Bài giảng sinh sản vật nuôi quy trình nuôi dưỡng chăm sóc heo nái công nghiệp phan vũ hải

Sau khi cho nái ăn nếu máng nào còn thừa cám thì ta phải lấy ra và vệ sinh máng thật sạch trước khi đổ cám vào 21 QUI TRÌNH VỆ SINH CHĂM SÓC CƠ BẢN 2.. Phải lùa heo lên chuồng đẻ trước k

Trang 1

QUY TRÌNH NUƠI DƯỠNG &

CHĂM SĨC HEO NÁI CƠNG NGHIỆP

Phan Vũ Hải – ĐHNL Huế

Hệ thống sắp xếp sau khi phối giống

Khu náiđẻ và quy trình đỡ đẻ cho heo

Quy trìnhchăm sĩc heo nái & heo con sau sinh

Q.trình caisữa & chăm sĩc heo con sau cai sữa

PHỊNG DỊCH

3

1 Chia khu trong và ngoài trại

2 Ngay cổng trại có hố sát trùng và máy sát trùng

Trang 2

4 Bên trong trại chia thành 2 khu vực: khu chăn nuôi và

khu nhà ở

7 Tất cả phải qua phòng sát trùng

8 Tắm bằng nước sạch

9 Mặt áo quần đồng phục của trại

9

PHÒNG DỊCH

9 Aùo quần bẩn sau khi làm việc được ngâm thuốc sát trùng trước khi giặt

10

CHƯƠNG TRÌNH NHẬP HEO

HẬU BỊ VÀO TRẠI

1 Kiểm tra tổng quát chuồng trại

2 Kiểm tra điện, máy phát điện

3 Kiểm tra nước và hệ thống cấp nước

4 Kiểm tra các dụng cụ liên quan đến chăn nuôi

5 Kiểm tra kho cám

6 Kiểm tra hệ thống sát trùng

7 Kiểm tra hệ thống phòng dịch của trại

8 Nhân sựKIỂM TRA TRẠI MỚI TRƯỚC KHI

NHẬP HEO VỀ

Trang 3

Chuồng Mang Thai

Chuồng Đẻ Chuồng Cách Ly

Nái gìa bị Loại

Nái Hậu Bị Thay Thế

QUI TRÌNH NHẬP HEO

Aên tự do

2 kg Hậu bị : 2.2 - 2.2 - 2.5

2 4 4,5 5 6

2.4 1 2

562 P 567

kg

CHƯƠNG TRÌNH THỨC ĂN CHO HEO HB

Hậu bị

2 1.5 1

Trước đẻ 3 ngày Thể trạng: Mập - b.th - ốm

18

Trang 4

7 6 5 4 3

3.5 -4 1 2

567

kg

Cai sữa

2.5 2 1.5

Trước đẻ 3 ngày

CHƯƠNG TRÌNH THỨC ĂN CHO HEO RẠ

Lứa 3-5: 2.5 - 3.0 - 3.5

> Lứa 5: 2.5 - 3 5 - 4.0 Thể trạng: Mập - b.th - ốm

20

VỆ SINH CHĂM SÓC CƠ BẢN

1 Sau khi cho nái ăn nếu máng nào còn thừa cám thì ta phải lấy ra và vệ sinh máng thật sạch trước khi đổ cám vào

21

QUI TRÌNH VỆ SINH CHĂM SÓC CƠ BẢN

2 Phải đổ cám đúng với số lượng và loại cám đã ghi trên bảng cám

22

HẬU QUẢ CHO HEO

NÁI ĂN KHÔNG ĐÚNG

1 Nếu cho ăn dưới tiêu chuẩn

* Làm cho heo nái gầy

* Sau cai sữa lên giống chậm

* Lên giống không rõ ràng, trứng rụng ít

* Sữa ít làm cho heo con cai sữa nhẹ ký, không đều

2 Nếu cho ăn trên tiêu chuẩn

* 2.1 Đối với nái mang thai

* Mập, dễ chết phôi, khả năng đậu thai kém

* Dễ bị stress khi nhiệt độ cao

* Thai lớn sẽ có vấn đề khi đẻ

* Chi phí cám cao

Trang 5

* 2.2 Đối với nái nuôi con

* Mập, nuôi con kém, khả năng đè con cao

* Nái sau cai sữa mập sẽ chậm lên giống, có thể

QÚA MẬP MẬP VỪA ỐM QUÁ ỐM

ĐIỂM HÌNH DÁNG HEO NÁI TRONG

THỜI GIAN SINH SẢN

Phối đến mang thai 3.0

Mang thai 50 ngày - đẻ 3.5

Trang 6

VACCINE CHO HEO CON

CÁCH BẢO QUẢN, PHA CHẾ

VÀ TIÊM VACCINE CHO HEO

1 Dung dịch pha và các dụng cụ tiêm vaccine phải

được làm lạnh trước khi pha

2 Sau khi pha phải sử dụng trong 2h

3 Nếu là vaccine chết thì phải lắc kỹ trước khi sử

dụng

33

*Tủ đựng vaccine luôn từ 2 đến 8 độ C

*Không để thức ăn, nước uống trong tủ dự trữ

MỘT SỐ LƯU Ý KHI BẢO QUẢN VÀ SỬ DỤNG VACCINE

*Dung dịch pha vaccin và dụng cụ tiêm phải được làm lạnh bằng với nhiệt độ vaccin trước khi pha

Trang 7

37 38

QUY TRÌNH PHỐI GIỐNG

39

CHỌN HEO HẬU BỊ ĐỂ PHỐI

 Tuổi của heo hậu bị phối lần đầu 8.5 tháng tuổi

 Trọng lượng phải đạt 130-150 kg

 Chọn heo có sức khỏe tốt nhất

 Chọn heo gìa nhất trong đàn

 Chọn heo lên giống đẹp, nhiều lần

 Chọn heo tiền sử không bị vấn đề

40

CÁC BƯỚC CHUẨN BỊ ĐỂ PHỐI GIỐNG

1 Chuẩn bị dụng cụ phối

2 Chuẩn bị heo

3 Chuẩn bị tinh

4 Phối giống

41

CHUẨN BỊ DỤNG CỤ PHỐI

1 Nồi hấp dụng cụ

2 Oáng phối tinh

42

Trang 8

43

1 Thùng ngâm tinh

CÁCH BẢO QUẢN TINH

Giữ tinh sản xuất ở nhiệt độ 16 - 180C

Trước khi giữ trong tủ lạnh nên để lọ tinh vào thau nước cùng nhiệt độ của lọ tinh để làm cho tinh không bị sốc vì thay đổi nhiệt độ đột ngột

Nên giữ tinh trong lọ tinh có không khí ít nhất

Nên quay lọ tinh trong tủ lạnh 18001 ngày 1 lần

47

1 Lùa heo nái vào kế chuồng heo nọc để cho nái và nọc gặp nhau, ngửi mùi, va chạm nhau khoảng 30s -1phút

2 Sau đó người nuôi vào chuồng giúp kích thích cho nái chịu đực

Trang 9

CHUẨN BỊ HEO NÁI VÀ NỌC

3 Nếu heo nái chịu nọc nó sẽ đứng im cho người kiểm tra

nhảy lên lưng

4 Dùng sơn đánh dấu thới điểm chịu nọc trên lưng nái

50

5 Sắp xếp heo vào khu phối

6 Dùng nước và khăn vệ sinh sạch sẽ cho nái

51

5 Sau đó dùng panh, bông gòn và nước sinh lý 0,9% vệ sinh thật

kỹ nhằm tiêu diệt vi trùng nhưng không ảnh hưởng đến tinh

6 Dùng bao cát đè lên lưng để tạo cảm giác cho nái

3 Sau đó hâm nóng dần lên khoảng 35- 37 o C trong 15 phút

4 Kiểm tra tinh trước khi phối

53

PHỐI GIỐNG

1 Rữa ống phối bằng nước sinh lý 0,9% cả trong và ngoài

2 Bôi trơn ống phối

3 Đưa ống phối vào bộ phận sinh dục( nêu phương pháp )

4 Thời gian bắt đầu đưa ống phối vào âm đạo đến khi kết

thúc phối giống từ 5 – 10 phút (không nên kéo dài > 15

Trang 10

CẤU TẠO GIẢI PHẪU

CƠ QUAN SINH DỤC HEO

59

CỔ TỬ CUNG

13- khi qua khỏi cổ tử cung nâng ống phối lên song song với xương sống heo, tiếp tục đưa vào

Trang 11

NẾU KHÔNG ĐƯA VÀO ĐƯỢC ?

