Châu Á sau Chiến tranh thế giới thứ hai

Mục đích nghiên cứu của đề tài nhằm ôn tập, hệ hống, khái quát hóa những vấn đề nổi bật của châu Á sau Chiến tranh thế giới thứ hai. Thông qua các sự kiện, nội dung nổi bật, học sinh nắm được mối liên hệ, điểm tương đồng và khác biệt cũng như xu hướng phát triển của các quốc gia châu Á trong cùng bối cảnh lịch sử.

BÁO CÁO K T QU  NGHIÊN C U,  NG D NG SÁNG KI NẾ Ả Ứ Ứ Ụ Ế

1. L I GI I THI UỜ Ớ Ệ

 Nh ng năm g n đây, đ  thiữ ầ ề  Trung h c ph  thông qu c gia (ọ ổ ố THPTQG) c aủ  

B  giáo d c và đào t oộ ụ ạ  được xây d ng v i hình th c thi tr c nghi m ự ớ ứ ắ ệ theo 4 m cứ  

đ  nh n th cộ ậ ứ  là: nh n bi t, thông hi u, v n d ng và v n d ng cao. Trong đ  thi cóậ ế ể ậ ụ ậ ụ ề  nhi u câu h i theo hề ỏ ướng m , phát tri n các năng l c t  duy sáng t o c a h c sinh.ở ể ự ư ạ ủ ọ  

Nh ng th c t , nhi u h c sinh có năng l c t  duy (năng l c tái hi n, phân tích, soư ự ế ề ọ ự ư ự ệ  sánh, nh n xét, đánh giá…) còn r t h n ch  Vi c h c t p và gi i các câu h i   cácậ ấ ạ ế ệ ọ ậ ả ỏ ở  

m c đ , nh t là m c đ  v n d ng và v n d ng cao còn g p nhi u khó khăn. Vìứ ộ ấ ứ ộ ậ ụ ậ ụ ặ ề  

v y, vi c xây d ng và gi ng d y theo các chuyên đ  trong ôn thi THPTQG có ýậ ệ ự ả ạ ề  nghĩa r t quan tr ng, giúp h c sinh h  th ng hóa ki n th c và có kĩ năng gi i bàiấ ọ ọ ệ ố ế ứ ả  

t p theo các m c đ  ki n th c m t cách t t nh t. ậ ứ ộ ế ứ ộ ố ấ

Trong chương trình l ch s  ph  thông hi n hành, chúng ta có th  xây d ngị ử ổ ệ ể ự  nhi u chuyên đ  khác nhau v  L ch s  th  gi i, L ch s  Vi t Nam theo các giaiề ề ề ị ử ế ớ ị ử ệ  

đo n l ch s  ho c theo các v n đ , n i dung l ch s  C  th , trong chạ ị ử ặ ấ ề ộ ị ử ụ ể ương trình 

L ch s  l p 12, ph n L ch s  th  gi i có th  thi t k  các chuyên đ : “Quan hị ử ớ ầ ị ử ế ớ ể ế ế ề ệ 

qu c t  sau Chi n tranh th  gi i th  hai”, “Các nố ế ế ế ớ ứ ướ ư ảc t  b n sau Chi n tranh thế ế 

gi i th  hai”, “Các nớ ứ ước Á, Phi, Mĩ latinh sau Chi n tranh th  gi i th  hai”, “Cu cế ế ớ ứ ộ  cách m ng khoa h c công ngh  n a ạ ọ ệ ử sau th  k  XX” , ph n L ch s  Vi t Nam cóế ỉ ầ ị ử ệ  

th  thi t k  các chuyên đ : “Phong trào dân t c dân ch    Vi t Nam (1919 ­ể ế ế ề ộ ủ ở ệ  1930)”, “Cu c v n đ ng gi i phóng dân t c (1930 ­ 1945)”, “Cu c kháng chi nộ ậ ộ ả ộ ộ ế  

ch ng Pháp toàn dân, toàn di n (1945 ­ 1954)”, “Cu c kháng chi n ch ng Mố ệ ộ ế ố ỹ (1954 ­ 1975)”, “Công cu c đ i m i t  1986 đ n năm 2000” ộ ổ ớ ừ ế  M i m t chuyên đỗ ộ ề 

L ch s  s  giúp h c sinh h  th ng hóa ki n th c đ y đ , rõ ràng, toàn di n nh t,ị ử ẽ ọ ệ ố ế ứ ầ ủ ệ ấ  

đ ng th i nh n đồ ờ ậ ược các d ng câu h i liên quan đ n chuyên đ , t  đó có th  giúpạ ỏ ế ề ừ ể  

h c sinh rèn luy n các kĩ năng tr  l i đúng các câu h i   t ng m c đ  nh n th c.ọ ệ ả ờ ỏ ở ừ ứ ộ ậ ứ

Trong chương trình l ch s  l p 12, ph n ki n th c v  Châu Á n m trong haiị ử ớ ầ ế ứ ề ằ  

chương: Chương III “Các nước Á, Phi và Mĩ Latinh (1945 ­2000)”, g m bài 3 “Cácồ  

nước Đông B c Á” (01 ti t); bài 4 “Các nắ ế ước Đông Nam Á và  n Đ ” (02 ti t), vàẤ ộ ế  

Chương IV “Mĩ, Tây Âu, Nh t B n (1945 ­ 2000)” g m bài 8 “Nh t B n” (01 ti t).ậ ả ồ ậ ả ế  Theo b  c c sách giáo khoa, ki n th c v  các nố ụ ế ứ ề ước châu Á được phân thành hai 

m ng:   Chả ở ương III trình bày v  th ng l i c a phong trào gi i phóng dân t c và sề ắ ợ ủ ả ộ ự phát tri n c a các nể ủ ước châu Á sau khi giành đ c lâp,   Chộ ở ương IV, Nh t B nậ ả  

được b  c c trong ph n ki n th c v  s  phát tri n c a các nố ụ ầ ế ứ ề ự ể ủ ướ ư ảc t  s n sau Chi nế  tranh th  gi i th  hai. Cách b  c c ki n th c nh  trên đã tách rõ hai m ng ki nế ớ ứ ố ụ ế ứ ư ả ế  

th c: th  h t là th ng l i c a phong trào đ u tranh gi i phóng dân t c sau Chi nứ ứ ấ ắ ợ ủ ấ ả ộ ế  tranh th  gi i th  hai và s  phát tri n c a các qu c gia châu Á m i giành đ c l p;ế ớ ứ ự ể ủ ố ớ ộ ậ  

th  hai là s  phát tri n siêu cứ ự ể ường Nh t B n sau Chi n tranh th  gi i th  hai.ậ ả ế ế ớ ứ

Tuy nhiên, Nh t B n cũng nh  các nậ ả ư ước Đông B c Á, các nắ ước Đông Nam 

Á và  n Đ  đ u n m trong khu v c đ a lí ­ l ch s  ­ chính tr  là khu v c châu Á. DoẤ ộ ề ằ ự ị ị ử ị ự  

đó, các nước này có nh ng đi m tữ ể ương đ ng v  b i c nh l ch s , v  xu hồ ề ố ả ị ử ề ướ  ngphát tri n và quan h  đ i ngo i mang đ c tr ng khu v c. T  nh n đ nh đó, tôiể ệ ố ạ ặ ư ự ừ ậ ị  

m nh d n thi t k  chuyên đ  ôn thi THPTQG “Châu Á sau Chi n tranh th  gi iạ ạ ế ế ề ế ế ớ  

th  hai”.ứ

2. TÊN SÁNG KI N: Ế

Thi t k  chuyên đ  ôn thi Trung h c ph  thông qu c gia: ế ế ề ọ ổ ố

“Châu Á sau Chi n tranh th  gi i th  hai”ế ế ớ ứ

3. TÁC GI  SÁNG KI N: Ả Ế

­ H  và tên: Ph m Th  Phọ ạ ị ương

­ Đ a ch  tác gi  sáng ki n: THPT Nguy n Vi t Xuân ­ xã Đ i Đ ng ­ Huy n Vĩnh ị ỉ ả ế ễ ế ạ ồ ệ

Tường ­ T nh Vĩnh Phúcỉ

­ S  đi n tho i: 0973585377; E_mail: ố ệ ạ Phuongnanglinh@gmail.com

4. CH  Đ U T  SÁNG T O SÁNG KI N: Ph m Th  PhỦ Ầ Ư Ạ Ế ạ ị ương

­ Thông qua các s  ki n, n i dung n i b t, h c sinh n m đự ệ ộ ổ ậ ọ ắ ược m i liên h , đi mố ệ ể  

tương đ ng và khác bi t cũng nh  xu hồ ệ ư ướng phát tri n c a các qu c gia châu Áể ủ ố  trong cùng b i c nh l ch s ố ả ị ử

2. V  kĩ năng:ề

­ Rèn luy n kĩ năng ghi nh , phân tích, t ng h p, khái quát hóa s  ki n l ch sệ ớ ổ ợ ự ệ ị ử

­ Rèn luy n kĩ năng gi i quy t các bài t p   các m c đ  nh n bi t, thông hi u vàệ ả ế ậ ở ứ ộ ậ ế ể  

v n d ng m t cách linh ho t.ậ ụ ộ ạ

­ Rèn luy n kĩ năng v n d ng ki n th c đã h c đ  đánh giá các s  ki n hi nệ ậ ụ ế ứ ọ ể ự ệ ệ  

tượng trong đ i s ng khoa h c, khách quan.ờ ố ọ

3. V  thái đ :ề ộ

­ B i dồ ưỡng tinh th n đoàn k t qu c t , yêu chu ng hòa bình.ầ ế ố ế ộ

­ Hình thành nhãn quan khoa h c, khách quan khi đánh giá các v n đ  th i s  trongọ ấ ề ờ ự  

nước và khu v c, hự ướng t i thái đ  tích c c, ý th c vi c gìn gi  hòa bình, nângớ ộ ự ứ ệ ữ  cao trách nhi m b o v  ch  quy n c a đ t nệ ả ệ ủ ề ủ ấ ước

4. Hình thành các năng l c cho h c sinh:ự ọ

­ Năng l c chung: năng l c t  h c, năng l c h p tác.ự ự ự ọ ự ợ

­ Năng l c chuyên bi t: Kh  năng ghi nh , so sánh, phân tích, liên h , rút ra cácự ệ ả ớ ệ  quy lu t, bài h c l ch s ậ ọ ị ử

