TỔNG QUAN KINH TẾ VIỆT NAM NĂM 2012 VÀ TRIỂN VỌNG 2013

tình hình kinh tế việt nam trong năm 2012 và từng bước hướng tới 2013

TỔNG QUAN KINH TẾ VIỆT NAM NĂM 2012 VÀ TRIỂN VỌNG 2013

GS Nguyễn Quang Thái 1

Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam

I- Thành tựu quan trọng về kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo

đảm an sinh xã hội trong điều kiện suy giảm khăn kinh tế thế giới

Kinh tế thế giới khó lường:

Bước vào năm 2012 kinh tế thế giới vẫn tiếp tục có những bấp bênh rất lớn, phản ánh chiều hướng đan xen suy giảm và tạo đà phục hồi kinh tế trong khó khăn Ngay từ những tháng đầu năm 2012, tất cả các tổ chức tài chính quốc tế đều liên tục điều chỉnh dự báo, lúc tăng, lúc giảm Tuy kết quả dự báo khá khác nhau, nhưng chiều hướng chung là năm 2012 có mức tăng trưởng toàn cầu thấp nhất Điều đặc biệt là, tất

cả các đánh giá đều cho thấy năm 2012 sẽ là năm có mức tăng trưởng kinh tế và công nghiệp thấp nhất, thương mại kém nhất trong ba năm gần nhất trên phạm vi toàn cầu, lẫn các nền kinh tế thu nhập cao và các nền kinh tế đang phát triển, kể cả các nền kinh

tế mới nổi như Trung Quốc, Ấn Độ

Nguồn : The economist và WB Developing Trends 7&9/2012

1

Bài viết là quan điểm của tác giả

Đánh giá về triển vọng kinh tế toàn cầu, Đơn vị tình báo kinh tế (EIU) của Economist nhận định kinh tế châu Âu tăng trưởng âm, kinh tế Mỹ và Trung Quốc tăng trưởng chậm lại khiến kinh tế toàn cầu tiếp tục suy yếu Trong quý II/2012, kinh tế Trung Quốc chỉ tăng trưởng 7,6%, mức thấp nhất kể từ cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu năm 2008 Kinh tế Ấn Độ còn đáng lo ngại hơn, dự báo GDP chỉ tăng trên 6% năm nay và 6,5% năm tới, thấp hơn nhiều so với nhịp độ tăng trưởng 9% trong những năm gần đây Cũng theo EIU, tình hình Eurozone trong ngắn hạn vẫn còn ảm đạm với mức tăng trưởng âm 0,6% năm nay EIU đã hạ dự báo nhịp độ tăng trưởng GDP toàn cầu trong năm nay xuống 3,1%, thấp hơn so với mức dự đoán tăng 3,2% đưa ra hồi tháng trước Đối với Mỹ, nền kinh tế lớn nhất thế giới đã mất đà, khi GDP chỉ tăng trưởng 1,5% trong quý 2/2012, giảm so với mức tăng 2% trong quý 1 Dự báo xu hướng tăng trưởng yếu sẽ tiếp tục trong quý 3 và có khả năng kéo dài sang cả quý 4, trong điều kiện điều hành lúng túng trong năm bầu cử EIU đã hạ dự báo tăng trưởng thương mại toàn cầu năm 2012 từ 4% xuống còn 3,7%, thấp hơn mức tăng hơn 6% trong năm

2011 Đánh giá ban đầu (9/2012) của WB về triển vọng 2013 cho thấy thương mại năm 2012 tăng thấp nhất, vào khoảng 5%

