*GV kết luận: Với cách đánh giặc độc đáo, chủ động sáng tạo và tiến công trước để tự vệ, vua tôi nhà Lý đã làm cho quân Tống hoang mang bị động và chậm lại cuộc tấn công xâm lược Đại V[r]
Trang 1Tuần: 7 Ngày soạn: 03/10/2017
Bài 11: CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC TỐNG
(1075 – 1077) (Tiết 1)
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức:
- Biết được âm mưu xâm lược Đại Việt của nhà Tống
- