Bài 13 ảnh hưởng của môi trường lên sự biểu hiện của gen

ẢNH HƯỞNG CỦA MÔI TRƯỜNG LÊN SỰ BIỂU HIỆN GEN... ẢNH HƯỞNG CỦA MÔI TRƯỜNG LÊN SỰ BIỂU HIỆN GEN Tại sao các tế bào của cùng 1 cơ thể có cùng 1 kiểu gen nhưng lại biểu hiện ra những kiểu

gen quy định các tính trạng thường.

(3)Tính trạng do gen nằm trên NST giới tính X có hiện tượng di truyền chéo và phân bố đồng đều ở hai giới.

(4)Ở Người tính trạng bệnh mù màu, máu khó đông do gen lặn nằm trên NST giới tính X quy định.

(5)Tính trạng do Gen nằm trên NST Y thì luôn được biểu hiện ở tất cả các cá thể ở giới XY qua mọi thế hệ.

(6)Gen nằm ngoài tế bào chất thì luôn di truyền theo dòng mẹ.

(7)Bố bị bệnh, mẹ bình thường sinh con trai bị bệnh, thì gen gây bệnh

là do ông hoặc bà ngoại truyền ( bệnh do gen lặn/NST X ).

Có bao nhiêu thông tin trên là không đúng?

A 5 B 3 C 4 D 2.

05:59:15 PM 2

Hãy nêu sơ đồ mối quan hệ giữa gen và tính trạng ?

Quá trình chuyển từ trật tự các nu → trật tự các aa trong chuỗi polipeptit nhờ những cơ chế nào?

Phiên mã Dịch mã

Tự nhân đôi

Tính trạng

Có phải tổng hợp được protein là hình thành được

tính trạng không?

Có phải tổng hợp được protein là hình thành được

tính trạng không?

-Từ protein đến tính trạng còn chịu sự chi phối của nhiều

yếu tố bên trong và bên ngoài.

Hoa Phù dung buổi sáng Buổi chiều

Ví dụ: hoa phù dung thay đổi màu sắc theo các thời điểm trong ngày.

ẢNH HƯỞNG CỦA MÔI TRƯỜNG LÊN SỰ BIỂU HIỆN GEN

về sự tương tác giữa KG và MT?

Bố mẹ di truyền cho con

kiểu hình hay kiểu gen?

Mối quan hệ giữa KH và

KG như thế nào?

Ví dụ 1: Giống thỏ

Himalaya có bộ lông trắng

muốt trên toàn thân, ngoại

trừ các đầu mút của cơ thể

như tai, chân, mõm có lông

màu đen.

ẢNH HƯỞNG CỦA MÔI TRƯỜNG LÊN SỰ BIỂU HIỆN GEN

Tại sao các tế bào của cùng 1 cơ thể có cùng 1 kiểu gen nhưng lại biểu hiện ra những kiểu hình khác nhau ở các bộ phận cơ thể khác nhau?

1 Hiện tượng

Hãy phân tích các ví dụ và

rút ra kết luận về sự tương

tác giữa KG và MT?

Thí nghiệm trên thỏ Himalaya:

Người ta cạo phần lông trắng trên lưng thỏ và buộc vào

đó một cục nước đá Tại vị trí này, lông mọc lên lại có màu đen.

Vậy giải thích hiện tượng này như thế nào?

Nguyên nhân:

- Những tế bào ở đầu mút cơ thể có nhiệt độ thấp hơn những tế bào ở phần thân nên tổng hợp được sắc tố mêlanin → lông màu đen.

- Những tế bào ở vùng thân có nhiệt độ cao hơn → protein bị mất chức năng (không tổng hợp được melanin) → lông trắng

ẢNH HƯỞNG CỦA MÔI TRƯỜNG LÊN SỰ BIỂU HIỆN GEN

Kiểu gen Môi trường trong Kiểu hình

Vậy yếu tố nào ảnh hưởng đến sự tổng hợp sắc tố màu lông thỏ ?

Vậy yếu tố nào ảnh hưởng đến sự tổng hợp sắc tố màu lông thỏ ?

 Kết luận 1: Nhiệt độ cơ thể (MT bên trong) đã ảnh hưởng

đến sự tổng hợp sắc tố trên da hay nhiệt độ đã ảnh hưởng tới sự biểu hiện KH của KG.

