c Tình đồng chí dựa trên cơ sở cùng chung cảnh ngộ, lí tưởng chiến đấu, được thể hiện tự nhiên, bình dị, sâu sắc trong mọi hoàn cảnh, góp phần tạo nên sức mạnh, vẻ đẹp tinh thần của ngư
Trang 1NHÓM VĂN 9- TRƯỜNG THCS TÂN LẬP
Trang 2Trò chơi: Đây là ai?
? Quan sát tranh và cho biết đây là nhà thơ nào, bài thơ nào của ông mà em đã được học?
Trang 4Nhà thơ Phạm Tiến Duật
Thơ ông có giọng điệu sôi nổi, trẻ trung, hồn nhiên, tinh nghịch, tập trung thể hiện hình ảnh thế hệ trẻ thời chống Mỹ qua hình tượng người lính, thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn.
Trang 5Nhà thơ Huy Cận
(1919 – 2005 )
Từ chuyến đi thực tế ở vùng mỏ Quảng Ninh, hồn thơ ông mới thực sự nảy nở trở lại và dồi dào cảm hứng về thiên nhiên, đất nước, về lao động và niềm vui trước cuộc sống mới.
Trang 7Nhà thơ Thanh Hải
Ông viết bài thơ không bao lâu trước khi qua đời, thể hiện niềm yêu mến thiết tha cuộc sống,đất nước và ước nguyện
được cống hiến 1 mùa xuân nho nhỏ của mình vào mùa xuân
lớn của dân tộc.
Trang 8 I Lập bảng thống kê các tác phẩm thơ hiện đại Việt Nam đã học.
Nói với con
Thể thơ
Năm sáng tác
Tác giả
Bài thơ
T
T
Tiết 127
Trang 9Thể thơ
Năm sáng tác
Tác giả Bài thơ
T
T
? Em hãy điền các thông tin còn trống và sắp xếp lại các phần “ Tóm
tắt nội dung và nghệ thuật” cho phù hợp với các bài thơ dưới đây?
a) Qua hình ảnh những chiếc xe không kính, khắc hoạ nổi bật hình ảnh người lính lái xe trên đường Trường Sơn trong thời chống
Mĩ với tư thế hiên ngang, tinh thần dũng cảm, ý chí chiến đấu giải phóng miền Nam.
b) Bức tranh đẹp, rộng lớn, tráng lệ về thiên nhiên, vũ trụ và người lao động trên biển; thể hiện cảm xúc về thiên nhiên, lao động, niềm vui trong cuộc sống mới.
- Chất liệu hiện thực sinh động, hình ảnh độc đáo; giọng điệu
tự nhiên, khoẻ khoắn, giàu tính khẩu ngữ.
-Hình ảnh đẹp, được sáng tạo bằng liên tưởng,tưởng tượng;
âm hưởng khoẻ khoắn, lạc quan.
c) Tình đồng chí dựa trên cơ sở cùng chung cảnh ngộ, lí tưởng chiến đấu, được thể hiện
tự nhiên, bình dị, sâu sắc trong mọi hoàn cảnh, góp phần tạo nên sức mạnh, vẻ đẹp tinh thần của người lính cách mạng.
- Chi tiết, hình ảnh, ngôn ngữ giản dị chân thực, cô đọng, giàu sức biểu cảm.
Trang 10Kết hợp biểucảm,miêu tả
và bình luận; sáng tạo hình ảnh bếp lửa gắn với hình ảnh người bà.
d) Kỉ niệm xúc động về bà,tình bà cháu; thể hiện lòng kính yêu trân trọng,biết ơn của cháu đối với bà và cũng là với gia đình quê hươg,đất nước.
Con cò
7
Khai thác điệu ru ngọt ngào, trìu mến
c) Tình yêu thương con của người mẹ dân tộc Tà-ôi gắn liền với lòng yêu nước, tinh thần chiến đấu, khát vọng về tương lai.
Ánh
trăng
6
Vận dụng sáng tạo hình ảnh, giọng điệu lời ru của ca dao.
b) Từ hình tượng con cò trong lời hát ru, ca ngợi tình mẹ, ý nghĩa lời ru đối với mỗi con người.
a)Từ hình ảnh ánh trăng trong thành phố, gợi lại những năm tháng đã qua của cuộc đời người lính gắn bó với thiên nhiên, đất nước bình dị, nhắc nhở thái độ sống tình nghĩa thuỷ chung.
Bếp lửa
4
Đặc sắc nghệ thuật Tóm tắt nội dung
Thể thơ
Năm sáng tác
Tác giả
Bài thơ
T
T
? Em hãy điền các thông tin còn trống và sắp xếp lại các phần “ Tóm
tắt nội dung và nghệ thuật” cho phù hợp với các bài thơ dưới đây?