CẤU TẠO GIẢI PHẪU CƠ QUAN SINH DỤC HEO

67

Trang 12

Khoảng 1 tiếng A = Bắt đầu kích thích

B-C = Thời gian phù hợp cấy tinh

D-E = Thời gian không phù hợp cấy tinh

45-55 phút

A

D E

PHỐI GIỐNG

7 Sau khi phối xong dùng sơn đánh dấu để biết heo đã phối

bao nhiêu lần để dễ dàng cho việc kiểm tra nái có chịu

nọc nữa không ?

8 Ví dụ nái đã phối 3 liều thì phải kiểm tra xem có còn chịu

nọc hay không Tránh trường hợp heo không chịu mà vẫn

5 Thuận tiện khi đưa heo lên chuồng đẻ.

MỤC ĐÍCH

Trang 13

KIỂM TRA HEO LỐC

1 Phải kiểm tra ít nhất 1 lần/1ngày vào thời điểm yên tĩnh

2 Dùng nọc thả cho đi trước mặt heo nái để giúp người chăn nuôi phát hiện heo lên giống lại dể hơn và kích thích con nái không có chửa lên giống trở lại

74

KIỂM TRA HEO LỐC

3 Kiểm tra tất cả các tuần phối nhưng đặc biệt quan sát kỹ ở khu 3-4 tuần sau khi phối bằng cách đi ra phía sau và quan sát bộ phận sinh dục và những hành vi của nái như: bồn chồn,

di chuyển trong chuồng, không nằm yên

Trang 14

CHUẨN BỊ CHUỒNG

3 Tiếp theo, mang sàn nhựa

ra ngâm vào bể nước đồng thời bên trong chuồng phải lật tất cả tấm đan để tiện cho việc vệ sinh

4 Tiếp tục dùng máy xịt toàn bộ mặt dưới của chuồng thật sạch

80

KHÂU CHUẨN BỊ CHUỒNG

81

5 Chà lại bằng xà phòng với liều pha là 1/400

6 Sau đó xịt sát trùng kỹ với tỷ lệ 5cc/1lít nước với

mật độ là: 300 – 500 ml/ m2

82

Vệ sinh quạt Vệ sinh giàn lạnh

Vệ sinh máng Vệ sinh laphong 83

QUÉT VÔI HÀNH LANG ĐI BỘ VÀ NỀN CHUỒNG

7 Sau khi ráp chuồng vào

ta sát trùng lại 1 lần nữa

8 Sau đó dùng vôi quét lên chuồng và nền chuồng

9 Bỏ trống chuồng ít nhất từ 5 – 7 ngày để diệt vi trùng

10 Đưa heo vào chuồng đẻ theo thứ tự ngày đẻ từ đầu quạt đến dàn lạnh

Trang 15

CHUẨN BỊ HEO LÊN CHUỒNG

4 Chọn ngày, đánh dấu

5 Phải lùa heo lên chuồng đẻ trước khi sinh 1 tuần vì

* Cho nái thích nghi với chuồng mới trước khi đẻ

* Bảo vệ được heo con nếu nái đẻ sớm hơn dự kiến

* Giảm thức ăn trước khi đẻ

* Giai đoạn này âm hộ nở ra làm cho vi trùng dể xâm nhập do đó cần cho nái ở trên chuồng đẻ cho sạch sẽ