Dự báo kinh tế thế giới và khu vực đều cho thấy năm 2012 là năm tăng trưởng kinh tế thấp nhất trong 3 năm qua đối với hầu hết các nền kinh tế và chỉ có khả năng khôi phục nhẹ trong năm 2013, nhưng trên tổng thể chưa thể trở về mức bình thường trước năm 2015 So với năm 2008/2009, các nền kinh tế trong khu vực đều có xu hướng giảm sút liên tiếp các năm 2010/2011 và lan sang cả năm 2012, để có bước khôi phục nhẹ vào năm 2013 Các chuyên gia IMF gần đây còn cho rằng khó khăn có thể kéo dài đến 2015 hoặc thậm chí cả thập niên này Nặng nhất là suy giảm kinh tế ở các nền kinh tế khối EURO nói chung, không chỉ nền kinh tế Hy Lạp, Tây ban Nha, Ý, mà

cả các nền kinh tế phát triển như Đức, Pháp Thậm chí nước Anh cũng đã bị suy thoái sau 2 quý tăng trưởng “âm” liên tiếp, và kinh tế Đức cũng phải sụt giảm chưa từng có v.v… Hệ quả là sự giảm sút kinh tế này đang tác động xấu đến tình hình xuất nhập

khẩu, đầu tư trực tiếp nước ngoài FDI của khu vực này vào các nước như Trung Quốc,

Ấn Độ và Việt Nam không phải là một ngoại lệ

Tập trung kiềm chế lạm phát khá thành công:

Trước bối cảnh kinh tế thế giới suy giảm khó lường, Việt Nam đã có chủ trương đúng về tập trung cho mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, kiềm chế lạm phát, bảo đảm tăng trưởng hợp lý Tiếp nối Nghị quyết 11/2011/NQ-CP, điều này đã được khẳng định trong các Nghị quyết gần đây của các Hội nghị Trung ương Đảng (nhất là Hội nghị Trung ương 3 về cơ cấu lại nền kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng), Nghị quyết của Quốc Hội về kế hoạch phát triển kinh tế xã hội năm 2012 và các Nghị quyết 01/2012/NQ-CP của Chính phủ về điều hành năm 2012, Nghị quyết 13/2012/NQ-CP

về tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, hỗ trợ thị trường,v.v Nhờ các chủ trương đúng đắn này và sự chỉ đạo kiên quyết của lãnh đạo cấp cao, lãnh đạo ở các ngành, các địa phương, tình trạng lạm phát biểu hiện bằng chỉ số CPI các tháng liên tiếp đã được điều chỉnh khá thành công, CPI hằng tháng giảm khá đều đặn từ 8/2011,

dù có tác động tăng lên chút ít trong dịp Tết Lạm phát tháng 8/2011 (so cùng kỳ) là 23% đã giảm dần, đến đến 8/2012 chỉ còn 5% Tuy vậy, lạm phát trong tháng 9/2012

đã tăng lên tới 2,2%, chủ yếu do các điều chỉnh giá dịch vụ y tế, giáo dục, giao thông v.v… đòi hỏi phải cẩn trọng Dù còn có thể có những biến động trong hệ thống tiền tệ, giá nông sản và xăng dầu, cũng như giá các dịch vụ y tế, giáo dục v.v… nhưng theo dự báo sơ bộ của Bộ KHĐT tiến hành cuối tháng 8/2012, chỉ số CPI tháng 12/2012 so tháng 12/2011 sẽ tăng khoảng 7-8%, và CPI trung bình năm tăng 8,5-9,5% so cùng kỳ

Một nguyên nhân quan trọng của thành quả này là đã kiên trì chính sách điều tiết hợp lý việc cung tiền, bảo đảm cân đối khá tốt hàng - tiền, sau thời kỳ M2 tăng nhanh Nếu so sánh với việc tăng đầu tư ngân sách khi kích cầu năm 2009 và tín dụng

dễ dãi năm 2010 mới thấy việc kiểm soát tiền tệ năm 2012 là có kết quả, sau chuyển biến bước đầu năm 2011 Tuy kiểm soát chặt chẽ, nhưng khi cần thiết, NHNN đã bơm tiền ra thị trường bằng các kênh chính thức (như hỗ trợ đầu tư, kể cả trái phiếu chính phủ, hỗ trợ thanh khoản cho NHTM qua thị trường mở) và sau đó bằng các biện pháp

nghiệp vụ đã thu tiền về nhanh, làm cho việc cung tiền (qua M2) danh nghĩa thì lớn, nhưng tiền (nhất là tiền mặt) thực sự tham gia lưu thông thì ít hơn Thêm vào đó, năm

2012 việc cung tiền qua kênh tín dụng cũng bị giảm mạnh do hoạt động tín dụng rất khó khăn, sau 9 tháng chỉ tăng hơn 2%, do cả phía doanh nghiệp (tiêu thụ khó, tồn kho cao) và thanh khoản của ngân hàng thương mại (do nợ xấu) Có thể nói, trong các nguyên nhân giảm lạm phát năm 2012, phần quan trọng là do yếu tố điều hành tiền tệ, làm ổn định cung-cầu hàng-tiền, tuy trong nhiều năm, lượng cung tiền đã cao hơn hẳn các nước

2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010

Trung Quốc 12.