1 Hiện tượng

05:59:16 PM 10

pH < 7 (xanh lam) pH = 7 (trắng sữa) pH > 7 (hồng, tím)

Ví dụ 2: Các cây hoa cẩm tú cầu có cùng kiểu gen nhưng hoa có thể biểu hiện màu sắc ở dạng giữa đỏ → tím tùy thuộc loại đất Yếu tố nào ảnh hưởng

sự hình thành màu sắc

hoa cẩm tú cầu?

Kiểu gen Môi trường ngoài Kiểu hình

 Kết luận 2: độ pH của môi trường đất đã ảnh hưởng đến sự hình thành màu sắc sắc hoa.

05:59:17 PM 14

 Ví dụ: Bò sinh đôi nuôi ở 2 điều kiện khác nhau

Hãy tìm các ví dụ chứng minh kiểu hình phụ thuộc và điều kiện môi trường?

VD: Cây hoa liên hình (Primula sinensis) có kiểu

gen RR cho màu hoa đỏ nếu trồng ở nhiệt độ 35 o C, cho màu hoa trắng nếu trồng ở nhiệt độ 20 o C.

05:59:17 PM 16

ẢNH HƯỞNG CỦA MÔI TRƯỜNG LÊN SỰ BIỂU HIỆN GEN

Ở cây rau mác, cùng 1 kiểu gen, khi ở các môi trường khác nhau thì kiểu hình biểu hiện có giống nhau không?

Mức phản ứng có đặc điểm gì?

Mức phản ứng có đặc điểm gì?

 - Mức phản ứng rộng thường là những tính trạng số lượng VD: năng suất, sản lượng trứng sữa…

 - Mức phản ứng hẹp thường là tính trạng chất lượng Vd:

tỷ lệ bơ trong sữa

2 Đặc điểm

05:59:18 PM 20

Trên cánh đồng lớn không nên trồng 1 giống lúa, vì:

-Môi trường không đồng nhất nên năng suất không đồng

đều.

- Nếu thời tiết bất lợi thì cả cánh đồng bị mất mùa.

Tại sao các nhà khoa học lại khuyên nông dân không nên chỉ trồng một giống luá duy nhất (cho dù là giống có năng suất cao) trên một diện tích rộng trong một vụ mùa?

05:59:18 PM 22

ẢNH HƯỞNG CỦA MÔI TRƯỜNG LÊN SỰ BIỂU HIỆN GEN

3 Sự mềm dẻo kiểu hình (thường biến)

Nhận xét về kiểu hình của cây rau dừa nước ở các môi trường sống khác nhau và có ý nghĩa gì?

Thường biến là sự biến

đổi kiểu hình của cùng 1

kiểu gen trước những điều

kiện môi trường khác nhau

Mức độ mềm dẻo này phụ

thuộc vào kiểu gen.

Thường biến chịu tác

động của môi trường,

không di truyền.

Giúp SV thích nghi với các

điều kiện môi trường.

2 Sự mềm dẻo kiểu hình (thường biến)

Ví dụ: ảnh hưởng của độ cao đến chiều cao của loài cỏ thi

Achillea millefolium

05:59:18 PM 24

ẢNH HƯỞNG CỦA MÔI TRƯỜNG LÊN SỰ BIỂU HIỆN GEN

2 Sự mềm dẻo kiểu hình (thường biến)

VD: thường biến ở lá cây

mao lương (Ranunculus)

làm gì?

Trong chăn nuôi muốn nâng cao năng suất cần phải

làm gì?

Xuất hiện riêng lẻ, vô hướng

 Không di truyền được.

 Xuất hiện đồng loạt, định hướng

Đa số có hại nhưng là nguồn nguyên liệu cho tiến hóa và chọn giống.

Có lợi, giúp sinh vật thích nghi với môi trường, có ý nghĩa gián tiếp với tiến hóa

và chọn giống.

Thay đổi KH của cùng một kiểu gen trước các môi trường khác nhau

Tự điều chỉnh về sinh lí.Tương tác với môi trường

Tuỳ từng tính trạng

Di truyền được

Đồng loạt,theo một hướng Không di truyền.Thích nghi với sự thay đổi của môi trường

MPƯ càng rộng, sinh vật càng thích nghi, tiến hoá