- Làm giun chết trong hơi ête hay cồn loãng.[r]
Trang 1Tuần 07 Ngày soạn: 05/10/2017
BÀI 16 : THỰC HÀNH
MỔ VÀ QUAN SÁT GIUN ĐẤT(t1)
I MỤC TIÊU :
1 Kiến thức:
- Trình bày được khái niệm về ngành giun đốt
- Mô tả được cấu tạo ngoài (đốt, vòng tơ, đai sinh dục), di chuyển của giun đất
- Nêu được các bước mổ giun
2 Kĩ năng:
- Biết cách xử lí mẫu để quan sát, trước khi mổ
- Sử dụng các dụng cụ mổ, dùng kính lúp quan sát
- Rèn kĩ năng quan sát mẫu vật để thu nhận kiến thức
3 Thái độ:
- Giáo dục ý thức tự giác, kiên trì và tinh thần hợp tác trong giờ học thực hành
II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC.
1 Giáo viên:
- Tranh câm H16.1, H16.2, H15.3 SGK
- Bộ đồ mổ (4 bộ), kính lúp cầm tay, dung dịch cồn loãng
2 Học sinh:
- Mỗi tổ chuẩn bị :2 - 3 con giun đất, 1 cuộn giấy lau tay
- Nghiên cứu thông tin bài giun đất (Phần Cấu tạo ngoài và di chuyển)
III TIẾN TRÌNH LÊN LỚP.
1 Ổn định tổ chức, kiểm tra sĩ số: (1’)
7A1……… …
7A2……… …
2 Kiểm tra bài cũ: (5’)
Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
3 Hoạt động dạy học:
* Mở bài: Chúng ta tìm hiểu cấu tạo ngoài của giun đất thông qua quan sát và bên
ngoài và xác định 1 số bộ phận bên ngoài
Hoạt động 1: Cách xử lí mẫu(8’)
- GV yêu cầu HS nghiên cứu SGK ở
mục trang 56 và thao tác luôn
- Yêu cầu HS trình bày cách xử lí
mẫu?
- Lưu ý HS chỉ xử lí bằng cồn loãng 1
con, để lại 1 con không xử lí bằng cồn
- GV kiểm tra mẫu thực hành, nếu
nhóm nào chưa làm được, GV hướng
- Cá nhân tự đọc thông tin và ghi nhớ kiến thức
- Trong nhóm cử 1 người tiến hành (lưu ý dùng hơi ete hay cồn vừa phải)
- Đại diện nhóm trình bày cách xử lí mẫu với thao tác thật nhanh
Trang 2dẫn thêm.
Tiểu kết:
- Rửa sạch đất ở cơ thể giun
- Làm giun chết trong hơi ête hay cồn loãng.
- Để giun lên khay mổ và quan sát.
Hoạt động 2: Quan sát cấu tạo ngoài và di chuyển(10’)
- GV yêu cầu các nhóm đặt giun lên tờ
giấy cứng, sáng quan sát và xác định :
+ Các đốt trên cơ thể giun
+ Xác định vòng tơ ở mỗi đốt Làm thế
nào để quan sát được vòng tơ?
+ Xác định mặt lưng, mặt bụng Dựa
vào đặc điểm nào để xác định mặt
lưng, mặt bụng?
+ Tìm đai sinh dục Tìm đai sinh dục,
lỗ sinh dục dựa vào đặc điểm nào? Xác
định vị trí lỗ sinh dục cái và 2 lỗ sinh
dục đực ?