3

17

6

16

9

19

6

14

9

16

5

16

7

16

7

17

8

27

6

19

7

Hàn Quốc

5.2 8.1

14

0 3.0 6.3 7.0

12

5

10

8

12

0 9.9 6.0

Đài Loan (TQ) 6.5 4.4 2.6 5.8 7.4 6.6 5.3 0.9 7.0 5.7 5.3

8

14

1

14

7

16

7

12

1

17

0

21

7

21

4

19

3

16

8

15

9

Indonesia 14.

3

14

3 4.7 8.1 8.2

16

3

14

9

19

3

14

9

13

0

15

4

Malaysia

5.1 2.9 6.9 9.7

12

3 8.3

13

0 9.5

11

9 9.2 7.0

Philippines

4.8 6.9 9.6 4.2

10

0 9.8

22

1

10

7

15

4 7.7

10

7

Singapore

-2.0 5.9 -0.3 8.1 6.2 6.2

19

4

13

4

12

0

11

3 8.6

Thailand

3.7 4.2 2.6 4.9 5.8 6.1 8.2 6.3 9.2 6.8

10

9

Viet Nam 56.

2

25

5

17

6

24

9

29

5

29

7

33

6

46

1

20

3

29

0 33

3

Nhật bản 1.9 3.3 1.8 … 0.8 0.4 -0.4 0.8 0.8 2.0 1.9

Nguồn: ADB các năm

Thêm vào đó, trong các tháng đầu năm, giá xăng dầu và năng lượng nói chung trên thế giới khá ổn định, giá đầu vào của các hàng nhập khẩu cũng thấp trong điều kiện

ổn định tỷ giá, nên đã làm cho việc giảm CPI được thuận lợi Thậm chí giá lương thực thực phẩm trong nước cũng được bảo đảm ở mức ổn định đã tác động tích cực đến quá trình giảm lạm phát khá ngoạn mục Tuy nhiên, sự lo lắng về đình đốn cũng phần nào làm giảm niềm hưng phấn do thành công khống chế lạm phát rất đáng khích lệ này Hơn nữa, trong các tháng cuối năm, nhất là quý IV có nhiều tác động mới theo hướng tăng CPI trở lại, do tác động tăng giá xăng dầu, các dịch vụ y tế, giáo dục v.v… và cả giá lương thực thực phẩm, nếu điều hành không cẩn trọng như tháng 9, có thể làm CPI tăng mạnh, làm ảnh hưởng đến CPI năm 2012 và cả 2013 Riêng về các giải pháp “bình ổn giá” của một số địa phương chưa có nhiều tác dụng thực tế, tuy có tác động tâm lý

Nguồn : TCTK các tháng 2012 Nhìn chung, sự chỉ đạo tiếp tục thận trọng theo hướng kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô là hoàn toàn đúng, phải kiên trì trong tầm trung dài hạn Dự báo CPI

cả năm sẽ tăng khoảng 7-8% (còn theo bình quân năm thì có thể tăng 8-9%) nếu không

có biến động lớn Tuy nhiên, mức tăng giá này còn khá cao so với các nước trong khu vực và thế giới, CPI chỉ khoảng 2-4%, nên quá trình kiềm chế lạm phát cần kiên trì, nếu không lạm phát lại tăng cao năm 2013 và các năm sau! Tuy nhiên, nếu tính chỉ số lạm phát mà bỏ yếu tố xăng dầu và lương thực, thực phẩm để xét lạm phát “lõi” (core inflation) thì vẫn còn cao

