2. Anh (chị) hãy cho biết việc công nhận các bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài, phán quyết của Trọng tài nước ngoài trên lãnh thổ của một quốc gia khác có mang tính đương nhiên không? Vì sao?43. Anh (chị) hãy phân tích nguyên tắc trong việc công nhận và cho thi hành bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài, phán quyết của Trọng tài nước ngoài tại Việt Nam.58. Anh (chị) hãy so sánh điều kiện công nhận và cho thi hành phán quyết của Trọng tài nước ngoài theo pháp luật tố tụng Việt Nam và Công ước New York 1958.5
Trang 1Khoa Luật Thương Mại Lớp Thương mại 44A2_Nhóm 01
BUỔI THẢO LUẬN LẦN 6
CHƯƠNG 4: CÔNG NHẬN VÀ CHO THI HÀNH BẢN ÁN, QUYẾT ĐỊNH DÂN SỰ CỦA TÒA ÁN NƯỚC NGOÀI, PHÁN QUYẾT CỦA TRỌNG TÀI NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM.
Bộ môn: TƯ PHÁP QUỐC TẾ
Giảng viên: Nguyễn Thị Kim Duyên
Thành viên:
TP Hồ Chí Minh, ngày 18 tháng 10 năm 2021.
Trang 2MỤC LỤC
Trang 3I CÂU HỎI TỰ LUẬN
2 Anh (chị) hãy cho biết việc công nhận các bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài, phán quyết của Trọng tài nước ngoài trên lãnh thổ của một quốc gia khác có mang tính đương nhiên không? Vì sao?
Việc công nhận các bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài, phán quyết của Trọng tài nước ngoài trên lãnh thổ của một quốc gia khác không mang tính đương nhiên vì:
Tại Điều 439, Điều 459 BLTTDS 2015 có quy định những trường hợp không được công nhận BA, QĐ DS của TA nước ngoài, PQ của trọng tài nước ngoài tại VN Ngoài ra, Điều 5 Công ước New York 1985 cũng liệt kê các trường hợp, mà theo đó việc công nhận
và cho thi hành phán quyết của trọng tài nước ngoài có thể bị từ chối
VD: Tại Điều 5 Công ước New york quy định: “Việc công nhận và thi hành quyết định trọng tài còn có thể bị từ chối nếu như cơ quan có thẩm quyền của nước, nơi việc công nhận và thi hành đó được yêu cầu cho rằng: Việc công nhận và thi hành quyết định
sẽ trái với trật tự công cộng của nước đó”
Theo đó nội dung của những bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài, phán quyết của Trọng tài nước ngoài trên lãnh thổ 1 quốc gia khác có thể có mâu thuẫn với pháp luật quốc gia này
Cụ thể tại Việt Nam, nếu như việc công nhận các bản án, quyết định dân sự của Tòa
án nước ngoài, phán quyết của Trọng tài nước ngoài mang tính đương nhiên thì trường hợp BA, QĐ của TA nước ngoài, phán quyết trọng tài NN đó xâm phạm nghiêm trọng lợi ích của nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của một hoặc các bên, người thứ ba sẽ có thể
gây mâu thuẫn với pháp luật quốc gia Việt Nam và làm trái với các nguyên tắc cơ bản
của pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Hậu quả của việc công nhận sẽ
gây ra tình trạng gây ra hậu quả xấu, không lành mạnh, có tác động tiêu cực đối với các nguyên tắc các nền tảng cơ bản, đạo đức, truyền thống và lối sống của nước mình.Vì thế, việc chấp nhận không thể mang tính đương nhiên
Ví dụ thực tế: Vụ việc TYCO Tóm lược vụ việc như sau:
Trong một tranh chấp hợp đồng liên doanh xây dựng khách sạn Indochina Beach tại
Đà Nẵng giữa 2 bên:
Công ty TYCO services (Singapore) và công ty Leighton Contractors (Việt Nam) có địa chỉ trụ sở tại thành phốHồ Chí Minh được Trọng tài bang Queensland Úc giải quyết
Trang 4theo thỏa thuận trọng tài trong hợp đồng Theo phán quyết của trọng tài Úc năm 2000 thì công ty Leighton Việt Nam thua kiện
Phán quyết của trọng tài được TYCO (Bên yêu cầu thi hành) gửi đến Toà Kinh tế Toà án Nhân dân thành phố Hồ Chí Minh và Toà Phúc thẩm Toà án nhân dân Tối cao tại thành phố Hồ Chí Minh, yêu cầu công nhận và thi hành Quyết định của trọng tài bang Queensland
Tuy nhiên, tòa Phúc thẩm đã đưa ra lời từ chối công nhận quyết định trọng tài nói trên với lý do: những quyết định này trái với các nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam
3 Anh (chị) hãy phân tích nguyên tắc trong việc công nhận và cho thi hành bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài, phán quyết của Trọng tài nước ngoài tại Việt Nam.
