Mục tiêu của đề tài là Con đường dẫn đến chiến tranh thế giới thứ hai (1939 – 1945). Nắm được những mốc chính, các sự kiện tiêu biểu trong diễn biến của cuộc chiến tranh. Hiểu rõ vai trò của Liên Xô và các lực lượng Đồng minh cùng nhân dân các nước bị phe Trục chiếm đóng trong cuộc chiến đấu chống phát xít và đi đến tiêu diệt hoàn toàn CNPX. Những sự kiện có liên quan đến Lịch sử Đông Nam Á, Lịch sử Đông Dương trong đó có Việt Nam.
Trang 1t ượ ng đ n th c ti n ế ự ễ ”. Tuy nhiên, so v i ki n th c c a các môn h c khác, ki n th cớ ế ứ ủ ọ ế ứ
L ch s mang nh ng đ c tr ng nh tính quá kh , tính không l p l i, tính c th …ị ử ữ ặ ư ư ứ ặ ạ ụ ể
Vì v y, trong d y h c b môn, ĐDTQ không ch đ minh h a ki n th c mà còn t nậ ạ ọ ộ ỉ ể ọ ế ứ ồ
t i v i vai trò là ngu n cung c p ki n th c m i, góp ph n đ nh hạ ớ ồ ấ ế ứ ớ ầ ị ướng thái đ vàộ rèn kĩ năng HS; ĐDTQ tr thành ở “c u n i” ầ ố sinh đ ng gi a hi n t i v i quá khộ ữ ệ ạ ớ ứ
l ch s S d ng ĐDTQ trong d y h c nói chung, d y h c b môn nói riêng trị ử ử ụ ạ ọ ạ ọ ộ ở
thành “nguyên t c vàng” ắ (Cômenxki) ch đ o quá trình d y h c.ỉ ạ ạ ọ
H th ng ĐDTQ trong DHLS r t phong phú. Bên c nh nh ng ĐDTQ có tínhệ ố ấ ạ ữ
ch t truy n th ng nh tranh nh, b n đ … Hi n nay, các thi t b đi n t , các ph nấ ề ố ư ả ả ồ ệ ế ị ệ ử ầ
m m d y h c… đề ạ ọ ược v n d ng ngày càng nhi u trong d y h c b môn. V nậ ụ ề ạ ọ ộ ậ
d ng thành công nh ng thi t b đi n t , nh ng ph n m m đi n t vào d y h cụ ữ ế ị ệ ử ữ ầ ề ệ ử ạ ọ
L ch s tr thành xu hị ử ở ướng ch đ o c a giáo d c hi n đ i xu hủ ạ ủ ụ ệ ạ ướng ng d ngứ ụ CNTT. Ngh quy t H i ngh Trung ị ế ộ ị ương Đ ng l n th hai, khoá VIII nh n m nh:ả ầ ứ ấ ạ
“Đ y m nh ng d ng công ngh thông tin trong công tác giáo d c và đào t o các ẩ ạ ứ ụ ệ ụ ạ ở
c p h c, b c h c, ngành h c… phát tri n m ng máy tính ph c v cho giáo d c và ấ ọ ậ ọ ọ ể ạ ụ ụ ụ đào t o, k t n i Internet t i t t c s Giáo d c và Đào t o ạ ế ố ớ ấ ả ở ụ ạ ”.
Th c ch t vi c ng d ng CNTT trong d y h c nói chung, DHLS nói riêngự ấ ệ ứ ụ ạ ọ
trước h t và trên h t là s d ng hi u qu các ph n m m d y h c. So v i các ph nế ế ử ụ ệ ả ầ ề ạ ọ ớ ầ
m m d y h c hi n nay, ph n m m M. PowerPoint có nh ng u th n i b t nhề ạ ọ ệ ầ ề ữ ư ế ổ ậ ư
d s d ng, hi u ng linh ho t, tính đ i chúng… Tuy nhiên, bên c nh nh ng k tễ ử ụ ệ ứ ạ ạ ạ ữ ế
qu đ t đả ạ ược, vi c ng d ng ph n m m M. PowerPoint trong DHLS trệ ứ ụ ầ ề ở ường phổ thông còn g p nhi u vặ ề ướng m c, h n ch nh có m t b ph n khá đông GV chắ ạ ế ư ộ ộ ậ ỉ thay đ i cách d y h c đ n thu n t nghe chép sang nhìn chép; GV ch a nh nổ ạ ọ ơ ầ ừ ư ậ
Trang 2th c đ y đ v đ i m i PPDH nên s d ng CNTT mang tính ch t đ i phó hay vi cứ ầ ủ ề ổ ớ ử ụ ấ ố ệ
ng d ng CNTT không đ ng đ u gi a các vùng mi n, vi c thi u ph ng ti n kĩ
thu t m t cách tr m tr ng… Vì v y, trên th c t , ng d ng CNTT, hi u qu bàiậ ộ ầ ọ ậ ự ế ứ ụ ệ ả
h c L ch s ch a đọ ị ử ư ược c i thi n rõ r t, th m chí, có nh ng trả ệ ệ ậ ữ ường h p còn làmợ
gi m hi u qu bài h c so v i vi c ti n hành b ng các PPDH truy n th ng. V n đả ệ ả ọ ớ ệ ế ằ ề ố ấ ề
b c thi t mà th c ti n d y h c đ t ra là trong xu hứ ế ự ễ ạ ọ ặ ướng đ i m i PPDH hi n nay,ổ ớ ệ
v n d ng ph n m m M. PowerPoint nh th nào đ góp ph n thi t th c vào vi cậ ụ ầ ề ư ế ể ầ ế ự ệ nâng cao hi u qu bài h c.ệ ả ọ
Chương trình L ch s l p 11 cũng nh chị ử ớ ư ương trình L ch s ph thông hi nị ử ổ ệ hành đ u nh n m nh đ n đ i m i PPDH. N i dung Chi n tranh th gi i th haiề ấ ạ ế ổ ớ ộ ế ế ớ ứ (1939 1945) là m t trong nh ng n i dung khó, ph c t p b c nh t c a khoá trìnhộ ữ ộ ứ ạ ậ ấ ủ
L ch s trị ử ở ường ph thông.ổ
2. Tên sang kiêń ́:
“S d ng ph n m m Microsoft Power Point trong d y h c bài Chi n tranh ử ụ ầ ề ạ ọ ế
th gi i th hai (1939 1945), L ch s l p 11 THPT, Ch ế ớ ứ ị ử ớ ươ ng trình c b n ơ ả ”.
3. Tac gia sang kiêń ̉ ́ ́:
H và tên:ọ Nguyên Hô Thuỹ ̀ ̉
Đ a chị ỉ: Trương THPT Tam Đao 2, Bô Ly – Tam Đao – Vinh Phuc.̀ ̉ ̀ ́ ̉ ̃ ́
S đi n tho iố ệ ạ : 0975.523.229. E_mail: thuytamdao2@gmail.com
4. Chu đâu t tao ra sang kiên: ̉ ̀ ư ̣ ́ ́ La tac gia sang kiêǹ ́ ̉ ́ ́
5. Lĩnh v c áp d ng sáng ki n:ự ụ ế
Môn Lich s l p 11, giang day trong cac nha tṛ ử ớ ̉ ̣ ́ ̀ ương THPT̀
6. Ngày sáng ki n đế ược áp d ng l n đ u ho c áp d ng thụ ầ ầ ặ ụ ử: 10/01/2018
7. Mô t b n ch t c a sáng ki n:ả ả ấ ủ ế
7.1. M c tiêu và n i dung bài Chi n tranh th gi i th hai (1939 1945), L chụ ộ ế ế ớ ứ ị
s 11 THPT, Chử ương trình c b nơ ả
7.1.1. M c tiêuụ
V m t ki n th c: Bài h c s giúp HS hi u:ề ặ ế ứ ọ ẽ ể
+ Con đường d n đ n chi n tranh th gi i th hai (1939 – 1945).ẫ ế ế ế ớ ứ
+ N m đắ ược nh ng m c chính, các s ki n tiêu bi u trong di n bi n c aữ ố ự ệ ể ễ ế ủ
cu c chi n tranh.ộ ế
+ Hi u rõ vai trò c a Liên Xô và các l c lể ủ ự ượng Đ ng minh cùng nhân dân cácồ
nước b phe Tr c chi m đóng trong cu c chi n đ u ch ng phát xít và đi đ n tiêuị ụ ế ộ ế ấ ố ế
di t hoàn toàn CNPX.ệ
Trang 3+ Nh ng s ki n có liên quan đ n L ch s Đông Nam Á, L ch s Đôngữ ự ệ ế ị ử ị ử
Dương trong đó có Vi t Nam.ệ
+ K t c c, h u qu và nh hế ụ ậ ả ả ưởng c a chi n tranh đ i v i s phát tri n c aủ ế ố ớ ự ể ủ tình hình th gi i sau chi n tranh.ế ớ ế
V m t kĩ năng:ề ặ
+ Rèn luy n kĩ năng quan sát, phân tích b n đ , tranh nh.ệ ả ồ ả
+ Rèn luy n kĩ năng di n đ t (kĩ năng nói) b ng ngôn t riêng, kĩ năng đánhệ ễ ạ ằ ừ giá các s ki n l ch s …ự ệ ị ử
+ Phân bi t đệ ược khái ni m “chi n tranh phi nghĩa” và “chi n tranh chínhệ ế ế nghĩa”
Theo phân ph i chố ương trình c a B Giáo d c và Đào t o đã ban hành, bàiủ ộ ụ ạ
“Chi n tranh th gi i th hai (1939 – 1945)” đế ế ớ ứ ược ti n hành trong hai ti t, bao g mế ế ồ
nh ng n i dung chính sau:ữ ộ
Con đường d n đ n chi n tranh: ẫ ế ế
+ S hình thành Tr c phát xít Beclin – Roma – Tokio và các ho t đ ng đ yự ụ ạ ộ ẩ
m nh xâm lạ ược
+ Thái đ c a các nộ ủ ướ ớc l n nh Liên Xô, Anh, Pháp, M và tác đ ng c a nóư ỹ ộ ủ
đ i v i s l n m nh c a ch nghĩa phát xít.ố ớ ự ớ ạ ủ ủ
+ H i ngh Muy – ních đ nh cao c a chính sách dung dộ ị ỉ ủ ưỡng, th o hi p c aả ệ ủ các nước phương Tây đ i v i phe phát xít, ngòi n tr c ti p c a Chi n tranh thố ớ ổ ự ế ủ ế ế
gi i th hai.ớ ứ
=> Th ph m chính gây nên chi n tranh th gi i th hai chính là phe Tr củ ạ ế ế ớ ứ ụ
mà c m đ u là phát xít Đ c. Bên c nh đó, Anh – Pháp – M v i chính sách dungầ ầ ứ ạ ỹ ớ
dưỡng, th o hi p đã gián ti p tr thành k ti p tay cho các th l c phát xít th cả ệ ế ở ể ế ế ự ự
hi n âm m u c a mình.ệ ư ủ
Di n bi n chi n tranh:ễ ế ế
+ Phát xít Đ c t n công Ba Lan (1/9/1939). Anh – Pháp tuyên chi n v i Đ c.ứ ấ ế ớ ứ Chi n tranh th gi i th hai chính th c bùng n ế ế ớ ứ ứ ổ
Trang 4> Đ c ti p t c t n công các nứ ế ụ ấ ướ ởc Tây Âu, Đông Âu, Nam Âu và liên ti pế giành th ng l i. Tính ch t cu c chi n tranh lúc này là cu c chi n tranh phi nghĩa,ắ ợ ấ ộ ế ộ ế chi n tranh đ qu c. C châu Âu g n nh n m trong tay Đ c.ế ế ố ả ầ ư ằ ứ
+ Ngày 22/6/1941, Đ c b t ng t n công Liên Xô, bu c Liên Xô tham chi n.ứ ấ ờ ấ ộ ế Tính ch t cu c chi n tranh thay đ i t chi n tranh phi nghĩa sang chi n tranh chínhấ ộ ế ổ ừ ế ế nghĩa vì an ninh và n n hòa bình th gi i.ề ế ớ
+ Ngày 7/12/1941, Nh t cũng b t ng t n công căn c h i quân h i quân c aậ ấ ờ ấ ứ ả ả ủ
M t i c ng Trân châu, bu c M ph i tr c ti p nh y vào vòng chi n. Chi n tranhỹ ạ ả ộ ỹ ả ự ế ả ế ế lan r ng trên ph m vi toàn th gi i.ộ ạ ế ớ
+ Ngày 1/1/1942, kh i Đ ng minh ch ng phát xít đố ồ ố ược thành l p, cũng t đâyậ ừ
l c lự ượng quân Đ ng minh chuy n sang ph n công trên kh p các m t tr n. u thồ ể ả ắ ặ ậ Ư ế
c a cu c chi n tranh đã chuy n sang phe Đ ng minh.ủ ộ ế ể ồ
+ Dưới nh ng đòn t n công d n d p c a quân Đ ng minh, phe phát xít liênữ ấ ồ ậ ủ ồ
ti p th t b i trên kh p chi n trế ấ ạ ắ ế ường. Ngày 9/5/1945, nước Đ c kí văn b n đ uứ ả ầ hàng Đ ng minh không đi u ki n, chi n tranh ch m d t châu Âu Ngàyồ ề ệ ế ấ ứ ở 15/8/1945, Nh t B n cũng ch p nh n đ u hàng không đi u ki n. Chi n tranh thậ ả ấ ậ ầ ề ệ ế ế