Trang 11Thể thơ 5 chữ,nhạc điệu trong ság,thiết tha;hình ảnh đẹp giản dị,so sánh,ẩn dụ ság tạo.
c) Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên, đất nước, thể hiện ước nguyện chân thành góp mùa xuân nhỏ của đời mình vào cuộc đời chung.
d) Bằng lời trò chuyện với con, bài thơ thể hiện sự gắn bó, niềm tự hào về quê hương và đạo lý sống của dân tộc.
Sang
thu
10
Hình ảnh thiên nhiên đươc gợi tả bằng cảm giác tinh nhạy, ngôn ngữ chính xác, gợi cảm
b) Biến chuyển của thiên nhiên lúc giao mùa từ hạ sang thu qua cảm nhận tinh
a) Lòng thành kính,niềm xúc động sâu sắc của nhà thơ đối với Bác trong 1 lần
từ miền Nam ra viếng lăng Bác.
Thể thơ
Năm sáng tác
Tác giả Bài thơ
T
T
? Em hãy điền các thông tin còn trống và sắp xếp lại các phần “ Tóm
tắt nội dung và nghệ thuật” cho phù hợp với các bài thơ dưới đây?
Trang 12Thể thơ
Năm sáng tác
Tác giả Bài thơ
T
T
? Em hãy điền các thông tin còn trống và sắp xếp lại các phần “ Tóm
tắt nội dung và nghệ thuật” cho phù hợp với các bài thơ dưới đây?
a) Qua hình ảnh những chiếc xe không kính, khắc hoạ nổi bật hình ảnh người lính lái xe trên đường Trường Sơn trong thời chống
Mĩ với tư thế hiên ngang, tinh thần dũng cảm, ý chí chiến đấu giải phóng miền Nam.
b) Bức tranh đẹp, rộng lớn, tráng lệ về thiên nhiên, vũ trụ và người lao động trên biển; thể hiện cảm xúc về thiên nhiên, lao động, niềm vui trong cuộc sống mới.
- Chất liệu hiện thực sinh động, hình ảnh độc đáo; giọng điệu
tự nhiên, khoẻ khoắn, giàu tính khẩu ngữ.
-Hình ảnh đẹp, được sáng tạo bằng liên tưởng,tưởng tượng;
âm hưởng khoẻ khoắn, lạc quan.
c) Tình đồng chí dựa trên cơ sở cùng chung cảnh ngộ, lí tưởng chiến đấu, được thể hiện
tự nhiên, bình dị, sâu sắc trong mọi hoàn cảnh, góp phần tạo nên sức mạnh, vẻ đẹp tinh thần của người lính cách mạng.
- Chi tiết, hình ảnh, ngôn ngữ giản dị chân thực, cô đọng, giàu sức biểu cảm.
Trang 13Chi tiết, hình ảnh, ngôn ngữ giản dị chân thực, cô đọng, giàu sức biểu cảm.
c) Tình đồng chí dựa trên cơ sở cùng chung cảnh ngộ, lí tưởng chiến đấu, được thể hiện tự nhiên, bình dị, sâu sắc, góp phần tạo nên sức mạnh, vẻ đẹp tinh thần của người lính cách mạng.
B¶
y ch
÷
195 8
Huy CËn
âm hưởng khoẻ khoắn, lạc quan.
b) Bức tranh đẹp, tráng lệ về thiên nhiên, vũ trụ và người lao động trên biển Qua đó thể hiện cảm xúc về thiên nhiên,lao động, niềm vui trong cuộc sống mới.
Tù do
196 9
Ph¹
m TiÕn DuËt
tự nhiên, khoẻ khoắn, giàu tính khẩu ngữ.
a) Qua hình ảnh những chiếc xe không kính, khắc hoạ nổi bật hình ảnh người lính lái xe trên đường Trường Sơn thời chống
Mĩ với tư thế hiên ngang, tinh thần dũng cảm, ý chí chiến đấu giải phóng miền Nam.
Tù Do
194 8
ChÝ nh H÷u
Đồng
chí
1
Đặc sắc nghệ thuật Tóm tắt nội dung
Thể thơ
Năm sáng tác
Tác giả
Bài thơ
T
T
* Điền các thông tin còn trống và sắp xếp lại các phần “ Tóm tắt Nội
dung và nghệ thuật” cho phù hợp với các bài thơ
Trang 14K t ế h p ợ bi u ể c m ả , miêu
tả, bình lu n ậ ; sáng t o ạ hình nh ả b p ế l a ử g n ắ v i ớ hình nh ả ng i ườ bà.
d) Kỉ niệm xúc động về bà,tình bà cháu, thể hiện lòng kính yêu trân trọng,biết ơn của cháu đối với bà cũng là với gia đình quê hương, đất nước.