* Đối với nguyên tắc trong việc công nhận và cho thi hành bản án, quyết định dân
sự của Tòa án nước ngoài, có hai nguyên tắc:
- Nguyên tắc thứ nhất, khi có yêu cầu thi hành tại Việt Nam thì sau khi có quyết định công nhận và cho thi hành mà có hiệu lực trên phạm vi lãnh thổ của Việt Nam thì lúc này, bản án, quyết định đó mới được công nhận và cho thi hành (khoản 3 Điều 427 BLTTDS 2015)
- Nguyên tắc thứ hai, nếu như không có yêu cầu cho thi hành tại Việt Nam thì các cơ quan có thẩm quyền chỉ ban hành quyết định công nhận chứ không ban hành quyết định cho thi hành
+ TH 1: Theo Điều 431 BLTTDS 2015, nếu không có đơn yêu cầu không công nhận đồng thời không có yêu cầu cho thi hành tại Việt Nam thì bản án, quyết định có ĐUQT
mà Việt Nam là thành viên hoặc bản án, quyết định dân sự hôn nhân gia đình mà không
có ĐUQT mà Việt Nam là thành viên sẽ đương nhiên được công nhận về cho thi hành + TH 2: Theo Điều 449 BLTTDS 2015, nếu không có yêu cầu cho thi hành tại Việt Nam đồng thời không có yêu cầu không công nhận thì:
• Nếu như thuộc 1 trong các trường hợp được quy định tại Điều 439 BLTTDS 2015 thì đơn yêu cầu không công nhận này sẽ được chấp thuận Khi đó, bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài sẽ không được công nhận
• Nếu không thuộc các trường hợp được quy định tại Điều 439 BLTTDS 2015 thì bác đơn yêu cầu không công nhận
* Đối với nguyên tắc công nhận và cho thi hành phán quyết của Trọng tài nước ngoài:
Trang 5- Tại khoản 1 Điều 424 BLTTDS 2015 quy định phán quyết của trọng tài nước ngoài được Tòa án Việt Nam công nhận và cho thi hành dựa trên hai nguyên tắc cơ bản là
cơ sở điều ước quốc tế mà các bên cùng là thành viên và nguyên tắc có đi có lại
- Bên cạnh đó, theo quy định tại khoản 2 Điều 427 BLTTDS 2015, phán quyết của Trọng tài nước ngoài được Tòa án Việt Nam công nhận và cho thi hành tại Việt Nam có hiệu lực pháp luật như quyết định của Tòa án Việt Nam đã có hiệu lực pháp luật và được thi hành theo thủ tục thi hành án dân sự
8 Anh (chị) hãy so sánh điều kiện công nhận và cho thi hành phán quyết của Trọng tài nước ngoài theo pháp luật tố tụng Việt Nam và Công ước New York 1958.
Điều kiện công nhận và cho thi hành phán quyết của Trọng tài nước ngoài theo pháp luật
tố tụng Việt Nam:
- Thứ nhất, tại Điều 424 BLTTDS 2015 quy định cụ thể điều kiện công nhận và cho thi hành phán quyết của Trọng tài nước ngoài ở Việt Nam gồm:
Một là, phán quyết của Trọng tài nước ngoài mà nước đó và Việt Nam cùng là thành
viên của điều ước quốc tế về công nhận và cho thi hành phán quyết của Trọng tài nước ngoài: Đây phải là phán quyết cuối cùng của Hội đồng trọng tài giải quyết toàn bộ nội dung vụ tranh chấp, chấm dứt tố tụng trọng tài và có hiệu lực thi hành; Phán quyết của Trọng tài nước ngoài được xác định theo quy định của Luật Trọng tài thương mại của Việt Nam
Hai là, phán quyết của trọng tài nước ngoài cũng có thể được toà án Việt Nam xem
xét công nhận và cho thi hành tại Việt Nam trên cơ sở nguyên tắc có đi có lại mà không đòi hỏi Việt Nam và nước đó phải cùng là thành viên của điều ước quốc tế về công nhận
và cho thi hành phán quyết của trọng tài nước ngoài
- Thứ hai, theo quy định tại khoản 2 Điều 427 BLTTDS 2015, phán quyết của Trọng tài nước ngoài được Tòa án Việt Nam công nhận và cho thi hành tại Việt Nam có hiệu lực pháp luật như quyết định của Tòa án Việt Nam đã có hiệu lực pháp luật và được thi hành theo thủ tục thi hành án dân sự
- Thứ ba, theo Điều 2 Quyết định số 453/1995 của Chủ tịch nước, Việt Nam bảo lưu
2 điều khi gia nhập Công ước New York 1985:
(1) Chỉ công nhận phán quyết được đưa ra đối với các Quốc gia thành viên Công ước NewYork;