gi i th hai k t thúc. ớ ứ ế
K t c c c a Chi n tranh th gi i th hai:ế ụ ủ ế ế ớ ứ
Chi n tranh th gi i th hai là cu c chi n tranh có quy mô l n nh t, ác li tế ế ớ ứ ộ ế ớ ấ ệ
nh t và gây nên nh ng h u qu tàn kh c nh t trong l ch s nhân lo i. Cho đ n nayấ ữ ậ ả ố ấ ị ử ạ ế nhi u h u qu mà cu c chi n tranh này đ l i v n ch a hoàn toàn đề ậ ả ộ ế ể ạ ẫ ư ược kh cắ
ph c.ụ
7.2. S d ng ph n m m Microsoft PowerPoint trong d y h c bài Chi n tranhử ụ ầ ề ạ ọ ế
th gi i th hai (1939 – 1945)ế ớ ứ
7.2.1. S d ng ph n m m Microsoft PowerPoint h tr công vi c ki m tra bàiử ụ ầ ề ỗ ợ ệ ể cũ
Trong ti n trình t ch c d y h c, ki m tra bài cũ có m t vai trò quan tr ng.ế ổ ứ ạ ọ ể ộ ọ Đây là công vi c đ u tiên c a m t bài nghiên c u ki n th c m i. Ki m tra bài cũệ ầ ủ ộ ứ ế ứ ớ ể
có tác d ng l n trong vi c phát huy kh năng ghi nh , “ụ ớ ệ ả ớ t duy tái t o ư ạ ” nh ng ki nữ ế
th c HS đã h c đ chu n b cho bài nghiên c u ki n th c m i. Đ ng th i, côngứ ọ ể ẩ ị ứ ế ứ ớ ồ ờ
vi c này giúp GV hi u rõ HS làm c s đ GV đi u ch nh k ho ch s ph m,ệ ể ơ ở ể ề ỉ ế ạ ư ạ
phương pháp d y h c nh m không ng ng nâng cao hi u qu bài h c.ạ ọ ằ ừ ệ ả ọ
Trang 5Vi c ki m tra bài cũ còn góp ph n phát tri n HS tinh th n t giác, ý th c tệ ể ầ ể ở ầ ự ứ ự
h c nhà và c ng c nh ng ki n th c mà HS đã ti p thu đọ ở ủ ố ữ ế ứ ế ược m t cách v ngộ ữ
ch c h n.ắ ơ
Bên c nh đó, ki m tra bài cũ còn phát tri n HS kh năng t duy ngôn ng ,ạ ể ể ở ả ư ữ năng l c di n đ t b ng l i nói.ự ễ ạ ằ ờ
Tuy nhiên, vi c ki m tra bài cũ thệ ể ường được ti n hành đ u gi h c v iế ở ầ ờ ọ ớ
lượng th i gian r t ng n. Do đó, s lờ ấ ắ ố ượng HS được ki m tra bài cũ là tể ương đ i ít.ố Cũng có nh ng trữ ường h p khi GV đ a ra câu h i ki m tra, nhi u h c sinh khôngợ ư ỏ ể ề ọ nghe rõ câu h i (đ c bi t là phía cu i l p) ho c do không chú ý nên các em thỏ ặ ệ ố ớ ặ ườ ngkhông chu n b trẩ ị ước câu tr l i mà theo tinh th n ai b g i lên b ng thì ngả ờ ầ ị ọ ả ười đó
s tr l i.ẽ ả ờ
V n d ng nh ng u th c a ph n m m M. PowerPoint h tr công vi cậ ụ ữ ư ế ủ ầ ề ỗ ợ ệ
ki m tra bài cũ s giúp GV ti t ki m th i gian, cùng m t lúc ki m tra để ẽ ế ệ ờ ộ ể ược nhi uề
HS, ki m tra b ng nhi u cách th c (qua câu h i t lu n, bài t p tr c nghi m kháchể ằ ề ứ ỏ ự ậ ậ ắ ệ quan ho c qua ĐDTQ,…), t đó s h p d n và t o đi u ki n phát huy tính tích c cặ ừ ẽ ấ ẫ ạ ề ệ ự
c a HS.ủ
Đ i v i bài Chi n tranh th gi i th hai (1939 1945), GV có th ti n hànhố ớ ế ế ớ ứ ể ế
ki m tra bài cũ b ng các cách sau:ể ằ
Cách 1, GV chia l p làm 4 nhóm và trình chi u câu h i th o lu n: “ớ ế ỏ ả ậ Em hãy
k tên nh ng n i dung c b n c a l ch s th gi i hi n đ i giai đo n 1917 1945 ể ữ ộ ơ ả ủ ị ử ế ớ ệ ạ ạ
mà các em đã đ ượ c h c? ọ ”. Trên c s câu tr l i c a các nhóm HS, GV hoàn ch nhơ ở ả ờ ủ ỉ
v n đ và đ t c s cho công vi c chu n b nghiên c u ki n th c m i. ấ ề ặ ơ ở ệ ẩ ị ứ ế ứ ớ
Cách 2, GV có th trình chi u và yêu c u HS ti n hành các bài t p tr cể ế ầ ế ậ ắ nghi m khách quan k t h p v i t lu n nh : ệ ế ợ ớ ự ậ ư
Câu 1. Cu c kh ng ho ng kinh t 1929 1933 đã gây ra nh ng h u quộ ủ ả ế ữ ậ ả nghiêm tr ng gì cho các nọ ướ ư ảc t b n ch nghĩa?ủ
A. N n kinh t các nề ế ướ ư ảc t b n ch nghĩa b tàn phá n ng n ủ ị ặ ề
B. Hàng tri u công nhân th t nghi p, nông dân m t ru ng,… Các cu c đ uệ ấ ệ ấ ộ ộ ấ tranh, bi u tình,… c a công nhân, c a ngể ủ ủ ười lao đ ng dâng cao.ộ
C. Ch nghĩa phát xít xu t hi n, nguy c m t cu c chi n tranh th gi i m iủ ấ ệ ơ ộ ộ ế ế ớ ớ
tr c ti p đe d a nhân lo i.ự ế ọ ạ
D. T t c các ý ki n trên.ấ ả ế
Câu 2. Trong các h u qu nêu trên, đâu là h u qu đáng lo ng i nh t đ i v iậ ả ậ ả ạ ấ ố ớ
n n hòa bình và an ninh nhân lo i? Vì sao?ề ạ
Trang 6Cách 3, GV có th cho HS theo dõi đo n phim t li u v cu c kh ng ho ngể ạ ư ệ ề ộ ủ ả kinh t 1929 1933 (ng t l i bình) và yêu c u HS tr l i câu h i: “ế ắ ờ ầ ả ờ ỏ Em hãy cho
bi t, đo n t li u ph n nh hi n t ế ạ ư ệ ả ả ệ ượ ng gì trong l ch s th gi i hi n đ i nh ng ị ử ế ớ ệ ạ ữ năm 19291933? H u qu c a hi n t ậ ả ủ ệ ượ ng này là gì? ”.