B. B ng mô t  các m c đ  nh n th c và đ nh hả ả ứ ộ ậ ứ ị ướng năng l c chính đự ược 

th  gi i thế ớ ứ hai

Hi u để ược tác 

đ ng c a nh ngộ ủ ữ  nhân t  chố ủ quan và khách quan đ i v iố ớ  châu Á sau Chi n tranh thế ế 

gi i th  hai.ớ ứ  

Hi u để ượ  c

nh ng bi n đ iữ ế ổ  

c a châu Á có ýủ  nghĩa to l n đ iớ ố  

v i t ng nớ ừ ướ  ctrong khu v cự  

v i s  phát ớ ựtri n c a châu ể ủ

Á sau Chi n ếtranh th  gi i ế ớ

th  gi i th  ế ớ ứhai v  chính ề

tr , kinh t  và ị ếquan h  đ i ệ ố

Gi i thích đả ượ  c

nh ng   bi uữ ể  

hi n   chung   vàệ  riêng   c a   cácủ  

qu c   gia   trongố  khu v c châu Áự  

v   con   đề ườ  ngphát   đ u   tranhấ  giành   đ c   l p,ộ ậ  

Phân   tích 

được   nguyên nhân d n đ nẫ ế  

bi n   đ i   c aế ổ ủ  châu   Á   sau Chi n   tranhế  

th   gi i   thế ớ ứ hai

Đánh giá đượ  ctác   đ ngộ  

nh ng   bi nữ ế  

đ i v  kinh t ,ổ ề ế  chính   tr ,   quanị  

h   đ i   ngo iệ ổ ạ  

c a châu Á sauủ  Chi n   tranhế  

th   gi i   thế ớ ứ 

1. Nh ng nhân t  tác đ ng đ n châu Á sau Chiên tranh th  gi i th  haiữ ố ộ ế ế ớ ứ

1.1. Ngh  quy t c a H i ngh  Ianta và nh ng th a thu n c a ba cị ế ủ ộ ị ữ ỏ ậ ủ ường qu cố  

th  gi i hai c c Ianta, vì th  các nế ớ ự ế ước Châu Á cũng b  tác đ ng tr c ti p b i tr tị ộ ự ế ở ậ  

Mĩ s  chi m đóng phía Nam, l y vĩ tuy n 38 làm ranh gi i ẽ ế ấ ế ớ

Mĩ đóng quân và có  nh h ả ưở ng t i Nh t B n, nam Tri u Tiên ạ ậ ả ề

Trung Qu c: c n tr  thành qu c gia th ng nh t, dân ch , quân đ i n ố ầ ở ố ố ấ ủ ộ ướ   c ngoài (Mĩ, Liên Xô) rút kh i Trung Qu c; c n c i t  chính ph  Trung Hoa Dân ỏ ố ầ ả ổ ủ  

qu c(v i s  tham gia c a Đ ng C ng s n và các đ ng dân ch ); tr  l i Trung ố ớ ự ủ ả ộ ả ả ủ ả ạ  

Qu c, Mãn Châu, Đài Loan, qu n đ o Bành H  Các n ố ầ ả ồ ướ c ph ươ ng Tây ti p t c ế ụ   duy trì  nh h ả ưở ng t i Đông Nam Á, Nam Á, Tây Á ạ

Theo tho  thu n   h i ngh  Poxtđam (Đ c t  ngày 17/7/ ­ 2/8/1945), vi c ả ậ ở ộ ị ứ ừ ệ  

gi i giáp quân Nh t   Đông D ả ậ ở ươ ng đ ượ c giao cho quân Anh   nam vĩ tuy n 16, ở ế   quân T ưở ng Gi i Th ch   B c vĩ tuy n 16 ớ ạ ở ắ ế

* Tác đ ng c a nh ng ngh  quy t trên đ i v i châu Áộ ủ ữ ị ế ố ớ

­ Theo ngh  quy t trên, sau Chi n tranh th  gi i th  hai các nị ế ế ế ớ ứ ước th c dân Âu ­ Mĩự  

l n lầ ượt quay tr  l i xâm lở ạ ược các thu c đ a cũ c a mình   châu Á: ộ ị ủ ở

+ Th c dân Anh ti p t c cai tr   n Đ , nhân dân  n Đ  ti p t c cu c đ u tranhự ế ụ ị Ấ ộ Ấ ộ ế ụ ộ ấ  

ch ng th c dân Anh giành đôc l p,ố ự ậ

+   Đông Nam Á: Anh quay tr  l i xâm lỞ ở ạ ược Mã Lai, Mi n Đi n, Brunây; Mĩ xâmế ệ  

lược Philippin, Hà Lan xâm lược Inđônêxia; riêng ba nước Đông Dương, t  b c vĩừ ắ  

tuy n 16 do quân Trung Hoa dân qu c chi m đóng, t  nam vĩ tuy n 16 do quân Anhế ố ế ừ ế  chi m đóng nh m th c hi n nhi m v  gi i giáp quân đ i phát xít Nh t. Th c ch tế ằ ự ệ ệ ụ ả ộ ậ ự ấ  Anh t o đi u ki n cho quân Pháp quay tr  l i xâm lạ ề ệ ở ạ ược các nước Đông Dương.

­ Cũng theo ngh  quy t c a h i gh  Ianta và th a thu n c a ba cị ế ủ ộ ị ỏ ậ ủ ường qu c Mĩ,ố  Anh, Liên Xô đã  nh hả ưởng tr c ti p t i s  ph n c a các nự ế ớ ố ậ ủ ước châu Á: m t sộ ố 

nước b  l c lị ự ượng đ ng mình chi m đóng sau Chi n tranh.ồ ế ế

+ Mĩ chi m đóng Nh t B n ngay sau khi Chi n tranh th  gi i th  hai k t thúc,ế ậ ả ế ế ớ ứ ế  không th  ph  nh n vai trò ki n thi t c a l c lể ủ ậ ế ế ủ ự ượng Đ ng Minh (Mĩ) đ i v i đ tồ ố ớ ấ  

nước này t  sau năm 1945: Hi n Pháp m i đừ ế ớ ược ban hành (1947), ph  nh n vai tròủ ậ  

c a Thiên Hoàng, Nh t B n theo ch  đ  dân ch  t  s n đ i ngh , Nh t cam k tủ ậ ả ế ộ ủ ư ả ạ ị ậ ế  không duy trì quân đ i thộ ường tr c ự

+ Tri u Tiên b  quân đ i Mĩ và Liên Xô chi m đóng l y vĩ tuy n 38 làm ranh gi i.ề ị ộ ế ấ ế ớ  

S  can thi p c a Mĩ và Liên Xô đã d n t i s  ra đ i hai nhà nự ệ ủ ẫ ớ ự ờ ước trên bán đ oả  Tri u Tiên.ề

1.2. Chi n tranh l nh kéo dài tác đ ng sâu s c t i các qu c gia châu Áế ạ ộ ắ ớ ố

­ Quy t đ nh c a H i ngh  Ianta đã t o ra khuôn kh  c a tr t t  th  gi i m i, tr tế ị ủ ộ ị ạ ổ ủ ậ ự ế ớ ớ ậ  

t  hai c c Xô ­ Mĩ. T  sau h i ngh  này, Mĩ và Liên Xô chuy n t  th  đ ng minhự ự ừ ộ ị ể ừ ế ồ  

ch ng phát xít sang th  đ i đ u gay g t d n t i cu c chi n tranh l nh. Các nố ế ố ầ ắ ẫ ớ ộ ế ạ ướ  cChâu Á cũng không thoát kh i s  chi ph i c a tr t t  hai c c Xô ­ Mĩ và b  lôi kéoỏ ự ố ủ ậ ự ự ị  vào gu ng quay kh ng khi p c a Chi n tranh l nh. Trong th i kì Chi n tranh l nh,ồ ủ ế ủ ế ạ ờ ế ạ  

h u nh  m i cu c xung đ t quân s  ho c chi n tranh x y ra   châu Á đ u liênầ ư ọ ộ ộ ự ặ ế ả ở ề  quan t i s  đ i đ u gi a hai c c Xô ­ Mĩ: chi n tranh Tri u Tiên (1950 ­1 953);ớ ự ố ầ ữ ự ế ề  chi n tranh Đông Dế ương (1945 ­ 1954), chi n tranh Vi t Nam (1954­ 1975), n iế ệ ộ  chi n   Campuchia t  sau 1975 kéo dài đ n 1993, khi chi n tranh l nh k t thúc,ế ở ừ ế ế ạ ế  

v n đ  Campuchia m i th c s  đấ ề ớ ự ự ược gi i quy t.ả ế

1.3. S  l n m nh c a l c lự ớ ạ ủ ự ượng dân t c   các nộ ở ước châu Á

Đây là nhân t  quy t đ nh  chi ph i con đố ế ị ố ường và th ng l i c a phong tràoắ ợ ủ  cách m ng dân t c dân ch    các nạ ộ ủ ở ước châu Á sau Chi n tranh th  gi i th  hai.ế ế ớ ứ1.4. S  suy y u c a các nự ế ủ ước th c dân phự ương Tây

Sau chi n tranh th  gi i th  hai, các nế ế ớ ứ ước th c dân phự ương Tây đ u suyề  

y u, đây là đi u ki n khách quan thu n l i cho th ng l i c a phong trào gi i phóngế ề ệ ậ ợ ắ ợ ủ ả  dân t c   châu Á sau Chi n tranh th  gi i th  hai.ộ ở ế ế ớ ứ

2. Bi n đ i c a châu Á sau Chi n tranh th  gi i th  haiế ổ ủ ế ế ớ ứ

2.1. V  chính trề ị

2.1.1. M t lo t qu c gia dân t c dân ch  độ ạ ố ộ ủ ược hình thành   châu Áở

­ Ngay th i đi m tháng 8/1945, m t s  nờ ể ộ ố ước Châu Á tuyên b  đ c l p (Vi t Nam,ố ộ ậ ệ  Lào, Inđônêxia), các nước khác gi i phóng ph n l n lãnh th : Trung Qu c, cácả ầ ớ ổ ố  

nước Đông Nam Á

­ T  sau chi n tranh th  gi i th  hai, m t lo t qu c gia dân t c dân ch  ra đ i ừ ế ế ớ ứ ộ ạ ố ộ ủ ờ ở châu Á:

+   Trung Qu c sau cu c n i chi n (1946­ 1949) gi a Qu c dân Đ ng và Đ ngở ố ộ ộ ế ữ ố ả ả  

C ng s n d n t i s  ra đ i c a nhà nộ ả ẫ ớ ự ờ ủ ước C ng Hòa nhân dân Trung Hoa ngàyộ  1/10/1949. Nh ng đ t nư ấ ước này v n ch a đẫ ư ược toàn v n lãnh th : Đài Loan ch uẹ ổ ị  

nh h ng c a Mi, H ng Kông và Ma Cao v n là thu c đ a c a Anh và B  Đào

Nha, cho đ n cu i nh ng năm 90 th  k  XX m i tr  v  thu c ch  quy n c a Trungế ố ữ ế ỉ ớ ở ề ộ ủ ề ủ  