lỗ miệng, hậu môn của giun
- Cho HS lấy tay sờ dọc cơ thể giun
Nhận xét gì về đặc điểm cấu tạo ngoài
của giun
- GV cho HS làm bài tập: chú thích
vào hình 16.1 (ghi vào vở)
- GV gọi đại diện nhóm lên chú thích
vào tranh
- GV thông báo đáp án đúng: 16.1 A
1- Lỗ miệng; 2- Đai sinh dục; 3- Lỗ
hậu môn; Hình 16.1B : 4- Đai sinh
dục; 3- Lỗ cái; 5- Lỗ đực Hình 16.1C:
2- Vòng tơ quanh đốt
- Yêu cầu các nhóm đặt con giun còn
sống lên giấy quan sát sự di chuyển
của giun và hoàn thành bài tập trang 54
mục II SGK
- Gọi 1-2 HS mô tả sự di chuyển của
giun
- Cho HS quan sát H15.3 Nhận xét,
chỉnh sửa (nếu cần)
Lưu ý : Giun đất có cơ vòng (giúp to,
nhỏ) cơ dọc (giúp kéo dài hoặc thu
* Cấu tạo ngoài
- Trong nhóm đặt giun lên giấy quan sát bằng kính lúp, thống nhất đáp án, hoàn thành yêu cầu của GV
+ Quan sát vòng tơ kéo giun thấy lạo xạo
+ Dựa vào màu sắc để xác định mặt lưng và mặt bụng của giun đất
+ Tìm đai sinh dục: phía đầu, kích thước bằng 3 đốt, hơi thắt lại màu nhạt hơn
- Các nhóm dựa vào đặc điểm quan sát, thống nhất đáp án
- Đại diện các nhóm chữa bài, nhóm khác bổ sung
- HS rút ra được nhận xét
- HS quan sát hình thảo luận nhóm, thống nhất ý kiến và điền chú thích
- Đại diện nhóm lên xác định trên tranh hình Nhóm khác nhận xét
* Di chuyển
- Đặt giun sống lên giấy, quan sát sự di chuyển của giun Hoàn thành bài tập trang 54 mục II SGK
- Đại diện nhóm trình bày Nhóm khác nhận xét, bổ sung
- HS quan sát hình+ mẫu, lắng nghe và ghi nhớ kiến thức
Trang 3ngắn) giúp giun di chuyển
Tiểu kết:
* Cấu tạo ngoài:Cơ thể dài, thuôn hai đầu, phân đốt, mỗi đốt có vòng tơ (chi bên) da trơn có chất nhầy.
- Mặt lưng màu sẫm hơn mặt bụng.
- Cơ thể lưỡng tính, mặt bụng đai sinh dục có một lỗ sinh dục cái , cách đai một đốt có 2
lỗ sinh dục đực.
- Mút đầu là lỗ miệng, mút đuôi là hậu môn.
* Di chuyển: Cơ thể phình duỗi xen kẽ, các vòng tơ làm chỗ tựa giúp cơ thể di chuyển
Hoạt động 3 : Khái niệm ngành giun đốt(7’)
- GV yêu cầu HS dựa vào những đặc
điểm quan sát được và nghiên cứu
TTSGK : trình bày khái niệm ngành
giun đốt
- GV nhận xét, hoàn thiện kiến thức
- Cá nhân HS dựa vào những đặc điểm quan sát được và nghiên cứu TTSGK trang 53 rút ra khái niệm ngành giun đốt
- HS trả lời HS khác nhận xét
Tiểu kết: Ngành giun đốt có cơ thể phân đốt, mỗi đốt đều có đôi chi bên, có khoang cơ thể chính thức
Hoạt động 4: Cách mổ giun(10’)
- GV yêu cầu:
+ HS các nhóm quan sát hình 16.2 đọc
các thông tin trong SGK trang 57
Trình bày các bước mổ giun đất
- Cá nhân quan sát hình, nghiên cứu TTSGK ghi nhớ kiến thức
- Hs trả lời,nêu được 4 bước
lưu ý: Mổ giun (ĐVKXS) mổ từ mặt lưng trong môi trường ngập nước
Tiểu kết: 4 bước mổ như SGK trang 57
IV NHẬN XÉT, DẶN DÒ.
1 Nhận xét: (3’)
- GV nhận xét, đánh giá điểm cho các nhóm làm việc tốt và kết quả đúng đẹp
- GV gọi đại diện 1-3 nhóm: Trình bày cách quan sát cấu tạo ngoài của giun đất
2 Dặn dò: (1’)
- Dọn vệ sinh chỗ ngồi, rửa dụng cụ
- Viết thu hoạch theo nhóm
- Học kỹ cách mổ giun đất chuẩn bị cho bài sau
- Giờ sau: mỗi nhóm chuẩn bị 2 con giun đất to
V RÚT KINH NGHIỆM.
………
………
……… ………