Trong quá trình th c hi n bài h c, m i l p, tùy đi u ki n c th , GV cóự ệ ọ ở ỗ ớ ề ệ ụ ể
th ti n hành m t trong nh ng cách ki m tra bài cũ nêu trên ho c k t h p gi a cácể ế ộ ữ ể ặ ế ợ ữ cách. Đi u quan tr ng là câu tr l i c a công vi c ki m tra bài cũ c n hề ọ ả ờ ủ ệ ể ầ ướng vào chu n b cho HS nghiên c u ki n th c m i (vào bài m i) v a đ m b o lôgic l chẩ ị ứ ế ứ ớ ớ ừ ả ả ị
s v a ti t ki m th i gian.ử ừ ế ệ ờ
7.2.2. S d ng ph n m m Microsoft PowerPoint h tr công vi c chu n bử ụ ầ ề ỗ ợ ệ ẩ ị cho HS nghiên c u ki n th c m i ứ ế ứ ớ
Chu n b cho HS nghiên c u ki n th c m i là công vi c mà chúng ta v nẩ ị ứ ế ứ ớ ệ ẫ
thường g i là vào bài m i. Trong bài nghiên c u ki n th c m i, công vi c nàyọ ớ ứ ế ứ ớ ệ không có tính ch t b t bu c song n u GV ti n hành t t s có ý nghĩa quan tr ngấ ắ ộ ế ế ố ẽ ọ trong vi c giúp HS hi u đệ ể ược lôgic gi a các ki n th c cũ mà các em đã h c v iữ ế ứ ọ ớ
ki n th c m i các em chu n b nghiên c u đ m b o ti n trình l ch s gi a các bàiế ứ ớ ẩ ị ứ ả ả ế ị ử ữ
h c là m t h th ng m t thi t, t đó s giúp HS hi u sâu s c và có cái nhìn kháiọ ộ ệ ố ậ ế ừ ẽ ể ắ quát, t ng h p v b c tranh l ch s thông qua các bài h c. M t khác, th c hi n t tổ ợ ề ứ ị ử ọ ặ ự ệ ố công vi c này, GV s h p d n HS cũng nh đ nh hệ ẽ ấ ẫ ư ị ướng t duy HS ngay t đ u bàiư ừ ầ
h c b ng nh ng bài t p nh n th c, nh ng tình hu ng có v n đ Đó th c s làọ ằ ữ ậ ậ ứ ữ ố ấ ề ự ự ngu n c m h ng quan tr ng mà GV c n gieo vào HS ngay t th i đi m đ u tiênồ ả ứ ọ ầ ừ ờ ể ầ
th c hi n bài h c. Tuy nhiên, m t trong nh ng yêu c u có tính ch t nguyên t c làự ệ ọ ộ ữ ầ ấ ắ khi ti n hành công vi c chu n b cho HS nghiên c u ki n th c m i, GV m t m tế ệ ẩ ị ứ ế ứ ớ ộ ặ
ph i có kh năng xâu chu i nh ng v n đ đã ti n hành ki m tra bài cũ HS đ uả ả ỗ ữ ấ ề ế ể ở ầ bài h c, m t khác c n có năng l c khái quát v n đ chung c a bài h c dọ ặ ầ ự ấ ề ủ ọ ướ ạ i d ng
nh ng bài t p nh n th c, đ c bi t là dữ ậ ậ ứ ặ ệ ướ ại d ng nh ng tình hu ng có v n đ , tránhữ ố ấ ề
trường h p GV d n d t m t cách khiên cợ ẫ ắ ộ ưỡng ho c đ n thu n là m nh l nh th cặ ơ ầ ệ ệ ứ
m t cách r p khuôn, ki u nh “ộ ậ ể ư các em theo theo dõi bài h c đ tr l i câu h i vì ọ ể ả ờ ỏ sao chi n tranh bùng n ? Th ph m chi n tranh là l c l ế ổ ủ ạ ế ự ượ ng nào? Di n bi n ễ ế chi n tranh ra sao? H u qu c a nó nh th nào ế ậ ả ủ ư ế ”,…
Ph n m m M. PowerPoint cho phép GV trình chi u nh ng bài t p nh n th c,ầ ề ế ữ ậ ậ ứ
nh ng tình hu ng có v n đ , nh ng ĐDTQ, nh ng s đ b ng bi u,… khi th cữ ố ấ ề ữ ữ ơ ồ ả ể ự
hi n công vi c chu n b cho HS nghiên c u ki n th c m i đ m b o h p d n vàệ ệ ẩ ị ứ ế ứ ớ ả ả ấ ẫ
đ nh hị ướng rõ nét t duy HS ngày t đ u bài h c. B i l , vi c trình chi u bài t pư ừ ầ ọ ở ẽ ệ ế ậ
nh n th c, tình hu ng có v n đ ,… trên ph n m m M. PowerPoint s giúp HS nhậ ứ ố ấ ề ầ ề ẽ ớ
Trang 7nhi m v nh n th c sâu s c h n, t đó góp ph n gi i quy t bài t p trong su t ti nệ ụ ậ ứ ắ ơ ừ ầ ả ế ậ ố ế trình th c hi n bài h c. Đi u này kh c ph c tình tr ng GV nêu bài t p nh n th cự ệ ọ ề ắ ụ ạ ậ ậ ứ
đ u bài h c cũng ch là hình th c.ầ ọ ỉ ứ
Ch ng h n, khi th c hi n “ẳ ạ ự ệ Bài 17. Chi n tranh Th gi i l n th hai (1939 ế ế ớ ầ ứ 1945)”, GV ti n hành k t h p ki m tra bài cũ v i công vi c chu n b cho HSế ế ợ ể ớ ệ ẩ ị nghiên c u ki n th c m i nh sau:ứ ế ứ ớ ư
GV chia l p làm 4 nhóm và trình chi u câu h i th o lu n: “ớ ế ỏ ả ậ Em hãy k tên ể
nh ng n i dung c b n c a l ch s th gi i hi n đ i giai đo n 1917 1945 mà các ữ ộ ơ ả ủ ị ử ế ớ ệ ạ ạ
em đã đ ượ c h c? ọ ”.
Trên c s câu tr l i c a các nhóm HS, GV hoàn ch nh v n đ và đ t cơ ở ả ờ ủ ỉ ấ ề ặ ơ
s cho công vi c chu n b nghiên c u ki n th c m i b ng hai s đ : ở ệ ẩ ị ứ ế ứ ớ ằ ơ ồ
+ S đ th nh t đ tr l i cho câu h i ki m tra bài cũ (ơ ồ ứ ấ ể ả ờ ỏ ể xem slide 1 trong BGĐT kèm theo đ tài! ề )
+ Trên c s s đ có slide 1, GV nh n m nh: “ơ ở ơ ồ ở ấ ạ Nh v y, trong giai đo n ư ậ ạ 19171945 c a L ch s Th gi i hi n đ i, th y trò chúng ta đã tìm hi u đ ủ ị ử ế ớ ệ ạ ầ ể ượ c 4 n i ộ dung l n và hôm nay, chúng ta s tìm hi u n i dung cu i cùng c a L ch s Th ớ ẽ ể ộ ố ủ ị ử ế
gi i hi n đ i giai đo n 19171945, đó là n i dung Chi n tranh Th gi i l n th ớ ệ ạ ạ ộ ế ế ớ ầ ứ hai”. GV trình chi u tiêu đ bài h c, s đ v nhi m v nh n th c có trong slide 2ế ề ọ ơ ồ ề ệ ụ ậ ứ
k t h p ghi b ng và nêu c th nhi m v nh n th c: “ế ợ ả ụ ể ệ ụ ậ ứ N i dung th nh t, chúng ộ ứ ấ
ta s tìm hi u v con đ ẽ ể ề ườ ng d n đ n chi n tranh và rút ra đ ẫ ế ế ượ c, t con đ ừ ườ ng đó, nguyên nhân d n đ n cu c chi n là gì? Th ph m gây chi n là l c l ẫ ế ộ ế ủ ạ ế ự ượ ng nào?;