Biểu đồ lạm phát và lạm phát cơ bản của Việt Nam - Nguồn: JPMorgan

Ổn định kinh tế vĩ mô

Trong các chỉ tiêu về ổn định kinh tế vĩ mô có thể ghi nhận về các chỉ tiêu tài chính, ngân hàng, tỷ giá, dự trữ ngoại tệ, cán cân thanh toán quốc tế, việc làm v.v… và đôi khi cũng tính cả xuất nhập khẩu

Tăng trưởng kinh tế: Cùng với thành tựu kiềm chế lạm phát, kinh tế Việt Nam vẫn tăng trưởng khoảng 5% trong khó khăn của kinh tế thế giới Đó là mức tăng trưởng phù hợp, thích ứng với khó khăn chung, cả xuất nhập khẩu, sức cạnh tranh kém v.v… Trong điều kiện kinh tế thế giới suy giảm mạnh đó, kinh tế nước ta tuy có giảm sút, cao hơn mức thấp nhất 20 năm qua là năm 1999 (GDP tăng 4,77%) khi bị tác động bởi khủng hoảng tài chính Đông Á Tuy nhiên, chiều hướng tăng trưởng đang giảm sút trong 12 năm qua, cho thấy cần thận trọng khi đưa ra các mục tiêu năm 2013 và các năm sau xa thực tế, khi kinh tế toàn cầu đang suy giảm và chỉ khôi phục nhẹ Hơn nữa, những bất cẩn trong điều hành hệ thống tài chính tiền tệ và an sinh xã hội, có thể làm cho bất ổn kinh tế vĩ mô dẫn tới một số xáo trộn khó lường về chính trị xã hội

6.79%6.89%

7.08%

7.34%

7.79%

8.44%

8.23%

8.46%

6.31%

5.32%

6.78%

5.89%

5.30%

5.0%

5.5%

6.0%

6.5%

7.0%

7.5%

8.0%

8.5%

9.0%

Tốc độ GDP 2000-2012

Tỷ giá hối đoái đã giữ được ổn định, sau thời kỳ điều chỉnh mạnh mấy năm gần đây, thậm chí điều chỉnh quá mạnh đầu năm 2011

Biến động tỷ giá hối đoái VND/USD 2012

Kiều hối tăng mạnh (lên tới 9 tỷ$ trong 9 tháng và cả năm khoảng 11-12 tỷ$), tạo điều kiện để NHNN mua được số lượng lớn ngoại tệ Trên cơ sở ổn định tỷ giá, Việt Nam cũng đã tăng cường được nguồn dự trữ ngoại tệ một cách ổn định: theo số liệu mới nhất, dự trữ ngoại tệ năm 2012 đã đạt 23 tỷ$, đạt mức cao nhất trong ba năm qua

Xuất khẩu cũng được tăng trưởng mạnh Năm 2012 dù kinh tế khó khăn nhưng tốc độ tăng trưởng xuất khẩu 9 tháng vẫn đạt hơn 18% (cả năm tăng trên 13%) và xuất hiện 22 mặt hàng xuất khẩu trên 1 tỷ$ Trong xuất khẩu, do duy trì được sự tham gia vững chắc trong chuỗi giá trị gia tăng toàn cầu nên các doanh nghiệp FDI đã có mức tăng trưởng xuất khẩu (ngoài dầu khí) khá cao, đạt 35-40% Tuy nhiên, do doanh nghiệp nội địa chưa tham gia nhiều vào chuỗi giá trị toàn cầu, nên xuất khẩu bị giảm khoảng 2% Đây là yếu kém quan trọng, ảnh hưởng lớn đến tốc độ tăng trưởng 2012 cần chăm chú cải thiện trong trung và dài hạn Điều này chỉ có thể giải quyết được nếu gắn các vấn đề kinh tế trước mắt với tái cấu trúc kinh tế trong trung và dài hạn, nhất là

ba khâu quan trọng nhất đã nêu như doanh nghiệp nhà nước, đầu tư công và hệ thống

tài chính tiền tệ v.v… để hướng đến nền kinh tế hiệu quả hơn theo hướng xây dựng mô hình tăng trưởng mới

