Trình bày tổng quan kinh tế của myanmar

Tuy nhiên, Myanmar lại được biết đến là một đất nướcnghèo, đã được đánh giá nền kinh tế Myanmar là nền kinh tế kém phát triển nhất thế giới, đã chịu trì trệ hàng thập kỷ do quản lý yếu k

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI KHOA QUẢN TRỊ NHÂN LỰC

BÀI THẢO LUẬN HỌC PHẦN KINH TẾ KHU VỰC VÀ ASEAN

Đề bài: Trình bày tổng quan kinh tế của Myanmar

Nhóm thực hiện : Nhóm 11 Lớp học phần : 2169FECO2031 Giáo viên hướng dẫn: Nguyễn Ngọc Diệp

HÀ NỘI - 2021

MỤC LỤC

A - MỞ ĐẦU 3

B - NỘI DUNG 4

Phần I: Tổng quan về Myanmar 4

1.1 Thông tin cơ bản 4

1.2 Lịch sử phát triển kinh tế của Myanmar qua các thời kỳ 4

1.3 Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên và điều kiện kinh tế xã hội 6

1.4 Các chỉ số kinh tế 9

Phần II: Tình hình phát triển kinh tế của Myanmar 11

2.1 Tổng quan nền kinh tế 11

2.2 Thương mại 13

2.2.1 Thương mại hàng hóa 13

2.2.2 Thương mại dịch vụ 14

2.3 Đầu tư 16

2.3.1 Môi trường đầu tư 16

2.3.2 Dòng vốn đầu tư 17

2.3.3 Đối tác đầu tư 18

2.3.4 Lĩnh vực đầu tư 19

2.4 Lao động 22

Phần III: Đánh giá điều kiện phát triển khi đầu tư vào Myanmar 23

3.1 Thuận lợi 23

3.2 Khó khăn và thách thức 24

3.3 Các chính sách phát triển kinh tế 25

Phần IV: Hợp tác kinh tế giữa Myanmar với các nước trong ASEAN 28

4.1 Hợp tác kinh tế với Singapore 28

4.2 Hợp tác kinh tế Myanmar với Thái Lan 29

4.3 Hợp tác giữa Myanmar và Malaysia 33

4.4 Hợp tác kinh tế giữa Myanmar với Việt Nam 35

4.5 Tầm quan trọng của hợp tác giữa các nước CLMV trong hồi phục kinh tế sau đại dịch Covid- 19 38

C-KẾT LUẬN 40

A - MỞ ĐẦU

Myanmar là một quốc gia giàu tài nguyên ngọc và đá quý, dầu mỏ, khí thiên nhiên

và các loại khoáng sản khác Tuy nhiên, Myanmar lại được biết đến là một đất nướcnghèo, đã được đánh giá nền kinh tế Myanmar là nền kinh tế kém phát triển nhất thế giới,

đã chịu trì trệ hàng thập kỷ do quản lý yếu kém và cấm vận, GDP của Myanmar là 71,2 tỉUSD (ước lượng 2019) và tăng trưởng trung bình 2,9% một năm, thấp nhất trong Tiểuvùng Sông Mekong Mở rộng.Trong một Báo cáo mới đây, Ngân hàng châu Á (ADB) đưa

ra nhận định, “Dù cơ hội khổng lồ, nhưng đất nước này đang phải đối mặt với nhữngthách thức khó khăn trong hầu hết tất cả các khía cạnh của chính sách kinh tế và xã hội.Myanmar chưa thành công để tạo bước đi vững chắc cho nền kinh tế phát triển Nền kinh

tế Myanmar còn rất mong manh." Đặc biệt, trong tình hình cả thế giới đang phải đối mặtcác vấn đề kinh tế do dịch COVID đem lại, Myanmar lại phải chịu ảnh hưởng nặng nềhơn khi phải hứng chịu cả nạn đói, dịch bệnh và cuộc đảo chính tháng 2 vừa qua Vì vậy,với tình hình trên cùng với những đặc điểm kinh tế của đất nước được mệnh danh là miềnđất phủ đầy vàng thì nhóm chúng em quyết định đi tìm hiểu và thảo luận về đề tài: “Trìnhbày tổng quan kinh tế của Myanmar”

B - NỘI DUNG

Phần I: Tổng quan về Myanmar

1.1 Thông tin cơ bản

- Tên nước: Cộng hoà Liên bang Myanmar (Republic of the Union of Myanmar) từ30/3/2011

- Thủ đô: Nay Pyi Taw (từ tháng 12/2006), Trước đó là Yangon

- Diện tích: 653.407 km2

- Dân số: 54.963.245 người (Số liệu 2021)

- Dân tộc: Người Burman (tức Miến Điện 68%), người Shan (9%), người Karen(7%), người Rakhine (4 %), người Hoa (3 %), người Ấn (2 %), người Mon (2 %) và cácdân tộc khác chiếm 5%

- Tôn giáo: Đạo phật (89%), Hồi giáo (4%), Thiên chúa giáo (4%), và các tôn giáokhác 3%

- Ngôn ngữ: Tiếng Miến Điện (Burmese)

1.2 Lịch sử phát triển kinh tế của Myanmar qua các thời kỳ

 Trước khi là thuộc địa

- Trước khi trở thành thuộc địa của Anh, nền kinh tế Myanmar về bản chất là nềnkinh tế tự cung tự cấp Phần lớn dân cư liên quan đến hoạt động sản xuất gạo và làm nôngnghiệp

- Miến Điện cũng thiếu một hệ thống tiền tệ chính thức cho đến triều vua MindonMin vào giữa thế kỷ XIX

- Đất đai về mặt hình thức là thuộc về nhà vua Hơn nữa, vua cũng kiểm soát việcxuất khẩu, cùng với việc khai thác đá quý, các giếng dầu và sản xuất gỗ tếch

- Gỗ tếch nguyên khối là một mặt hàng xuất khẩu có giá trị, được người châu Âudùng để đóng tàu do độ bền của nó, và đã trở thành mặt hàng xuất khẩu chính củaMyanmar từ thế kỷ XVIII đến thế kỷ XIX

 Thời kỳ thuộc địa (1885 - 1948)