Con
cß
7
Khai thác điệu ru ngọt ngào, trìu mến
c) Tình yêu thương con của người mẹ Tà-ôi gắn với lòng yêu nước, tinh thần chiến đấu, khát vọng về tương lai.
Ánh
tr¨ng
6
Vận dụng sáng tạo hình ảnh,giọng điệu lời ru của ca dao.
b) Từ hình tượng con cò trong lời hát ru, ca ngợi tình mẹ, ý nghĩa lời
ru đối với mỗi con người.
a)Từ hình ảnh ánh trăng trong thành phố, gợi lại những năm tháng đã qua của cuộc đời người lính gắn bó với thiên nhiên, đất nước bình dị, nhắc nhở thái độ sống tình nghĩa thuỷ chung.
BÕp
löa
4
Đặc sắc nghệ thuật Tóm tắt nội dung
Thể thơ
Năm sáng tác
Tác giả
Bài thơ
T
T
? Em h·y ®iÒn c¸c th«ng tin cßn trèng vµ s¾p xÕp
l¹i c¸c phÇn “ Tãm t¾t Néi dung vµ nghÖ thuËt”
cho phï hîp víi c¸c bµi th¬ d íi ®©y?
Trang 15K t ế h p ợ bi u ể c m ả ,miêu
tả, bình lu n ậ ; sáng t o ạ hình nh ả b p ế l a ử g n ắ v i ớ hình nh ả bà.
d ) Kỉ ni m ệ xúc đ ng ộ về bà, tình bà cháu, thể hi n ệ lòng kính yêu trân tr ng ọ , bi t ế ơn của cháu đ i ố
v i ớ bà cũng là v i ớ gia đình quê hương, đ t ấ n c ướ
Tù do 1962
ChÕ Lan Viªn
Con
cß
7
Khai thác điệu ru ngọt ngào, trìu mến
c) Tình yêu thương con của người mẹ Tà-ôi gắn liền với lòng yêu nước, tinh thần chiến đấu, khát vọng về tương lai.
N¨
m ch
÷ 1978
Nguy
Ôn Duy
¸nh
tr¨ng
6
Vận dụng sáng tạo hình ảnh, giọng điệu lời ru của ca dao.
b) Từ hình tượng con cò trong những lời hát ru, ca ngợi tình mẹ,ý nghĩa lời
ru đối với mỗi con người.
Chñ yÕu
lµ 8 ch÷
1971
Nguy
Ôn Khoa
a)Từ hình ảnh ánh trăng trong thành phố, gợi lại những năm tháng đã qua của cuộc đời người lính gắn bó với thiên nhiên, đất nước bình dị, nhắc nhở thái độ sống tình nghĩa thuỷ chung.
KÕt hîp7 ch÷
vµ 8 ch÷
1963
B»n
g ViÖt
BÕp
löa
4
Đặc sắc nghệ thuật Tóm tắt nội dung
Thể thơ
Năm sáng tác
Tác giả
Bài thơ
T
T
* ĐiÒn c¸c th«ng tin cßn trèng vµ s¾p xÕp l¹i c¸c
phÇn “ Tãm t¾t Néi dung vµ nghÖ thuËt” theo thø
tù cña c¸c bµi th¬
Trang 16Thơ 5 chữ, nh c ạ đi u ệ trong sáng, thi t ế tha; hình n ả h đ p ẹ gi n ả dị,
nh ng ữ so sánh, n ẩ dụ sáng t o ạ
c) Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên,đất nước, thể hiện ước nguyện góp mùa xuân nhỏ của đời mình vào cuộc đời chung.
nghĩa sâu xa.
d) Bằng lời trò chuyện với con, bài thơ thể hiện sự gắn bó, niềm tự hào
về quê hương và đạo lý sống của dân tộc.
b) Biến chuyển của thiên nhiên lúc giao mùa từ hạ sang thu qua sự cảm nhận tinh tế của nhà thơ.
dụ đ p ẹ , g i ợ c m ả ; ngôn ngữ bình dị, cô đúc.
a) Lòng thành kính,niềm xúc động của nhà thơ đối với Bác trong 1 lần
từ miền Nam ra viếng lăng Bác.
Thể thơ
Năm sáng tác
Tác giả Bµi th¬
T
T
? Em h·y ®iÒn c¸c th«ng tin cßn trèng vµ s¾p xÕp
l¹i c¸c phÇn “ Tãm t¾t Néi dung vµ nghÖ thuËt”
cho phï hîp víi c¸c bµi th¬ d íi ®©y?