87

CHUẨN BỊ HEO

1 Nái phải được tắm rửa sạch sẽ

2 Xịt sát trùng và xịt ghẻ theo bảng chỉ dẫn

88

BẢNG CÁM TRƯỚC KHI ĐẺ

89

CHUẨN BỊ DỤNG CỤ

TRƯỚC KHI HEO ĐẺ

7 Kéo cắt rốn

8 Kéo cắt răng

91

Trang 16

QUI TRÌNH ĐỞ ĐẺ HEO

1 Vút nước ối khỏi mồm và mũi heo con để cho heo con dể thở

2 Vút sạch nước ối khỏi mình heo làm cho việc làm sạch mình heo nhanh và dể dàng

3 Lau khô cho heo con

4 Cắt rốn dài 2.5 cm

92

5 Bôi cồn vào cuốn rốn và xung quanh

6 Cắt đuôi còn lại 2.5 cm

Trước khi cắt lấy panh kẹp để hãm máu sau đó mới cắt và phải bôi cồn

93

7 Cắt răng cho đến lợi nhưng không được làm cho lợi xây xát nếu không sẽ gây viêm lợi

8 Thả heo vào ổ úm để nghỉ ngơi cho khoẻ Ổ úm phải đạt nhiệt độ từ 33 –

35oC

9 Sau khi heo khoẻ, cứng cáp mới cho heo con bú ( khoảng

nửa tiếng sau khi sinh )

Cột rốn không tốt Bấm răng không tốt

Trang 17

CÁC TRƯỜNG HỢP

HEO ĐẺ KHÓ

1 Con quá to do chế độ cho ăn khi nái chửa không đúng

2 Aâm đạo hẹp do phối giống heo hậu bị ban đầu có thể

trạng và tuổi còn nhỏ

3 Heo con nằm không đúng tư thế, khó sinh

• Nếu thấy nái sinh khác thường, rặn nhiều, đuôi run

nhưng heo con không ra, chứng tỏ heo con đã đến

vùng xương chậu nhưng không ra được vì vậy người đỡ

phải hổ trợ bằng cách móc Nếu không can thiệp có

thể nảy sinh những vấn đề sau:

- Cả mẹ và heo con đều chết

- Nái quá mệt và đau có thể dẫn đến bệnh sau khi

sinh.

- Nái rặn nhiều làm cho đàn con trong bụng bị dồn,

lệch.

- Nái dể bị MMA

- Nái đẻ lâu nên những con cuối cùng dể chết 98

CÁC TRƯỜNG HỢP HEO ĐẺ KHÓ

4 Nái không rặn hoặc đẻ chậm vì dạ con không co bóp Có thể do nái già Trường hợp này phải tiêm Oxytocin với liều 2-4ml/con.

5 Heo mới sinh không chết nhưng thở yếu ớt, phải hô hấp nhân tạo

• Khi chúng ta can thiệp bằng cách móc thì phải thực hiện cho đúng cách:

* Móng tay phải cắt ngắn

* Rửa sạch tay bằng xà phòng sau đó sát trùng

* Bôi trơn

* Thu bàn tay nhỏ nhất để đưa vào từ từ

99

TẦM QUANG TRỌNG

CỦA SỮA ĐẦU

1 Ở sữa đầu của nái chứa đầy đủ chất dinh dưỡng và khoáng đặt

biệt là kháng thể của heo mẹ Và nái sẽ truyền toàn bộ kháng thể

này cho heo con qua sữa đầu.

2 Chất lượng của sữa này sẽ giảm dần theo thời gian Sau 24 h dòng

sữa này sẽ không còn

3 Heo con cũng chỉ hấp thu dòng sữa đầu này từ heo mẹ trong thời

gian này mà thôi.

* Vì vậy phải cho heo con bú được sữa đầu này nhiều nhất, nhanh nhất

Nếu heo con bú sữa đầu không đủ chúng sẽ yếu ớt, có thể chết vì

không đủ sức kháng bệnh

5 Nếu dịch có màu hồng hoặc màu đen thì có thể bị sót nhau hoặc con

6 Dịch bình thường phải có màu trắng trong hoặc hơi vàng

7 Phải theo dõi sức khỏe của nái sau khi sinh như : Nái có còn rặn, sót, bỏ ăn không để điều trị kịp thời

8 Phải kiểm tra bầu vú heo nái như:

sưng, cứng, nóng thì phải tiêm thuốc ngay

101

QUI TRÌNH CHĂM SÓC CHO

NÁI SAU KHI SINH

2 Đối với nái đẻ khó và có can thiệp thì phải chích kháng sinh và oxytocin 3 ngày liên tiếp

