3/ THƠThứ tự Tên bài thơ Tác giả Năm sáng tác Thể thơ Tóm tắt nội dung Đặc sắc nghệ thuật 1 Đồng chí Chính Hữu 1948 Tự do Vẻ đẹp chân thực giản dị của anh bộ đội thời chống Pháp và tình
Trang 1ĐỀ CƯƠNG ƠN TẬP HỌC MƠN NGỮ VĂN LỚP 9
KỲ II (NĂM HỌC: 2009-2010) A/ PHÂN MƠN: NGỮ VĂN:
1/ VĂN HỌC TRUNG ĐẠI:
Thể
Loại
Tên tác
phẩm
T/gian S/tác
Tác giả Những nét chính về nội dung và nghệ
thuật.
Truyện
Kí
Ch/ người con
gáiNam
Xương
Thế kỉ XVI Nguyễn Dữ -Thông cảm số phận oan nghiệt và vẻ đẹp truyền thống của người phụ nữ
-Nghệ thuật kể chuyện, miêu tả nhân vật Chuyện cũ
trong phủ
chúa Trịnh
Thế kỉ XIX Phạm Đình Hổ -Phê phán lối sống xa hoa thói ăn chơi củavua chúa, quan lại thời ph/kiến qua lối ghi chép sự
việc cụ thể, chân thực, sinh động
Hoàng Lê
nhất thống
Chí
Thế kỉ XIX
Ngô Gia Văn Phái
-Ca ngợi chiến côngcủa Nguyễn Huệ,sự thất bại của quân Thanh
-Lối viết tiểu thuyết chương hồi,lết hợp tự sự và miêu tả
Truyện
thơ
Truyện
Kiều
Cuối 18 Đầu 19
Nguyễn Du
-Vẻ đẹp tài năng của 2 chị em Thuý Kiều
-Bức tranh thiên nhiên mùa xuân đẹp tưới
-Nội tâm của Kiều trước cảnh thiên nhiên ở lầu Ngưng Bích,
-Bản chất xấu xa của MGS và tâm trạng của Kiều,
-Ước mơ thực hiện công lí
-Thành công tả người, tảthiên nhiên, tâmtrạng Truyện Lục
Vân Tiên
Cuối thế
kỉ XIX
Nguyễn Đình Chiểu
-Khắc hoạ phẩm chất đẹp đẽ của Lục Vân Tiên và Kiều Nguyệt Nga
-Sự đối lập giữa cái thiện với cái ác
2/ VĂN HỌC HIỆN ĐẠI.
Thể
Loại
Tên tác
phẩm
T/gian S/tác
Tác giả Những nét chính về nội dung và nghệ
thuật.
Truyện
ngắn
Làng 1948 Kim Lân -Tình yêu làng quê thống hất tình yêu nước
-Tình huống truyện độc đáo, miêu tả tâm lí
Chiếc lược
ngà 1966 Nguyễn Quang Sáng -Tình cảm cha con sâu nặng,đẹp đẽ trong cảnh ngộéo le.Tình huống truyện hấp dẫn Lặng lẽ Sa
Pa 1970 Thành LongNguyễn -Vẻ đẹp người thanh niên với công việc thầmlặng.Kể chuyện tự nhiên Những ngôi sao
xa xôi 1971 Lê minh Khuê -Vẻ đẹp tâm hồn của những cô gái thanh niên xung phongTs.Ngôn ngữ sinh động
Bến quê 1985 Nguyễn Minh -Trân trọng giá trị vẻ đẹp gần gũi,bình dị của gia
Trang 23/ THƠ
Thứ
tự Tên bài thơ Tác giả
Năm sáng tác
Thể thơ Tóm tắt nội dung Đặc sắc nghệ thuật
1 Đồng
chí Chính Hữu 1948 Tự do Vẻ đẹp chân thực giản dị của anh bộ đội thời chống Pháp và
tình đồng chí sâu sắc, cảm động
Chi tiết, hình ảnh tự nhiên, bình dị, cô đọng, gợi cảm
2 Đoàn
thuyền
đánh cá
Huy Cận 1958 7 chữ Vẻ đẹp tráng lệ, giàu màu sắc lãng mạn của thiên nhiên, vũ
trụ và con người lao động mới
Từ ngữ giàu hình ảnh, sử dụng các biện pháp ẩn dụ, nhân hoá
3 Con cò Chế
Lan Viên
1962 Tự
do
Ca ngợi tình mẹ và ý nghĩa lời
ru đối với cuộc sống con người
Vận dụng sáng tạo ca dao Biện pháp ẩn dụ, triết lí sâu sắc
4 Bếp lửa Bằng
Việt
1963 7
chữ và 8 chữ
Tình cảm bà cháu và hình ảnh người bà giàu tình thương, giàu đức hi sinh
Hồi tưởng kết hợp với cảm xúc, tự sự, bình luận
5 Bài thơ
về tiểu
đội xe
không
kính
Phạm Tiến Duật
1969 Tự
do
Vẻ đẹp hiên ngang, dũng cảm của người lính lái xe Trường Sơn
Ngôn ngữ bình dị, giọng điệu và hình ảnh thơ độc đáo
6 Khúc
hát ru
những
em bé
lớn trên
lưng mẹ
Nguyễn Khoa Điềm
1971 Tự
do Tình yêu thương con và ước vọng của người mẹ dân tộc Tà