- Trong thời gian bị Anh chiếm đóng, Myanmar là quốc gia giàu có nhất ở ĐôngNam Á

- Myanmar cũng từng là nhà xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới Dưới chính quyềnthuộc địa, Myanmar cung ứng dầu thông qua công ty dầu Burma

- Myanmar cũng là nước giàu tài nguyên thiên nhiên và nguồn lao động Là quốc giasản xuất 75% lượng gỗ tếch của thế giới và có tỉ lệ dân số biết chữ cao

 Hậu độc lập và dưới thời Ne Win (1948-1988)

- Sau khi chính phủ nghị viện được thành lập vào năm 1948, Thủ tướng U Nu bắttay vào chính sách quốc hữu hóa Ông đã cố gắng biến Miến Điện trở thành một quốc gia

an sinh bằng cách áp dụng các biện pháp kế hoạch hóa tập trung

- Vào những năm 1950, xuất khẩu gạo đã giảm 2/3 và xuất khẩu khoáng sản giảmhơn 96% Các kế hoạch đã được thực hiện trong việc thành lập các ngành công nghiệptiêu dùng nhẹ bởi khu vực tư nhân

- Năm 1962, kế hoạch quốc hữu hoá tất cả các ngành trừ nông nghiệp đã được triểnkhai và đã biến Miến Điện thành một trong những nước nghèo nhất thế giới lúc bấy giờ

- Năm 1987, Miến Điện được Liên hợp quốc công nhận là nước kém phát triển nhất

 Thời kỳ Thiết quân luật (1988-2011)

- Sau năm 1988, cho phép khu vực tư nhân mở rộng một cách khiêm tốn, cho phépmột số đầu tư nước ngoài, và nhận được nhiều ngoại hối cần thiết

- Năm 2007, Myanmar được đánh giá là quốc gia tham nhũng nhất thế giới, cùngvới Somalia

- Năm 2009, trở thành quốc gia có nền kinh tế được đánh giá là ít tự do nhất ở châu

Á (cùng với Triều Tiên)

- Tất cả các thể chế thị trường cơ bản đều bị đàn áp Doanh nghiệp tư nhân thường

do nhà nước đồng sở hữu hoặc sở hữu gián tiếp

- Đơn vị tiền tệ quốc gia là kyat Miến Điện hiện có hệ thống tỷ giá hối đoái képtương tự như Cuba Tỷ giá thị trường thấp hơn khoảng hai trăm lần so với tỷ giá do chínhphủ quy định vào năm 2006

- Năm 2011, Chính phủ Miến Điện đã tranh thủ sự viện trợ của Quỹ Tiền tệ Quốc tế

để đánh giá các phương án cải cách hệ thống tỷ giá hối đoái hiện hành, nhằm ổn định thịtrường kinh doanh ngoại hối trong nước và tạo ra những biến dạng kinh tế

- Trong những năm gần đây, Trung Quốc và Ấn Độ đã nỗ lực tăng cường quan hệvới Myanmar vì lợi ích chung Liên minh châu Âu và một số quốc gia bao gồm Hoa Kỳ

và Canada đã áp đặt các biện pháp trừng phạt đầu tư và thương mại đối với Miến Điện.Hoa Kỳ đã cấm tất cả hàng nhập khẩu từ Miến Điện, mặc dù hạn chế này đã được dỡ bỏ.Đầu tư nước ngoài chủ yếu đến từ Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, Singapore, Hàn Quốc,

Ấn Độ và Thái Lan

 Tự do hoá nền kinh tế (2011- nay)

- Năm 2011, khi chính phủ mới của Tổng thống Thein Sein lên nắm quyền, MiếnĐiện đã bắt tay vào một chính sách cải cách lớn bao gồm chống tham nhũng, quy định tỷgiá hối đoái, luật đầu tư nước ngoài và thuế

- Đầu tư nước ngoài tăng từ 300 triệu đô la Mỹ trong năm 2009–2010 lên 20 tỷ đô la

Mỹ trong năm 2010–2011, khoảng 6567%

- Dòng vốn lớn dẫn đến đồng tiền của Miến Điện, kyat mạnh hơn khoảng 25%.Chính phủ nới lỏng các hạn chế nhập khẩu và bãi bỏ thuế xuất khẩu Bất chấp những vấn

đề tiền tệ hiện nay, nền kinh tế Miến Điện dự kiến sẽ tăng trưởng khoảng 8,8% trong năm2011

- Sau khi hoàn thành cảng biển nước sâu Dawei trị giá 58 tỷ USD, Miến Điện được

kỳ vọng sẽ là trung tâm giao thương kết nối Đông Nam Á và Biển Đông, qua BiểnAndaman, đến Ấn Độ Dương, tiếp nhận hàng hóa từ các nước Trung Đông, Châu Âu vàChâu Phi, và thúc đẩy tăng trưởng trong khu vực ASEAN

- Tính đến tháng 10 năm 2017, chưa đến 10% dân số Myanmar có tài khoản ngânhàng Tính đến năm 2016–17, khoảng 98% dân số có điện thoại thông minh và cácchương trình chuyển tiền qua điện thoại di động đang được thực hiện mà không cần sửdụng ngân hàng tương tự như các nước châu Phi

- Vào ngày 30 tháng 4 năm 2021, Chương trình Phát triển Liên hợp quốc đã công bốmột báo cáo chỉ ra rằng vi rút COVID-19 và cuộc đảo chính năm 2021 ở Myanmar vàotháng 2 năm 2021 có thể đảo ngược lợi ích kinh tế đạt được trong 16 năm qua

1.3 Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên và điều kiện kinh tế xã hội

 Vị trí địa lý

Myanmar (còn được gọi là Miến Điện) là một quốc gia ở phía tây bắc của ĐôngNam Á, có biên giới với Trung Quốc, Ấn Độ, Bangladesh, Thái Lan và Lào Nước nàynằm dọc theo mảng Ấn Độ và mảng Á-Âu, phía đông nam của dãy Himalaya, về phía tây

là Vịnh Bengal và phía nam là biển Andaman

- Đây là vị trí chiến lược, nằm gần các tuyến đường vận tải chính của Ấn Độ Dương

- Tổng chiều dài đường biên: 238 km (148 mi)