3 Khi tiêm phải tổ chức đánh dấu như khi phối giống để dể kiểm tra

103

Trang 18

QUI TRÌNH CHĂM SÓC HEO

CON SAU KHI SINH

CĨ 2 THỜI ĐIỂM GHÉP HEO TỐT NHẤT

1 Ghép trong lúc nái sinh 2.Sau khi sinh 24 h

CÁC BƯỚC CẦN PHẢI CHÚ Ý TRƯỚC KHI GHÉP HEO

1 Nhìn tổng thể từng bầy heo định ghép 2 Nhìn vào ngày đẻ và số con sinh ra

Cĩ 7 yếu tố mà người đứng trại cần phải chú ý :

Trang 19

Nái có số con nuôi nhiều

3 Ghép ô có heo con nhiều qua ô có heo con ít

Nái có số con nuôi ít

4 Nhìn vào độ đồng đều của heo con

112

ok

5 Bầu vú

6.Nái già hay nái hậu bị 7.Tình trạng sức khỏe heo nái

CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH GHÉP HEO

1 Nái đẻ nhiều qua nái đẻ ít

2 Nái sữa tốt nuôi con có trọng lượng nhỏ

p nhỏ chuyển đi

Ghép vào

Trang 20

3 Nái cĩ sữa kém nuơi con cĩ trọng lượng lớn

Kiểm tra lại sau 2-3 ngày sau

Ok !

Introduced by Phan Vũ Hải – Hue univ.

QUI TRÌNH CHĂM SÓC HEO CON SAU KHI SINH

1 Tiêm sắt cho heo con lúc 2 ngày tuổi với liều: 2ml/ con

2 Khi tiêm phải kiểm tra rốn của heo con có khô không? Nếu không khô

ta phải bôi thêm cồn Iôt nếu không sẽ dễ bị sa ruột

3 Cắt tai, thiến và chích 1 liều kháng sinh (0.5ml/con)cùng ngày với tiêm sắt cho heo con Nếu heo con có vấn đề tiêu chảy thì ta sẽ thiến sau đó từ 7- 12 ngày tuổi

4 Cho heo con uống thuốc phòng cầu trùng lúc 3-5 ngày tuổi

119

QUI TRÌNH CHĂM SÓC CHO HEO CON SAU KHI SINH

Trang 21

122 123

QUI TRÌNH CHĂM SÓC

HEO CON SAU KHI SINH

4 Bắt đầu tập ăn cho heo con vào

ngày thứ 5

5 Vị trí đặt máng phải gần chỗ heo

con ngủ và thuận lợi cho việc heo

con ăn

6 Khi bắt đầu tập ăn, nên cho rất

ít(phải xác định được cám trong

máng), chêâm nhiều lần trong ngày

7 Máng tập ăn phải khô ráo, sạch sẽ

8 Cám phải thơm, chất lượng tốt mới

kích thích được tính thèm ăn của

heo con

124

9 Khi đặt máng ăn nên gây tiếng động để làm cho heo con chú ý và tập liếm láp

10 Không nên để thừa, thức ăn cũ trong máng

11 Khi heo con biết ăn thì cho ăn mỗi ngày nhiều lần, mỗi lần 1 ít nhằm kích thích tính thèm ăn của heo

125

10 Phải kiểm tra sức khoẻ của heo mỗi

ngày để xử lý nhanh nhất như :

* Tiêu chảy

* Đau chân

* Viêm lợi

* Thiếu sắt

* Oám, thiếu sữa

* Không đủ ấm

* Aên không giỏi

11 Phải giữ chuồng luôn khô ráo và sạch

sẽ

12 Phải điều chỉnh nhiệt độ cho phù hợp

với từng bộ tuổi của heo

Trang 22

CON SAU KHI SINH

13 Cho heo uống thuốc kịp thời

14 Đánh dấu sau khi cho heo uống thuốc

15 Heo con sau khi chích sắt vẫn tái thì chúng ta phải kiểm

tra và chích thêm 1cc sắt

130

Heo thiếu sắt Heo không thiếu sắt

QUI TRÌNH CHĂM SÓC HEO CON SAU KHI SINH

131

Đánh dấu heo sau khi chích thuốc

BẢNG ƯU TIÊN NHIỆT ĐỘ

TRONG 6 BỘ CHUỒNG ĐẺ

Bộ Loại chuồng Nhiệt độ ưu tiên theo

thứ tự

CHẤT LƯỢNG HEO CON KHI CAI SỮA

1 Trọng lượng khi sinh phải đồng đều

2 Nếu trọng lượng khi sinh không đồng đều ta phải tổ chức ghép heo

Cách ghép như sau :

