phương pháp gây đột biến

Phương pháp tạo giống bằng gây đột biến có tồn tại hạn chế không?

-Khó tiên đoán dạng đột biến có lợi

-Tác nhân đột biến có thể gây hại cho cho cơ thể con người

-Tốn thời gian chọn lọc thể đột biến và tạo dòng thuần

Vậy có phương pháp tạo giống nào có thể khắc phục được một số nhược điểm trên không?

II – Tạo giống bằng công nghệ tế bào

Công nghệ tế bào thực vật

Tạo giống bằng

công nghệ tế bào

Công nghệ tế bào động vật

Công nghệ tế bào là ngành kỹ thuật

ứng dụng phương pháp nuôi cấy tế

bào hoặc mô để tạo ra cơ quan hoặc

cơ thể hoàn chỉnh

Phương pháp Kỹ thuật Ý nghĩa

II – Tạo giống bằng công nghệ tế bào

 Các nhóm làm việc và hoàn thiện trong 5 phút

II – Tạo giống bằng công nghệ tế bào

1 Công nghệ tế bào thực vật

a Quy trình nuôi cấy mô tế bào

1 – Tạo giống bằng công nghệ tế bào thực vật

- Cho mô tế bào vào môi trường dinh dưỡng để tạo

TB lai (polyetilen glycol )

- Nuôi TB lai → cây lai

- Tạo cây lai khác loài, mang bộ NST của 2 loài khác nhau

Nuôi cấy hạt phấn, noãn →

TB đơn bội → Xử lý bằng cônsixin tạo cây lưỡng bội

- Tạo cây lưỡng bội đồng hợp về tất cả các gen (dòng thuần)

II – Tạo giống bằng công nghệ tế bào

1 Công nghệ tế bào thực vật

 Cây lai mang đặc điểm di truyền của cả hai loài.

II – Tạo giống bằng công nghệ tế bào

1 Công nghệ tế bào thực vật

Các thành tựu

Nhân bản các giống lan quý hiếm có giá trị kinh tế cao

II – Tạo giống bằng công nghệ tế bào

1 Công nghệ tế bào thực vật

Các thành tựu:

 Tạo cây lai khác loài giữa khoai tây và cà chua

ông Sam Van Aken đến từ trường Đại học Syracuse (Mỹ)

đã lai tạo thành công loại cây có thể cho ra 40 loại quả khác nhau.

II – Tạo giống bằng công nghệ tế bào

1 Công nghệ tế bào thực vật

Tạo giống lúa chịu lạnh:

nuôi cấy hạt phấn ở điều kiện

lạnh → tổ hợp gen chịu lạnh

Các thành tựu:

Nuôi cấy bao phấn, noãn tạo các dòng thuần ở ngô: để

II – Tạo giống bằng công nghệ tế bào

2 Công nghệ tế bào động vật

tử cung các cơ thể nhận phôi khác.

2 Công nghệ tế bào động vật

-Nhân bản các loài động vật quý hiếm với nhiều mục đích khác nhau

-Vd: nhân bản cừu Dolly

-Nhân nhanh giống vật nuôi

-Tăng hiệu suất sinh sản cho động vật

Quy trình nhân bản vô tính

2 Công nghệ tế bào động vật

 Thành tựu nhân bản vô tính động vật

 Thành tựu cấy truyền phôi ở bò

Phương pháp gây đột biến

Công nghệ tế bào

Quy trình tạo giống

Một số thành tựuThực vật

Động vật

Nuôi cấy mô tế bào

Nuôi hạt phấn, noãn Lai TB sinh dưỡng

Nhân bản vô tính Cấy truyền phôi

Gây đột biến

Tạo dòng thuần Chọn lọc các thể ĐB

 Một giống cà chua có gen A quy định tính trạng không mong muốn (dễ mắc bệnh X) Hãy nêu quy trình tạo thể đột biến mang kiểu gen aa có khả năng kháng bệnh X?

Quy trình: Nuôi cấy tế bào cà chua có chứa gen A sau đó

gây đột biến → chọn lọc thể đột biến kháng bệnh X và cho

I – Tạo giống bằng phương pháp gây đột biến

Tại sao phương pháp tạo giống bằng gây đột biến không áp dụng trên đối tượng động vật mà chỉ có thành tựu ở các loài thực vật và vi sinh vật?

đột biến đều làm mất cân bằng hệ

gen gây rối loạn về sinh lí nên giảm

sức sống, giảm khả năng sinh sản,

thậm chí gây chết.

CN tế bào Mục đích Kĩ thuật Ý nghĩa Thành tựu

Thực vât

vô tính các loại cây trồng quý hiếm

cây lai khác loài

dưỡng + Loại bỏ thành

tế bào + Dung hợp tế bào trần

- Cấy truyền phôi.

- Tạo được nhiều con vật có kiểu