TÓM TẮT NỘI DUNG DỰ ÁN “Một số hành vi lệch chuẩn đạo đức trong trường THPT của học sinh trên địa bàn huyện Tây Sơn” là đề tài nghiên cứu vấn đề mang tính xã hội và hành vi với đối tượng
Trang 11 MỤC LỤC
2 LỜI CẢM ƠN
Sau quá trình tìm hiểu, nghiên cứu hết sức nghiêm túc, chúng em đã hoàn thành xong dự án “Một số hành vi lệch chuẩn đạo đức trong trường THPT của học sinh trên địa bàn huyện Tây Sơn”
Trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành dự án, chúng em đã được các thầy, cô giáo trong Ban Giám hiệu các trường THPT trên địa bàn huyện tạo điều kiện để chúng em thực hiện dự án thành công, tham gia cuộc thi Đặc biệt, chúng em xin trân trọng cảm ơn lòng nhiệt tình, sự tận tâm hướng dẫn, tư vấn của thầy Trần Ngọc Tuấn đã trực tiếp giúp đỡ chúng em từ khi thực hiện ý tưởng đến khi nghiệm thu kết quả
Dự án của chúng em đã cố gắng tìm hiểu nghiên cứu và khảo sát những vấn đề có ý nghĩa quan trọng đối với đề tài nghiên cứu Tuy nhiên, với khả năng nhận thức và kinh nghiệm sống còn hạn chế nên không tránh khỏi những thiếu sót Chúng em rất mong đón nhận được sự góp ý, tư vấn của Hội đồng khoa học các cấp thẩm định, giúp đỡ để dự án của chúng em hoàn thiện hơn
Chúng em xin trân trọng cảm ơn quý thầy cô và gia đình, bạn bè đã giúp đỡ
Thay mặt nhóm học sinh thực hiện dự án
Nhóm trưởng
Huỳnh Thị Thu Thanh
Trang 23 TÓM TẮT NỘI DUNG DỰ ÁN
“Một số hành vi lệch chuẩn đạo đức trong trường THPT của học sinh trên địa bàn huyện Tây Sơn” là đề tài nghiên cứu vấn đề mang tính xã hội và hành vi với đối tượng học sinh THPT trên địa bàn huyện Tây Sơn gồm có 4 trường THPT: Nguyễn Huệ, Quang Trung, Tây Sơn và Võ Lai
3.1 Lí do nghiên cứu:
Chúng ta đang sống trong thế kỉ XXI – thế kỉ của sự văn minh, tiến bộ vượt bậc của loài người, thế kỉ của công nghiệp hóa – hiện đại hóa Bên cạnh đó,
để hình thành nên những mối quan hệ tốt đẹp, ta còn cần phải biết tạo cho ta một lối sống nền nếp Vậy để có thể tạo nên lối sống ấy, ta cần phài làm gì? Đó là ta phải nghêm túc chấp hành những nội quy, luật lệ được đặt ra ngay khi còn bé
Sự chuyển biến và phát triển của thời đại đã đặt ra nhiều thách thức cho xã hội, đặc biệt là công tác giáo dục thế hệ trẻ, “làm thế nào để hình thành nhân cách ở thế hệ trẻ đáp ứng với những yêu cầu, đòi hỏi của xã hội” Song song với việc mang đến cho con người những điều kiện học tập và phát triển thì xã hội hiện đại cũng mang đến cho con người nhiều áp lực, và cả những cám dỗ mà bản thân họ không đủ khả năng từ chối, từ đó dẫn đến con người ta rơi vào trạng thái căng thẳng, lo âu, và có những hành vi không phù hợp với chuẩn mực xã hội
Tuổi thanh niên (từ 14, 15 đến 18) tương ứng với học sinh THPT “là thế giới thứ 3 theo nghĩa đen của từ này, tồn tại giữa tuổi trẻ em và tuổi người lớn” (I.X.Côn) chính do đặc điểm trên mà lứa tuổi thanh niên là giai đoạn phát triển phức tạp và nhiều mặt của cá thể Trong giao tiếp xã hội, lứa tuổi này luôn muốn người khác thừa nhận mình như là một người lớn, muốn được bình đẳng trong quan hệ với người lớn, muốn được độc lập trong việc lĩnh hội tri thức, kinh nghiệm, chuẩn mực đạo đức xã hội và phương thức hành vi Tuy nhiên nguyện vọng thường mâu thuẫn với chính khả năng thực tế, mâu thuẫn với quan điểm chưa thay đổi của người lớn về lứa tuổi này Và nếu mâu thuẫn đó trở nên căng thẳng, có thể các bạn sẽ chống đối với những yêu cầu của người lớn, của cha
mẹ, của thầy cô, nhà trường…Tuy nhiên, nếu được người lớn, đặc biệt là cha mẹ
và giáo viên nhà trường có những hiểu biết về đặc điểm tâm sinh lí của các em
và có những biện pháp giáo dục, cư xử phù hợp thì những khó khăn, căng thẳng của các bạn sẽ qua đi một cách nhanh chóng Ngược lại, thiếu hiểu biết kết hợp với cách giáo dục, cư xử không khoa học của người lớn có thể dẫn đến những hành vi chống đối ở lứa tuổi
Trang 3Có thể nhận thấy trong những năm gần đây số học sinh có hành vi lệch chuẩn đạo đức trong nhà trường ngày càng tăng Một số hành vi lệch chuẩn, ngoài những hành vi vi phạm chuẩn mực đạo đức thông thường như nói dối, đi học muộn, ăn quà trong lớp…còn một số bạn có hành vi ăn chơi lêu lổng, sử dụng chất kích thích (hút thuốc lá) đang làm chúng ta phải lo lắng Vì vậy, cần
có biện pháp phát hiện, điều chỉnh cho học sinh Trên cơ sở đó, dự án “một số hành vi lệch chuẩn đạo đức trong trường THPT của học sinh trên địa bàn huyện Tây Sơn” được tiến hành nghiên cứu.
3.2 Ý tưởng nghiên cứu:
Ý tưởng đề tài xuất phát từ một thực tế khi mà giá trị đạo đức đang bị xói mòn bởi chủ nghĩa thực dụng, duy vật chất, kéo theo đó là cả một hệ lụy Hơn nữa, học sinh ngày nay lại chạy theo lối sống hưởng thụ mà các bạn đang cho là hợp thời, sành điệu Họ bỏ qua những giá trị đạo đức là nền tảng cốt yếu của con người Đây là một vấn đề cần được quan tâm Với khả năng của độ tuổi, nhóm tác giả chúng tôi chỉ tập trung nghiên cứu thực trạng và giải pháp của một số hành vi lệch chuẩn về đạo đức trong trường THPT trên địa bàn huyện Tây Sơn
3.3 Câu hỏi nghiên cứu:
Câu hỏi 1: Hành vi lệch chuẩn về đạo đức trong học sinh được biểu hiện như
thế nào?
Câu hỏi 2: Nhận thức, thái độ của học sinh về hành vi lệch chuẩn đạo đức của
học sinh hiện nay?
Câu hỏi 3: Những yếu tố nào ảnh hưởng đến hành vi lệch chuẩn trong đạo đức
của học sinh hiện nay?
Bảng khảo sát điều tra: (phụ lục)
3.4 Lợi ích đề tài mang lại:
Các kết quả nghiên cứu của dự án góp phần làm sáng tỏ các chiều cạnh của lý thuyết, cơ sở lý luận nhằm nhận diện động cơ và yếu tố chi phối đến hành
vi lệch chuẩn đạo đức của học sinh THPT hiện nay
Về mặt thực tiễn, dự án sẽ cung cấp cho lãnh đạo các trường THPT trên địa bàn huyện Tây Sơn một bức tranh khái quát về hành vi lệch chuẩn đạo đức trong học tập của học sinh THPT trên địa bàn huyện hiện nay Những dữ liệu thu thập được về hành vi lệch chuẩn cũng như các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi lệch chuẩn đạo đức hiện nay sẽ là cơ sở để lãnh đạo các trường THPT trên địa bàn huyện có các giải pháp về mặt chính sách có hiệu quả hơn nhằm ngăn chặn, giảm bớt hành vi lệch chuẩn của học sinh
3.5 Công việc chính đã thực hiện:
- Thu thập thông tin, điều tra, khảo sát thực tế về thực trạng lệch chuẩn trong
nhà trường của học sinh ở 4 trường THPT trên địa bàn huyện (có phiếu khảo sát kèm theo).