Các cân đối vĩ mô cũng được giữ vững ổn định Tổng đầu tư vẫn được giữ ở mức hợp lý, với việc đầu tư công theo kế hoạch được duyệt và giảm chút ít đầu tư FDI nên tỷ trọng đầu tư/GDP đạt khoảng 34% (hoặc thấp hơn), giảm một cách có hệ thống

Hệ quả là tốc độ tăng trưởng đã được giảm bớt hợp lý khoảng 5%, khi tăng trưởng các nền kinh tế trên thế giới đều giảm sút mạnh Cán cân vãng lại được cải thiện do dòng kiều hối vẫn ổn định khi thâm hụt thương mại giảm mạnh Cán cân tổng thể dương, cán cân vốn dương, cán cân vãng lai khá cân bằng v.v… Tuy nhiên, những biến động gần đây trong xử lý các gian lận trong hoạt động mờ ám thôn tính ngân hàng, phản ánh tình trạng quản lý yếu kém hiện nay chưa được cải thiện Đặc biệt, cân đối ngân sách năm 2012 gặp khó khăn lớn khi thu nhập từ xuất nhập khẩu, thuế cho hoạt động sản xuất kinh doanh và thu từ đất v.v… đều giảm mạnh Tổng thu cân đối ngân sách Nhà nước thực hiện tháng 9 ước đạt đạt 48.660 tỷ đồng, luỹ kế thu 9 tháng đạt 498.490 tỷ đồng, bằng 67,3% dự toán, tăng 1,3% so với cùng kỳ năm 2011 Tổng chi ngân sách thực hiện tháng 9 ước đạt 73.120 tỷ đồng; lũy kế chi 9 tháng đạt 643.210 tỷ đồng, bằng 71,2% dự toán, tăng 14,5% so với cùng kỳ năm 2011 Theo đà này, cả năm 2012 tình trạng vượt thu như nhiều năm chắc sẽ không đáng kể, gây khó khăn cho cân đối ngân sách ở trung ương và nhiều địa phương

Tái cơ cấu kinh tế đã có sự khởi động, tập trung vào ba khâu trọng điểm là đầu

tư, ngân hàng tiền tệ và DNNN: Tái cơ cấu đầu tư mà trọng tâm là đầu tư công theo hướng giảm dần tỷ trọng và nâng cao hiệu quả Việc triển khai chỉ thị 1792 về đầu tư công đã được tiếp nối bằng việc Quốc hội ra Nghị quyết về ổn định vốn trái phiếu Chính phủ đến hết 2015 và triển khai ý đồ xây dựng kế hoạch đầu tư trung hạn, đã làm cho các ngành, các địa phương phải chú ý nhiều sử dụng nguồn vốn đầu tư công cho hiệu quả Đã chú trong hơn việc xây dựng cơ chế, chính sách định hướng và tạo điều kiện đẩy mạnh xã hội hóa trong hoạt động đầu tư, nhất là hình thức hợp tác công tư PPP Các ngành và địa phương cũng chú trọng nâng cao chất lượng và tính bền vững của nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài Cơ cấu lại thị trường tài chính mà trọng tâm là tái cơ cấu hệ thống ngân hàng, các tổ chức tài chính đã được triển khai bước đầu, nhưng còn lúng túng khi các NHTM có tình trạng nợ xấu rất lớn Trên thực tế, nói nhiều hơn làm trong việc “nâng cao chất lượng dịch vụ và tăng tính an toàn hệ thống; giảm dần việc huy động đầu tư chủ yếu từ tín dụng ngân hàng; tạo điều kiện cho các doanh nghiệp huy động vốn đầu tư từ thị trường vốn; kiểm soát chặt chẽ hoạt động của các công ty chứng khoán”, thậm chí việc “tăng hiệu quả hoạt động bảo hiểm; kiểm soát hiệu quả các quỹ đầu tư, ngăn chặn hiện tượng đầu cơ lũng đoạn thị trường” còn có nhiều yếu kém, thậm chí bị một số Nhóm lũng đoạn đã bị cơ quan công an bắt tạm giam Cơ cấu lại doanh nghiệp, trong đó trọng tâm là các tập đoàn kinh tế, tổng công

ty nhà nước được triển khai chậm vì còn bị níu kéo bởi tư duy cũ Có thể nói QĐ 929 ngày 27/7 còn chưa đủ quyết liệt

Mất cân đối vĩ mô nhiều năm đã là căn nguyên sâu xa của tình trạng lạm phát tăng cao, trực tiếp ảnh hưởng tới đời sống nhân dân, tới tâm lý xã hội Do đó, cùng với kiềm chế lạm phát, các vấn đề ổn định kinh tế vĩ mô đã đạt được kết quả bước đầu, cần được chú ý lâu dài, tạo điều kiện để tiến hành tái cấu trúc kinh tế trong trung và dài hạn, hướng tới năng suất, chất lượng, hiệu quả, tăng năng lực cạnh tranh trên thị trường và hướng tới PTBV

Bảo đảm an sinh xã hội

Trong điều kiện kinh tế có nhiều khó khăn, chúng ta đã chú ý đến việc bảo đảm

an sinh xã hội, nhất là đời sống của người nghèo, người làm công ăn lương Chính sách

về bảo hiểm y tế cho người nghèo, về giá điện thấp cho người tiêu dùng ít như người nghèo, học sinh sinh viên v.v… đã được sự đón nhận tích cực của nhân dân Tuy nhiên, trong điều hành, một số mặt hàng liên quan đến người dân như giá dịch vụ y tế, giáo dục v.v… chưa được điều hành trôi chảy Riêng giá xăng dầu, bên cạnh yếu tố khách quan về giá thế giới, cũng có những yếu tố gây ảnh hưởng đến đời sống và cả tâm lý của người tiêu dùng đã chưa được chú ý đúng mức trong việc giải thích và minh bạch hóa chính sách Trên thực tế, bên cạnh thành tích, còn hàng loạt thiếu sót, hạn chế cần khắc phục2: Giảm nghèo và việc làm là 2/4 chỉ tiêu không đạt trong 15 chỉ tiêu của

Quốc Hội số NQ-11/2011 tháng 11/2011 Giảm nghèo chưa bền vững, nguy cơ tái

nghèo cao, các huyện nghèo, xã đặc biệt khó khăn, xã biên giới, xã bãi ngang ven biển, hải đảo, vùng có đông đồng bào dân tộc thiểu số, tỷ lệ nghèo còn rất cao Bất bình đẳng có xu hướng tăng, hệ số GINI tăng từ 0,35 năm 1998 lên hơn 0,4 hiện nay Tạo

việc làm chưa bền vững, tỷ lệ thất nghiệp tăng lên, cả ở thành thị và nông thôn, chuyển

dịch cơ cấu lao động còn chậm Đó là chưa nói tới bảo hiểm xã hội, trợ giúp xã hội, hỗ trợ rủi ro, các vấn đề giáo dục, y tế, nước sạch, vệ sinh môi trường v.v…

Nhìn chung, trong bối cảnh thế giới có những biến động khó lường thì những thành tựu đã đạt được là đáng trân trọng Có ý kiến lo lắng về không thực hiện trọn vẹn mục tiêu tăng trưởng kinh tế, chỉ đạt 11/15 chỉ tiêu Cần nhớ rằng trong Nghị quyết số 11/2011/QH13 tháng 11/2011 đã nêu rõ, cần “xử lý hài hòa mối quan hệ giữa ổn định

kinh tế vĩ mô, kiềm chế lạm phát và duy trì tốc độ tăng trưởng hợp lý” Như vậy, kết

quả phát triển kinh tế xã hội năm 2012 về cơ bản là tốt, trong điều kiện thế giới có nhiều biến động phức tạp, khó lường Nhưng khi phân tích, có thể thấy do còn nhiều vấn đề chưa tạo được nhận thức thống nhất, gắn giữa các vấn đề ngắn và trung dài hạn, kiên quyết hình thành mô hình tăng trưởng mới, nên đã gây lúng túng trong xử lý việc ban hành chính sách cũng như trong điều hành Tư tưởng ham tăng trưởng, chạy theo

2

Thứ trưởng Bộ Lao động TBXH Nguyễn Trọng Đàm, viết trên mạng tạp chí cộng sản 9/7/2012

thành tích về “tốc độ” còn lớn, nhất là trong điều kiện phân cấp ngân sách, cần được nhận thức lại