Th hai, chúng ta s tìm hi u di n bi n cu c chi n qua ba giai đo n t ứ ẽ ể ễ ế ộ ế ạ ươ ng ng ứ
v i ba m c có trong sách giáo khoa tuy nhiên t di n bi n c a t ng giai đo n, các ớ ụ ừ ễ ế ủ ừ ạ
em c n rút ra quy mô, ph m vi chi n tranh? Tính ch t chi n tranh? u th chi n ầ ạ ế ấ ế Ư ế ế tranh c a t ng giai đo n?; Th ba là tìm hi u v k t c c và tác đ ng c a Chi n ủ ừ ạ ứ ể ề ế ụ ộ ủ ế tranh Th gi i th hai đ i v i l ch s hi n đ i. Vì sao nó là m c k t thúc giai đo n ế ớ ứ ố ớ ị ử ệ ạ ố ế ạ
1917 1945?”. V i nh ng nhi m v nh n th c này k t h p s đ đớ ữ ệ ụ ậ ứ ế ợ ơ ồ ược thi t kế ế trong slide 2 c a BGĐT kèm theo, HS có đủ ượ ự ịc s đ nh hướng nh n th c rõ nét h n.ậ ứ ơ 7.2.3. S d ng ph n m m Microsoft PowerPoint h tr công vi c nghiên c uử ụ ầ ề ỗ ợ ệ ứ
ki n th c m i ế ứ ớ
Nghiên c u ki n th c m i công vi c ch y u c a bài nghiên c u ki n th cứ ế ứ ớ ệ ủ ế ủ ứ ế ứ
m i. Nhi m v quan tr ng nh t c a công vi c này là làm giàu thêm nh ng hi uớ ệ ụ ọ ấ ủ ệ ữ ể
bi t c a HS v tri th c l ch s và đ nh hế ủ ề ứ ị ử ị ướng thái đ , rèn kĩ năng HS. Vì v y, độ ậ ể
th c hi n nhi m v quan tr ng này, GV c n l a ch n các hình th c t ch c ho tự ệ ệ ụ ọ ầ ự ọ ứ ổ ứ ạ
đ ng nh n th c, các phộ ậ ứ ương pháp d y h c, các phạ ọ ương ti n d y h c phù h p.ệ ạ ọ ợ
Trang 8Trong đó, ph n m m M. PowerPoint v i nh ng u th đã phân tích trên s h trầ ề ớ ữ ư ế ở ẽ ỗ ợ
đ c l c cho quá trình nghiên c u ki n th c m i c a HS nh m góp ph n quan tr ngắ ự ứ ế ứ ớ ủ ằ ầ ọ
đ th c hi n m c tiêu bài h c.ể ự ệ ụ ọ
V n d ng c th nh ng u th c a ph n m m M. PowerPoint trong quáậ ụ ụ ể ữ ư ế ủ ầ ề trình nghiên c u ki n th c m i khi ti n hành d y h c “ứ ế ứ ớ ế ạ ọ Bài 17. Chi n tranh th ế ế
gi i th hai (1939 – 1945) ớ ứ ” trên các phương di n ch y u sau:ệ ủ ế
a. V n d ng ph n m m M. PowerPoint đ chèn h th ng các tranh, nh l chậ ụ ầ ề ể ệ ố ả ị
sử
Căn c tình hình th c ti n, h th ng các tranh, nh l ch s ch y u s d ngứ ự ễ ệ ố ả ị ử ủ ế ử ụ trong quá trình nghiên c u ki n th c m i khi th c hi n n i dung Chi n tranh Thứ ế ứ ớ ự ệ ộ ế ế
gi i l n th hai bao g m: ớ ầ ứ ồ
1. Tranh bi m h a v Híte.ế ọ ề
2. nh quân Đ c ti n vào th đô Pari c a Pháp tháng 6/1940.Ả ứ ế ủ ủ
3. nh H ng quân Ả ồ Liên Xô c m c trên nóc nhà Qu c h i Đ c.ắ ờ ố ộ ứ
4. nh Ả Quân Mĩ d ng c chi n th ng Ivôghima.ự ờ ế ắ ở
Tuy nhiên, đ u tiên cho các đo n phim t li u, lể ư ạ ư ệ ược đ đ ng, niên bi u cóồ ộ ể trong BGĐT và do ph n l n các tranh, nh l ch s này đ u có trong sách giáo khoa,ầ ớ ả ị ử ề theo chúng tôi, các tranh, nh l ch s này ch y u dùng đ minh ho sau khi nghiênả ị ử ủ ế ể ạ
c u di n bi n c a nh ng s ki n liên quan. Do đó, n u có th i gian, GV s hứ ễ ế ủ ữ ự ệ ế ờ ẽ ướ ng
d n HS s d ng nh ng tranh nh nêu trên trong quá trình nghiên c u ki n th c m iẫ ử ụ ữ ả ứ ế ứ ớ
ho c n u qu th i gian không cho phép, GV có th hặ ế ỹ ờ ể ướng d n ng n g n đ HS vẫ ắ ọ ể ề nhà t tìm hi u, tránh trự ể ường h p quá t i trong s d ng ĐDTQ. ợ ả ử ụ
Hướng d n kĩ thu t chèn tranh nh l ch s , b n đ l ch s :ẫ ậ ả ị ử ả ồ ị ử
Đ ti n hành chèn các tranh nh l ch s , b n đ l ch s … trể ế ả ị ử ả ồ ị ử ước h t đòi h iế ỏ ngu n t li u tr c quan này có trong máy tính ho c trong thi t b đi n t k t n iồ ư ệ ự ặ ế ị ệ ử ế ố
nh USB, th nh … Trên c s đó, thao tác chèn các các t li u tr c quan nàyư ẻ ớ ơ ở ư ệ ự
đu c ti n hành theo trình t sau:ợ ế ự
Bước 1. Ch n slide c n chèn hình nh.ọ ầ ả
Bước 2. Vào Menu Insert ch n "Picture".ọ
Bước 3. Trong Menu Picture có ch a nhi u menu nh , chúng ta ch n Fromứ ề ỏ ọ File (n u hình nh l u trong file nh c a máy vi tính, USB ), ch n Clipl Art (n uế ả ư ả ủ ọ ế hình nh đả ượ ưc l u s n trong Clip Art), ch n Auto Shapes (n u hình có d ng theoẵ ọ ế ạ
m u)…ẫ
Bước 4. L a ch n hình nh b ng cách nháy kép chu t trái ho c nh n Insert.ự ọ ả ằ ộ ặ ấ
Bước 5. Nh n Close trên b ng h p tho i Cip Art đ hoàn t t.ấ ả ộ ạ ể ấ
Trang 9Ví d : Chúng ta có hình nh "Tranh bi m h a v Hítle" trong D c a máyụ ả ế ọ ề ổ ủ tính, n u GV mu n chèn hình nh này trên slide khi d y v n i dung "T h i nghế ố ả ạ ề ộ ừ ộ ị Muy ních đ n chi n tranh th gi i", ta làm nh sau:ế ế ế ớ ư
Bước 1. Ch n m t slide c n chèn hình nh.ọ ộ ầ ả
Bước 2. M Menu Insert ch n Picture.ở ọ
Bước 3. Trong Menu Picture ch n From File (vì hình nh l u trong File c aọ ả ư ủ máy tinh D). Ti p đó, GV đ a tr chu t vào h p "Look in" đ ch n D và nháyổ ế ư ỏ ộ ộ ể ọ ổ kép chu t trái vào hình nh "H i ngh Muy ních" đ hoàn t t.ộ ả ộ ị ể ấ
Ngoài ra, GV có th m tr c ti p file ho c thi t b đi n t k t n i có ch aể ở ự ế ặ ế ị ệ ử ế ố ứ hình nh v "H i ngh Muy ních" đ Coppy; sau đó m slide bài gi ng và ch nả ề ộ ị ể ở ả ọ Paste