• Phải ghép ngay ngày đầu mới sinh như ghép heo đẻ nhiều qua heo đẻ

ít, heo lớn cùng 1 mẹ và heo nhỏ cùng 1 mẹ Heo lớn thì nên dùng mẹ có sữa kém hơn heo nhỏ

3 Như vậy ta đã tổ chức ghép heo đồng đều ngay từ nhỏ thì khi cai sũa mới đồng đều

Trang 23

CHẤT LƯỢNG HEO CON KHI CAI SỮA

4 Nếu heo con vẫn không đồng đều thì

ta phải cai sữa sớm những heo đã đạt trọng lượng để tạo điều kiện cho những heo nhỏ hơn được bú sữa tốt hơn

134

QUI TRÌNH CHĂM SÓC HEO CON SAU CAI SỮA

135

1 Heo con vừa tách mẹ cần nhiệt độ từ 32 – 34oC vì vậy phải điều chỉnh nhiệt độ cho phù hợp

2 Phải theo dõi sức khỏe heo mỗi ngày để đánh dấu như: Ho, tiêu chảy, ăn kém, đau chân… để điều trị nhanh nhất

136

3 Heo vừa tách mẹ ăn không nhiều vì vậy ta cho ăn ít nhưng ăn nhiều lần làm thế nào để heo ăn được nhiều nhưng không để cám dư trong máng nhiều

137

4 Khi dồn heo nhiều trong 1 chuồng (nếu kẹt chuồng) phải phân bố đủ máng ăn để tất cả các heo được ăn và tránh rơi vãi

5 Tăng dần cám theo tuổi của heo

6 Tránh trường hợp nhốt quá nhiều heo trong 1 chuồng trong khi cám không đủ ăn -> lúc cho ăn thì chúng dành nhau dẫn đến cám rơi vãi ra ngoài quá nhiều

138

7 Nếu heo không đồng đều lúc cai sữa thì ta nên chọn những heo còi nhốt riêng 1

ô để chăm sóc đặc biệt như:

Dùng cám hòa nước cho heo ăn được nhiều hơn, tiêm thêm thuốc bổ để tăng độ đồng đều khi xuất chuồng…

139

Trang 24

QUI TRÌNH CAI SỮA NÁI

140

1 Phải có kế hoạch cai sữa bằng cách ghi ngày cai sữa trên lưng nái

2 Chích ADE trước 2 ngày cai sữa(vd:

cai sữa ngày 10 thì chích vào ngày 8)

3 Ngày cai sữa chương trình thứa ăn như sau :

Sáng còn 0.5kg buổi chiều chuyển xuống khu nái khô dành cho cai sữa (phải gần nọc) và nhịn ăn luôn, đến sáng ngày hôm sau tăng thức ăn lên từ 3-4.5 kg/con/ngày mục đích nhằm tạo stress cho nái giúp cho nái lên giống nhanh và trứng rụng nhiều hơn

141

QUI TRÌNH CAI SỮA

142

7 Quan sát bộ phận sinh dục của nái ngay sau khi cai sữa cho đến khi nái có biểu hiện lên giống

143

3 Ngày thứ 3 sau khi cai sữa ta

sẽ kích thích chịu đực theo qui trình ép, thử heo

4 Nếu trại có vấn đề về chậm

lên giống thì ta có thể ép heo vào ngày thứ 2 sau cai sữa

5 Nếu sau 10 ngày cai sữa mà

vẫn chưa lên giống thì ta tiêm thêm 1 mũi ADE và tiếp tục ép mạnh hơn

6 Trong thời gian cai sữa vẫn sử

dụng cám 567 cho đến khi phối xong

7 Khi phát hiện nái có biểu hiện lên giống thì phải kẹp thẻ và dùng sơn đánh dấu sau đuôi để dễ dàng kiểm tra và quản lý trong việc thử heo

Định dạng
Số trang	35
Dung lượng	8,2 MB