- Tổng diện tích: 676.578 kilômét vuông (261.228 dặm vuông Anh)

- Myanmar giáp với các quốc gia: Bangladesh: 271 kilômét (168 mi), Ấn Độ:1.468kilômét (912 mi), Trung Quốc: 2.129 kilômét (1.323 mi), Lào: 238 kilômét (148 mi), TháiLan: 2.416 kilômét (1.501 mi)

- Tổng chiều dài đường biển là 1.930 kilômét (1.200 mi), tổng diện tích nước biển là23.070 kilômét vuông (8.910 dặm vuông Anh)

 Điều kiện tự nhiên

- Khí hậu:

+ Gió mùa nhiệt đới ở vùng đất thấp dưới 2.000 m (6.562 ft); nhiều mây, mưa nhiều,nóng ẩm (gió mùa tây nam, tháng 6 đến tháng 9); ít mây, mưa ít, nhiệt độ dịu, độ ẩm thấphơn trong mùa đông (gió mùa đông bắc, tháng 12 đến tháng 4).

+ Khí hậu thay đổi ở vùng cao tùy thuộc vào độ cao; khí hậu cận nhiệt ôn đới ở khoảngxung quanh 2.500 m (8.202 ft); ôn đới ở 3.000 m (9.843 ft), mát mẻ ở núi cao 3.500 m(11.483 ft) và trên vùng núi cao, lạnh, khắc nghiệt và có khí hậu hàn đới Ở các độ caocao hơn có thể có tuyết rơi dày, đặc biệt là ở phía Bắc và thời tiết xấu

+ Động đất và lốc xoáy, lũ lụt và lở đất phổ biến trong mùa mưa (tháng sáu đến thángchín), hạn hán định kỳ

- Núi:

+ Myanmar đặc trưng bởi các vùng đất thấp trung tâm với những thung lũng Sittaung vàthung lũng Chindwin và những dãy núi nhỏ Zeebyu Taungdan, Min-wun Taungdan,Hman-kin Taungdan và Gangaw Taungdan cũng như Bago Yoma (dãy Pegu), một núitương đối thấp giữa chuỗi sông Irrawaddy và Sittaung ở miền trung Myanmar

+ Vùng thung lũng miền trung bị giới hạn bởi cao nguyên gồ ghề ở phía Bắc, nơi cónhiều dãy phía nam của dãy núi Hoành Đoạn tạo thành biên giới giữa Myanmar và TrungQuốc Hkakabo Razi điểm cao nhất của đất nước tại 5.881 m (19.295 ft) nằm ở phía bắccủa đất nước Ngọn núi này là một phần của một loạt dãy song song chạy từ chânHimalaya qua khu vực biên giới với Assam, Ấn Độ và Mizoram

+ Dãy núi Arakan ở phía tây chạy từ Manipurn đến phía tây Myanmar về phía nam quabang Rakhine gần đến Cape Negrais bên bờ vịnh Bengal Dãy Arakan bao gồm nhữngNaga Hills, vùng Chin Hills và dãy Patkai bao gồm Lushai Hills

+ Ở đông Myanmar điểm cao nhất là Shan cao 2.563 m Loi Pangnao, một trong nhữngđỉnh núi cực của Đông Nam Á Núi Shan Hills, cùng với đồi Karen, dãy Dawna và đồiTenasserim, có ranh giới tự nhiên với Thái Lan cũng như vùng sinh thái rừng ẩm Kayah-Karen / Tenasserim nằm trong danh sách các vùng sinh thái toàn cầu 200 được xác địnhbởi Quỹ Quốc tế Bảo vệ Thiên nhiên là ưu tiên bảo tồn Miền nam Myanmar bao gồm chủyếu các sườn núi phía tây của Bilauktaung, phần cao nhất của dãy Tenasserim kéo dài vềphía nam thành dãy trung tâm của Bán đảo Mã Lai

- Sông ngòi:

+ Sông Ayeyarwaddy, sông chính của Myanma, chảy từ bắc xuống nam qua lưu vựcMyanma và kết thúc tại một châu thổ rộng Sông Mekong chảy từ Tây Tạng thông quaTrung Quốc (Vân Nam) vào đông bắc Myanma vào Lào

+ Ở phía đông sông Salween và sông Sittaung chạy dọc theo phía tây của núi Shan vàcuối phía bắc của dãy Dawna Ở vùng đông nam hẹp của Myanma, các sông Ye, Heinze,Dawei (Tavoy), Great Tenasserim (Tanintharyi) và sông Lenya tương đối ngắn và chảyvào Biển Andaman Xa hơn về phía nam, sông Kraburi hình thành biên giới phía namgiữa Thái Lan và Myanmar

- Tài nguyên thiên nhiên ở Myanmar là dầu mỏ, gỗ, thiếc, antimon, kẽm, đồng,wolfram, chì, than đá, đá cẩm thạch, đá vôi, đá quý, khí đốt tự nhiên và thủy điện

- Sản phẩm Nông nghiệp: Gạo, đậu, mè, lạc, mía, gỗ cứng, cá và các sản phẩm từ cá

- Sản phẩm Công nghiệp: Chế biến nông sản; Đan và dệt may; Gỗ và sản phẩm gỗ;Đồng, thiếc, vonfram, sắt; vật liệu xây dựng; Dược phẩm; Phân bón; xi măng

 Điều kiện kinh tế - xã hội

Trong 10 năm qua, tăng trưởng kinh tế trung bình của Myanmar đã xuất sắc vượt qua 6%.Tuy nhiên, Ngân hàng Thế giới (WB) hiện dự báo, tăng trưởng sẽ giảm 10% trong nămnay do cuộc chính biến Đây là một cú co thắt lớn nhất ở châu Á, vốn đang còn quaycuồng do tác động của dịch bệnh Covid-19

- Từ một nền kinh tế phát triển nhanh nhất ở Đông Nam Á, đầu tư của Myanmar

đang dần cạn kiệt, các dự án quốc tế tạm dừng và mọi hoạt động hiện tại bị đình trệ Kếtquả là, hàng triệu người đang phải đối mặt với tình trạng thiếu lương thực và rơi vào cảnhnghèo đói