(2) Chỉ công nhận phán quyết đối với quan hệ thương mại (đối với lĩnh vực khác, không công nhận)
Trang 6 Điều kiện phán quyết của Trọng tài nước ngoài được công nhận và cho thi hành theo Công ước New York 1985:
- Thứ nhất, về cơ bản các phán quyết của trọng tài nước ngoài sẽ được công nhận và cho thi hành nếu những phán quyết đó phải không thuộc những trường hợp được quy định tại Điều 5 Công ước New York 1985
- Thứ hai, phán quyết của Trọng tài nước ngoài được công nhận và cho thi hành tại các quốc gia là thành viên của Công ước, chỉ trừ một số trường hợp hữu hạn mà bị từ chối Điều 3 Công ước đã quy định rõ nguyên tắc công nhận và thi hành phán quyết trọng tài nước ngoài là “theo quy tắc về thủ tục của lãnh thổ nơi phán quyết sẽ được thi hành”
và theo các điều kiện được nêu trong các điều khoản của Công ước
- Thứ ba, theo Công ước New York 1985 phán quyết của trọng tài nước ngoài được công nhận và cho thi hành đối với quan hệ dân sự và quan hệ thương mại
II CÂU HỎI NHẬN ĐỊNH ĐÚNG, SAI
1 Bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài, phán quyết của Trọng tài nước ngoài có thể được thi hành tại một quốc gia nếu nó chưa được quốc gia đó công nhận
Nhận định sai
CSPL: Khoản 3 điều 427 BLTTDS 2015
Theo khoản 3 điều 427 BLTTDS 2015 thì bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài, phán quyết của Trọng tài nước ngoài chỉ được thi hành tại Việt Nam sau khi quyết định của Tòa án Việt Nam công nhận và cho thi hành bản án, quyết định của Tòa án nước ngoài, phán quyết của Trọng tài nước ngoài đó có hiệu lực pháp luật
2 Về nguyên tắc, tất cả các bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài, phán quyết của Trọng tài nước ngoài khi được công nhận tại một quốc gia thì đương nhiên được thi hành tại quốc gia đó
Nhận định sai
Về nguyên tắc, tất cả các bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài, phán quyết của Trọng tài nước ngoài khi được công nhận tại một quốc gia thì đương nhiên được thi hành tại quốc gia đó Tuy nhiên, có một số trường hợp ngoại lệ, ở các quốc gia riêng biệt, những bản án hay quyết định dân sự của tòa án nước ngoài, phán quyết của trọng tài khi được công nhận ở một quốc gia nhưng lại không được thi hành ở quốc gia
đó
Trang 7Ví dụ: Một trong những nguyên tắc của việc công nhận và cho thi hành bản án dân
sự của tòa án nước ngoài tại Pháp là bảo lưu trật tự công cộng
Việc bảo lưu trật tự công cộng được ưu tiên đặt ra trong lĩnh vực yêu cầu thi hành bản án dân sự của tòa án nước ngoài tại Pháp Lý do nằm ở chỗ nếu không có yêu cầu thi hành bản án nước ngoài tại Pháp, việc công nhận bản án nước ngoài là tự động (de plano) Chẳng hạn một bản án do tòa án Đức tuyên công nhận một người đàn ông Đức là cha của đứa trẻ thì nó cũng tự động phát sinh hiệu lực tại Pháp, vì thế vấn đề bảo lưu trật
tự công cộng không được đặt ra trong trường hợp này
Tuy nhiên, khi xét đến vấn đề cho thi hành bản án nước ngoài, tòa án sẽ xem xét đến vấn đề trật tự công cộng Tòa án Pháp sẽ phải xem xét liệu bản án do tòa án nước ngoài tuyên có vi phạm các giá trị cơ bản mà luật Pháp bảo vệ hay không Nếu bản án đó vi phạm, thì bản án đó sẽ không được cho thi hành tại Pháp Ví dụ điển hình cho nguyên tắc này là việc Tòa phá án Pháp đã quyết định từ chối việc thi hành tại Pháp các bản án do tòa án Algeria và Maroc ban hành do vi phạm trật tự công cộng mà luật Pháp bảo vệ vào năm 2004
Theo luật thi hành án của quốc gia xem xét công nhận và cho thi hành
3 Để công nhận và cho thi hành các bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài, phán quyết của Trọng tài nước ngoài, Tòa án nhận đơn yêu cầu phải giải quyết lại nội dung của vụ việc.
Nhận định sai
Việc công nhận và cho thi hành bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài, phán quyết của Trọng tài nước ngoài giúp giảm thiểu chi phí tố tụng của các bên tham gia tranh chấp, Tòa án nhận sẽ không phải xét xử lại vụ án đó một lần nữa Tòa án nhận đơn chỉ cần xem xét những bản án, quyết định, phán quyết đó có đáp ứng những điều kiện để được công nhận và cho thi hành hay không Ngoài ra, tại Điều 423 và Điều 424 BLTTDS
2015 đều không quy định Tòa án nhận đơn phải giải quyết lại nội dung vụ việc
4 Tất cả các bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài, phán quyết của Trọng tài nước ngoài khi có nhu cầu thi hành tại Việt Nam thì chỉ cần thực hiện thủ tục yêu cầu cơ quan thi hành án cho thi hành phán quyết đó.
Nhận định sai
Trên cơ sở quy định tại khoản 3 Điều 427 Bộ luật tố tụng dân sự 2015 có nhắc đến việc thi hành phán quyết của trọng tài nước ngoài tại Việt Nam được thực hiện trên cơ sở quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án có thẩm quyền về công nhận và cho thi hành
Trang 8Do đó, khi Tòa án được yêu cầu công nhận phán quyết trọng tài, Tòa án không chỉ được yêu cầu công nhận hiệu lực pháp lý của phán quyết, mà còn phải đảm bảo phán quyết đó được thi hành
Bộ luật tố tụng dân sự 2015 quy định rằng phán quyết được công nhận sẽ được thi hành theo thủ tục thi hành án dân sự và chỉ được thi hành sau khi có quyết định của Tòa
án Việt Nam công nhận và cho thi hành phán quyết của trọng tài nước ngoài có hiệu lực pháp luật
5 Theo pháp luật Việt Nam, việc công nhận và cho thi hành các bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài, phán quyết của Trọng tài nước ngoài chỉ dựa trên quy định của Điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên và nguyên tắc có đi có lại.
Nhận định sai
Các bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài còn được công nhận và cho thi hành dựa trên quy định của pháp luật Việt Nam đối với các bản án, quyết định dân sự khác theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 423 BLTTDS 2015
Ngoài ra, tại khoản 2 Điều 423 BLTTDS 2015 cũng quy định những quyết định về nhân thân, hôn nhân và gia đình của cơ quan khác có thẩm quyền của nước ngoài cũng được xem xét công nhận và cho thi hành tại Việt Nam như bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài dựa trên nguyên tắc của ĐQƯT, nguyên tắc có đi có lại và quy định của pháp luật Việt Nam
Như vậy, theo pháp luật Việt Nam, việc công nhận và cho thi hành các bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài, phán quyết của Trọng tài nước ngoài ngoài việc dựa trên quy định của Điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên và nguyên tắc có đi có lại thì còn dựa trên quy định của pháp luật Việt Nam đối với các bản án quyết định của Tòa
án được quy định tại điểm c khoản 1 Điều 423 và các quyết định tại khoản 2 Điều 423 BLTTDS 2015
7 Bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài không có yêu cầu thi hành tại Việt Nam và không có đơn yêu cầu không công nhận thì đương nhiên được công nhận tại Việt Nam.
Nhận định đúng
Theo quy định tại Điều 431 BLTTDS 2015 khi không có đơn yêu cầu không công nhận và đồng thời không có yêu cầu cho thi hành tại Việt Nam thì thì bản án, quyết định
có ĐUQT mà Việt Nam là thành viên hoặc bản án, quyết định dân sự hôn nhân gia đình
mà không có ĐUQT mà Việt Nam là thành viên sẽ đương nhiên được công nhận và cho thi hành
Trang 98 Trong quá trình công nhận và cho thi hành, Tòa án Việt Nam sẽ dựa trên nguyên tắc Lex fori nhằm áp dụng pháp luật Việt Nam để xác định thế nào là “Phán quyết của Trọng tài nước ngoài”.
Nhận định sai
Lex fori là nguyên tắc giải quyết khi có xung đột pháp luật trong tư pháp quốc tế, theo đó tòa án áp dụng pháp luật của nước mình để giải quyết những tranh chấp dân sự có yếu tố nước ngoài
Bộ luật TTDS 2015 không giải thích khái niệm phán quyết của trọng tài nước ngoài
mà viện dẫn đến quy định của Luật Trọng tài thương mại năm 2010 Theo đó, phán quyết của trọng tài nước ngoài là phán quyết do trọng tài nước ngoài tuyên ở ngoài lãnh thổ Việt Nam hoặc ở trong lãnh thổ Việt Nam để giải quyết tranh chấp do các bên thỏa thuận lựa
chọn Như vậy, pháp luật Việt Nam xác định phán quyết trọng tài “nước ngoài” dựa vào
quốc tịch của trọng tài ra phán quyết, cụ thể nếu như là phán quyết của trọng tài nước ngoài thì dù được tuyên trong lãnh thổ hay ngoài lãnh thổ Việt Nam đều được xác định là
phán quyết trọng tài “nước ngoài” Nói cách khác, phán quyết trọng tài thuộc đối tượng
công nhận và cho thi hành tại Việt Nam bao gồm:
(i) phán quyết của trọng tài nước ngoài tuyên ngoài lãnh thổ Việt Nam;
(ii) phán quyết của trọng tài nước ngoài tuyên trong lãnh thổ Việt Nam
Như vậy, Tòa án Việt Nam không dựa trên nguyên tắc Lex fori nhằm áp dụng pháp luật Việt Nam để xác định thế nào là “Phán quyết của Trọng tài nước ngoài”
Trong 1 số điều ước quốc tế được dùng để xđ pl trọng tài
9 Đơn yêu cầu công nhận và cho thi hành bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài và phán quyết của trọng tài nước ngoài có thể được gửi đến Bộ Tư pháp hoặc Tòa án Việt Nam có thẩm quyền theo lựa chọn của người yêu cầu.
Nhận định sai
Căn cứ theo Điều 432 và Điều 451 BLTTDS 2015 quy định thẩm quyền tiếp nhận đơn yêu cầu công nhận và cho thi hành bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài
và phán quyết của trọng tài nước ngoài thuộc về Bộ Tư pháp hoặc Tòa án có thẩm quyền của Việt Nam theo quy định của BLTTDS 2015 Tuy nhiên, thẩm quyền Tòa án không phải theo sự lựa chọn của người yêu cầu, mà căn cứ theo quy định tại Điều 435 và Điều
Trang 10454 BLTTDS 2015, Tòa án có thẩm quyền tiếp nhận là TAND cấp tỉnh theo Điều 37 của
bộ luật này
10 Tất cả các bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài, phán quyết của Trọng tài nước ngoài liên quan đến bất động sản đều không được công nhận và cho thi hành tại Việt Nam vì liên quan đến trường hợp thẩm quyền riêng biệt của Tòa án Việt Nam.
Nhận định đúng
Căn cứ theo điểm a khoản 1 Điều 470 quy định vụ án dân sự có liên quan đến quyền đối với tài sản là bất động sản có trên lãnh thổ Việt Nam thì thuộc thẩm quyền riêng biệt của Tòa án Việt Nam
Do đó, căn cứ theo khoản 4 Điều 439 BLTTDS 2015 thì Tòa án nước ngoài, Trọng tài nước ngoài không có thẩm quyền giải quyết vụ việc dân sự có liên quan đến quyền đối với tài sản là bất động sản có trên lãnh thổ Việt Nam nên những bản án, quyết định dân
sự, phán quyết đó không được công nhận và cho thi hành tại Việt Nam
Cho nên đối với trường hợp thuộc thẩm quyền riêng biệt của Tòa án Việt Nam thì Tòa án Việt Nam sẽ không công nhận các bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài, phán quyết của Trọng tài nước ngoài
11 Bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài chưa có hiệu lực pháp luật theo quy định của pháp luật Việt nam sẽ không được Tòa án Việt Nam công nhận và cho thi hành.
Nhận định sai
Theo quy định tại khoản 2 Điều 439 BLTTDS 2015 thì bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài không được Tòa án Việt Nam công nhận và cho thi hành khi bản
án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài chưa có hiệu lực pháp luật theo quy định chính quốc gia đó
Còn theo quy định của pháp luật Việt Nam thì căn cứ theo khoản 1 Điều 427 BLTTDS 2015, khi bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài được Tòa án Việt Nam công nhận và cho thi hành thì các bản án, quyết định đó có hiệu lực pháp luật theo pháp luật Việt Nam
Do đó, có thể hiểu bất kỳ một bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài muốn có hiệu lực tại Việt Nam thì phải được toà án có thẩm quyền của Việt Nam công nhận và cho thi hành Việc công nhận và cho thi hành hoặc không công nhận và không