II- Các vấn đề chính sách phát triển: “nút” thắt (ngân hàng-tài chính,

doanh nghiệp) và một số yếu kém trong chính sách và điều hành

2.1 Đình đốn doanh nghiệp:

Tình trạng nợ xấu cao (theo số chính thức, ít nhất tương đương 10 tỷ $), tồn kho lớn (20%) chỉ là một số biểu hiện của tình trạng đình đốn sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp Tình trạng xuất khẩu giảm khoảng 2% của doanh nghiệp trong nước cho thấy tình trạng đình đốn và kém cạnh tranh Theo số liệu thống kê cập nhật liên tục của

Bộ Kế hoạch và Đầu tư, có khoảng 30% doanh nghiệp trong số đã đăng ký thực chất không hoạt động và cũng không tham gia đóng thuế3 Theo Bộ KHĐT thì vấn đề đang

lo ngại hiện nay là xu thế doanh nghiệp thành lập mới liên tục giảm sút, trong khi đó

số lượng các doanh nghiệp đã phải thu hẹp, ngừng, thậm chí chấm dứt hoạt động sản xuất kinh doanh liên tục tăng cao đã cho thấy khu vực doanh nghiệp nước ta đang gặp nhiều khó khăn Hơn thế, sự điều hành nền kinh tế, nhất là các giải pháp về giá cả, thuế, tín dụng v.v… còn có tác động chưa như dự tính Trong điều kiện kinh tế khó khăn của năm 2012, còn xuất hiện thêm khoảng 8% doanh nghiệp đã đăng ký phải dừng sản xuất hay phá sản (có đăng ký hay chưa đăng ký) vì không tồn tại được trong điều kiện khắc nghiệt của thị trường Gần đây, một số đáng kể doanh nghiệp đã “hồi sinh” do tác động bước đầu của các chính sách mới, nhưng tỷ lệ này còn thấp Các doanh nghiệp FDI mới đã được lựa chọn kỹ hơn, việc tăng vốn của các dự án cũ khá mạnh và vốn thực hiện bình quân 1tỷ$/tháng cho thấy, khu vực FDI vẫn tiếp tục phát huy tác động tích cực vào quá trình phát triển, dù thị trường thế giới đang khó khăn v.v Nếu xem khu vực doanh nghiệp như một trụ cột để phát triển thì việc nhiều doanh nghiệp bị đình đốn đang gây khó khăn cho phát triển Các chính sách kinh tế cần tập trung để tạo ra sự khởi sắc lâu dài của các loại doanh nghiệp

Báo Người lao động viết: “… 21-6 là ngày mà các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu được trao lại quyền định giá bán lẻ Ngày 20-7, xăng tăng 400 đồng/lít và cứ trung bình 10 ngày lại tăng một lần, lần sau cao hơn lần trước: 900 đồng/lít ngày 1-8 và

1.000 đồng/lít, ngày 13-8” và bạn đọc bình luận “…Xăng dầu thích tăng giảm thế nào

3

Tính đến hết ngày 30/4/2012, trong tổng số 647.627 doanh nghiệp đã được thành lập, cả nước còn 463.802 doanh nghiệp đang hoạt động, chiếm tỉ lệ 71,6%, có 81.929 doanh nghiệp đã giải thể, 16.075 doanh nghiệp đã đăng ký dừng hoạt động và 85.821 doanh nghiệp dừng hoạt động nhưng không đăng

ký Mức 71,6% doanh nghiệp còn hoạt động trên tổng số đã thành lập từ khi đổi mới kinh tế cho đến nay, theo Bộ KHĐT là tỷ lệ chấp nhận được ở mức trung bình so với thế giới Còn Theo số liệu tháng 7/2012 của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, tình trạng các doanh nghiệp như sau: cả nước có trên 663,8 nghìn doanh nghiệp đã được thành lập, trong đó có trên 468,6 nghìn doanh nghiệp đang hoạt động, chiếm

khoảng 70% Điều đáng lo ngại là số doanh nghiệp mới đăng ký giảm cả về số lượng và vốn