Qu c (H ng Kông năm 1997, Ma Cao năm 1999).ố ồ

+    n Đ : Đ ng Qu c đ i ti p t c lãnh đ o nhân dân  n Đ  b ng phỞ Ấ ộ ả ố ạ ế ụ ạ Ấ ộ ằ ương pháp 

ôn hòa, k t qu  th c dân Anh bu c ph i trao tr  đ c l p cho  n Đ : nế ả ự ộ ả ả ộ ậ Ấ ộ ước C ngộ  hòa  n Đ  ra đ i ngày 26/1/1950.Ấ ộ ờ

+   Đông Nam Á: t  sau Chi n tranh th  gi i th  hai các nỞ ừ ế ế ớ ứ ước Đông Nam Á ti pế  

t c đ u tranh giành đ c l p và l n lụ ấ ộ ậ ầ ượt giành th ng l i: Năm 1954 ba nắ ợ ước Đông 

Dương kháng chi n ch ng Pháp th ng l i, Inđônêxia (1949), Mĩ công nh n đ c l pế ố ắ ợ ậ ộ ậ  

c a ủ Philippin (1946), Anh trao tr  đ c l p cho Mi n Đi n (1948), Mã Lai (1957), Xingapoả ộ ậ ế ệ  (1959)

Vi t Nam, Lào, Campuchia sau kháng chi n ch ng Pháp l i ti p t c khángệ ế ố ạ ế ụ  chi n ch ng Mĩ đ n 1975 m i giành đ c l p hoàn toàn. Brunây đ c l p năm 1984,ế ố ế ớ ộ ậ ộ ạ  Đông Timo năm 2002

+ Nh t B n: Sau chi n tranh th  gi i th  hai, l c lậ ả ế ế ớ ứ ự ượng Đ ng Minh (Mĩ) chi mồ ế  đóng nước này, đã th c hi n m t lo i c i cách dân ch  Năm 1947, Hi n pháp m iự ệ ộ ạ ả ủ ế ớ  

được ban hành, quy đ nh Nh t B n đi theo th  ch  dân ch  t  s n đ i ngh , v nị ậ ả ế ế ủ ư ả ạ ị ẫ  duy trì Thiên Hoàng, quy n l c mang tính ch t tề ự ấ ượng tr ng.ư

+ S  ra đ i hai nhà n c trên bán đ o Tri u Tiên.ự ờ ướ ả ề

Sau chi n tranh th  gi i th  hai, theo quy t đ nh c a h i ngh  Ianta(2/1945),ế ế ớ ứ ế ị ủ ộ ị  Tri u Tiên b  chia c t thành hai mi n, l y vĩ tuy n 38 làm ranh gi i t m th i: H ngề ị ắ ề ấ ế ớ ạ ờ ồ  quân Liên Xô chi m đóng phía B c, quân đ i Mĩ chi m đóng phía Nam. ế ắ ộ ế

Trong b i c nh chi n tranh l nh, vi c thành l p nhà nố ả ế ạ ệ ậ ước chung không đượ  c

ti n hành. M i mi n ch u  nh hế ỗ ề ị ả ưởng b i m t nở ộ ước Mĩ và Liên Xô, đã thành l p haiậ  nhà nước riêng: sau cu c t ng tuy n c  (5/1948),   khu v c phía Nam Tri u Tiênộ ổ ể ử ở ự ề  

đã thành l p nhà nậ ước Đ i  Hàn Dân qu c (Hàn Qu c)  ngày 14/8/1948; vào ngàyạ ố ố  9/9/1948,   phía B c, nhà nở ắ ước C ng hoà Dân ch  Nhân dân Tri u Tiên ra đ i.ộ ủ ề ờ  

Cu i năm 1948, quân đ i Liên Xô rút kh i mi n B c, đ n gi a năm 1949, quân đ iố ộ ỏ ề ắ ế ữ ộ  

Mĩ rút kh i mi n Nam.ỏ ề

2.1.2. Ý nghĩa c a s  ra đ i các nhà nủ ự ờ ước dân t c dân ch    châu Áộ ủ ở

­ S  ra đ i c a các qu c gia dân t c dân ch    châu Á sau Chi n tranh th  gi i thự ờ ủ ố ộ ủ ở ế ế ớ ứ hai đã làm thay đ i b n đ  chính tr  khu v c và th  gi i:ổ ả ồ ị ự ế ớ

+ Nh t B n t  sau c i cách dân ch  đã th  tiêu b  máy quân phi t, phát tri n theoậ ả ừ ả ủ ủ ộ ệ ể  

th  ch  dân ch  đ i ngh  t  s n.ể ế ủ ạ ị ư ả

+ Th ng l i c a phong trào gi i phóng dân t c   Đông Nam Á và  n Đ  đã d n t iắ ợ ủ ả ộ ở Ấ ộ ẫ ớ  

s  ra đ i c a các qu c gia đ c l p.ự ờ ủ ố ộ ậ

­ Th ng l i c a cách m ng   Trung Qu c, Vi t Nam đã n i li n h  th ng xã h iắ ợ ủ ạ ở ố ệ ố ề ệ ố ộ  

ch  nghĩa t  châu Âu sang châu Á.ủ ừ

­ Th ng l i c a cách m ng gi i phóng dân t c    n Đ , các nắ ợ ủ ạ ả ộ ở Ấ ộ ước Đông Nam Á đã góp ph n làm s p đ  h  th ng thu c đ a c a ch  nghĩa th c dân, giáng đòn n ngầ ụ ổ ệ ố ộ ị ủ ủ ự ặ  

n  vào h u phề ậ ương c a ch  nghĩa đ  qu c, gây s  b t  n và góp ph n làm suyủ ủ ế ố ự ấ ổ ầ  

y u ch  nghĩa đ  qu c. Th ng l i c a phong trào đ u tranh gi i phóng dân t c ế ủ ế ố ắ ợ ủ ấ ả ộ ở Châu Á đã t o đi u ki n thu n l i cho phong trào gi i phóng dân t c và cách m ngạ ề ệ ậ ợ ả ộ ạ  

th  gi i.ế ớ

­ Trong th i kì Chi n tranh l nh, châu Á là đi m nóng trong quan h  qu c t  v iờ ế ạ ể ệ ố ế ớ  các cu c xung đ t   Trung Qu c, Tri u Tiên, Đông Dộ ộ ở ố ề ương, Vi t Nam… v i s  canệ ớ ự  thi p c a hai cệ ủ ường qu c Xô, Mĩ. Có th  nói r ng th ng l i c a cách m ng ố ể ằ ắ ợ ủ ạ ở Châu Á đã làm đ o l n chi n lả ộ ế ược toàn c u c a Mĩ.ầ ủ

+ Tháng 12/1978 ĐCS Trung Qu c đ  ra đố ề ường l i đ i m i, sau đ i h i đ ng l nố ổ ớ ạ ộ ả ầ  

th  XII (9/1982) và đ i h i đ ng l n l n th  XIII (10/1987) đứ ạ ộ ả ầ ầ ứ ược nâng lên thành 

đường l i chung v i n i dungố ớ ộ : l y phát tri n kinh t  làm trung tâm; kiên trì b n ấ ể ế ố   nguyên t c (con đ ắ ườ ng xã h i ch  nghĩa, chuyên chính dân ch  nhân dân, s  lãnh ộ ủ ủ ự  

đ o c a Đ ng c ng s n Trung Qu c, ch  nghĩa Mác ­ Lênin, t  t ạ ủ ả ộ ả ố ủ ư ưở ng Mao Tr ch ạ   Đông); ti n hành c i cách m  c a, chuy n t  n n kinh t  k  ho ch t p trung bao ế ả ở ử ể ừ ề ế ế ạ ậ  

c p sang n n kinh t  th  tr ấ ề ế ị ườ ng xã h i ch  nghĩa, xây d ng CHNXH mang đ c s c ộ ủ ự ặ ắ   Trung Qu c v i m c tiêu bi n Trung Qu c thành qu c gia giàu m nh văn minh ố ớ ụ ế ố ố ạ + Th c hi n đự ệ ường l i c i cách, đ t nố ả ấ ước Trung Qu c đã có nh ng bi n đ i cănố ữ ế ổ  

b n.ả

 V  kinh tề ế: Sau 20 năm (1979 ­ 1998) ti n hành c i cách, Trung Qu c đ tế ả ố ạ  

t c đ  tăng trố ộ ưởng nhanh chóng và cao nh t th  gi i, t ng s n ph m trong nấ ế ớ ổ ả ẩ ướ  c(GDP) tăng trung bình hàng năm đ t trên 8%. Năm 2000 thu nh p qu c dân vạ ậ ố ượ  tqua ngưỡng c a 1000 t  USD. C  c u kinh t  có thay đ i l n: t  ch  l y nôngử ỉ ơ ấ ế ổ ớ ừ ỗ ấ  nghi p là ch  y u, thì đ n năm 2000, nông nghi p ch  chi m 16%, công nghi p vàệ ủ ế ế ệ ỉ ế ệ  xây d ng chi m 51%, d ch v  chi m 33%. Thu nh p bình quân đ u ngự ế ị ụ ế ậ ầ ười(1978 ­ 1997) tăng   nông thôn t : 133 lên 2090 nhân dân t ,   thành th  t  343 lên 5160ở ừ ệ ở ị ừ  nhân dân t ệ

V  Văn hóa ­ khoa h c kĩ thu t ­ giáo d c:ề ọ ậ ụ  Năm 1964, Trung Qu c ch  t oố ế ạ  thành công bom nguyên t ; t  1999 đ n 4/2003 Trung Qu c phóng thành công 4 tàuử ừ ế ố  

Th n Châu t  đ ng lái, đ n 15/10/2003 phóng tàu Th n Châu 5 đ a nhà du hànhầ ự ộ ế ầ ư  

Dương L i Vĩ bay vào không gian. Trung Qu c là nợ ố ước th  3 có kh  năng phóngứ ả  tàu vũ tr  có ngụ ười lái vào không gian

­ Nh t B n: vậ ả ươn lên t  đ ng đ  nát b i chi n tranh, Nh t B n có t c đ  phátừ ố ổ ở ế ậ ả ố ộ  tri n nhanh chóng và tr  thành m t trong ba trung tâm kinh t  ­ tài chính l n nh tể ở ộ ế ớ ấ  

th  gi i (cùng v i Mĩ và các nế ớ ớ ước Tây Âu)