- Đồng Kyat đã giảm xuống mức thấp nhất so với USD trong một thập kỷ qua, trong

khi lòng tin của công chúng "xuống dốc" Chính quyền quân sự cũng đã cố gắng thựchiện một số nỗ lực để khởi động lại nền kinh tế, bao gồm cả việc tác động tới giới chủ vàtuyên bố rằng tình hình hiện tại có thể hoạt động kinh doanh bình thường

- Kể từ sau cuộc chính biến, các nhà đầu tư nước ngoài đồng loạt đình chỉ các dự án

trị giá hơn 6 tỷ USD (9,4 nghìn tỷ Kyat) trong bối cảnh lo ngại về các lệnh trừng phạtquốc tế, sự bất định của chính quyền, cũng như môi trường đầu tư bấp bênh

- Toyota - nhà sản xuất xe hơi lớn nhất thế giới, đã trì hoãn việc mở nhà máy sản

xuất trị giá 52,6 triệu USD tại Đặc khu Kinh tế Thilawa ở ngoại ô Yangon với lý do longại về sự bất ổn

- Nền kinh tế Myanmar được dự báo có thể bị thu hẹp 10-20%, năm ngoái, tăng

trưởng GDP của Myanmar đã giảm xuống 1,8% do Covid-19

- Đồng Kyat mất giá nghiêm trọng khi niềm tin vào thương mại giảm, mất giá hơn

20% kể từ cuộc chính biến và ở mức thấp nhất so USD trong vòng một thập kỷ Xuấtkhẩu giảm khoảng 45% và nhập khẩu giảm 65%

1.4 Các chỉ số kinh tế

- Tổng sản phẩm quốc nội (GDP)

+ Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Myanmar vào năm 2020 là 76,19 tỷ USD theo sốliệu mới nhất từ Ngân hàng thế giới

Biểu đồ GDP quốc nội Myanmar từ năm 1999-2020

Nhìn vào biểu đồ trên, ta có thể thấy trong giai đoạn 1999-2020 GDP củaMyanmar đạt: đỉnh cao nhất vào năm 2019 với 79.844.294.296 USD, thấp nhất vào năm

2001 với 4.275.404.730 USD

- GDP bình quân đầu người: GDP bình quân đầu người (GDP/người) của Myanmar

là 1.400 USD/người vào năm 2020 Tốc độ tăng trưởng GDP bình quân đầu người củaMyanmar đạt -10.59% trong năm 2020, giảm -77 USD/người so với con số 1.477USD/người của năm 2019

Biểu đồ GDP bình quân đầu người Myanmar từ 1999-2020

Qua biểu đồ trên, ta có thể thấy trong giai đoạn 1999-2020 GDP bình quân đầungười của Myanmar đạt: đỉnh cao nhất vào năm 2019 với 1.477 USD/người thấp nhấtvào năm 2001 với 91 USD/người.

- Tổng sản phẩm quốc dân (GNP): Tổng sản phẩm quốc dân (GNP) của Myanmar là

73,92 tỷ USD vào năm 2020 theo số liệu mới nhất từ Ngân hàng thế giới GNP củaMyanmar giảm -4,85% trong năm 2020, với mức thay đổi -3,77 tỷ USD so với con số77,69 tỷ USD của năm 2019

Biểu đồ GNP của Myanmar từ 1999-2020

Nhìn vào biểu đồ trên, ta có thể thấy trong giai đoạn 1999-2020 GNP củaMyanmar đạt: đỉnh cao nhất vào năm 2019 với 77.688.294.296 USD thấp nhất vào năm

2001 với 4.271.263.995 USD

- Tỉ lệ thất nghiệp:

Thống kê dữ liệu thất nghiệp của Myanmar đến năm 2020 dưới dạng bảng và biểu

đồ Trong giai đoạn này tỷ lệ thất nghiệp tại Myanmar đạt đỉnh điểm vào năm 1990 với tỷ

lệ 6,00% dân số trong độ tuổi lao động không có việc làm Thấp nhất vào năm 2019 với tỷ

lệ thất nghiệp 0,50% Tỷ lệ thất nghiệp của Myanmar là 0.00% vào năm 2020 theo số liệumới nhất từ Ngân hàng thế giới

Các tổ chức công đoàn Myanmar ước tính, khoảng 600.000 công nhân đã mất việclàm kể từ cuộc chính biến Ngành may mặc, nơi tạo ra từ 4-6 tỷ USD kim ngạch xuấtkhẩu vào năm 2020 và sử dụng 500.000 lao động đã trở nên tê liệt, sau khi các thươnghiệu lớn quốc tế ngừng đơn đặt hàng và các nhà máy buộc phải đóng cửa

Phần II: Tình hình phát triển kinh tế của Myanmar

2.1 Tổng quan nền kinh tế

Myanmar là một trong những nền kinh tế kém phát triển nhất thế giới, đã phải chịuhàng thập kỷ trì trệ do quản lý yếu kém và cấm vận quốc tế GDP của Myanmar là 71,2 tỉUSD (ước lượng 2019) và tăng trưởng trung bình 2,9% một năm, thấp nhất trong Tiểuvùng Sông Mekong Mở rộng EU, Hoa Kỳ và Canada đã áp đặt các lệnh trừng phạt kinh

tế Myanmar, nhưng những lệnh cấm vận này đã được dỡ bỏ từ năm 2011 sau khiMyanmar chuyển từ chính phủ quân sự sang chế độ dân sự

Về mặt lịch sử, Myanmar là con đường giao thương chính giữa Ấn Độ và TrungQuốc từ thế kỷ I TCN Các quốc gia Môn ở Myanmar đã đóng vai trò như là trung tâm

thương mại quan trọng tại vịnh Bengal Sau khi Myanmar bị chinh phục bởi người Anh,quốc gia này đã trở thành đất nước giàu có nhất ở Đông Nam Á Đó cũng một thời là nhàxuất khẩu gạo đứng đầu thế giới, từng sản xuất 75% lượng gỗ tếch cho thế giới và có tỉ lệcao dân số biết chữ.