Trang 17Thơ 5 chữ có nhạc điệu trong sáng, thiết tha; hình ảnh đẹp giản dị, những so sánh, ẩn dụ sáng tạo.
c) Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên, đất nước, thể hiện ước nguyện chân thành góp mùa xuân nhỏ của đời mình vào cuộc đời chung.
Tự do
Sau 1975
Y Phương
d) Bằng lời trò chuyện với con, bài thơ thể hiện sự gắn bó, niềm tự hào về quê hương và đạo lý sống của dân tộc.
Năm chữ
Sau 1975
Hữu Thỉnh
b) Biến chuyển của thiên nhiên lúc giao mùa từ hạ sang thu qua sự cảm nhận tinh tế của nhà thơ.
Tám chữ 1976
Viễn Phương
dị, cô đúc.
a) Lòng thành kính,niềm xúc động của nhà thơ đối với Bác trong 1 lần từ miền Nam ra viếng lăng Bác.
Năm chữ 1980
Thanh Hải
Năm sáng tác
T¸c gi¶
Bài thơ
T
T
* ĐiÒn c¸c th«ng tin cßn trèng vµ s¾p xÕp l¹i c¸c
phÇn “ Tãm t¾t Néi dung vµ nghÖ thuËt” theo
thø tù cña c¸c bµi th¬ d íi ®©y?
Trang 18I Lập bảng thống kê các tác phẩm thơ hiện đại Việt Nam đã học.
Y PhươngNói với con
11
Hữu ThỉnhSang thu
10
8 chữViễn Phương
Viếng lăng Bác9
Thanh HảiMùa xuân nho nhỏ
Ánh trăng6
Chủ yếu là 8 chữ
Đồng chí
1
Thể thơ Năm sáng tác
Tác giả Bài thơ
1948
5 chữ
5 chữ
Trang 19Tiết 127
Trang 21Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ
Ánh trăng Viếng lăng Bác
Mùa xuân nho nhỏ Sang thu Nói với con
1 Các giai đoạn sáng tác
Trang 22I Lập bảng thống kê các tác phẩm thơ hiện đại Việt Nam.
II Đặc điểm của thơ hiện đại Việt Nam
Trang 23* Cuộc sống đất nước và con người * Tư tưởng tình cảm
+ Trong hai cuộc kháng chiến:
- Gian khổ, hy sinh, anh dũng, kiên cường
+ Trong công cuộc xây dựng đất nước:
- Yêu quê hương đất nước
Trang 24 Nội dung thơ hiện đại
Gian khổ
Anh dũng
Tư tưởng, tình cảm
Yêu nước Tình đồng chí Kính yêu Bác Hồ
Tình cảm gia đình…
Cuộc sống
Kháng chiến Xây dựng đất nước
Cần cù Hăng say…
Trang 25I Lập bảng thống kê các tác phẩm thơ hiện đại Việt Nam.
II Đặc điểm của thơ hiện đại Việt Nam từ sau
Tiết 127
? Qua cỏc bài thơ đó học, em hóy chỉ ra cỏc đề tài, hỡnh tượng thơ được xõy dựng trong cỏc tỏc phẩm ấy?
Trang 26- Điểm chung: ca ngợi tình mẹ con thắm thiết, thiêng liêng, sử
dụng điệu ru, lời ru của người mẹ.
- Điểm riêng:
+ Khúc hát ru : tình yêu con gắn liền với lòng yêu nước, yêu cách mạng của người mẹ dân tộc Tà Ôi trong thời kì kháng chiến chống Mỹ.
+ Con cò : từ hình tượng con cò trong ca dao hát ru để ngợi ca tình mẹ và ý nghĩa lời ru.
+ Mây và sóng : tình yêu mẹ thắm thiết của trẻ thơ.
Trang 28- Người lính thời chống Mĩ
- Người lính sau chiến tranh.
- Tình đồng chí dựa trên cơ sở chung cảnh ngộ, cùng lí tưởng chiến đấu, chia sẻ những gian lao, thiếu thốn.
- Tinh thần dũng cảm, tư thế hiên ngang, niềm lạc quan, ý chí chiến đấu
- Gợi lại những kỉ niệm của những năm tháng gian lao.Nhắc nhở đạo
lí nghĩa tình thuỷ chung
Trang 29 * Hình ảnh người lính: qua 3 bài:
+ Giống nhau: Đều viết về người lính cách mạng.