- Tìm hiểu thêm tư liệu, thu thập thêm số liệu từ lãnh đạo các trường THPT
- Xử lí các thông tin, dữ liệu đã thu thập được
- Tìm biện pháp khắc phục thực trạng lệch chuẩn của học sinh
3.6 Kết quả:
Từ cơ sở khoa học, cơ sở thực tiễn và từ phương pháp quan sát, thu thập thông tin, thống kê số liệu, kiểm chứng, dự án đã hướng tới mục tiêu là điều
Trang 4chỉnh hành vi lệch chuẩn đạo đức của học sinh trong nhà trường Kết quả, dự án
đã phân tích thực trạng, nguyên nhân và đưa ra những giải pháp có khả năng ứng dụng, có tính khả thi trong thực tiễn Dự án thể hiện niềm đam mê nghiên cứu khoa học và ý thức trách nhiệm trước một vấn đề đang có ảnh hưởng xấu đến sự phát triển của thế hệ trẻ của huyện nhà Từ đó thấy được tầm quan trọng của những giá trị đạo đức, hướng các bạn học sinh đến những chuẩn mực xã hội nói chung cũng như chuẩn mực đạo đức trong nhà trường nói riêng
4 GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
4.1 Lí do chọn đề tài:
Như chúng ta đã biết, hành vi sai lệch chuẩn mực là một hiện tượng đa dạng và phức tạp Nó tồn tại ở mọi nơi, trong tất cả các giai đoạn phát triển của
xã hội loài người Đặc biệt, ở giai đoạn diễn ra những biến đổi xã hội sâu sắc thì hành vi sai lệch chuẩn mực xã hội lại càng phát triển Nó phong phú hơn về biểu hiện, phức tạp hơn về nguyên nhân, gây ra những tổn thất nặng nề hơn cho xã hội, khó khăn hơn về phương thức khắc phục Trên thực tế, hiện tượng sai lệch trong học sinh THPT có những diễn biến phức tạp và tác động sâu rộng đến sự phát triển chung của xã hội Sai lệch xã hội không chỉ được biểu hiện qua các hành vi lệch chuẩn, hành vi vi phạm pháp luật mà còn nằm sâu trong quan điểm, định hướng, nhận thức của học sinh về các giá trị, chuẩn mực xã hội
Ngày nay cùng với sự phát triển của xã hội, mỗi chúng ta được sống trong môi trường văn minh, hiện đại hơn nhưng kéo theo đó cũng có nhiều vấn đề nảy sinh làm ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống xã hội Trong sự thành công của nền giáo dục Việt Nam hiện nay, vẫn còn một bộ phận học sinh có biểu hiện lệch chuẩn trong đời sống đạo đức Đó chính là những lệch lạc trong hành vi, nhân cách đạo đức vi phạm như: gây gổ đánh nhau, thiếu lễ phép với người lớn tuổi, thói lười học, ham chơi, vi phạm pháp luật tất cả những hiện tượng đó đang có chiều hướng ngày càng gia tăng và đang là một vấn đề bức xúc, trở thành mối quan tâm của toàn xã hội
Tuy nhiên, nghiên cứu về thực trạng lệch chuẩn đạo đức của học sinh THPT trên địa bàn huyện đến nay vẫn chưa được chú trọng nhiều Và bản thân chúng tôi là một học sinh của trường THPT Nguyễn Huệ, chúng tôi nhận thấy thực trạng học sinh lệch chuẩn về đạo đức đang tồn tại nơi trường mình theo học nói riêng cũng như các trường THPT khác trên địa bàn huyện nói chung Việc tìm hiểu thực trạng và những giải pháp có thể giảm thiểu được tình trạng học sinh lệch chuẩn hành vi đạo đức là một vấn đề cần thiết
Hành vi lệch chuẩn đạo đức của học sinh ảnh hưởng đến sự phát triển nhân cách cũng như ảnh hưởng đến hậu quả và chất lượng giáo dục của nhà trường Vì vậy, cần phải có biện pháp phát hiện, điều chỉnh hành vi lệch chuẩn cho các bạn học sinh Xuất phát từ những lý do trên, chúng tôi đã chọn vấn đề:
“Một số hành vi lệch chuẩn đạo đức trong trường THPT của học sinh trên địa bàn huyện Tây Sơn” làm dự án nghiên cứu
4.2 Tổng quan về vấn đề nghiên cứu:
Như trên đã nói, hiện nay hiện tượng học sinh có hành vi lệch chuẩn ở các trường THPT nói chung và ở các trường THPT trên địa bàn huyện Tây Sơn
Trang 5nói riêng đang là một vấn đề nhức nhối với toàn thể xã hội Việc nghiên cứu thực trạng và hướng giải pháp là một vấn đề cần thiết