ôâi trong kháng chiến chống Mĩ
Giọng thơ tha thiết, hình ảnh giản dị, gần gũi
7 Viếng
lăng
Bác
Viễn Phương 1976 7 chữ
và 8 chữ
Lòng thành kính và niềm xúc động sâu sắc đối với Bác khi vào thăm lăng Bác
Giọng điệu trang trọng, thiết tha, sử dụng nhiều ẩn dụ gợi cảm
trăng NguyễnDuy 1978 5 chữ Gợi nhớ những năm tháng giankhổ của người lính, nhắc nhở
thái độ sống “Uống nước nhớ nguồn”
Giọng tâm tình, hồn nhiên Hình ảnh gợi cảm
9 Nói
Với
con
Y Phương Sau 1975 Tự do Tình cảm gia đình ấm cúng,
truyền thống cần cù, sức sống mạnh mẽ của quê hương và dân tộc, sự gắn bó với truyền thống phẩm chất quê hương
Từ ngữ, hình ảnh giàu sức gợi cảm
Trang 310 Mùa
xuân
nho nhỏ
Thanh Hải
1980 5
chữ
Cảm xúc trước mùa xuân của thiên nhiên, vũ trụ và khát vọng làm mùa xuân nho nhỏ dâng hiến cho đời
Hình ảnh đẹp, gợi cảm, so sánh và ẩn dụ sáng tạo Gần gũi dân ca
11 Sang thu Hữu
Thỉnh
1977 5
chữ
Những cảm nhận tinh tế của tác giả về sự chuyển biến nhẹ nhàng của thiên nhiên từ cuối hạ sang thu
Hình ảnh thơ giàu sức gợi cảm
B/ PHÂN MƠN TIẾNG VIỆT
I/ KHỞI NGỮ:
1/ Khởi ngữ là gì? Khởi ngữ là thành phần câu đứng trước chủ ngữ để nêu lên đề tài được nĩi đến trong
câu.
2/ Ví dụ: Giàu, tơi cũng giàu rồi.
II/ CÁC THÀNH PHẦN BIỆT LẬP : 4 thành phần
1/ Thành phần tình thái: được dùng thể hiện cách nhìn của người nĩi đối với sự việc được nĩi đến trong
câu.
* Ví dụ: Cĩ lẽ trời mưa nên anh ấy khơng đến!
2/ Thành phần cảm thán: được dùng để bộc lộ tâm lý của người nĩi (vui, mừng, buồn, giận…)
Ví dụ: Ồ, sao mà độ ấy vui thế!
3/ Thành phần gọi- đáp: được dùng tạo lập hoặc để duy trì quan hệ giao tiếp.
Bầu ơi thương lấy bí cùng
Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn
4/ Thành phần phụ chú: được dùng để bổ sung một số chi tiết cho nội dung chính của câu
Lão khơng hiểu, tơi nghĩ vậy, và tơi càng buồn lắm.
III/ TƯỜNG MINH VÀ HÀM Ý:
1/ Nghĩa tường minh: là phần thơng báo được diễn đạt trực tiếp bằng những từ ngữ trong câu
2/ Hàm ý: Là phần thơng báo tuy khơng diễn đạt trực tiếp bằng những từ ngữ trong câu nhưng cĩ thể suy ra
từ những từ ngữ ấy.
IV/ LIÊN KẾT CÂU VÀ LIÊN KẾT ĐOẠN VĂN
- Liên kết nội dung: Các câu trong đoạn, các đoạn trong bài văn hướng đến phục vụ chủ đề của đoạn, của văn bản…
- Liên kết logic: Các câu phải được sắp xếp theo trật tự thích hơp…
- Các biện pháp liên kết:
+ Phép lặp
+ Phép thế
+ Dùng từ đồng nghĩa, trái nghĩa
+ Phép nối…
C/ TẬP LÀM VĂN
1/ Nghị luận về một tư tưởng đạo lý:
a/ Thế nào là nghị luận về một tư tưởng đạo lý? ( Ghi nhớ - SGK trang 36)
b/ Cách làm bài NL về một tư tưởng đạo lý? ( Ghi nhớ - SGK trang 54)
2/ Nghị luận về tác phẩm văn học:
a/ Nghị luận về tác phẩm truyện hoặc đoạn trích? (Khái niệm: (trình bày những nhận xét, đánh giá của mình
về đoạn trích hoặc tác phẩm truyện đĩ…)? Cách làm bài? )
b/ Nghị luận về một đoạn thơ bài thơ ? (Khái niệm trình bày những nhận xét, đánh giá của mình về đoạn thơ bài thơ đĩ? Cách làm bài…?)
* Chú ý: Khi nghị luận về tác phẩm truyện (đoạn trích) về nghệ thuật chú ý đến tình huống truyện, nhân vật,
sự việc, tính cách, tâm lý….của nhân vật; cịn thơ chú ý đến các biện pháp tu từ, nhịp thơ, hình ảnh thơ….