Sau khi đã chèn xong hình nh, GV ch nh s a kích c , v trí c a ĐDTQ choả ỉ ử ỡ ị ủ phù h p v i ý đ s ph m c a mình.ợ ớ ồ ư ạ ủ
Cách th c s d ng c th :ứ ử ụ ụ ể
1. Tranh bi m h a v Hítleế ọ ề
+ N i dung: Hítle độ ược ví nh m t ngu i kh ng l , xung quanh Hítle làư ộ ờ ổ ồ
nh ng chính khách châu Âu mang hình dáng nh bé vây xung quanh Hitle, th hi nữ ỏ ể ệ
s quy thu n c a chính khách châu Âu đ i v i Đ c, t o đi u ki n cho Đ c th cự ậ ủ ố ớ ứ ạ ề ệ ứ ự
hi n âm m u ti n hành cu c chi n tranh xâm lệ ư ế ộ ế ượ ủc c a mình
+ Cách s d ng: B c tranh này đử ụ ứ ượ ử ục s d ng khi d y xong m c 2 "T H iạ ụ ừ ộ ngh Muy ních đ n chi n tranh th gi i". GV s d ng b c tranh bi m h a này sauị ế ế ế ớ ử ụ ứ ế ọ khi đã cung c p cho HS nguyên nhân, n i dung, h u qu c a H i ngh Muyních.ấ ộ ậ ả ủ ộ ị
GV yêu c u HS quan sát b c tranh và đ t câu h i: “Hítle đầ ứ ặ ỏ ược ví nh ngu i kh ngư ờ ổ
l n m trung tâm c a b c tranh, còn các chính khách châu Âu đồ ằ ở ủ ứ ược ví nh nh ngư ữ ngu i nh bé đang vây quanh Hítle, n i dung này nói lên đi u gì”?ờ ỏ ộ ề
V i câu h i này, HS tr l i s d n d n làm sáng t n i dung trong b c tranh:ớ ỏ ả ờ ẽ ầ ầ ỏ ộ ứ
Đó là chính sách dung dưỡng, th a hi p c a h u h t các nỏ ệ ủ ầ ế ước phương Tây đ i v iố ớ
s bành trự ướng gây chi n c a phát xít Đ c, đ ng đ u là Hitle.ế ủ ứ ứ ầ
Cu i cùng GV t ng k t l i v n i dung b c tranh: Hítle đố ổ ế ạ ề ộ ứ ược ví nh m tư ộ
người kh ng l , xung quanh là các nổ ồ ước Đ ng minh đã quy thu n Đ c; th hi n sồ ậ ứ ể ệ ự dung dưỡng, nhượng b c a các nộ ủ ước phương Tây đ i v i Đ c, âm m u đ y Đ cố ớ ứ ư ẩ ứ
t n công Liên Xô và nh th "Cò ngao tranh ch p, ng ông th l i". Chính thái đấ ư ế ấ ư ủ ợ ộ
nhượng b ,dung dộ ưỡng c a Mĩ, Anh, Pháp đã t o đi u ki n thu n l i đ phe phátủ ạ ề ệ ậ ợ ể xít th c hi n âm m u gây chi n tranh xâm lự ệ ư ế ược
2. nh quân Đ c ti n công vào Pari th đô c a Pháp tháng 6/1940Ả ứ ế ủ ủ
Trang 10+ N i dung: Sau khi đánh chi m các nộ ế ước Tây Âu, quân Đ c th c hi n chi nứ ự ệ ế
lược "chi n tranh ch p nhoáng" th c sâu vào đ t Pháp. Ngày 10/6/1940, chính phế ớ ọ ấ ủ Pháp r i b Pari ch y v Tua. Quân Đ c tràn vào đ t Pháp, sau 6 tu n chi n đ uờ ỏ ạ ề ứ ấ ầ ế ấ Pháp ph i kí Hi p đ nh đình chi n (22/6/1940).ả ệ ị ế
Trong nh là đoàn quân Đ c qua Kh i hoàn môn kéo vào Pari mà không cóả ứ ả
m t bóng quân Pháp. Trong m t th i gian ng n sau đó, h u h t lãnh th Pháp đ uộ ộ ờ ắ ầ ế ổ ề
nh th nào v i chính sách dung du ng, tho hi p c a chính ph Pháp tru c đó? ư ế ớ ỡ ả ệ ủ ủ ớ ”
Sau khi HS tr l i, GV ch t l i theo n i dung trên và nh n m nh: Kh i hoànả ờ ố ạ ộ ấ ạ ả môn là m t công trình ki n trúc n i ti ng bi u tộ ế ổ ế ể ượng cho s c m nh chi n th ng vàứ ạ ế ắ vinh quang c a nủ ước Pháp. Vi c quân Đ c ti n qua Kh i hoàn môn nói lên s th tệ ứ ế ả ự ấ
b i n ng n c a nạ ặ ề ủ ước Pháp trướ ức s c m nh c a quân Đ c. Vi c quân Pháp nhanhạ ủ ứ ệ chóng b th t th là do s ch quan, b t n công b t ng và u th quân s c aị ấ ủ ự ủ ị ấ ấ ờ ư ế ự ủ quân đ i Đ c. Đó là k t qu t t y u c a chính sách tho hi p, dung dộ ứ ế ả ấ ế ủ ả ệ ưỡng
3. nh H ng quân Liên Xô c m c trên nóc nhà Qu c h i Đ cẢ ồ ắ ờ ố ộ ứ
+ N i dung: Ngày 16/4/1945, H ng quân Liên Xô m cu c t n công vàoộ ồ ở ộ ấ Béclin – sào huy t cu i cùng c a phát xít Hítle. Trên đu ng vào Béclin, phát xít Đ cệ ố ủ ờ ứ
đã b trí m t l c lu ng l n m nh v i h n 90 s đoàn, trên 1 tri u quân, 10 nghìnố ộ ự ơ ớ ạ ớ ơ ư ệ pháo và súng c i, 1500 xe tăng và pháo t hành, 3000 máy bay chi n đ u. Trongố ự ế ấ thành ph Béclin, chúng b trí 20 v n dân phòng v H ng quân Liên Xô có 68 số ố ạ ệ ồ ư đoàn b binh, 3155 xe tăng và pháo t hành, khoang 2200 đ i bác và súng c i. Trongộ ự ạ ố ngày đ u t n công Béclin, pháo binh Liên Xô b n trên 1 tri u viên đ n. Ngàyầ ấ ắ ệ ạ 21/4/1945, H ng quân Liên Xô ti p c n trung tâm Béclin và g p s c kháng cồ ế ậ ặ ứ ự
m nh m c a quân Đ c, đ c bi t là tr n đánh chi m nhà Qu c h i Đ c. Chi uạ ẽ ủ ứ ặ ệ ậ ế ố ộ ứ ề 30/4/1945, H ng quân Liên Xô đã chi m đồ ế ược m t b ph n ch y u c a tòa nhàộ ộ ậ ủ ế ủ
Qu c h i. Trong th cùng, Hítle đã t sát. Ngày 2/5/1945, H ng quân Liên Xôố ộ ế ự ồ chi m toàn b thành ph Béclin, 7 v n quân Đ c trong thành ph đã đ u hàngế ộ ố ạ ứ ố ầ không đi u ki n. Ngày 9/5/1945, Đ c kí văn ki n đ u hàng không đi u ki n. Chi nề ệ ứ ệ ầ ề ệ ế tranh th gi i th hai ch m d t.ế ớ ứ ấ ứ
Hình nh ch p 3 chi n sĩ H ng quân Liên Xô đang c m c chi n th ng trênả ụ ế ồ ắ ờ ế ắ nóc nhà Qu c h i Đ c vào lúc 15 gi ngày 30/4/1945 sau 2 tu n chi n đ u gianố ộ ứ ờ ầ ế ấ
Trang 11kh và hi sinh. Lá c c a Đ c Qu c xã đã b h xu ng đu c thay b ng lá c đ búaổ ờ ủ ứ ố ị ạ ố ợ ằ ờ ỏ
li m c a Liên Xô đang tung bay trề ủ ước gió. Đó là b ng ch ng ch ng t s th t b iằ ứ ứ ỏ ự ấ ạ hoàn toàn c a phát xít Đ c và s th ng l i c a H ng quân Liên Xô trong tr n côngủ ứ ự ắ ợ ủ ồ ậ phá Béclin
+ Cách s d ng: Hình nh này đử ụ ả ược k t h p s d ng khi GV trình bày sế ợ ử ụ ự
ki n ngày 9/5/1945, Đ c kí văn b n đ u hàng không đi u ki n.ệ ứ ả ầ ề ệ
GV cho HS quan sát b c tranh này và đ t câu h i: "Vi c H ng quân Liên Xôứ ặ ỏ ệ ồ
c m c chi n th ng trên nóc nhà Qu c h i Đ c ch ng t đi u gì?".ắ ờ ế ắ ố ộ ứ ứ ỏ ề
Sau khi HS phát bi u, GV kh ng đ nh: Vi c chi m để ẳ ị ệ ế ược tòa nhà Qu c h iố ộ
Đ c ch ng t sào huy t cu i cùng c a Đ c Qu c xã đã b tiêu di t. H ng quânứ ứ ỏ ệ ố ủ ứ ố ị ệ ồ Liên Xô có vai trò đi đ u trong vi c tiêu di t phát xít Đ c, k t thúc chi n tranh ầ ệ ệ ứ ế ế ở châu Âu
4. nh quân Mĩ d ng c chi n th ng IvôghimaẢ ự ờ ế ắ ở
+ N i dung: Ivôghima là đ o c c Nam Nh t B n b quân Mĩ đánh chi mộ ả ở ự ậ ả ị ế vào tháng 2/1945, tiêu di t ph n l n h i quân và không quân Nh t. Sau khi chi mệ ầ ớ ả ậ ế
được đ o này, Mĩ đã d ng c t, treo c , xác đ nh s chi n th ng c a mình…ả ự ộ ờ ị ự ế ắ ủ
Hình nh là c nh 5 ngả ả ười lính th y đánh b và 1 bác sĩ h i quân Mĩ d ng củ ộ ả ự ờ
Mĩ trên đ nh núi Suribachi, báo hi u s chi n th ng c a Đ ng minh. Các nhân v tỉ ệ ự ế ắ ủ ồ ậ trong hình đ u quay l i phía ngề ạ ười ch p, trong kho nh kh c ng n ng i, 3 ngụ ả ắ ắ ủ ườ itrong s h đã vĩnh vi n n m xu ng trên đ o Ivôghima. Chi n th ng Ivôghima đãố ọ ễ ằ ố ả ế ắ
tr thành s ki n tiêu bi u trong chi n tranh th gi i th hai.ở ự ệ ể ế ế ớ ứ
+ Cách s d ng: GV nêu câu h i: “Vi c quân Mĩ đánh và chi m đ oử ụ ỏ ệ ế ả Ivôghima m t đ o c c nam c a phát xít Nh t ch ng t đi u gì v th c a quânộ ả ự ủ ậ ứ ỏ ề ề ế ủ
Nh t chi n trậ ở ế ường châu Á – Thái Bình Dương?”
Trên c s câu tr l i c a HS, GV kh ng đ nh: Vi c quân Mĩ chi m đ oơ ở ả ờ ủ ẳ ị ệ ế ả Ivôghima c a quân Nh t ch ng t Nh t đang b i tr n.ủ ậ ứ ỏ ậ ạ ậ
Hình nh này đả ượ ử ục s d ng đ minh h a cho s ki n: Ngày 19/2/1945, línhể ọ ự ệ
Mĩ đ b lên Ivôghima.ổ ộ
b. V n d ng ph n m m M. PowerPoint đ chèn h th ng các đo n phim tậ ụ ầ ề ể ệ ố ạ ư
li u l ch sệ ị ử
Trong quá trình d y h c L ch s nói chung, quá trình nghiên c u ki n th cạ ọ ị ử ứ ế ứ
m i c a bài nghiên c u ki n th c m i nói riêng, vi c v n d ng các đo n phim tớ ủ ứ ế ứ ớ ệ ậ ụ ạ ư
li u l ch s có ý nghĩa, u th đ c bi t quan tr ng. Trệ ị ử ư ế ặ ệ ọ ước h t, phim t li u l ch sế ư ệ ị ử
là nh ng đ dùng tr c quan t o hình có tính đ ng, đ c bi t v i nh ng thữ ồ ự ạ ộ ặ ệ ớ ữ ước phim
Trang 12quay vào th i đi m di n ra s ki n s là t li u l ch s quý giá nh t; nên có u thờ ể ễ ự ệ ẽ ư ệ ị ử ấ ư ế
s m t trong vi c góp ph n t o các bi u tố ộ ệ ầ ạ ể ượng l ch s sâu s c, sinh đ ng và chânị ử ắ ộ
th t trong óc HS. Các đo n phim t li u còn là ngu n cung c p ki n th c m i quanậ ạ ư ệ ồ ấ ế ứ ớ
tr ng cho HS thông qua vi c GV đ nh họ ệ ị ướng cho HS khai thác nh ng ki n th c l chữ ế ứ ị
s t nh ng đo n phim t li u l ch. Trên c s đó, phim t li u l ch s có vai tròử ừ ữ ạ ư ệ ị ơ ở ư ệ ị ử
đ c l c trong con đắ ự ường hình thành ki n th c l ch s cho HS. Không d ng l i đó,ế ứ ị ử ừ ạ ở
s d ng các đo n phim t li u l ch s còn có ý nghĩa l n trong đ nh hử ụ ạ ư ệ ị ử ớ ị ướng hướ ngthái đ và rèn kĩ năng HS. Nh ng hình nh chân th t, s ng đ ng c a l ch s độ ữ ả ậ ố ộ ủ ị ử ượ c
ph n ánh trong nh ng đo n phim t li u l ch s và đả ữ ạ ư ệ ị ử ược tái hi n trong óc HS s cóệ ẽ tác d ng l n trong vi c hụ ớ ệ ướng thái đ HS. Đ c bi t, trong phim t li u còn có l iộ ặ ệ ư ệ ờ bình, n n nh c, ánh sang s góp ph n đ c l c trong rèn kĩ năng ngôn ng , giáo d cề ạ ẽ ầ ắ ự ữ ụ
óc th m mĩ… cho HS.ẩ
D a trên c s ngu n t li u và ý nghĩa to l n c a vi c s d ng phim tự ơ ở ồ ư ệ ớ ủ ệ ử ụ ư
li u trong d y h c L ch s , h th ng các đo n phim t li u l ch s đệ ạ ọ ị ử ệ ố ạ ư ệ ị ử ược chúng tôi thi t k trong BGĐT g m:ế ế ồ
1. Con đường d n t i chi n tranh;ẫ ớ ế
+ Mu n chèn m t đo n phim t li u, GV c n th c hi n các thao tác sau:ố ộ ạ ư ệ ầ ự ệ
GV ch n Slide c n chèn đo n phim, nh n đúp chu t trái vào Menu Insert trênọ ầ ạ ấ ộ thanh công c , ch n “Movies and Sound”. Trong menu “Movies and Sound” có ch aụ ọ ứ nhi u menu, ta ch n Movie from File (n u đo n phim t li u ghi trong File c aề ọ ế ạ ư ệ ủ máy tính ho c USB…).ặ
Kích chu t vào OK (ho c nháy kép vào đo n phim đó). Trên mànộ ặ ạ
hình, PowerPoint s h i “Automatically or When Clicked” (t c là khi m đo nẽ ỏ ứ ở ạ phim trình chi u chúng ta thích đo n phim ch y t đ ng hay khi nào GV kích chu tế ạ ạ ự ộ ộ thì đo n phim m i ch y), r i nh n chu t đ hoàn t t.ạ ớ ạ ồ ấ ộ ể ấ