4 2.1 Cơ sở khoa học:
Từ cổ tới kim, từ phương Đông đến phương Tây có rất nhiều những nhà hiền triết nổi tiếng đã xây dựng những học thuyết, những công trình nghiên cứu
vĩ đại về giáo dục đạo đức Cha ông ta vốn rất coi trọng chữ “ Đức” và coi đó là phẩm chất hàng đầu, không thể thiếu của mỗi con người Đó chính là cội nguồn của truyền thống nhân đạo, nhân ái, vị tha rất tốt đẹp của dân tộc ta Chủ tịch Hồ Chí Minh là người đặc biệt quan tâm đến đạo đức và giáo dục đạo đức cho lớp trẻ Bác nói: “Hiền dữ phải đâu là tính sẵn, Phần nhiều do giáo dục mà nên” Bác là tấm gương sáng ngời về đạo đức, là hình ảnh mẫu mực kết tinh những phẩm chất tốt đẹp nhất của con người Việt Nam Ngày nay, toàn Đảng toàn dân
ta vẫn đang phấn đấu học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
Để giáo dục hành vi lệch chuẩn của học sinh ở phương diện nhân cách đạo đức thì cần phải uốn nắn, giáo dục những gì chưa phù hợp với những giá trị đạo đức, ta gọi đó là hành vi lệch chuẩn Thế nhưng khái niệm “hành vi lệch chuẩn” là một khái niệm rộng lớn Hiện nay có rất nhiều định nghĩa khác nhau
về hành vi lệch chuẩn nhưng nhìn chung các tác giả đều đồng ý với quan điểm hành vi lệch chuẩn là hành vi không phù hợp với chuẩn mực đạo đức, văn hóa, pháp luật, những quy định chung và cần điều chỉnh
Trong từ điển Tâm lý học do W.D Froehlich, 1993 chủ biên, hành vi lệch chuẩn được hiểu là hành vi không phù hợp với chuẩn mực xã hội hiện hành Ở đây, sự sai lệch là khái niệm dùng để chỉ những sự khác nhau về chất hay lượng giữa hành vi của một cá nhân và một chuẩn mực, một hệ quy chiếu Ở Việt Nam, Trong tạp chí tâm lý học, số 7 năm 2004, Hành vi lệch chuẩn mực xã hội, Lưu Song Hà định nghĩa “Hành vi lệch chuẩn là hành vi chệch khỏi các quy tắc, chuẩn mực của nhóm hay của xã hội Hành vi lệch chuẩn có tính chất tương đối
về văn hoá và lịch sử”
Trên thực tế mỗi xã hội có một nền văn hóa với những đặc trưng nhất định, do đó chuẩn mực hành vi cũng có những nét riêng Chính vì vậy, có thể nói riêng về mặt văn hóa và lịch sử thì hành vi lệch chuẩn chỉ có tính tương đối Cơ
sở để chúng tôi căn cứ đánh giá các hành vi lệch chuẩn đạo đức của học sinh là dựa trên cách đánh giá của các nhà xã hội học với các lí thuyết phi chuẩn mực R.K Merton, lí thuyết phi quy tắc của E Durkheim
Theo Merton, bất cứ xã hội nào cũng đều có những giá trị được gần như mọi thành viên chấp nhận và chia sẻ Chẳng hạn như muốn đạt được kết quả cao trong học tập, trong những kỳ thi cuối kỳ thì học sinh có những hành vi lệch chuẩn như quay cóp, gian lận trong thi cử hoặc là không muốn học, lười biếng không muốn đến lớp thì có những hành vi trốn học, bỏ tiết… Như vậy, tình trạng phi chuẩn mực xuất phát từ "sự không tương hợp giữa những khát vọng được chấp nhận về mặt văn hóa và các phương tiện nhằm hiện thực hóa những khát vọng đó"
Lý thuyết phi quy tắc của E.Durkheim đã chú ý vai trò của giá trị - chuẩn mực xã hội trong việc điều chỉnh hành vi con người Trong xã hội nói chung và
Trang 6mỗi nhóm xã hội nói riêng, sự định hướng hành động của con người và hành vi của họ chịu sự kiểm soát bởi những giá trị - chuẩn mực nhất định Trong thời kỳ quá độ, từ trạng thái xã hội này chuyển sang trạng thái xã hội khác, sự từ bỏ một
số giá trị cũ không còn phù hợp và sự thiết lập một số giá trị - chuẩn mực mới phù hợp hơn, nhiều lúc khiến cho các giá trị - chuẩn mực mâu thuẫn và loại trừ nhau Hậu quả là con người trải qua trạng thái lúng túng, hoang mang, khó có thể định hướng và chia sẻ được với những giá trị - chuẩn mực chung Từ đó, nó làm đứt đoạn mối liên hệ xã hội giữa con người và đẩy con người vào trạng thái