+ Khác nhau:
- Các thời kì cách mạng
- Vẻ đẹp người lính
Trang 30 3 Đặc sắc nghệ thuật
? Nghệ thuật của 1 bài thơ, đoạn thơ bao gồm những yếu tố nào?
Trang 31TT Tên bài Bút pháp xây dựng hình ảnh thơ
Trang 32 * * Bút pháp xây dựng hình ảnh thơ.
- Bài thơ về tiểu đội xe không kính: hiện thực, độc đáo.
- Ánh trăng: gợi tả, giàu sức biểu tượng
Trang 33Hệ thống hóa các tác phẩm thơ hiện đại theo giai đoạn
1945-1954
Đồng chí
1954-1964
Đoàn thuyền đánh cá
Bếp lửa Con cò
1964-1975
Bài thơ … kính Khúc hát …mẹ
Sau 1975
Ánh trăng Sang thu Mùa xuân … Viếng lăng Bác Nói với con
Tình cảm gia đình
Ngôn ngữ
Nhịp điệu
Hình ảnh
Giọng điệu …
Trang 34I Bảng thống kê các tác phẩm thơ hiện đại Việt Nam
II Đặc điểm của thơ hiện đại Việt Nam từ sau Cách mạng tháng Tám 1945
Trang 35Câu 1: Giải thích nhan đề của 1 số bài thơ: Đồng chí, BT về tiểu
đội xe không kính, Mùa xuân nho nhỏ…?
a Bài thơ về tiểu đội xe không kính:
- Nhan đề: dài, tưởng như có chỗ thừa nhưng thu hút người đọc ở
cái vẻ lạ độc đáo của nó.
- Làm nổi bật hình ảnh toàn bài: những chiếc xe không kính
- Hai chữ “ Bài thơ” thêm vào cho thấy rõ hơn cách nhìn, cách khai thác hiện thực của tác giả muốn nói về chất thơ của hiện thực khốc liệt thời chiến tranh, chất thơ của tuổi trẻ hiện ngang, dũng cảm vượt lên thiếu thốn, gian khổ, hiểm nguy của thời chiến
Trang 36Câu 2: Phân tích giá trị nghệ thuật của hình ảnh hoán dụ mang
tính nhân hoá trong câu thơ: “Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính”
- “Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính” Hình ảnh thơ hoán dụ
mang tính nhân hoá này càng tô đậm sự gắn bó yêu thương của người lính đối với quê nhà, nó giúp người lính diễn tả một cách hồn nhiên và tinh tế tâm hồn mình
- Giếng nước gốc đa kia nhớ người ra lính hay chính tấm lòng người ra lính không nguôi nhớ quê hương và đã tạo cho giếng nước gốc đa một tâm hồn? Quả thực giữa người chiến sĩ và quê hương anh đã có một mối giao cảm vô cùng sâu sắc đậm đà
=>Tác giả đã gợi nên hai tâm tình như đang soi rọi vào nhau đến tận cùng.
Trang 37Câu 3: Hãy chép 7 câu thơ đầu và nhận xét về cấu trúc của câu thơ
thứ 7 trong bài thơ " Đồng chí" của Chính Hữu.
- Từ “đồng chí” được đặt thành cả một dòng thơ ngắn gọn mà ngân vang, giản dị mà thiêng liêng
- Từ “đồng chí’ với dấu chấm cảm như một nốt nhấn đặc biệt mang những sắc thái biểu cảm khac nhau, nhấn mạnh sự thiêng liêng cao cả trong tình cảm mới mẻ này Đồng chí là cùng chí hướng, cùng mục đích Nhưng trong tình cảm ấy một khi có cái lõi bên trong là « tình tri kỉ » lại được thử thách, được tôi rèn trong gian khổ thì mới thực sự vững bền Không còn anh, cũng chẳng còn tôi, họ đã trở thành một khối đoàn kết, thống nhất gắn bó Như vậy, trong tình đồng chí có tình cảm giai cấp (xuất thân từ nông dân), có tình bạn bè tri kỉ và có sự gắn bó giữa con người cùng chung lí tưởng, chung mục đích chiến đấu Và khi họ gọi nhau bằng tiếng “đồng chí” họ không chỉ còn
là người nông dân nghèo đói lam lũ, mà họ đã trở thành anh em trong cả một cộng đồng với một lý tưởng cao cả vì đất nước quên thân để tạo nên sự hồi sinh cho quê hương, cho dân tộc
=>Câu thơ vẻn vẹn có 2 chữ như chất chứa, dồn nén bao cảm xúc sâu xa
từ sáu câu thơ trước và khởi đầu cho những suy nghĩ tiếp theo Quả thật ngôn
từ Chính Hữu thật là hàm súc