Cuộc đảo chính năm 1962 đã đưa đến chương trình kinh tế được gọi là "Conđường đưa Myanmar đi lên xã hội chủ nghĩa", một kế hoạch nhằm quốc hữu hóa toàn nềnkinh tế Chương trình thất bại thảm hại này đã biến Myanmar thành một trong nhữngquốc gia nghèo nhất thế giới

Sau khi hoàn thành cảng nước sâu Dawei trị giá 58 triệu USD, Myanmar dự kiến

sẽ là trung tâm thương mại kết nối Đông Nam Á và Biển Đông với Ấn Độ Dương, tiếpnhận hàng hóa từ Trung Đông, châu Âu và châu Phi thông qua biển Andaman, thúc đẩy

sự phát triển của khu vực ASEAN

Đã 10 năm kể từ khi nền kinh tế Myanmar mở cửa ra thế giới, ngay khi Mỹ bắt đầu

dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đầu tiên (2015), và nhận được đầu tư nước ngoài chủ yếu từTrung Quốc, Singapore, Hàn Quốc, Ấn Độ và Thái Lan Ngày nay, trao đổi hàng hóa chủyếu qua biên giới với Thái Lan Kể từ khi đổi mới vào năm 2011, Mynamar đã đại tu nềnkinh tế nhằm thu hút đầu tư nước ngoài và hòa nhập kinh tế toàn cầu Với tài nguyênphong phú, lực lượng lao động trẻ, Myanmar đã thu hút FDI trong các lĩnh vực như nănglượng, dệt may, IT, thực phẩm và đồ uống Chính phủ cam kết cải cách, và sự nới lỏng vềtrừng phạt của phương Tây đã mang lại lợi ích đáng kể Tuy nhiên, Myanmar vẫn là mộttrong những quốc gia nghèo nhất Châu Á — hơn 1/4 dân số 56 triệu người sống trongnghèo đói Tuy nhiên, tiếng vang không còn vang xa, vị thế quốc tế phần nào bị giảm sútsau cuộc khủng hoảng người tị nạn Rohingya, năm 2017, khiến các nhà đầu tư phươngTây bắt đầu e dè Giới phân tích nhận định, việc quân đội một lần nữa chiếm quyền điềuhành quốc gia đã khiến "mọi thứ thay đổi", "nỗi sợ hãi bao trùm", "suy thoái có thể sẽ rấtđau đớn" và "sợi dây cuối cùng" níu kéo các doanh nghiệp phương Tây đã đứt

Bên cạnh đó, những cải cách kinh tế được cho là vẫn chưa đủ nhanh để tận dụnghết thời cơ Trong năm đầu tiên Myanmar trở lại với thế giới, đầu tư trực tiếp nước ngoài(FDI) đã thu về kỷ lục 9,4 tỷ USD Tuy nhiên, con số này chỉ còn 5,5 tỷ USD, ghi nhậnvào ngày 30/9/2020, khi Covid-19 tấn công nền kinh tế toàn cầu

Trong chiến dịch tranh cử mới đây, bà Suu Kyi từng nhắc đến thành tựu kinh tế,rằng Myanmar đã đạt tới 98% mục tiêu FDI cho năm 2020, bất chấp đại dịch Tuy nhiên,điều này đã bị phe đối lập phủ nhận Bởi dấu ấn đậm nét nhất là Trung Quốc - đối tácthương mại quan trọng nhất của Myanmar, với giá trị thương mại đạt 12,8 tỷ USD (năm

2019), cao gần gấp đôi so với đối tác thương mại tiếp theo là Thái Lan 121 công ty từ 21quốc gia đã được chấp thuận đầu tư vào Myanmar trong các lĩnh vực sản xuất, cơ sở hạtầng, dịch vụ và hậu cần

Các ngành chính như chế biến nông sản; gỗ và các sản phẩm từ gỗ; đồng, thiếc,Wolfram, sắt; xi măng, vật liệu xây dựng; dược phẩm; phân bón; dầu mỏ và khí tự nhiên;dệt may

Ta có bảng số liệu thống kê như sau:

tỷ USD vào năm 2020 theo số liệu mới nhất từ Ngân hàng thế giới Giá trị xuất khẩu củaMyanmar giảm -0,32 tỷ USD so với năm trước đó, tức giảm -1,41% so với 22,39 tỷ USD

của năm 2019 Tổng kim ngạch xuất khẩu của Myanmar năm 2021 dự kiến sẽ còn 21,85

tỷ USD nếu nền kinh tế Myanmar vẫn giữ vững tốc độ xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ nhưnăm vừa rồi

Kinh tế Myanmar phụ thuộc nhiều vào ngành nông nghiệp (chiếm 30% GDP) Tuytrang thiết bị sản xuất và công nghệ còn kém phát triển, nhưng ngành nông nghiệp vẫn đạtđược những kết quả khả quan Xuất khẩu gạo được ghi nhận vào khoảng 1,2 tới 1,4 triệutấn Những sản phẩm khác như các loại đậu và ngô cũng chiếm thị phần lớn trong kimngạch xuất khẩu Sản lượng thủy sản đánh bắt và nuôi trồng đạt 4,72 triệu tấn năm 2012Khai khoáng: Khai khoáng đóng một vai trò quan trọng đối với nền kinh tế Myanmar.Myanmar là quốc gia sản xuất hồng ngọc hàng đầu trên thế giới, chiếm khoảng 90% tổngsản lượng toàn thế giới Xuất khẩu ngọc bích đứng vị trí thứ 2 và chiếm 9% tổng kimngạch xuất khẩu Dầu khí - đây cũng là lĩnh vực xuất khẩu chủ yếu của Myanmar, chiếmkhoảng 30% đến 40% tổng giá trị xuất khẩu

 Nhập khẩu

Các mặt hàng nhập khẩu chủ yếu của Myanmar là vải, dầu mỏ thành phẩm, nhựa,phân bón, máy móc, phương tiện giao thông, xi măng, vật liệu xây dựng, dầu thô, thựcphẩm, dầu ăn với các đối tác chủ yếu là Trung Quốc với 37%; Singapore với 17,5%;Malaysia với 8,6%; Thái Lan 15,1%; Nhật Bản 9,7% và Đài Loan là 5,7% Tổng kimngạch nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ của Myanmar là 20,93 tỷ USD vào năm 2020 theo

số liệu mới nhất từ Ngân hàng thế giới Giá trị nhập khẩu của Myanmar tăng 1,76 tỷ USD

so với năm trước đó, tức tăng 9,19% so với 19,16 tỷ USD của năm 2019 Tổng kim ngạchnhập khẩu của Myanmar năm 2021 dự kiến sẽ đạt 22,81 tỷ USD nếu nền kinh tếMyanmar vẫn giữ vững tốc độ nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ như năm vừa rồi

