Bài giảng sinh lý hệ sinh sản

Cơ quan sinh dục nam nhìn bên ngoài chỉ thấy có dương vật, bìu và hệ lông. Tuy nhiên cấu trúc bên trong còn có 2 tinh hoàn, 2 ống dẫn tinh, 2 túi tinh, tuyến tiền liệt và niệu đạo.Cơ quan sinh dục của nữ gồm: cơ quan sinh dục ngoài và cơ quan sinh dục trong.

SINH LÝ

HỆ SINH SẢN

BIỆT HÓA

CƠ QUAN SINH DỤC

Vai trò của gen giới

Vai trò của hormone

phái tính:

Testosteron: nam hóa

 Estrogen: nữ hóa

Testosteron Không Testosteron

Ống Wolf

Mào tinh

Ống dẫn tinh

Ống Muller

Tử cung

Ống dẫn

trứng

Biệt hóa bộ phận Sinh dục ngoài

DẬY THÌ

DẬY THÌ

DẬY THÌ

DẬY THÌ

Bắt đầu chức năng nội tiết và tạo giao tử:

 Nữ: 8 – 13 tuổi, Nam: 9 – 14 tuổi

Những biến đổi cơ thể:

 Tăng trọng lượng cơ thể:

+ Nam: phát triển cơ bắp

+ Nữ: tích tụ mỡ dưới da

 Xuất hiện các đặc tính sinh dục thứ phát

 Cơ quan sinh dục thành thục:

+ Nam: sản xuất tinh trùng

MÃN KINH

Mãn kinh:

 Giảm đáp ứng GnRH, giảm tiết hormon, tử cung,

âm đạo teo lại

Phân bào giảm nhiễm

HÌNH THÀNH TINH TRÙNG

CẤU TẠO TINH TRÙNG

Các yếu tố ảnh hưởng quá trình sản xuất

- Tiết bởi tb Sertoli → điều hòa ngược (-) FSH

GH tác dụng lên hormon hướng sinh dục

Đường đi của tinh trùng

Hiện tượng cương

Hiện tượng phóng tinh

Tinh dịch

Trường hợp bất thường:

Tinh hoàn trong ổ bụng/ống bẹn:

- 10% trẻ có 1 tinh hoàn không xuống bìu

- Điều trị: nội khoa (gonadotropin) hoặc

phẫu thuật

Suy tuyến sinh sản nam:

- Sau dậy thì → chậm

- Trẻ em: sụn đầu xương vẫn phát triển

(cao), vai hẹp, cơ nhỏ (giống nữ)

CHỨC NĂNG NỘI TIẾT TESTOSTERONE

Cấu tạo hóa học

Nguồn gốc:

Tế bào Leydig ở

khoảng kẽ các ống sinh

tinh

Biệt hóa vùng dưới

đồi hoạt động không

có chu kỳ

TESTOSTERON

Thời kỳ bào thai

Biệt hóa cơ quan sinh dục ngoài

theo kiểu nam

Di chuyển tinh hoàn xuống bìu

TESTOSTERON

Thời kỳ bào thai

Xuất hiện và bảo tồn các

đặc tính sinh dục thứ phát

của nam

Chuyển TB mầm thành tinh

nguyên bào

Kích thích phân bào giảm

nhiễm để chuyển tinh bào II

Tăng tổng hợp protein ở tế bào cơ

 Tăng tổng hợp khung protein của xương

 Tăng lắng đọng Ca++ và PO4 ở xương

 Giảm đường kính và tăng chiều dài khung chậu

 Tăng chuyển hóa cơ sở

TESTOSTERON

Xương cơ

Thông qua Erythropoietin và

trực tiếp tác động lên các tế

bào gốc ở tủy xương, chuyển

CFUe thành tiền nguyên hồng

cầu

TESTOSTERON

Tác dụng khác

ĐIỀU HÒA

Thời kỳ bào thai: HCG tăng tiết

 Trưởng thành: LH tăng tiết

TESTOSTERON

Cấu tạo

SINH SẢN NỮ

Buồng trứng

CẤU TẠO

Tử cung Ống dẫn trứng

CẤU TẠO

Tế bào hạt ở lớp áo trong của nang trứng.

Tế bào hạt trong hoàng thể

ESTROGEN

Làm xuất hiện và bảo tồn các

đặc tính sinh dục thứ phát của nữ

ESTROGEN

Cơ quan sinh dục

Tăng kích thước cơ tử cung

Tăng sinh mô tuyến niêm mạc ống dẫn trứng

Tăng sinh tế bào biểu mô có lông

Tăng hoạt động các tế bào biểu mô

ESTROGEN

Ống dẫn trứng

Kích thích tế bào cổ tử cung

bài tiết dịch nhầy

Chuyển tế bào biểu mô âm

Tăng hoạt động của các tế

bào tạo xương (osteoblast)

Gắn đầu xương vào thân

Tăng tổng hợp protein ở tất cả các loại tế bào.

Tăng tập trung mỡ ở ngực, mông, đùi

ESTROGEN

Tác dụng khác

Tăng hấp thu Na+ ở tế bào

biểu mô ống lượn xa

ESTROGEN

Tác dụng khác

Điều hòa:

LH tăng bài tiết

ESTROGEN

HORMONE SINH DỤC NỮ PROGESTRONE

Nguồn gốc:

Tế bào trong hoàng thể.

Tế bào nang của trứng.

Kích thích tế bào biểu mô

niêm mạc tử cung bài tiết dịch

Giảm co bóp cơ tử cung

Kích thích tế bào cổ tử cung

bài tiết dịch nhầy

Kích thích tế bào ong dan

trứng bài tiết dịch giầu dinh

dưỡng

PROGESTRONE

Cơ quan sinh dục

Kích thích tế bào tuyến vú

tăng sinh và bài tiết sữa

Tăng thân nhiệt khoảng 0,5oC

PROGESTRONE

Tác dụng khác

Tăng tái hấp thu nước ở

CHU KỲ KINH NGUYỆT

Nang nguyên thủy: tăng kích thước

Nang trội (sơ cấp): chứa thụ thể FSH, estrogen và

androgen

Nang thứ cấp:

-Chịu tác dụng của Gonadotropin

-Chỉ 1 nang thứ cấp duy nhất được tuyển chọn

Nang trưởng thành (nang vượt trội): tiết estrogen,

Đỉnh LH (ngày 14) →phóng thích noãn vào xoang

chiều dày (ngày 5-14)

Giai đoạn trước rụng

trứng: tuyến tử cung

giãn và kéo dài ra

Giai đoạn thể vàng:

Rụng trứng

Hình thành

hoàng thể

Biến đổi ở niêm

mạc tử cung

nguyệt

THỤ THAI

Rụng trứng

Di chuyển trứng/

ống dẫn trứng

THỤ THAI

THỤ THAI

Sự phát triển

của phôi

Sự phát triển

của phôi

Di chuyển trong ống dẫn trứng

Làm tổ ở tử cung

Nút máu đông

Làm tổ ở tử cung

Làm tổ ở tử cung

Làm tổ

ở thân tử cung

Vị trí làm tổ bất thường

Sổ thai

R

Giãn cổ

tử cung

Giãn cổ tử cung

Sổ thai

Nhau thai

Sổ thai

NGUYÊN LÝ CÁC BIỆN PHÁP TRÁNH THAI

Feed back positive

Ức

chế

rụng

trứng

Không cho trứng và tinh trùng gặp nhau

19 20

21 22 23 24 25 26 27 28

29 30 Kinh

An toàn tuyệt đối

Thắt ống dẫn tinh

Thắt ống dẫn trứng