cô đơn, khủng hoảng, dễ dẫn đến hành vi sai lệch Lý thuyết này giúp chúng ta
lý giải hiện tượng sai lệch chuẩn mực của học sinh trong học tập, đạo đức hiện nay
Tóm lại, định nghĩa và xác định ranh giới của hành vi bình thường và hành vi lệch chuẩn là một việc không đơn giản Tuy nhiên, từ góc độ tâm lý học,
xã hội học, dựa trên cơ sở phân tích các quan điểm khác nhau về hành vi lệch chuẩn, chúng tôi định nghĩa: "Hành vi lệch chuẩn là hành vi không phù hợp với quy tắc, chuẩn mực văn hóa được xã hội thừa nhận trong phạm vi thời gian và không gian nhất định" Nói cụ thể hơn, học sinh có hành vi lệch chuẩn đạo đức trong trường học là những học sinh có những hành vi lệch ra khỏi những chuẩn mực về đạo đức, truyền thống, thẩm mỹ, pháp luật làm ảnh hưởng xấu đến cá nhân, gia đình, nhà trường và xã hội
4.2.2 Cơ sở thực tiễn:
4.2.2.1 Khái quát về địa bàn nghiên cứu:
Để thực hiện được dự án nghiên cứu, chúng tôi đã tiến hành khảo sát điều tra học sinh ở bốn trường THPT trên địa bàn huyện Tây Sơn Là một huyện phía Tây của tỉnh Bình Định, nơi đây có diện tích tự nhiên là 692.96 km², dân số 176.600 người, con em huyện nhà theo học ở bốn trường THPT: Quang Trung, Nguyễn Huệ, Tây Sơn, Võ Lai
Trường THPT Quang Trung được thành lập vào năm 1965 Trải qua 53 năm trưởng thành và phát triển, nhà trường đã có những bước tiến vượt bậc từ cơ sở vật chất cho đến chất lượng giáo dục Là một trường trọng điểm của huyện nhà
Trung học phổ thông Nguyễn Huệ được thành lập vào ngày 06/6/1995 theo Quyết định số: 1272/QĐ-UB của UBND Tỉnh Bình Định, tách ra từ hệ B của trường THPT Quang Trung Khó khăn nhất hiện nay của trường là ngoài việc vô cùng thiếu thốn về cơ sở vật chất, đặc biệt là chất lượng các mặt giáo dục của học sinh trường THPT Nguyễn Huệ còn rất thấp mà trong đó một phần do chất lượng đầu vào quá thấp
Trường THPT Tây sơn thành lập năm 1982 nằm trên địa bàn xã Tây Bình Với hai loại hình: hệ công lập, công lập tự chủ, nhà trường có những đặc thù riêng trong công tác quản lí và giáo dục học sinh
Trường THPT Võ Lai là trường được thành lập vào năm 2000, trên cơ sở nâng cấp lên từ trường THCS Võ Lai Trường đóng chân trên địa bàn xã vùng cao Tây Giang, cách huyện lỵ Tây Sơn 12 km về phía tây Cũng giống như THPT Tây Sơn nhà trường vừa có hệ công lập vừa có hệ công lập tự chủ
Trang 74.2.2.2 Một số biểu hiện lệch chuẩn đạo đức trong trường THPT của học sinh trên địa bàn huyện Tây Sơn hiện nay:
Trên cơ sở các lí luận khi nói về hành vi lệch chuẩn như đã đề cập ở trên,
có thể nói con người muốn cho hành vi đạo đức của mình được mọi người chấp nhận, không bị xã hội lên án thì phải nắm vững những quan điểm, những nguyên tắc, quy tắc, chuẩn mực đạo đức cơ bản Từ đó, con người lựa chọn những hành
vi phù hợp theo quan niệm đạo đức tiến bộ của xã hội Tuy nhiên, chúng ta biết rằng, ở lứa tuổi cấp THPT, việc phát triển tâm lý được nảy sinh tính hiếu động tự nhiên là điều hiển nhiên Khi mới bước vào học lớp 10 các em còn e dè, ngoan hiền, lễ phép chấp hành nội quy, kỷ luật của nhà trường Đến khi đã lên lớp 11,
12 có một số ít học sinh thể hiện một số hành động, hành vi lệch chuẩn
Trong quá trình thực hiện dự án, chúng tôi đã thực hiện phát phiếu điều tra học sinh của bốn trường THPT trên địa bàn huyện về những biểu hiện thường xuyên nào đến từ các bạn? Kết quả thu được cho thấy hành vi lệch chuẩn đạo đức chủ yếu trong nhà trường là “đi học muộn”, “cúp tiết”, “nói dối cha mẹ, thầy cô”, “đánh nhau, chửi nhau với các bạn”, “hút thuốc lá”…
Học sinh những chủ nhân tương lai của đất nước Nhưng đối diện với thực