+ Ch nh s a khung đo n phim t li u:ỉ ử ạ ư ệ
Nh n chu t vào đo n phim t li u đã chèn, các góc và biên hình c a khungấ ộ ạ ư ệ ủ
s xu t hi n các nút hình tròn.ẽ ấ ệ
Trang 13Đ t con tr chu t lên các nút. Khi tr chu t bi n thành mũi tên hai đ u, nh nặ ỏ ộ ỏ ộ ế ầ ấ vào chu t trái và kéo rê khung phim theo ý mu n.ộ ố
N u GV mu n di chuy n khung phim, ch c n nh n con tr chu t vào khungế ố ể ỉ ầ ấ ỏ ộ
đo n phim, khi con tr chu t hi n hình mũi tên b n chi u thì b m chu t và kéo rêạ ỏ ộ ệ ố ề ấ ộ sang v trí c n di chuy n (cũng có th dùng mũi tên trên bàn phím đ đi uị ầ ể ể ← → ↑ ↓ ể ề khi n).ể
Ví d : Khi mu n chèn đo n phim t li u “Con đụ ố ạ ư ệ ường d n t i chi n tranh”,ẫ ớ ế
ta th c hi n các thao tác sau: Ch n Slide c n chèn đo n phim (nên là m t Slideự ệ ọ ầ ạ ộ
tr ng), ch n Menu Insert ch n Movied and Sound Movie from file Computerố ọ → ọ → →
ch n th m c có ch a đo n phim t li u (trong máy tính ho c USB, th nh …)
Clicked”, sau đó nh n chu t đ hoàn t t. Ti p đó ta có th căn ch nh l đo n phimấ ộ ể ấ ế ể ỉ ề ạ
t li u cho phù h p b ng nh ng thao tác hư ệ ợ ằ ữ ướng d n nêu trên.ẫ
Cách th c s d ng các đo n phim t li u l ch s :ứ ử ụ ạ ư ệ ị ử
1. Đo n phim t li u “Con đạ ư ệ ường d n t i chi n tranh”ẫ ớ ế
+ N i dung: Đo n phim khái quát v s thi t l p c a ch nghĩa phát xít t iộ ạ ề ự ế ậ ủ ủ ạ
Đ c, Italia sau kh ng ho ng kinh t th gi i 1929 – 1933. Đây cũng chính là m tứ ủ ả ế ế ớ ộ trong nh ng nguyên nhân d n t i s bùng n c a Chi n tranh th gi i th haiữ ẫ ớ ự ổ ủ ế ế ớ ứ (1939 – 1945)
+ Th i đi m và cách th c s d ng: Sau khi t ch c cho HS nghiên c u m cờ ể ứ ử ụ ổ ứ ứ ụ
1. “Các nước phát xít đ y m nh xâm lẩ ạ ược (1931 – 1937)”, GV chi u đo n phim tế ạ ư
li u “Con đệ ường d n t i chi n tranh”. Trên c s HS đã theo dõi, GV phát v n:ẫ ớ ế ơ ở ấ
“B ng nh ng ki n th c đã h c và qua theo dõi đo n phim t li u trên, các em hãyằ ữ ế ứ ọ ạ ư ệ cho th y bi t trên con đầ ế ường d n t i chi n tranh, th ph m là ai? Th ph m đó cóẫ ớ ế ủ ạ ủ ạ
nh ng thu n l i gì….?”.ữ ậ ợ
Nh v y, trên con đư ậ ường d n t i chi n tranh th gi i th hai, th ph mẫ ớ ế ế ớ ứ ủ ạ chi n tranh chính là b n phát xít Đ c – Italia – Nh t B n; bên c nh đó, chính sáchế ọ ứ ậ ả ạ dung dưỡng, th a hi p c a các nỏ ệ ủ ước M , Anh, Pháp cũng là nh ng đi u ki n h tỹ ữ ề ệ ế
s c thu n l i cho CNPX tăng cứ ậ ợ ường các ho t đ ng gây chi n, bành trạ ộ ế ướng c aủ mình.
2. Đo n phim t li u “Đ c đánh chi m châu Âu”ạ ư ệ ứ ế
+ N i dung: Đo n phim trình bày v s ki n phát xít Đ c t n công Baộ ạ ề ự ệ ứ ấ Lan, Anh Pháp tuyên chi n v i Đ c, Chi n tranh th gi i th hai chính th c bùngế ớ ứ ế ế ớ ứ ứ
Trang 14n Sau đó, Đ c ti p t c t n công hàng lo t các nổ ứ ế ụ ấ ạ ước khác khu v c Tây Âu nhở ự ư Đan M ch, Na Uy, B , Lucxămbua, Pháp, Anh. ạ ỉ
+ Th i đi m và cách th c s d ng: Đo n phim đờ ể ứ ử ụ ạ ượ ử ục s d ng vào cu i m cố ụ
2. “Phe phát xít bành trướng Đông và Nam Âu (t tháng 9/1940 đ n thángở ừ ế 6/1941)”. Sau khi GV lược thu t trên GĐGK, cho HS xem đo n phim t li u “Đ cậ ạ ư ệ ứ đánh chi m châu Âu”. Trên c s HS đã theo dõi, GV đ t câu h i “Qua đo n phimế ơ ở ặ ỏ ạ
t li u trên, em hãy cho bi t trong giai đo n đ u u th chi n tranh thu c v l cư ệ ế ạ ầ ư ế ế ộ ề ự
lượng nào? Ph m vi chi n tranh? Tính ch t chi n tranh? Vì sao u th chi n tranhạ ế ấ ế ư ế ế thu c v l c lộ ề ự ượng này?”
Trên c s câu tr l i c a HS, GV ch t ý: Đ n gi a năm 1940 u th chi nơ ở ả ờ ủ ố ế ữ ư ế ế tranh hoàn toàn thu c v phát xít. Cu c chi n tranh đã bùng n và lan r ng châuộ ề ộ ế ổ ộ ở
Âu. Tính ch t chi n tranh giai đo n này là cu c chi n tranh đ qu c phi nghĩa. Sấ ế ạ ộ ế ế ố ở
dĩ giai đo n này u th chi n tranh thu c phe phát xít do: Đ c l i d ng s thi uạ ư ế ế ộ ứ ợ ụ ự ế phòng b c a chính ph các nị ủ ủ ước Tây Âu, th c hi n chi n tranh ch p nhoáng nênự ệ ế ớ
đã nhanh chóng giành được th ng l i trên chi n trắ ợ ế ường
3. Đo n phim t li u “Đ c t n công Liên Xô”ạ ư ệ ứ ấ
+ N i dung: Đo n phim trình bày s ki n phát xít Đ c vi ph m “Hi pộ ạ ự ệ ứ ạ ệ
c Xô – Đ c không xâm l c nhau” kí k t năm 1939, t đ a quân tràn vào lãnh
Trên c s câu tr l i c a HS, GV ch t ý: Vi c Liên Xô tham gia vào chi nơ ở ả ờ ủ ố ệ ế tranh th gi i th hai đã làm thay đ i v căn b n tính ch t c a cu c chi n tranh,ế ớ ứ ổ ề ả ấ ủ ộ ế
đ ng v phía Liên Xô là chi n tranh chính nghĩa b o v n n đ c l p dân t c vàứ ề ế ả ệ ề ộ ậ ộ
n n hòa bình th gi i. ề ế ớ
4. Đo n phim t li u “Nh t t n công Trân Châu c ng”ạ ư ệ ậ ấ ả
+ N i dung: Nêu lên ph m vi th ng tr c a Nh t châu Á – Thái Bìnhộ ạ ố ị ủ ậ ở
Dương cho đ n th i đi m cu i nh ng năm 30, l c lế ờ ể ố ữ ự ượng c a Nh t huy đ ng vàoủ ậ ộ