TÍNH CHẤT, VAI TRÒ CỦA CÁC CHẤT TRONG CÔNG THỨC .... CÔNG THỨC – Công thức thuốc của 1 đơn vị thành phẩm siro thuốc: Đặc điểm công thức thuốc Công thức trên là dạng siro thuốc, dùng đư
Trang 1ĐỀ CƯƠNG THỰC TẬP BÀO CHẾ 1
SIRO THUỐC
Danh sách sinh viên Tiểu nhóm 6 – Nhóm 4
STT Họ tên sinh viên
1 Nguyễn Thị Bích Loan
2 Trần Gia Lộc
3 Nguyễn Duy Long
4 Phan Tiểu Long
5 Hoàng Duy Gia
Trang 2Phần 1: Đại cương
I CÔNG THỨC
5
II TÍNH CHẤT, VAI TRÒ CỦA CÁC CHẤT TRONG CÔNG THỨC
7
Phần 2: Chuẩn bị nguyên liệu
I CÔNG THỨC
9
II ĐẶC ĐIỂM CÔNG THỨC
9 III CÁCH PHA CHẾ
10
IV TÍNH CHẤT CỦA THÀNH PHẨM
10
V BẢO QUẢN
10
I DƯỢC LIỆU Ô ĐẦU
11
II TÍNH CHẤT CỦA CỒN ACONIT
11 III CÔNG THỨC
11
IV CÁCH ĐIỀU CHẾ
12
V SƠ ĐỒ XÁC ĐỊNH NHANH GIỚI HẠN ALKALOID TRONG CỒN ACONIT 13
MỤC LỤC
Trang 3NƯỚC THƠM BẠC HÀ 15
I PHƯƠNG PHÁP DÙNG CỒN LÀM CHẤT TRUNG GIAN HOÀ TAN 15
II PHƯƠNG PHÁP DÙNG BỘT TALC LÀM CHẤT PHÂN TÁN 16 III PHƯƠNG PHÁP DÙNG CHẤT DIỆN HOẠT LÀM TRUNG GIAN HOÀ TAN 16
IV PHƯƠNG PHÁP KẾT HỢP THEO REMINGTON 17
V SO SÁNH GIỮA CÁC PHƯƠNG PHÁP 18
I ĐIỀU CHẾ NƯỚC THƠM HÚNG CHANH 19
II PHA CHẾ SIRO HÚNG CHANH 19
I CÔNG THỨC 20
II ĐẶC ĐIỂM CÔNG THỨC 21 III CÁCH PHA CHẾ
21
IV TÍNH CHẤT CỦA THÀNH PHẨM 22
IV BẢO QUẢN 22
I PHƯƠNG PHÁP HOÀ TAN NGUỘI 23
II PHƯƠNG PHÁP HOÀ TAN NÓNG 23
Trang 4III TÍNH CHẤT CỦA SIRO ĐƠN
25
IV BẢO QUẢN
26
27
II CÁCH PHA CHẾ
27
I SỐ LƯỢNG ĐIỀU CHẾ
28
II CÁCH ĐO CỒN VÀ PHA CỒN
29
I CÔNG THỨC HOÀN CHỈNH
32
II CÁCH ĐIỀU CHẾ
33 III NHÃN THÀNH PHẨM
33
KẾ HOẠCH THỰC TẬP
34
TÀI LIỆU THAM KHẢO
35
Trang 5I CÔNG THỨC
– Công thức thuốc của 1 đơn vị thành phẩm siro thuốc:
Đặc điểm công thức thuốc
Công thức trên là dạng siro thuốc, dùng đường uống, có cấu trúc dung dịch, dạng bào chế
đa liều
Chứng minh
– Eucalyptol không tan trong nước, nhưng tan được trong cồn
Acid citric, natri benzoat đều tan được trong nước và cồn
Như vậy các thành phần trong công thức trên đều hoà trộn vào nhau tạo thành dung dịch – Lượng siro húng chanh cần dùng cho 1 đơn vị thành phẩm là:
Lượng đường có trong siro húng chanh (nồng độ đường ≈ 64%) là:
– Tỉ lệ các chất tan trong nước bạc hà rất nhỏ, có thể xem tỉ trọng nước bạc hà xấp xỉ bằng tỉ trọng của nước (d ≈ 1) Như vậy lượng nước bạc hà cần dùng khoảng 6 g
Phần 1: Đại cương
Trang 6Siro vỏ quýt bao gồm 1 phần dịch chiết đậm đặc với 9 phần siro đơn (kl/kl) [1]
Như vậy:
Lượng siro đơn có trong dịch chiết đậm đặc vào khoảng:
Tổng lượng siro đơn cần dùng cho siro vỏ quýt là:
47,5542 + 2,6419 = 50,1961 (g)
đường trong siro đơn là:
Vậy tổng lượng đường có trong chế phẩm là:
7,2 + 32,1255 = 39,3255 (g) Nồng độ đường trong chế phẩm là:
x
39,3255
– Theo Dược điển Việt Nam IV, siro thuốc là dung dịch uống hay hỗn dịch có nồng độ cao
Chế phẩm trên dạng dung dịch, có nồng độ đường cao (52,43%), vị ngọt, chứa dược chất trị ho, giảm đau họng như dung dịch bromoform dược dụng, cồn aconit, các tinh dầu trong siro húng chanh, siro vỏ quýt, eucalyptol, …
Như vậy, chế phẩm trên là dạng siro thuốc, dùng đường uống, có cấu trúc dung dịch, dạng bào chế đa liều
Trang 7II TÍNH CHẤT, VAI TRÒ CỦA CÁC CHẤT TRONG CÔNG THỨC
Bromoform
dược dụng Dung dịch bromoform 10%, không màu, vị ngọt tê lưỡi (vị bromoform)
Dễ tan trong nước
Tỉ trọng (20 oC) ≈ 1 [12].