tế thì ai cũng lo lắng cho tương lai ấy khi có một bộ phận không nhỏ học sinh hiện nay sống thực dụng, chỉ chạy theo giá trị vật chất, có những hành vi lệch chuẩn trong đời sống đã và đang diễn ra khắp nơi (ở nhà trường và ngoài xã hội) trên địa bàn huyện
4.2.3 Tính sáng tạo của dự án:
Vấn đề giáo dục đạo đức học sinh luôn là một vấn đề quan trọng đối với trường học Tuy nhiên không phải lúc nào kết quả quản lí giáo dục học sinh cũng đạt được như mong đợi, vẫn còn đó tình trạng học sinh lệch chuẩn đạo đức Nhiều lúc vấn đề này còn thiếu đi tính thực tiễn do chưa điều tra, khảo sát, thống
kê để xác định rõ nguyên nhân, thực trạng trên phạm vi địa bàn huyện nhằm có cái nhìn tổng quát trong đánh giá làm tiền đề có những giải pháp thiết thực, hữu hiệu Điểm sáng tạo của dự án này chính là khắc phục những hạn chế trên, đồng thời qua nghiên cứu dự án, giúp cho các trường THPT trên địa bàn huyện nhà có
sự chỉ đạo sâu sát và tập trung trong việc giáo dục học sinh, hướng các bạn học sinh không bị lệch chuẩn đạo đức trong nhà trường
Từ việc đã làm, trên cơ sở đó dự án giúp cho lãnh đạo các trường THPT trên địa bàn có những biện pháp hữu hiệu, nhanh chóng quản lí và giáo dục học sinh tránh được lệch chuẩn trong trường học, từ đó nâng cao chất lượng qua từng năm học Đó là những vấn đề thiết thực trước đây trong huyện nhà chưa đề cập một cách cụ thể khi nghiên cứu về vấn đề lệch chuẩn đạo đức học sinh
5 GIẢ THUYẾT KHOA HỌC VÀ MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
5.1 Giả thuyết khoa học:
- Một bộ phận không nhỏ học sinh THPT hiện nay trên địa bàn huyện Tây Sơn
có nhận thức và hành vi chưa phù hợp với chuẩn mực đạo đức tỉ lệ học sinh lệch chuẩn đạo đức trong nhà trường còn cao
- Học sinh đạt được những thay đổi tích cực về nhận thức và hành vi thông qua những giải pháp nhằm khắc phục lệch chuẩn đạo đức trong nhà trường
Trang 85.2 Mục đích nghiên cứu dự án: Phân tích thực trạng hành vi và đề xuất một
số giải pháp để giải quyết vấn đề này
6 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
6.1 Phương pháp phân tích tài liệu: Việc nghiên cứu tài liệu nhằm đưa ra một
cái nhìn tổng quan về hành vi lệch chuẩn trong nhà trường của học sinh hiện nay Tài liệu tổng quan chủ yếu bao gồm: các nghiên cứu có sẵn về chủ đề, các văn bản chính sách, các tư liệu báo chí…
6.2 Phương pháp điều tra, chọn mẫu: Điều tra điều tra chọn mẫu là một
phương pháp nghiên cứu chủ yếu của dự án Cuộc điều tra chọn mẫu sẽ được tiến hành tại 4 trường THPT trên địa bàn: Quang Trung, Nguyễn Huệ, Tây Sơn,
Võ Lai Cuộc nghiên cứu tiến hành điều tra 200 học sinh (mỗi trường 50 học sinh) Cuộc điều tra sẽ tập trung làm rõ thực trạng nhận thức và hành vi của học sinh về một số biểu hiện lệch chuẩn của học sinh
6.3 Phương pháp thảo luận nhóm: bên cạnh những phương pháp trên, nhằm
khái thác thêm thông tin để có nhiều luận cứ chặt chẽ hơn, chúng tôi đã sử dụng phương pháp thảo luận nhóm
7 SỐ LIỆU / KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
7.1 Thực trạng và mức độ nhận thức học sinh THPT trên địa bàn về một số lệch chuẩn trong nhà trường:
Trên con đường đi đến sự thành công, cùng với học tập, việc thực hiện tốt chuẩn mực đạo đức trong nhà trường là một yếu tố hết sức quan trọng và là yếu
tố cần thiết đề mang đến sự thành đạt cho mỗi người học sinh Chính vì thế môi trường học đường đang và rất được mọi người chú ý đến đặc biệt là vấn đề chuẩn mực đạo đức Thực tế rất nhiều học sinh chúng ta không nhận thức được tầm quan trọng của chuẩn mực đạo đức trong nhà trường, vẫn thường xuyên vi phạm và xem thường sự nhắc nhở của mọi người Chúng tôi có làm cuộc điều tra về mức độ nhận thức vấn đề này của học sinh bốn trường THPT trên địa bàn huyện, cụ thể như sau:
MỨC ĐỘ NHẬN THỨC HỌC SINH
VỀ HÀNH VI LỆCH CHUẨN ĐẠO ĐỨC Rất không tốt Không tốt Bình thường
01 Việc bỏ học, cúp tiết, trốn học theo bạn là một hành vi. 80 40 105 52.
5
15 7.5
02 Việc gian lận trong kiểm tra thi cử theo bạn là một hành vi. 88 44 96 48 16 8
03 Việc vi phạm luật khi tham gia
giao thông là một hành vi
75 37.5 103 51.
5
04 Vô lễ với thầy cô, người lớn tuổi là một hành vi 106 53 92 46 2 1
05 Uống rượu bia, hút thuốc lá là
Trang 9Bảng 1 Nhận thức của HS về những hành vi lệch chuẩn đạo đức
Bảng số liệu trên cho thấy hầu hết học sinh ở 4 trường THPT trên địa bàn đều nhận thấy rằng các hành vi lệch chuẩn đạo đức là không tốt hoặc rất không tốt Điều đó thể hiện học sinh có nhận thức khá đầy đủ về vấn đề chuẩn mực đạo
đức, điển hình như: khi được hỏi vô lễ với thầy cô, người lớn tuổi là một hành vi
vi phạm đạo đức? Thì có tới 53% học sinh cho rằng đấy là hành vi rất không tốt,
và không tốt là 46% Tuy nhiên, bên cạnh những học sinh có nhận thức đúng đắn
về những hành vi vi phạm chuẩn mực đạo đức, thì còn một số ít học sinh chưa
nhận thức đầy đủ Ví dụ, khi được hỏi về hành vi vi phạm giao thông thì có tới 11% học sinh cho rằng đó là hành vi bình thường Tiếp đến là hành vi uống rượu bia, hút thuốc lá, có 6.5% học sinh xem đó là hành vi bình thường Mặc dù
chỉ chiếm số lượng rất thấp nhưng điều này sẽ dẫn tới sự lệch lạc về chuẩn mực đạo đức của các bạn, đồng thời có thể lây lan đến những bạn học khác Để sống trong một thế giới văn minh kỷ luật mỗi học sinh phải cố gắng hơn nữa tạo ra một môi trường học tập tốt, mang lại lợi ích học tập cho từng cá nhân, cao xa hơn nữa là mang lại lợi ích cho xã hội và cộng đồng, muốn vậy cần thực hiện tốt nhận thức chuẩn mực đạo đức của người học sinh trong nhà trường Ngay từ hôm nay chúng ta hãy tự rèn luyện bản thân theo những chuẩn mực đạo đức
7.2 Tìm hiểu thực trạng một số lệch chuẩn đạo đức của học sinh trong trường THPT qua khảo sát phiếu điều tra:
Trong những năm gần đây, chất lượng giáo dục toàn diện ở các trường THPT trên địa bàn huyện Tây Sơn đã đạt được những kết quả khả quan Đa số các bạn học sinh đều có ý thức tu dưỡng, rèn luyện phẩm chất đạo đức, nhân cách của mình và phấn đấu học tốt Bên cạnh những kết quả đáng khích lệ thì tỷ
lệ học sinh lệch chuẩn đạo đức ở một số khía cạnh ngày càng tăng Số liệu về một
số lệch chuẩn trong nhà trường của học sinh THPT trên địa bàn huyện được thể hiện
ở bảng 2 sau đây, số liệu do nhóm nghiên cứu đề tài khảo sát tại 4 trường THPT:
STT NỘI DUNG
MỨC ĐỘ
Không bao giờ
Thỉnh thoảng
Thường xuyên
Rất thường xuyên
SL % SL % SL % SL %
01
Việc gây gổ, đánh
nhau trong nhà
trường đối với
bạn diễn ra như
thế nào?
THPT Nguyễn Huệ 41 82 9 18 0 0 0 0.0
THPT Quang Trung 46 92 4 8 0 0.0 0 0.0
THPT Tây Sơn 44 88 6 12 0 0.0 0 0.0
THPT Võ Lai 45 90 5 10 0 0.0 0 0.0 02
Bạn đã bao giờ
hút thuốc lá ở
trong trường học
chưa?
