Bài giảng thuốc chống trầm cảm môn tâm thần

THUỐC CHỐNG TRẦM CẢM... Kuhn Thụy Sĩ: IMIPRAMINE dùng điều trị TTPL nhưng lại có tác dụng cải thiện khí sắc ở bệnh nhân CTC ba vòng.. Chỉ định:- Trầm cảm - Rối loạn ám ảnh cưỡng bức -

THUỐC CHỐNG TRẦM CẢM

Lịch sử

• Đầu những năm 1950:

IPRONIAZID (MAOI): điều trị lao nhưng có tác dụng cải thiện khí sắc ở bệnh nhân.

• Sau đó GS Kuhn (Thụy Sĩ):

IMIPRAMINE dùng điều trị TTPL nhưng lại có tác dụng cải thiện khí sắc ở bệnh nhân (CTC ba vòng).

• Sau đó các thuốc CTC 4 vòng như MAPROTILINE và AMOXAPINE ra đời.

• Từ những năm 1970: FLUOXETINE, BUPROPION,…

Phân loại thuốc CTC

1 Ức chế tái hấp thu serotonin (SSRIs)

- Citalopram

- Escitalopram

- Fluvoxamine (Luvox)

- Paroxetine (Paxil)

- Fluoxetine (Prozac)

- Sertraline (Zoloft)

Chỉ định:

- Trầm cảm

- Rối loạn ám ảnh cưỡng bức

- Rối loạn lo âu lan tỏa

- Các rối loạn ăn uống

- TC sau đột quỵ não

Các tác dụng phụ: buồn nôn, mất ngủ, bần thần,

run và giảm nhu cầu tình dục

2 Ức chế tái hấp thu Serotonin và Norepinephrine (SNRIs)

- Venlafaxine (Effexor)

- Duloxetine (Cymbalta)

- Levomilnacipral (Fetzima)

Chỉ định:

- Trầm cảm

- Chứng đau mạn tính

- Rối loạn lo âu lan tỏa

- Rối loạn stress sau sang chấn

- Rối loạn hoảng sợ

Tác dụng phụ: Buồn nôn, chóng mặt, mệt mỏi,

đánh trống ngực, khô miệng

3 Chống trầm cảm ba vòng (TCAs): ngăn chặn

tái hấp thu của serotinine, norepinephrine và acetycholine vào trong các tế bào TK

- Amitriptiline (Elavyl)

- Imipramine (Tofranyl)

- Clomipramine (Anafranyl)

- Desipramine (Norpramine)

Chỉ định:

- Trầm cảm

- Chứng đau mạn tính

- Chứng tăng động giảm chú ý ở trẻ em

Tác dụng phụ: táo bón, khô miệng, nhìn mờ,

chóng mặt, buồn nôn, tăng cân, hạ HA, rối loạn dẫn truyền trong tim, cơn co giật,…

4 Thuốc ức chế men MAO (MAOIs)

- Selegiline (Ensam)

- Isocarboxazide (Marplan)

- Phenelzine (Nardil)

Lưu ý khi sử dụng: Tránh dùng chung với các thực phẩm có hàm lượng tyramine cao

Chỉ định:

- Trầm cảm

- Ám ảnh sợ khoảng trống

- Ám ảnh sợ xã hội

- RL stress sau sang chấn

- Chứng háu ăn

Tác dụng phụ: buồn nôn, chóng mặt, bồn chồn,

mất ngủ,…

5 Các thuốc CTC không điển hình: Các thuốc

này tác dụng trên các thụ thể serotonin,

norepinephrine, và dopamine

- Trazodone (Oleptro)

- Mirtazapine (Remeron)

- Bupropion (Wellbutrin)

Chỉ định:

- Trầm cảm

- Rối loạn lo âu

- Rối loạn giấc ngủ

Tác dụng phụ: chóng mặt, khô miệng, mất ngủ,

buồn nôn, nôn mửa, táo bón, tăng cân, rối loạn chức năng tình dục,…

Một số lưu ý khi dùng thuốc CTC

• Chọn thuốc: thể TC, giới tính, khả năng dung nạp,…

• Phối hợp thuốc, thực phẩm: hội chứng

serotonin, cơn tăng HA kịch phát

• Thời gian tác dụng trên cảm xúc

• Thận trọng đối với trẻ em và người < 24 tuổi

• Phụ nữ có thai và cho con bú

• Hội chứng ngừng thuốc CTC:

- Lo âu

- Buồn

- Bồn chồn

- Mệt mỏi

- Đau đầu

- Buồn nôn

- Chóng mặt