2.2.2 Thương mại dịch vụ

 Du lịch

Với nhiều ngôi chùa Phật giáo và các di tích của khu vực, Myanmar có nhiều kiếntrúc Phật giáo biểu trưng độc đáo Myanmar đã nhận được 3,44 triệu lượt khách du lịchvào năm 2017 tăng 18 lần so với năm 2016 Với việc nới lỏng các quy định về visa của

Bộ Lao động, Nhập cư và Dân số đối với du khách từ các nước Đông Nam Á, kỳ vọngngành du lịch của Myanmar sẽ sôi động hơn trong năm 2019 Trong năm này, các doanhnghiệp du lịch Myanmar đang hy vọng sẽ chứng kiến được mức tăng 50% lượng du khách

từ các nước này

 Tài chính - Ngân hàng

Ngành ngân hàng đã cải thiện đáng kể trong năm 2019 Khi có nhiều tài khoảnngân hàng được mở, có sự cải thiện rõ rệt về số lượng chuyển khoản và thanh toán ngânhàng.

Trong số 24 ngân hàng địa phương, những ngân hàng cung cấp dịch vụ ATM đãtăng lên con số 11

 Giáo dục

Trước năm 1960, gần 90% dân số của đất nước này biết chữ Tuy nhiên, hệ thốnggiáo dục đã bị ảnh hưởng bất lợi bởi cuộc đảo chính vào năm 1962 và 1988, với khônggian học thuật được quân đội nhắm đến để kiềm chế các cuộc biểu tình và nổi dậy của họcsinh, sinh viên Điều này dẫn đến một thất bại trong giáo dục Nhiều người lớn mù chữ đãđược báo cáo gần đây tại Myanmar Hậu quả này do sự gián đoạn giáo dục Đại học kéodài Kể từ sau giai đoạn này, hệ thống giáo dục Myanmar đã được bổ sung bằng cácchương trình dạy kèm do tư nhân điều hành

Gevorg Sargsyan, Giám đốc Quốc gia Ngân hàng Thế giới của Myanmar cho biết,cung cấp giáo dục chất lượng cho tất cả mọi người sẽ rất quan trọng trong việc giảmnghèo, thúc đẩy vốn nhân lực, xây dựng một tương lai hòa bình và thịnh vượng hơn cho

cả nước Một điều đặc biệt quan trọng là dự án tiếp cận trẻ em bỏ học, di cư hay phải didời và đưa chúng trở lại trường học Dự án IAQE cũng sẽ hỗ trợ tăng cường hiệu quả của

hệ thống giáo dục, thông qua cải thiện quản lý tài chính, nhân lực và hỗ trợ kỹ thuật cho

Bộ Giáo dục Ngoài khoản tín dụng 100 triệu USD, dự án IAQE sẽ được hỗ trợ 70 triệuUSD từ Hiệp hội Đối tác Giáo dục Toàn cầu và 10 triệu USD từ Ủy ban Châu Âu

UMFCCI - Đại sứ quán Anh tại Yangon và Bộ Thương mại Quốc tế Anh (DIT) đã

tổ chức một hội nghị Giáo dục Đào tạo Kỹ thuật và Dạy nghề (TVET) để xác định và loại

bỏ những ngành không phù hợp với nhu cầu thị trường trong nước TVET được ưu tiênbởi Bộ giáo dục Kế hoạch chiến lược giáo dục quốc gia 2016-2021 và là chìa khóa đểhiện đại hóa các lĩnh vực chiếm tới 85% tiềm năng tăng trưởng kinh tế của Myanmar Đấtnước cần hỗ trợ lực lượng lao động hiện tại và tương lai, chuyên môn giáo dục của Anh sẽgiúp Myanmar nâng cấp TVET

Nhà cung cấp chương trình giáo dục Hoa Kỳ Kaplan Ine đã mở cơ sở dịch vụ giáodục tại Yangon Tổ chức này đang tiến tới mục tiêu 1.000 sinh viên trong vòng một năm

và cũng đang lên kế hoạch mở cơ sở Kaplan mới tại các thành phố khác của Myanmartrong vòng ba năm

Ngành giáo dục Myanmar đã trải qua sự chuyển đổi đáng kể sau khi nền chính trịthay đổi Phân bổ ngân sách cho ngành đã tăng đều đặn và tự do hóa đã dẫn đến sự xuất

hiện của phân khúc trường tư nhân mở rộng nhanh chóng Tuy nhiên, công việc tiếp theo

là cải cách chương trình, nâng cao tiêu chuẩn giảng dạy và áp dụng công nghệ giáo dục ởquốc gia này

2.3 Đầu tư

2.3.1 Môi trường đầu tư

Myanmar có lợi thế nhất định hấp dẫn các doanh nghiệp nước ngoài vào đây như

là nước có diện tích lớn nhất trong Đông Nam Á, giáp biên giới với 40% dân số thế giới(Trung Quốc, Ấn Độ, Thái Lan…), dân số trên khoảng 54 triệu người với tầng lớp trunglưu ngày càng đông đảo, môi trường đầu tư ngày càng được cải thiện, tài nguyên và nhânlực với chi phí thấp dồi dào… Luật Đầu tư mới được Quốc hội Myanmar ban hành hồitháng 10-2016 và chính thức có hiệu lực từ tháng 4/2017 sau khi được Chính phủ nướcnày thông qua nhằm tạo thuận lợi hơn cho các hoạt động kinh doanh ở quốc gia Đông -Nam Á này Luật Đầu tư mới gồm 238 chương, quy định rõ việc sử dụng đất đai, tiêuchuẩn miễn thuế, giải quyết các tranh chấp và giao dịch tài chính Đạo luật này được soạnthảo vào năm 2013 dựa trên ý kiến đóng góp của nhiều chuyên gia và giới doanh nhân,cùng sự trợ giúp của Hiệp hội Tài chính quốc tế (IFC), đã tích hợp Luật Đầu tư nướcngoài soạn thảo năm 2012 và Luật Đầu tư tư nhân soạn thảo năm 2013 Tuy nhiên hiệnnay, nền kinh tế Myanmar vốn đang lao đao vì các hạn chế do đại dịch Covid-19, nay lạithêm “đau đớn” khi cuộc đảo chính quân sự khiến các nhà đầu tư nước ngoài bối rối, gâyrủi ro cho hàng tỷ USD đang nằm trong các dự án đầu tư