Hoạt chất: chống co thắt cơ trơn, giảm ho, sát khuẩn
Cồn Aconit Chất lỏng màu nâu, vị đắng, gây cảm giác
kiến cắn đầu lưỡi
Nếu thêm cùng một lượng nước, dung dịch trở nên đục
Tỉ trọng (25 oC): 0,825 – 0,855 [13].
Hoạt chất: giảm đau, trị ho, viêm họng
Không tan trong nước
Tan trong alcol, cloroform, ether
Tỉ trọng (25 oC): 0,921 – 0,923 [18].
Tạo mùi thơm cho siro
Có tính sát trùng hô hấp, giảm
ho
Siro húng chanh Chất lỏng sánh, mùi thơm dễ chịu, cay Tạo mùi, vị ngọt cho siro
Dẫn chất pha chế thuốc
Trị ho, long đờm
Nước bạc hà Chất lỏng trong suốt hoặc vàng nhạt, mùi
thơm bạc hà Dễ bị mất mùi thơm do nhiệt
Tạo mùi thơm cho siro
Sát khuẩn, trị ho, thông mũi
– Thích hợp với trẻ em và bệnh nhân không sử dụng được dạng thuốc phân liều rắn
– Sinh khả dụng cao vì đa số siro thuốc là dung dịch nước
– Chứa hàm lượng đường cao làm dung dịch có tính ưu trương cao, ngăn cản sự phát triển của vi sinh vật
– Thể tích cồng kềnh, dạng đa liều
có nguy cơ phân liều không chính xác khi sử dụng
– Hoạt chất dễ hỏng do môi trường nước, cấu trúc dung dịch
Trang 8Acid citric Bột kết tinh trắng hoặc tinh thể hay dạng
hạt không màu
Rất dễ tan trong nước, dễ tan trong ethanol 96%, hơi tan trong ether [6].
Chất chống oxi hoá, tạo vị chua cho siro
Giảm pH, tránh tạo tủa alkaloid có trong cồn aconit
Natri benzoat Bột kết tinh hay hạt hoặc mảnh màu trắng,
hơi hút ẩm
Dễ tan trong nước, hơi tan trong ethanol 90% [7].
Chất bảo quản chống vi sinh vật
Ethanol 90% Chất lỏng trong suốt, không màu, dễ bay
hơi, có mùi đặc trưng, dễ cháy
Hoà lẫn được với nước, cloroform, ether, glycerin
Tỉ trọng biểu kiến (20 oC): 826,4 – 829,4 kg/m3[8].
Dung môi chiết xuất dược liệu bột
Ô đầu
Dung môi hoà tan eucalyptol, pha chế siro
Siro vỏ quýt Chất lỏng sánh, vàng nhạt, vị ngọt, hơi đục,
thơm mùi vỏ quýt
Tỉ trọng (25 oC): 1,26 – 1,32 [14].
Nguyên liệu pha siro, tạo mùi thơm,
vị ngọt, dễ uống
Trị ho, long đờm
Trang 9I CÔNG THỨC
– Dung dịch bromoform dược dụng là dung dịch có nồng độ bromoform 10%
– Để điều chế cho 5 đơn vị siro thuốc, cần 5 g dung dịch bromoform dược dụng
Với dự trù hao hụt, tiểu nhóm đề nghị điều chế 10 g dung dịch bromoform dược dụng Vậy công thức điều chế như sau:
II ĐẶC ĐIỂM CÔNG THỨC
Bromoform Chất lỏng không màu, nặng hơn nước (d = 2,887) mùi và vị
giống cloroform, không cháy Tan trong cồn, ether, cloroform, benzene, tinh dầu Khó tan trong nước [16]
Dễ bị phân huỷ chuyển sang màu vàng trong không khí và ánh sáng [17]
Là hoạt chất chính
Glycerin Hoà tan bromoform, có độ nhớt cao hạn chế sự bay hơi của
ethanol 90% và bromoform
Phần 2: Chuẩn bị nguyên liệu
DUNG DỊCH BROMOFORM DƯỢC DỤNG
Trang 10III CÁCH PHA CHẾ
Bằng phương pháp hoà tan trong hỗn hợp dung môi, cách pha chế như sau:
– Cân 3 g glycerin và 6 g ethanol 90%, cho vào chai có nút mài, lắc đều
– Cân 1 g bromoform, cho vào hỗn hợp trên, lắc cho tan hoàn toàn
– Đóng chai, dãn nhãn
IV TÍNH CHẤT CỦA THÀNH PHẨM
Dung dịch trong, không màu, có mùi và vị bromoform, gây tê lưỡi
V BẢO QUẢN
Bảo quản trong chai màu nâu, đậy kín, để nơi thoáng mát, tránh ánh sáng