+ T  1952 ­ 1960 kinh t  Nh t B n có bừ ế ậ ả ước phát tri n nhanh chóng đ c bi t tể ặ ệ ừ 

1960 ­ 1973 g i là giai đo n phát tri n “th n kì”: năm 1968 kinh t  Nh t B n vọ ạ ể ầ ế ậ ả ượ  tqua Anh, Pháp, C ng hòa Liên bang Đ c, Italia, Canađa tr  thành cộ ứ ở ường qu c côngố  nghi p th  hai th  gi i sau Mĩ. T c đ  tăng trệ ứ ế ớ ố ộ ưởng bình quân hàng năm đ t 10,8%ạ  (1960 ­ 1969)

+ T  đ u th p niên 70 c a th  k  XX tr  đi Nh t tr  thành m t trong ba trung tâmừ ầ ậ ủ ế ỉ ở ậ ở ộ  kinh t  tài chính l n c a th  gi i cùng v i Mĩ và Tây Âu.ế ớ ủ ế ớ ớ

V  khoa h c ­ kĩ thu tề ọ ậ : Nh t coi tr ng đ u t  cho giáo d c và khoa h c kĩậ ọ ầ ư ụ ọ  thu t, tìm cách đ y nhanh s  phát tri n thông qua vi c mua b ng phát minh sángậ ẩ ự ể ệ ằ  

ch  (ch  b ng 1/20 vi c đ u t  nghiên c u trong nế ỉ ằ ệ ầ ư ứ ước). Khoa h c ­ công nghọ ệ 

Nh t B n ch  y u t p trung vào lĩnh v c công nghi p dân d ng: Ngoài các s nậ ả ủ ế ậ ự ệ ụ ả  

ph m công nghi p dân d ng n i ti ng th  gi i (tivi, t  l nh, ôtô…) Nh t còn đóngẩ ệ ụ ổ ế ế ớ ủ ạ ậ  tàu ch  d u tr ng t i trên 1 tri u t n, xây d ng đở ầ ọ ả ệ ấ ự ường ng m dầ ưới bi n dài 53,8ể  

km n i đ o Hônsu và Hôcaiđô, c u đố ả ầ ường b  dài 9,4 km n i Hônsu v i Sicô ộ ố ớ ư

+ T  n a sau th p niên 80 c a th  k  XX tr  đi, Nh t vừ ử ậ ủ ế ỉ ở ậ ươn lên thành siêu cường tài chính s  1 th  gi i, tr  lố ế ớ ữ ượng vàng và ngo i t  g p 3 l n Mĩ, g p 1,5 CHLB Đ c.ạ ệ ấ ầ ấ ứ  

Nh t là ch  n  l n nh t th  gi i.ậ ủ ợ ớ ấ ế ớ

+ T  đ u th p niên 90 th  k  XX kinh t  Nh t có suy thoái nh ng v n là m t trongừ ầ ậ ế ỉ ế ậ ư ẫ ộ  

ba trung tâm kinh t  tài chính l n nh t th  gi i(kinh t  Nh t chi m 1/10 t  tr ngế ớ ấ ế ớ ế ậ ế ỉ ọ  trong n n s n xu t th  gi i).ề ả ấ ế ớ

Khoa h c ­ kĩ thu t Nh t B n ti p t c phát tri n   trình đ  cao, t p trungọ ậ ậ ả ế ụ ể ở ộ ậ  

ng d ng vào lĩnh v c s n xu t ph c v  nhu c u dân d ng. Trong công cu c chinh

ph c vũ tr , đ n 1992, Nh t đã phóng thành công 49 v  tinh và h p tác có hi u quụ ụ ế ậ ệ ợ ệ ả 

v i Mĩ, Nga trong các chớ ương trình vũ tr  qu c t ụ ố ế

­  n Đ : Trong th i kì xây d ng đ t nẤ ộ ờ ự ấ ướ Ấc,  n Đ  đ t thành t u quan tr ng trongộ ạ ự ọ  nông nghi p, công nghi p, xây d ng c  s  h  t ng hi n đ i.ệ ệ ự ơ ở ạ ầ ệ ạ

+ Nông nghi p : nh  th c hi n cu c cách m ng xanh trong n ng nghi p,  n Đ  tệ ờ ự ệ ộ ạ ồ ệ Ấ ộ ự túc đượ ươc l ng th c t  th p niên 70 c a th  k  XX, năm 1995 là nự ừ ậ ủ ế ỉ ước xu t kh uấ ẩ  

g o đ ng th  ba th  gi i.ạ ứ ứ ế ớ

+ Công nghi p: trong th p niên 80 th  k  XX,  n Đ  đ ng th  10 trong nh g nệ ậ ế ỉ Ấ ộ ứ ứ ữ ướ  c

s n xu t công nghi p l n nh t th  gi i: ch  t o đả ấ ệ ớ ấ ế ớ ế ạ ược máy móc, thi t b  ngành d t,ế ị ệ  hoá ch t, máy bay… GDP năm 1995 tăng 7,4%.ấ

+ Khoa h c ­ kĩ thu t, văn hóa, giáo d c: Trong th p niên 90 th c hi n cu c cáchọ ậ ụ ậ ự ệ ộ  

m ng ch t xám,  n Đ  tr  thành m t trong nh ng cạ ấ Ấ ộ ở ộ ữ ường qu c s n xu t ph nố ả ẩ ầ  

m m l n nh t th  gi i; 1974  n Đ  th  thành công bom nguyên t ; 1975 phóngề ớ ấ ế ớ Ấ ộ ử ử  thành công v  tinh nhân t o.ệ ạ

th  k  XX, tuy nhiên th i đi m b t đ u và k t thúc quá trình này    cácế ỉ ờ ể ắ ầ ế ở  

nước   không   gi ng   nhau:   Philippin   th c   hi n   s m   và   dài   nh t   (1946   ­   1970),ố ự ệ ớ ấ  Xingapo th c hi n chi n lự ệ ế ược này trong th i gian ng n nh t (1961 ­ 1964), Malaixiaờ ắ ấ  (1957 ­ 1970), Thái Lan (1961 ­ 1972), Inđônêxia (1950 ­ 1965)

 N i dung ch  y u c a chi n lộ ủ ế ủ ế ược kinh t  hế ướng n i là đ y m nh phát tri nộ ẩ ạ ể  công nghi p s n xu t hàng tiêu dùng n i đ a thay th  hàng nh p kh u, l y thệ ả ấ ộ ị ế ậ ẩ ấ ị 

trường trong nước làm ch  d a đ  phát tri n s n xu t.ổ ự ể ể ả ấ

Thành t u: Th c hi n chi n lự ự ệ ế ược kinh t  hế ướng n i, các nộ ước đ t đạ ược m tộ  

s  thành t u nh  đáp  ng nhu c u c  b n c a nhân dân, góp ph n gi i quy t th tố ự ư ứ ầ ơ ả ủ ầ ả ế ấ  nghi p, phát tri n m t s  ngành ch  bi n, ch  t o. Thái Lan tăng thu nh p qu cệ ể ộ ố ế ế ế ạ ậ ố  dân lên 7,6% (1961 ­ 1966), Malaixia t  túc lự ương th c   mi n Tây (1966 ­ 1970),ự ở ề  

gi m nh p kh u g o   mi n Đông, Xingapo xây d ng đả ậ ẩ ạ ở ề ự ượ ơ ở ạ ầc c  s  h  t ng t t nh tố ấ  khu v c…ự

H n ch : thi u v n, thi u nguyên li u và công ngh , chi phí cao d n t i thuaạ ế ế ố ế ệ ệ ẫ ớ  

l , t  n n quan liêu, tham nhũng gia tăng, ch a gi i quy t đỗ ệ ạ ư ả ế ược quan h  gi a tăngệ ữ  

 Thành t u: T  tr ng công nghi p trong n n kinh t  qu c dân cao h n nôngự ỉ ọ ệ ề ế ố ơ  nghi p, m u d ch đ i ngo i tăng nhanh. 1980 t ng kim ng ch xu t kh u các nệ ậ ị ố ạ ổ ạ ấ ẩ ướ  cnày chi m 14% t ng kim ng ch ngo i thế ổ ạ ạ ương c a khu v c các nủ ự ước đang phát tri n. T c đ  tăng trể ố ộ ưởng các nước này khá cao trong nh ng năm, 70: Inđônêxia làữ  

7 – 7.5%; Malaixia 7.8%; Thái Lan 9% (1985 ­ 1995). Xingapo đ t 12% (1966 ­ạ  1973), là con r ng châu Á n i tr i nh t.ồ ổ ộ ấ

H n ch : ph  thu c vào v n và th  trạ ế ụ ộ ồ ị ường bên ngoài quá l n, đ u t  b t h pớ ầ ư ấ ợ  

lý, kinh t  các nế ước ch u tác đ ng m nh b i nh ng bi n đ ng kinh t  th  gi i, tiêuị ộ ạ ở ữ ế ộ ế ế ớ  

bi u là tác đ ng c a kh ng ho ng tài chính, ti n t  1997 ­ 1998   khu v c châu Áể ộ ủ ủ ả ề ệ ở ự  Thái Bình Dương đã d n đ n tình tr ng không  n đ nh chính tr    m t s  nẫ ế ạ ổ ị ị ở ộ ố ước. 

­ Ngoài ra, sau Chi n tranh th  gi i th  hai, châu Á còn xu t hi n nhóm các nế ế ớ ứ ấ ệ ướ  c

có t c đ  phát tri n kinh t  nhanh đố ộ ể ế ược g i là các “Con R ng” châu Á, g m: Hànọ ồ ồ  

Qu c, H ng Kông, Đài Loan và Singgapo.ố ồ

2.2.2. Ý nghĩa s  phát tri n kinh t    châu Á sau Chi n tranh th  gi i th  haiự ể ế ở ế ế ớ ứ

­ S  phát tri n kinh t  góp ph n nâng cao đ i s ng v t ch t và tinh th n c a ngự ể ế ầ ờ ố ậ ấ ầ ủ ườ  idân các qu c gia   châu Á.ố ở

­ Ti m l c kinh t  đã giúp các qu c gia châu Á d n d n thoát kh i s  chi ph i c aề ự ế ố ầ ầ ỏ ự ố ủ  

tr t t  hai c c Xô ­ Mĩ, th c hi n đậ ự ự ự ệ ường l i đ i ngo i riêng và nâng cao v  trí chínhố ố ạ ị  

tr  trên trị ường qu c t ố ế

2.3. Quan h  đ i ngo iệ ố ạ

2.3.1. Trong Chi n tranh l nhế ạ

Trong b i c nh chi n tranh l nh t  th p niên 40 đ n h t th p niên 80 th  kố ả ế ạ ừ ậ ế ế ậ ế ỉ 

XX, quan h  đ i ngo i c a các nệ ố ạ ủ ước châu Á b  chi ph i rõ nét:ị ố

­ Nh t B n: Chính sách đ i ngo i xuyên su t c a Nh t B n là liên minh ch t chậ ả ố ạ ố ủ ậ ả ặ ẽ 

v i Mĩ. ớ

Sau chi n tranh th  gi i th  hai, Nh t ch  trế ế ớ ứ ậ ủ ương liên minh ch t ch  v i Mĩ.ặ ẽ ớ  

Nh  đó Nh t s m kí đờ ậ ớ ược Hi p ệ ước hòa bình Xanphranxixcô (9/1951) và k t thúcế  

s  chi m đóng c a Đ ng minh (1952). Cùng ngày, Hi p ự ế ủ ồ ệ ước an ninh Mĩ ­ Nh tậ  

được kí k t, đ t n n t ng cho quan h  hai nế ặ ề ả ệ ước: theo đó, Nh t ch p nh n đ ngậ ấ ậ ứ  

dưới ô b o  tr  h t nhân c a Mĩ, đ  cho Mĩ đóng quân và đ t căn c  quân s  t iả ợ ạ ủ ể ặ ứ ự ạ  

Nh t. Nh t d a vào s  b o tr  c a Mĩ, t o hành lang an toàn đ  phát tri n kinh t ,ậ ậ ự ự ả ợ ủ ạ ể ể ế  

th c t  trong th i kì chi n tranh l nh Nh t ch  ph i chi phí 1% GDP cho quân sự ế ờ ế ạ ậ ỉ ả ự (các nước khác ph i chi t i 4­ 5%, có nả ớ ướ ớc t i 20% cho quân s ).ự

T  1952 đên 1973, Nh t v n ti p t c liên minh ch t ch  v i Mĩ, Hi p ừ ậ ẫ ế ụ ặ ẽ ớ ệ ướ  c

an ninh Mĩ ­ Nh t kí năm 1951 có th i h n 10 năm, sau đó đậ ờ ạ ược kéo dài th i h nờ ạ  vĩnh vi n. Nh t  ng h  Mĩ trong chi n tranh Vi t Nam. Năm 1956 Nh t bìnhễ ậ ủ ộ ế ệ ậ  

thường hóa quan h  v i LX, gia nh p Liên H p Qu c.ệ ớ ậ ợ ố

        V y trong su t th i kì chi n tranh l nh Nh t có chính sách đ i ngo i m mậ ố ờ ế ạ ậ ố ạ ề  

m ng v  chính tr  và t p trung phát tri n kinh t  ỏ ề ị ậ ể ế

­  n Đ  th c hi n chính sách hoà bình, trung l p tích c c, luôn  ng h  phong tràoẤ ộ ự ệ ậ ự ủ ộ  

đ u tranh giành đ c l p c a các dân t c. 1/1972  n Đ  thi t l p quan h  ngo iấ ộ ậ ủ ộ Ấ ộ ế ậ ệ ạ  giao v i Vi t Nam.ớ ệ

­ Trung Qu c: Năm 1979, Trung Qu c thi t l p quan h  ngo i giao v i Mĩ. Tố ố ế ậ ệ ạ ớ ừ 

th p niên 80 th  k  XX, Trung Qu c bình thậ ế ỉ ố ường hóa quan h  v i Liên Xô, Môngệ ớ  

C ,  n Đ , Inđônêxia… M  r ng quan h  h p tác v i các nổ Ấ ộ ở ộ ệ ợ ớ ước trên th  gi i.ế ớ

V i Vi t Nam: sau s  ki n Trung Qu c m  đ t t n công biên gi i phía B cớ ệ ự ệ ố ở ợ ấ ớ ắ  

nước ta, quan h  gi a hai nệ ữ ước x u đi, đ n 11/1991, hai nấ ế ước đã bình thường hoá quan h  ngo i giao.ệ ạ

Trung Qu c thu h i ch  quy n v i H ng Kông( 7/1997), Ma Cao (12/1999),ố ồ ủ ề ớ ồ  

nh ng vùng đ t này tr  thành nh ng khu v c hành chính đ c bi t c a Trung Qu c.ữ ấ ở ữ ự ặ ệ ủ ố

­ Các nước Đông Nam Á:

+ Sau khi giành đ c l p, các nộ ậ ước Đông Nam Á c  g ng thoát kh i  nh hố ắ ỏ ả ưởng c aủ  các nướ ớc l n, trong b i c nh đó, t  ch c liên k t khu v c “Hi p h i các qu c giaố ả ổ ứ ế ự ệ ộ ố  Đông Nam Á” (ASEAN) được thành l p ngày 8/8/1967. ậ

+ Từ 1967 ­ 1975 ASEAN là t  ch c non tr , h p tác l ng l o, ch a có v  trí trênổ ứ ẻ ợ ỏ ẻ ư ị  

trường qu c t ố ế

+ T  1976 đ n nay:ừ ế

Tháng 2/1976 t i h i ngh  c p cao l n th  nh t h p t o Bali các nạ ộ ị ấ ầ ứ ấ ọ ạ ướ  c

ASEAN kí   Hi p  ệ ướ c thân thi n và h p tác   Đông Nam á (Hi p  ệ ợ ở ệ ướ c Bali), xác 

đ nh  nguyên t c c  b n trong quan h  gi a các nị ắ ơ ả ệ ữ ướ tôn tr ng ch  quy n và toànc:  ọ ủ ề  

v n lãnh th ; không can thi p công vi c n i b  c a nhau; không s  d ng vũ l c ẹ ổ ệ ệ ộ ộ ủ ử ụ ự  

ho c đe do  vũ l c đ i v i nhau; gi i quy t tranh ch p b ng bi n pháp hoà bình; ặ ạ ự ố ớ ả ế ấ ằ ệ  

h p tác có hi u qu  v  kinh t , văn hoá, xã h i ợ ệ ả ề ế ộ

Vào th i đi m này quan h  gi a các nờ ể ệ ữ ước Đông Dương và ASEAN bướ  c

đ u đầ ượ ảc c i thi n, đã thi t l p quan h  ngo i giao và b t đ u có các chuy n thămệ ế ậ ệ ạ ắ ầ ế  

l n nhau c a các nhà lãnh đ o c p cao. Tuy nhiên t  cu i th p k  70 đ n gi a th pẫ ủ ạ ấ ừ ố ậ ỉ ế ữ ậ  

k  80 quan h  gi a hai nhóm nỉ ệ ữ ước căng th ng do s  kích đ ng, can thi p c a cácẳ ự ộ ệ ủ  

nướ ớc l n khi Vi t Nam đ a quân vào giúp đ  nhân dân Campuchia l t đ  ch  đệ ư ỡ ậ ổ ế ộ 

Kh me đ  Đ n gi a nh ng năm 80, tình hình Campuchia d n hoà d u, ASEAN b tơ ỏ ế ữ ữ ầ ị ắ  

đ u đ i tho i v i Vi t Nam.ầ ố ạ ớ ệ

Sau hi p ệ ước Bali, các nước trong khu v c l n lự ầ ượt gia nh p ASEAN:ậ  Brunây (1984), Vi t Nam (28/7/1995), Lào, Mianma (1997), Campuchia (1999). Nhệ ư 

v y t  5 nậ ừ ước sáng l p ban đ u ASEAN đã phát tri n thành 10 thành viên, ASEANậ ầ ể  

đ y m nh h p tác kinh t , xây d ng Đông Nam á thành khu v c hoà bình,  n đ nhẩ ạ ợ ế ự ự ổ ị  

đ  cùng phát tri n.ể ể

2.3.2. Sau chi n tranh l nhế ạ

* Các nước châu Á nói chung có xu hướng đ y m nh h p tác liên k t khu v cẩ ạ ợ ế ự  

và qu c t ố ế

­ Nh t B n: Tậ ả ừ tháng 8/1977 v i s  ra đ i c a h c thuy t Phuc đa, là m c đánhớ ự ờ ủ ọ ế ư ố  

d u s  tr  v  châu Á c a Nh t B n: trong khi v n coi tr ng quan h  Nh t ­ Mĩ,ấ ự ở ề ủ ậ ả ẫ ọ ệ ậ  

Nh t ­ Tây Âu; n i dung chính trong h c thuy t Phuc đa kh ng đ nh Nh t c ng cậ ộ ọ ế ư ẳ ị ậ ủ ố quan h  v i các nệ ớ ước Đông Nam Á trong các lĩnh v c kinh t , chính tr , văn hoá, xãự ế ị  

h i và là b n hàng bình đ ng c a ASEAN.ộ ạ ẳ ủ  

Trong th p niên 90 th  k  XX, v i hai h c thuy t Miyadaoa (1993), h cậ ế ỉ ớ ọ ế ọ  thuy t Hasimôtô (1997), Nh t B n v n coi tr ng quan h  v i Tây Âu, m  r ngế ậ ả ẫ ọ ệ ớ ở ộ  quan h  đ i ngo i v i các đ i tác đ n ph m vi toàn c u và chú tr ng phát tri nệ ố ạ ớ ố ế ạ ầ ọ ể  quan h  v i các nệ ớ ước Đông Nam Á. Nh t B n đang n  l c vậ ả ỗ ự ươn lên thành cườ  ng

qu c chính tr  nh m tố ị ằ ương x ng v i v  th  siêu cứ ớ ị ế ường kinh t  c a mìnhế ủ

­ Trung Qu c,  n Đ , Hàn Qu c và các nố Ấ ộ ố ước Đông Nam Á đ u chú tr ng quan đ iề ọ ố  ngo i đa phạ ương trong và ngoài khu v c:  ự năm 1992 ASEAN quy t đ nh t  ch cế ị ổ ứ  Đông Nam Á thành khu v c m u d ch t  do (AFTA) trong vòng 10 ­15 năm; nămự ậ ị ự  

1993 theo sáng ki n c a ASEAN, di n đàn khu v c (ARF) đế ủ ễ ự ược thành l p v i sậ ớ ự tham gia c a 18 nủ ước trong và ngoài k hu v c nh m t o nên môi trự ằ ạ ường hoà bình, 

n đ nh cho khu v c Đông Nam Á; năm 1996 H i ngh  l n th  nh t c a t  ch c

Di n đàn Á ­ Âu (ASEM) đễ ượ ổc t  ch c v i s  tham gia c a 15 nứ ớ ự ủ ước Châu Âu, 10 

nước Châu Á nh m tăng cằ ường s  h p tác gi a hai châu l c.ự ợ ữ ụ

* Các nước Châu Á sau Chi n tranh l nh đã tham gia tích c c vào đ i s ngế ạ ự ờ ố  chính tr  khu v c và th  gi i: ị ự ế ớ

+ Châu Á có  đóng góp vai trò quan tr ng trong ho t đ ng c a Liên H p Qu c ­ọ ạ ộ ủ ợ ố  

di n đàn qu c t  l n nh t hành tinh: Trung Qu c là m t trong năm nễ ố ế ớ ấ ố ộ ướ ủc  y viên 

tr c c a H i đ ng B o An Liên H p qu c, Vi t Nam là  y viên không thự ủ ộ ồ ả ợ ố ệ ủ ường tr cự  

c a H i đ ng B o an Liên H p qu c (2008 ­ 2009), ti p t c đủ ộ ồ ả ợ ố ế ụ ược b u trong nhi mầ ệ  

kì 2020 ­ 2021…

+ Nh t B n v i v  th  siêu cậ ả ớ ị ế ường kinh t  th  hai th  gi i đã và đang vế ứ ế ớ ươn lên vị trí siêu cường chính tr ị

D. C ng c  và bài t p tr c nghi m s  d ng trong chuyên đ  ủ ố ậ ắ ệ ử ụ ề

1. Các d ng câu h i, bài t p tr c nghi m thạ ỏ ậ ắ ệ ường g p trong đ  ki m tra đánhặ ề ể  giá và thi THPQG liên quan đ n chuyên đế ề

­ D ng câu h i yêu c u thí sinh l a ch n câu tr  l i đúng: ạ ỏ ầ ự ọ ả ờ d ng câu h i nàyạ ỏ  

thường yêu c u   m c đ  nh n bi t. Trong 4 đáp án gây nhi u  (A, B, C, D) ch  cóầ ở ứ ộ ậ ế ễ ỉ  

m t đáp án đúng, còn các đáp án khác đ u sai. H c sinh c n ch n chính xác đáp ánộ ề ọ ầ ọ  đúng

Ví d : Sau Chi n tranh th  gi i th  hai,   Châu Á các nụ ế ế ớ ứ ở ước nào sau đây giành đ c l p s m nh t? ộ ậ ớ ấ

A. Nh t B n,  n Đ , Trung Qu c.ậ ả Ấ ộ ố B. Campuchia, Thái Lan, Mianma

C. Vi t Nam, Lào, Inđônêxia.ệ D. Philippin, Mianma, Trung Qu c.ố

Đáp án: C

­ D ng câu h i yêu c u h c sinh đ c hi u m t đo n t  li u:ạ ỏ ầ ọ ọ ể ộ ạ ư ệ  Cau h i s  đ a raỏ ẽ ư  

m t đo n t  li u liên quan tr c ti p đ n m t hi n tộ ạ ư ệ ự ế ế ộ ệ ượng, s  ki n l ch s  quanự ệ ị ử  

tr ng (Có trong sách giáo khoa ho c ngoài sách giáo khoa). Đo n t  li u là căn cọ ặ ạ ư ệ ứ 

đ nh hị ướng cho các em t  duy, suy lu n đ  đ a ra quy t đ nh l a ch n đáp ánư ậ ể ư ế ị ự ọ  đúng

Ví d : Cho đo n trích: “N i dung ch  y u là đ y m nh phát tri n côngụ ạ ộ ủ ế ẩ ạ ể  nghi p s n xu t hàng hiêu dùng n i đ a thay th  hàng nh p kh u, l y th  trệ ả ấ ộ ị ế ậ ẩ ấ ị ườ  ngtrong nước là ch  d a đ  phát tri n s n xu t.v.v”. Đo n trích trên nói v  chi nỗ ự ể ể ả ấ ạ ề ế  

lược phát tri n c a nhóm nể ủ ước nào sau đây?

A. Ba nước Đông Dương B. Các nước sáng l p ASEAN.ậ

C. Các nước Đông Âu D. Các nước công nghi p m i.ệ ớ

Đáp án: B

­ D ng câu h i yêu c u h c sinh l a ch n ý ph  đ nh trong 4 phạ ỏ ầ ọ ự ọ ủ ị ương án A, B, 

C, D đã cho: câu  h i đ c ki m tra đánh giá   các m c đ  khác nhau, yêu c u cácỏ ượ ể ở ứ ộ ầ  

em không hi u sai v  các s  ki n, hi n tể ề ự ệ ệ ượng l ch s  Các c m t  đị ử ụ ừ ược dùng trong câu h i này bao g m: ỏ ồ không đúng, ngo i tr , không ph i… ạ ừ ả

Ví d : Sau Chi n tranh th  gi i th  hai, h u h t các nụ ế ế ớ ứ ầ ế ước Châu Á đ u ph iề ả  

tr i qua cu c đ u tranh giành đ c l p b ng phả ộ ấ ộ ậ ằ ương pháp b o đ ng vũ trang, ngo iạ ộ ạ  trừ

A. Inđônêxia B. Trung Qu c.ố C.  n Đ Ấ ộ D   Vi t   Nam.ệ

Đáp án: C

­ D ng câu h i yêu c u h c sinh l a ch n đúng phạ ỏ ầ ọ ự ọ ương án nh n xét, tranhậ  

bi n v  s  ki n, hi n tệ ề ự ệ ệ ượng l ch s  (các quan đi m, chính ki n, ho c ý ki nị ử ể ế ặ ế  

nh n xét, đánh giá l ch s )ậ ị ử    d ng câu h i này đ  thi s  đ a ra s n các quanỞ ạ ỏ ề ẽ ư ẵ  

đi m, chính ki n ho c ý ki n nh n xét v  s  ki n hi n tể ế ặ ế ậ ề ự ệ ệ ượng l ch s  ph c t p,ị ử ứ ạ  yêu c u h c sinh ph i l a ch n phầ ọ ả ự ọ ương án đúng, n u không hi u v n đ  h c sinhế ể ấ ề ọ  

s  không ch n đẽ ọ ược đáp án đúng

Ví d : Nh n đ nh nào sau đây đúng v  s  phát tri n kinh t  c a Nh t B nụ ậ ị ề ự ể ế ủ ậ ả  trong nh ng năm 70 th  k  XX?ữ ế ỉ

A. Nh t B n tr  thành trung tâm kinh t  tài chính l n nh t th  gi i.ậ ả ở ế ớ ấ ế ớ

B. Nh t B n là trung tâm kinh t  tài chính đ ng th  ba th  gi i.ậ ả ế ứ ứ ế ớ

C. Nh t B n là m t trong ba trung tâm kinh t  tài chính l n nh t th  gi i.ậ ả ộ ế ớ ấ ế ớ

D. Nh t B n tr  thành m t trung tâm tài chính l n nh t th  gi i.ậ ả ở ộ ớ ấ ế ớ

Đáp án: C

2. M t s  l u ý khi gi i quy t các đ  tr c nghi m liên quan đ n chuyên độ ố ư ả ế ề ắ ệ ế ề

­ Th  nh t ứ ấ : Đ  ki m tra 15 phút, m t ti t hay đ  thi THPTQG hi n nay đ u ki mề ể ộ ế ề ệ ề ể  tra b ng h  th ng câu h i tr c nghi m theo các m c đ  nh n bi t, thông hi u, v nằ ệ ố ỏ ắ ệ ứ ộ ậ ế ể ậ  

d ng th p và v n d ng cao. H c sinh c n có nh ng bí quy t đ  gi i quy t các câuụ ấ ậ ụ ọ ầ ữ ế ể ả ế  

h i theo t ng m c đ :ỏ ừ ứ ộ

V i m c đ  nh n bi t: đ  s  ki m tra, đánh giá ki n th c c  b n trong sáchớ ứ ộ ậ ế ề ẽ ể ế ứ ơ ả  giáo khoa nh ng h c sinh tránh ghi nh  máy móc quá nhi u s  ki n, ngày tháng,ư ọ ớ ề ự ệ  con s …M c đ  này thố ứ ộ ường t p trung vào các ki n th c c  b n. Trong ph n ki nậ ế ứ ơ ả ầ ế  

th c v  Châu Á sau Chi n tranh th  gi i th  hai: c n n m đứ ề ế ế ớ ứ ầ ắ ược nh ng y u t  tácữ ế ố  

đ ng đ n khu v c này nh  ngh  quy t c a H i ngh  Ianta, th ng l i c a phong tràoộ ế ự ư ị ế ủ ộ ị ắ ợ ủ  

gi i phóng dân t c   Châu Á; chuy n bi n v  kinh t , chính tr  và quan h  đ iả ộ ở ể ế ề ế ị ệ ố  ngo i c a các nạ ủ ước Châu Á.

V i m c đ  thông hi u đ  tr  l i các câu h i vì sao?, nh  th  nào?  H cớ ứ ộ ể ể ả ờ ỏ ư ế ọ  sinh c n hi u b n ch t s  ki n, hi n tầ ể ả ấ ự ệ ệ ượng l ch s , trên c  s  đó bi t khái quá cácị ử ơ ở ế  

s  ki n, hi n tự ệ ệ ượng l ch s  đ  lí gi i m i quan h  gi a các s  ki n, hi n tị ử ể ả ố ệ ữ ự ệ ệ ượ  ng

l ch s …Các câu h i   m c đ  thông hi u s  t p trung vào kh  năng hi u bi t l chị ử ỏ ở ứ ộ ể ẽ ậ ả ể ế ị  

s  c a h c sinh, thông qua nh ng hi u bi t đó yêu c u h c sinh phát hi n các m iử ủ ọ ữ ể ế ầ ọ ệ ố  liên h  c a s  ki n này v i s  ki n khác, t  đó hi u bi t sâu s c h n v  các ki nệ ủ ự ệ ớ ự ệ ừ ể ế ắ ơ ề ế  

th c l ch s ứ ị ử

V i m c đ  v n d ng th p và v n d ng cao yêu c u h c sinh có kh  năngớ ứ ộ ậ ụ ấ ậ ụ ầ ọ ả  phán đoán, phân tích, ch ng minh, so sánh và đánh giá v  các s  ki n, hi n tứ ề ự ệ ệ ượ  ng

l ch s  đ  rút ra các bài h c l ch s ị ử ể ọ ị ử

­ Th  hai: ứ  V i bài thi tr c nghi m, h c sinh c n h c bao quát toàn b  n i dungớ ắ ệ ọ ầ ọ ộ ộ  

chương trình l ch s  bao g m các l p, các c p. Do đó, h c v  Châu Á sau Chi nị ử ồ ớ ấ ọ ề ế  tranh th  gi i th  hai, h c sinh c n xâu chu i t t c  nh ng ki n th c, s  ki n,ế ớ ứ ọ ầ ỗ ấ ả ữ ế ứ ự ệ  

hi n tệ ượng tác đ ng đ n Châu Á cũng nh  tác đ ng c a nh ng bi n đ i c a khuộ ế ư ộ ủ ữ ế ổ ủ  

v c này đ i v i th  gi i.ự ố ớ ế ớ

3. Đ  ki m tra ôn t p chuyên đ  (ki m tra 25 phút cu i ti t 5 c a chuyên đ )ề ể ậ ề ể ố ế ủ ề