- Nhà phân tích David Mathieson có trụ sở tại Yangon nói với hãng tin AFP rằng,những gì tiếp theo mà thế giới được chứng kiến có thể sẽ khiến rất nhiều nhà đầu tưphương Tây “không tìm thấy lối thoát”

- Đã 10 năm kể từ khi nền kinh tế Myanmar mở cửa ra thế giới Từ một trong nhữngquốc gia nghèo nhất ở Đông Nam Á, với dân số 54 triệu người, Myanmar trở thành “miềnđất hứa” mở cửa cho các khoản đầu tư nước ngoài vào năm 2011 Sau đó, ngay khi Mỹbắt đầu dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đầu tiên (2015), cũng là lúc làn sóng đầu tư ồ ạt đổ vàoMyanmar

- Quá trình tự do hóa và hiện đại hóa các thể chế, hệ thống kinh tế và tài chính sau

đó, cũng như cuộc bầu cử dân chủ đầu tiên, vào năm 2015, đã dẫn đến một “giấc mơ” vềtăng trưởng kinh tế - trung bình hơn 7%/năm, với các khoản đầu tư khổng lồ từ những têntuổi quốc tế đình đám như Coca-Cola, Mastercard, Ford Motor Co, H&M, Adidas Cácnhà đầu tư nước ngoài “nóng lòng” muốn khám phá tiềm năng chưa từng được khai tháccủa đất nước này, đã bơm hàng tỷ USD vào các lĩnh vực, từ dầu khí, điện, sản xuất, vận

tải, đến truyền thông Số liệu của Ngân hàng Thế giới (WB) cho thấy lượng vốn đầu tưtrực tiếp nước ngoài (FDI) vào Myanmar đã lên kỷ lục năm 2015, khi tương đương 6%GDP.

- Dù vậy, FDI sau đó dần giảm, về 1,7% GDP năm 2018 Hiện tại, với việc quân độilại kiểm soát Myanmar, giới phân tích lo ngại tâm lý của nhà đầu tư nước ngoài sẽ chịuđòn giáng mạnh Htwe Htwe Thein – Giáo sư tại Kinh tế Quốc tế tại Đại học Curtin chobiết việc đảo chính "là ác mộng lớn nhất" với nhà đầu tư Rủi ro với họ lần này tăng gấp

ba, đó là nguy cơ Mỹ, châu Âu tái áp đặt lệnh trừng phạt lên quốc gia Đông Nam Á, khảnăng kinh doanh dưới sự điều hành của chính quyền quân sự, và sự bất ổn về chính sách

Bộ Ngoại giao Mỹ hôm 1/3 cảnh báo áp thêm trừng phạt với chính quyền quân độiMyanmar nếu họ tiếp tục dùng vũ lực với người biểu tình Supant Mongkolsuthree – Chủtịch Liên đoàn Công nghiệp Thái Lan cho biết trên Nikkei Asia rằng: "Chúng tôi khôngquá lo ngại về thương mại biên giới Điều chúng tôi lo lắng là các lệnh trừng phạt từphương Tây có thể ảnh hưởng đến đầu tư của Thái Lan tại Myanmar"

- Ngoài đảo chính, giới quan sát cho rằng một vấn đề khác của Myanmar, là quốcgia này nổi tiếng có môi trường kinh doanh khó khăn lúc ban đầu Mấu chốt nằm ở khảnăng quản trị, dù có đảo chính hay không "Vừa có chính quyền quân sự, vừa tăng trưởngkinh tế nhanh không hoàn toàn bất khả thi", Michael Witt – Giáo sư tại Đại học INSEADnhận định "Hình thức nắm quyền không phải là vấn đề Chính quyền quân sự nếu cóchính sách đúng đắn thì vẫn rất tốt cho tăng trưởng kinh tế", ông nói Các doanh nghiệptại đây cũng gặp phải nhiều thách thức về mặt cấu trúc Bryan Tse – nhà phân tích thịtrường khu vực châu Á tại EIU cho biết Myanmar bị nhiều doanh nghiệp phàn nàn vìchậm cải tổ, đặc biệt là trong việc mở cửa các ngành chủ chốt và cải thiện thủ tục hànhchính, quy định "Có những điểm thực sự không liên quan đến quân đội Mà là Myanmarthiếu khả năng quản trị, chuyên môn và nguồn tài chính cần thiết để thực hiện những thayđổi một cách hiệu quả", ông nói

- "Các doanh nghiệp luôn muốn sự ổn định và chắc chắn Hiện tại, bất kỳ điều gìcũng có thể xảy ra Vì thế, niềm tin hiện rất thấp Những sự kiện này cho thấy Myanmarvẫn là một điểm đến nguy hiểm với đầu tư nước ngoài", ông nói Lĩnh vực sản xuất có thểhứng chịu hậu quả rõ nét Hàng hóa "Made in Myanmar" có thể sẽ thu hút ít người muahơn, Htwe Htwe Thein nói Các dự án cơ sở hạ tầng lớn, như khu công nghiệp hay đặckhu kinh tế, cũng có thể bị ảnh hưởng

2.3.2 Dòng vốn đầu tư

Theo Bộ Đầu tư và Quan hệ Kinh tế Đối ngoại (MIFER):

- Trong năm tài chính 2016 - 2017, Myanmar đã thu hút được 6.6 tỷ USD vốn FDI

từ 135 dự án

- Theo Ủy ban Đầu tư Myanmar (MIC), Trong năm tài chính 2017 – 2018, tổngcông có 28 quốc gia được phê duyệt đầu tư vào Myanmar, tăng so với con số 25 quốc giatrong năm tài chính 2016 – 2017 và theo kế hoạch phát triển kinh tế quốc gia, chinh phủMyanmar nhắm mục tiêu thu hút FDI là 140 tỷ USD vào năm 2030