THPT Nguyễn Huệ 30 60 11 22 8 16 1 2.0
THPT Quang Trung 41 82 6 12 2 4 1 2.0
THPT Tây Sơn 37 74 9 18 4 8 0 0.0
THPT Võ Lai 41 82 7 14 2 4 0 0.0
03
Trong lớp học
bạn đã bao giờ có
hành vi vô lễ,
thiếu tôn trọng
thầy cô?
THPT Nguyễn Huệ 45 90 4 8 1 2.0 0 0.0
THPT Quang Trung 49 98 1 2 0 0.0 0 0.0
THPT Tây Sơn 47 94 2 4 1 2.0 0 0.0
THPT Võ Lai 48 96 2 4 0 0.0 0 0.0
Việc trốn học, cúp THPT Nguyễn Huệ 25 50 10 20 11 22 4 8.0
Trang 1004 tiết, đi học trễ đốivới bạn diễn ra
như thế nào?
THPT Quang Trung 41 82 4 8 4 8 1 2.0
THPT Tây Sơn 32 64 9 18 7 14 2 4.0
THPT Võ Lai 36 72 7 14 5 10 2 4.0
Bảng 2 Mức độ hành vi lệch chuẩn đạo đức học sinh trên địa bàn huyện
Từ số liệu của bảng thống kê 2, do nhóm nghiên cứu dự án khảo sát, ta thấy tỉ lệ
học sinh lệch chuẩn đạo đức là không nhỏ Một số hành vi lệch chuẩn chủ yếu là:
gổ, đánh nhau; cúp tiết, trốn học Một hiện tượng đáng báo động hiện nay là tình
trạng học sinh gây gổ đánh nhau ngày càng nhiều, không chỉ có học sinh nam,
mà có cả học sinh nữ Khi được hỏi: Việc gây gổ đánh nhau trong nhà trường
đối với bạn diễn ra như thế nào? thì có tới 12% học sinh cho biết là thỉnh
thoảng Điều này là do ảnh hưởng của phim ảnh, trò chơi bạo lực trên mạng, các
em thích đánh nhau, đánh hộ bạn để ra oai "đại ca" Hay như hiện tượng hút
thuốc lá trong trường học, khi được hỏi: Bạn đã bao giờ hút thuốc lá ở trong
trường học chưa? thì có tới 8% học sinh cho biết là thường xuyên và 16.5% là
thỉnh thoảng vẫn hút trong trường Nổi bật nhất trong khảo sát điều tra là việc
trốn học, cúp tiết, đi học trễ Khi được hỏi: Việc trốn học, cúp tiết, đi học trễ đối
với bạn diễn ra như thế nào? Thì có tới 13.58% học sinh cho biết là thường
xuyên và 15% là thỉnh thoảng vẫn có hiện tượng này.
Một số liệu thống kê khác về tỉ lệ lệch chuẩn giữa học sinh nam và học sinh
nữ (theo mức độ thỉnh thoảng, thường xuyên, rất thường xuyên) cũng cho thấy:
NỘI DUNG
KHẢO SÁT
HÀNH VI LỆCH CHUẨN ĐẠO ĐỨC CÁC TRƯỜNG
TỔNG THPT
NGUYỄN HUỆ
THPT QUANG TRUNG
THPT
VÕ LAI
THPT TÂY SƠN
Nữ
Số
lượng
Bảng 3 Tỉ lệ lệch chuẩn đạo đức học sinh thống kê theo giới tính
Những con số khảo sát trên là minh chứng cho thực trạng học sinh THPT trên
địa bàn huyện đang có những hành vi lệch chuẩn đạo đức trong nhà trường
Chính những hành vi lệch chuẩn như vậy là con đường dễ dàng đưa các bạn học
sinh đang còn ngồi trên ghế nhà trường vào những sai phạm, nhúng sâu vào
những vũng lầy tội lội Đây là hồi chuông báo động cho chúng ta và toàn xã hội
hiện nay
8 PHÂN TÍCH SỐ LIỆU / KẾT QUẢ / THẢO LUẬN
8.1 Một số nguyên nhân dẫn đến thực trạng học sinh lệch chuẩn ở trường
THPT trên địa bàn huyện Tây Sơn:
Số học sinh có hành vi lệch chuẩn đạo đức trong trường THPT không nhiều
so với tổng số học sinh của toàn huyện, tuy nhiên nó lại có ảnh hưởng không nhỏ
và dễ lây lan trong tập thể học sinh Để tìm những nguyên nhân trên, chúng tôi