MA TR N Đ  KI M TRA CHUYÊN Đ  ­  25 PHÚTẬ Ề Ể Ề

TT Ch  đủ ề Ki nế  

th c/bàứ

i (l p)ớ

S  câuố  phân chia theo 

3 Ch  đ  ủ ề

Câu 1. Sau Chi n tranh th  gi i th  hai,   Trug Qu c x y ra n i chi n gi a l cế ế ớ ứ ở ố ả ộ ế ữ ự  

lượng

A. công nhân v i nông dân.ớ B. Qu c Dân đ ng v i Đ ng C ng s n.ố ả ớ ả ộ ả  

C. t  s n v i ti u t  s n.ư ả ớ ể ư ả D   Đ ng   Dân   ch   v i   Đ ngả ủ ớ ả  

C ng hòa.ộ

Câu 2. Tr ng tâm trong đọ ường l i c i cách ­ m  c a   Trung Qu c t  năm 1978ố ả ở ử ở ố ừ  

đ n nay làế

A. kinh t ế B. chính tr ị C. văn hóa D. quân s ự

Câu 3. Sau Chi n tranh th  gi i th  hai, phong trào gi i phóng dân t c giành th ngế ế ớ ứ ả ộ ắ  

l i s m nh t   đâu?ợ ớ ấ ở

Câu 4. T  ch c liên k t khu v c c a các qu c gia Đông Nam Á sau Chi n tranh thổ ứ ế ự ủ ố ế ế 

gi i th  hai có tên đ y đ  làớ ứ ầ ủ

A. Hi p h i các qu c gia Đông Nam Á.ệ ộ ố

Câu 6. L c lự ượng nào sau đây chi m đóng Nh t B n sau Chi n tranh th  gi i thế ậ ả ế ế ớ ứ hai?

Câu 7. Bi n đ i chính tr  quan tr ng c a các qu c gia Đông Nam Á sau Chi n tranhế ổ ị ọ ủ ố ế  

th  gi i th  hai làế ớ ứ

A. Các qu c gia Đông Nam Á l n lố ầ ượt tham gia ASEAN

B. Các nước Đông Nam Á l n lầ ượt giành đ c l p.ộ ậ

C. Đông Nam Á xu t hi n 3 con r ng châu Á.ấ ệ ồ

D. Đông Nam Á tr  thành khu v c kinh t  năng đ ng.ở ự ế ộ

Câu 8. S  ra đ i nự ờ ước C ng hòa nhân dân Trung Hoa (1949) đã đánh d u th ng l iộ ấ ắ ợ  

c a cu c cách m ng nào   Trung Qu c?ủ ộ ạ ở ố

A. Dân t c dân ch  nhân dân.ộ ủ B. Dân t c dân ch ộ ủ

C. Dân ch  t  s n.ủ ư ả D. Gi i phóng dân t c.ả ộCâu 9. Đi m khác bi t trong cu c đ u tranh giành đ c l p    n Đ  so v i cácể ệ ộ ấ ộ ậ ở Ấ ộ ớ  

nước khác   châu Á là vở ề

A. k t qu ế ả D. lãnh đ o.ạ C. l c lự ượng D.phương pháp

Câu 10. N n t ng trong chính sách đ i ngo i c a Nh t B n sau Chi n tranh thề ả ố ạ ủ ậ ả ế ế 

A. Th ng l i c a cách m ng dân ch  nhân dân   Đông Âu (1947 ­ 1949).ắ ợ ủ ạ ủ ở

B. Th ng l i c a cách m ng tháng Tám năm 1945   Vi t Nam.ắ ợ ủ ạ ở ệ

C. S  ra đ i nự ờ ước C ng hòa Nhân dân Trung Hoa năm 1949.ộ

D. S  ra đ i nự ờ ước C ng hòa Dân ch  Nhân dân Tri u Tiên (1948).ộ ủ ề

Câu 12. Đi m tể ương đ ng trong công cu c c i cách ­ m  c a   Trung Qu c v iồ ộ ả ở ử ở ố ớ  công cu c c i t  c a Liên Xô và đ i m i đ t nộ ả ổ ủ ổ ớ ấ ướ ởc   Vi t Nam làệ

A. ti n hành c i t  v  chính tr , cho phép đa nguyên đa đ ng.ế ả ổ ề ị ả

B. l y phát tri n kinh t  làm tr ng tâm, m  r ng h i nh p qu c t ấ ể ế ọ ở ộ ộ ậ ố ế

C. ti n hành khi đ t nế ấ ước lâm vào tình tr ng kh ng ho ng kéo dài.ạ ủ ả

D. Đ ng C ng s n n m quy n lãnh đ o, kiên trì con đả ộ ả ắ ề ạ ường XHCN

Câu 13. Nguyên nhân khách quan đã t o đi u ki n cho các qu c gia Đông Nam Áạ ề ệ ố  giành được đ c l p năm 1945?ộ ậ

A. Phát xít Đ c đ u hàng Đ ng minh không đi u ki n. ứ ầ ồ ề ệ

B. Phát xít Nh t đ u hàng Đ ng minh không đi u ki n.ậ ầ ồ ề ệ

C. Các nước th c dân suy y u b i chi n tranh th  gi i.ự ế ở ế ế ớ

D. Th c dân Pháp b  Nh t đ o chính   Đông Dự ị ậ ả ở ương. 

Câu 14. Trong cùng hoàn c nh thu n l i nh ng   Đông Nam Á ch  có Vi t Nam,ả ậ ợ ư ở ỉ ệ  Lào, Inđônêxia tuyên b  đ c l p năm 1945 là vì ba nố ộ ậ ước này

A. có s  lãnh đ o c a Đ ng C ng s n v i đự ạ ủ ả ộ ả ớ ường l i đúng đ n.ố ắ

B. chu n b  chu đáo, s n sàng ch p th i c  giành chính quy n.ẩ ị ẵ ớ ờ ơ ề

C. g p may m n h n nh ng nặ ắ ơ ữ ước khác trong khu v c.ự

D. đã giành đ c l p trộ ậ ước khi Nh t đ u hàng Đ ng minh.ậ ầ ồ

Câu 15. Nh n xét nào sau đây đúng v  s  phát tri n c a Nh t B n t  n a sau th pậ ề ự ể ủ ậ ả ừ ử ậ  niên 80 th  k  XX?ế ỉ

A. Nh t là trung tâm kinh t , tài chính l n nh t th  gi i.ậ ế ớ ấ ế ớ

B. Kinh t  Nh t bế ậ ước vào giai đo n phát tri n “th n kì”.ạ ể ầ

C. Nh t là trung tâm tài chính l n nh t th  gi i.ậ ớ ấ ế ớ

D. Kinh t , tài chính c a Nh t B n đ ng th  hai th  gi i.ế ủ ậ ả ứ ứ ế ớ

Câu 16. K t qu  c a vi c th c hi n cu c “cách m ng ch t xám” đã giúp  n Đ  trế ả ủ ệ ự ệ ộ ạ ấ Ấ ộ ờ thành

A. nướ ảc s n xu t công nghi p l n nh t th  gi i.ấ ệ ớ ấ ế ớ

B. nướ ảc s n xu t ph n m m l n nh t th  gi i.ấ ầ ề ớ ấ ế ớ

C. m t trong nh ng cộ ữ ường qu c s n xu t ph n m m l n nh t th  gi i.ố ả ấ ầ ề ớ ấ ế ớ

D. m t trong 10 nộ ướ ảc s n xu t công nghi p l n nh t th  gi i.ấ ệ ớ ấ ế ớ

Câu 17. Vi c m  r ng thành viên c a Hi p h i các qu c gia Đông Nam Á (ASEAN)ệ ở ộ ủ ệ ộ ố  

di n ra lâu dài và đ y tr  ng i ch  y u là doễ ầ ở ạ ủ ế

A. có nhi u khác bi t v  văn hóa gi a các qu c gia dân t c. ề ệ ề ữ ố ộ

B. nguyên t c ho t đ ng c a ASEAN không phù h p v i m t s  nắ ạ ộ ủ ợ ớ ộ ố ước. 

C. tác đ ng c a cu c Chi n tranh l nh và c c di n hai c c, hai phe. ộ ủ ộ ế ạ ụ ệ ự

D. các nước th c hi n nh ng chi n lự ệ ữ ế ược phát tri n kinh t  khác nhau. ể ế

Câu 18. K t qu  c a cu c đ u tranh giành đ c l p   Đông Nam Á trong năm 1945ế ả ủ ộ ấ ộ ậ ở  

ch ng tứ ỏ

A. đi u ki n ch  quan gi  vai trò quy t đ nh.ề ệ ủ ữ ế ị

B. l c lự ượng vũ trang gi  vai trò quy t đ nh.ữ ế ị

C. l c lự ượng chính tr  gi  vai trò quy t đ nh.ị ữ ế ị

D. đi u ki n khách quan gi  vai trò quy t đ nh.ề ệ ữ ế ị

Câu 19. T  n a sau nh ng năm 70 c a th  k  XX, Nh t B n đ  ra chính sách đ iừ ử ữ ủ ế ỉ ậ ả ề ố  ngo i m i là doạ ớ

A. có ti m l c kinh t , tài chính v ng m nh.ề ự ế ữ ạ

B. có ti m l c kinh t , qu c phòng về ự ế ố ượ ột tr i

C. Mĩ c t gi m d n s  b o tr  v  an ninh.ắ ả ầ ự ả ợ ề

D. tác đ ng c a c c di n Chi n tranh l nh.ộ ủ ụ ệ ế ạ

Câu 20. Hãy ch  ra đi m chung c a các s  ki n sau:ỉ ể ủ ự ệ

1. Cao trào 1905 ­ 1908    n Đ ở Ấ ộ

2. Cách m ng Tân H i   Trung Qu c năm 1911.ạ ợ ở ố

3. Kh i nghĩa Yên Bái   Vi t Nam năm 1930.ở ở ệ

A. Đ u là các cu c c i cách dân ch ề ộ ả ủ

B. M c tiêu đ u tranh là ch ng phong ki n.ụ ấ ố ế

C. Phương pháp đ u tranh ôn hòa .ấ

D. Do giai c p t  s n lãnh đ o.ấ ư ả ạ

………H t …… ếĐáp án:

Câu 1. Trước chi n tranh th  gi i th  hai, h u h t các nế ế ớ ứ ầ ế ước Đông B c Á đ u bắ ề ị

A. bi n làm thu c đ a ki u m i c a Mĩ.ế ộ ị ể ớ ủ B. ch  nghĩa th c dân nô d ch.ủ ự ị

      C. phát xít Nh t chi m đóngậ ế D. bi n thành thu c đ a c a Nga.ế ộ ị ủCâu 2. Trước năm 1945, qu c gia duy nh t   khu v c Đông B c Á không b  chố ấ ở ự ắ ị ủ nghĩa th c dân nô d ch làự ị

A. Trung Qu c.     ố B. Tri u Tiên.         ề C. Hàn Qu c.       ố D. Nh t B n.ậ ả  Câu 3. Đ i v i Trung Qu c, s  ra đ i n c C ng hòa Nhân dân Trung Hoa (1949) có ýố ớ ố ự ờ ướ ộ  nghĩa nh  th  nào?ư ế

A. Đánh d u cu c cách m ng dân ch  nhân dân   Trung Qu c đã hoàn thành tri tấ ộ ạ ủ ở ố ệ  

đ ể

B. L t đ  ch  đ  phong ki n, đ a Trung Qu c b c vào k  nguyên đ c l p, t  do.ậ ổ ế ộ ế ư ố ướ ỉ ộ ậ ự

C. Đ a Trung Qu c tr  thành nhà n c dân ch  nhân dân đ u tiên   châu Á.ư ố ở ướ ủ ầ ở

D. Đ a Trung Qu c b c vào k  nguyên đ c l p, t  do, ti n lên ch  nghĩa xã h i.ư ố ướ ỉ ộ ậ ự ế ủ ộCâu 4. N i dung nào sau đây ộ không ph n ánh  ý nghĩa l ch s  s  ra đ i c a n cả ị ử ự ờ ủ ướ  

C ng hòa Nhân dân Trung Hoa ?ộ

A. Nâng cao v  th  Trung Qu c trên trị ế ố ường qu c t ố ế

B.  nh hẢ ưởng sâu s c t i phong trào gi i phóng dân t c .ắ ớ ả ộ

C. Đ a Trung Qu c bư ố ước vào k  nguyên đ c l p t  do.ỷ ộ ậ ự

D. Ch m d t h n 100 năm nô d ch và th ng tr  c a đ  qu c.ấ ứ ơ ị ố ị ủ ế ố

Câu 5. Nh ng qu c gia và vùng lãnh th  nào sau đây đữ ố ổ ược m nh danh là “ b n conệ ố  

Câu 7. T  năm 2000 c  c u thu nh p kinh t  c a Trung Qu c ch  y u làừ ơ ấ ậ ế ủ ố ủ ế

A. công nghi p và d ch v ệ ị ụ B. công nghi p và nông nghi p.ệ ệ

C. nông nghi p và d ch v ệ ị ụ D. th  công và công nghi p.ủ ệ

Câu 8. Chính sách đ i ngo i c a Trung Qu c t  nh ng năm 80 c a th  k  XX đ nố ạ ủ ố ừ ữ ủ ế ỷ ế  nay?

A. th c hi n đự ệ ường l i b t l i cho cách m ng Trung Qu c.ố ấ ợ ạ ố

B. b t tay v i M  ch ng l i Liên Xô.ắ ớ ỹ ố ạ

C. gây chi n tranh xâm lế ược biên gi i phía b c Vi t Nam.ớ ắ ệ

D. m  r ng quan h  h u ngh  h p tác v i các nở ộ ệ ữ ị ợ ớ ước trên th  gi i.ế ớ

Câu 9. Hi p đình nào sau đây công nh n đ c l p, ch  quy n và toàn v n lãnh thệ ậ ộ ậ ủ ề ẹ ổ 

c a Lào, th a nh n đ a v  h p pháp c a các l c lủ ừ ậ ị ị ợ ủ ự ượng kháng chi n Lào?ế

A. Hi p đ nh Viêng Chăn.ệ ị B. Hi p đ nh Gi ­ne­v ệ ị ơ ơ

C. Hi p đ nh Pa­ri.ệ ị D. Hi p đ nh hòa bình.ệ ị

Câu 10. Năm 1945, các qu c gia nào   Đông Nam Á giành và tuyên b  đ c l p dố ở ố ộ ậ ướ  i

s  lãnh đ o c a Đ ng C ng s n?ự ạ ủ ả ộ ả

A. Inđônêxia và Campuchia B. Vi t Nam và Lào.ệ

C. Philippin và Lào D. Mi n Đi n và Thái Lan.ế ệ

Câu 11. Trước Chi n tranh th  gi i th  hai, các nế ế ớ ứ ước Đông Nam Á đ u là thu c đ aề ộ ị  

c a các nủ ước đ  qu c Âu ­ Mĩ, ngoài trế ố ừ

A. Đông Ti­mo B. Thái Lan.  C. Philippin D. Singapo

Câu 12. T  năm 1945 đ n năm 1954 k  thù chung c a ba nừ ế ẻ ủ ước Đông Dương là ai?

Câu 13. Tham gia sáng l p t  ch c ASEAN g m các nậ ổ ứ ồ ước

A. Malaixia, Philippin, Mi n Đi n, Thái Lan và Xingapo.ế ệ

B. Malaixia, Inđônêxia, Mi n Đi n, Thái Lan và Xingapo.ế ệ

Câu 15. Trong th i kì đ u sau khi giành đ c l p (nh ng năm 50 ­ 60 c a th  k  XX),ờ ầ ộ ậ ữ ủ ế ỉ  

5 nước sáng l p Hi p h i các qu c gia Đông Nam Á (ASEAN) đ uậ ệ ộ ố ề

        A. có m u d ch đ i ngo i tăng trậ ị ố ạ ưởng nhanh

    B. ti n hành công nghi p hóa thay th  nh p kh u.ế ệ ế ậ ẩ

    C. th c hi n chi n lự ệ ế ược kinh t  hế ướng ngo i.ạ

B. nhanh chóng xóa b  nghèo nàn, l c h u, xây d ng n n kinh t  t  ch ỏ ạ ậ ự ề ế ự ủ

C. nhanh chóng vươn lên tr  thành nh ng nở ữ ước công nghi p m i (NICs).ệ ớ

D. thúc đ y t c đ  tăng trẩ ố ộ ưởng c a các ngành công nghi p nh  trong nủ ệ ẹ ước. Câu 17  T  nh ng năm 60 ­ 70 c a th  k    XXừ ữ ủ ế ỉ   tr  điở , nhóm 5 nước sáng l pậ  ASEAN ti n hànhế

A. chi nế  lược kinh tế hướ  n i.   ng ộ B   chi nế   lược   kinh   tế  hướ  ngngo i.ạ

C. c i cách m  c a n n kinh t ả ở ử ề ế D. th c hi n chính cách kinh t  m i.ự ệ ế ớCâu 18  Hi p h i các qu c gia Đông Nam Á (ASEAN) đệ ộ ố ược thành l p trong b iậ ố  

c nh nào sau đây?ả

A. Tr t t  th  gi i hai c c Ianta s p đ ậ ự ế ớ ự ụ ổ B. Chi n tranh l nh đã ch m d t.ế ạ ấ ứ

C. Nhi u t  ch c liên k t khu v c ra đ i.ề ổ ứ ế ự ờ D. Ch  nghĩa th c dân b  s p đ ủ ự ị ụ ổCâu 19. ASEAN là m t t  ch c ra đ i nh m cùng h p tác trên lĩnh v cộ ổ ứ ờ ằ ợ ự

A. kinh t , chính tr         ế ị B. kinh t , quân s         ế ự  

C. chính tr , quân s ị ự          D. kinh t , văn hóa.ế

Câu 20. Sau Chi n tranh th  gi i th  hai, nhân dân  n Đ  đ u tranh ch ng l i áchế ế ớ ứ Ấ ộ ấ ố ạ  

th ng tr  c a th c dân ố ị ủ ự

A. Anh B. B  Đào Nha.ồ C. Tây Ban Nha D. Pháp.Câu 21  S  ki n nào dự ệ ưới đây đánh d u giai đo n ho t đ ng kh i s c t  ch cấ ạ ạ ộ ở ắ ổ ứ  ASEAN?

A. Th ng l i c a cu c kháng chi n c a ba nắ ợ ủ ộ ế ủ ước Đông Dương (1975)

B. T  “ASEAN 5” phát tri n thành “ASEAN 10” (1999).ừ ể

C. 10 nước thành viên ký b n Hi n chả ế ương ASEAN (2007)

D. Các nước ASEAN ký Hi p ệ ước thân thi n và h p tác (1976).ệ ợ

Câu 22. “Phương án Maobátt n” chia  n Đ  thành 2 qu c gia làơ Ấ ộ ố

A.  n Đ  c a ngẤ ộ ủ ười theo  n Đ  giáo, Pakixtan c a ngẤ ộ ủ ười theo H i giáo.ồ

B.  n Đ  c a ngẤ ộ ủ ười theo  n Đ  giáo, Pakixtan c a ngẤ ộ ủ ười theo Ph t giáo.ậ

C.  n Đ  c a ngẤ ộ ủ ười theo đ o Tin Lành, Pakixtan c a ngạ ủ ười theo H i giáo.ồ

D.  n Đ  c a ngẤ ộ ủ ười theo Thiên chúa giáo, Pakixtan c a ngủ ười theo H i giáo.ồCâu 23. Sau Chi n tranh th  gi i th  hai, đ i tế ế ớ ứ ố ượng và m c tiêu c t lõi trong cácụ ố  phong trào đ u tranh    n Đ  làấ ở Ấ ộ

A. ch ng đ  qu c Anh, đòi đ c l p dân t c.ố ế ố ộ ậ ộ

B. ch ng phong ki n, xây d ng xã h i t  do.ố ế ự ộ ự

C. ch ng th c dân Anh, thành l p nhà nố ự ậ ướ ự ịc t  tr

D. ch ng th c dân Pháp, đòi đ c l p dân t c.ố ự ộ ậ ộ

Câu 24. Cu c kháng chi n ch ng Pháp (1946­1954) c a nhân dân Lào đã nh n độ ế ố ủ ậ ượ  c

s  giúp đ  c a quân tình nguy nự ỡ ủ ệ

A. Inđônêxia B. Vi t Nam.ệ C. Thái Lan D. Mã Lai

Câu 25.T  nh ng năm 70 c a th  k  XX, Nh t B n tr  thànhừ ữ ủ ế ỉ ậ ả ở