- Trong năm 2018, Myanmar chi thu hút được 4.5 tỷ USD vốn FDI từ 285 dự ánthay vì 5.8 tỷ USD như kỳ vọng

- Giai đoạn từ tháng 10/2019 -7/2020, Myanmar đã phê duyệt 5 tỷ USD vốn đầu tưtrực tiếp nước ngoài (FDI), gồm cả vốn huy động để mở rộng các dự án đang hoạt động,nhiều hơn 1.5 tỷ USD so với cùng kỳ năm tài chính 2018-2019 nhưng vẫn thấp hơn mứcmục tiêu 5.8 tỷ USD của năm

- Trong suốt 10 tháng đầu năm 2020, Ủy ban Đầu tư Myanmar (MIC) đã cấp phépcho 219 dự án đầu tư nước ngoài mới thực hiện tại nước này Đa số dòng vốn FDI đượcrót vào các lĩnh vực sản xuất điện, bất động sản, sản xuất và xăng, dầu và đến từ các nhàđầu tư Hồng Kông, Singapore, Nhật Bản và Trung Quốc

Dòng vốn đầu tư trong nước, trong cùng giai đoạn, vượt 1.5 ngàn tỷ Kyat, bao gồm

200 tỷ Kyat vốn đầu tư mở rộng Tổng cộng có 113 dự án đầu tư được cấp phép, thuộccác lĩnh vực sản xuất, bất động sản và dịch vụ Tuy nhiên, các quan chức dự đoán tốc độ

và dòng vốn FDI có thể giảm do đại dịch Covid-19 chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến nhữngquyết định sắp tới của các nhà đầu tư nước ngoài

Thủ hiến vùng Yangon, U Phyo Min Thein, gần đây cho biết việc tiến hành nhanhchóng các dự án được phê duyệt và những dự án hiện hữu có thể hỗ trợ các doanh nghiệptrong nước và tạo thêm nhiều cơ hội việc làm cho người lao động Myanmar Đối với vùngYangon, 3 dự án được ưu tiên gồm: Khu Công nghiệp Hlegu, Thành phố Kinh tế Thôngminh Yangon Amata và Cụm Công nghiệp Hàn Quốc - Myanmar Cả 3 dự án đều đãđược MIC phê duyệt

2.3.3 Đối tác đầu tư

Nhật Bản: các tập đoàn tài chính Nhật Bản như Mitsubishi, Marubeni vàSumitomo đặt viên gạch đầu tiên và đang thúc đẩy sự phát triển của Đặc khu kinh tế(SEZ) (tại khu công nghiệp khổng lồ Thilawa phía Đông Nam Yangon), nơi có hàng chụcnhà máy đã hoàn tất, hoặc đang trong quá trình xây dựng

Từ sau chiến thắng của Đảng Liên minh quốc gia vì dân chủ (NLD) dẫn dắt bởi bàAung San Suu Kyi trong cuộc tổng tuyển cử năm 2015, nhiều nhà đầu tư nước ngoài nhưcác công ty Nhật Bản đã tăng đầu tư vào Myanmar.

Số liệu từ Chính phủ Myanmar cho thấy số đầu tư của Nhật Bản được nước nàycho phép tính tới tháng 9-2020 là khoảng 768 triệu USD, xếp thứ ba sau Singapore vàHong Kong

 Trung Quốc: Trung Quốc – đối tác thương mại lớn nhất của Myanmar – giới quansát cho rằng nước này sẽ tăng hiện diện tại đây "Trung Quốc muốn trở thành người chơilớn hơn trong khu vực Họ muốn có quan hệ gần gũi, hiệu quả với các nước láng giềng,trong đó có Myanmar Vì thế, Myanmar sẽ không bị loại khỏi kế hoạch của các nhà hoạchđịnh chính sách Trung Quốc đâu", Andrew Delios – Giáo sư chiến lược và chính sách tạiTrường Kinh doanh thuộc Đại học Quốc gia Singapore nhận định "Thậm chí, Myanmar

có thể còn được ưu tiên hơn Do quốc gia này nằm ở vị trí kết nối các khu vực của châu Ávới thế giới, đồng thời đóng vai trò trong sáng kiến Vành đai và Con đường của TrungQuốc", ông nói Jason Yek – nhà phân tích rủi ro quốc gia tại Fitch Solutions cũng chorằng chính phủ và doanh nghiệp Trung Quốc vẫn sẽ triển khai các dự án tại Myanmar.Tuy nhiên, tốc độ của quá trình này có thể sẽ chậm lại Theo số liệu chính thức củaMyanmar, Trung Quốc đến nay đã rót 21,5 tỷ USD vào quốc gia này

 Trong năm 2018, Singapore đã đầu tư 2.4 tỷ USD vào 25 dự án tại Myanmar,chiếm

đến 60% tổng vốn FDI

 Thái Lan đầu tư gần 10 tỉ USD vào Myanmar tính đến tháng 7/2012, chủ yếu vàongành dầu khí Nhiều DN Thái Lan có kế hoạch đầu tư vào Myanmar, trước mắt DN dệtmay sẽ vào trước để tận dụng lao động giá rẻ chỉ bằng 1/3 giá nhân công ở Thái Lan

 Việt Nam: trở thành nhà đầu tư nước ngoài lớn thứ 7 trong số 49 quốc gia đầu tưtại

Myanmar, đứng thứ 3 trong ASEAN (sau Singapore và Thái Lan) với tổng vốn đăng kýtính đến năm 2019 là gần 2,2 tỷ USD, chiếm 2,8% tổng số vốn đầu tư vào Myanmar Saunhiều động thái mở cửa, giao lưu với nền kinh tế thế giới và được nới lỏng lệnh cấm vận.Đến nay đã có hơn 200 doanh nghiệp Việt Nam có hiện diện thương mại và đầu tư tạiMyanmar dưới nhiều hình thức

2.3.4 Lĩnh vực đầu tư

 Đầu tư sản xuất sắt thép, xi măng và các mặt hàng vật liệu xây dựng: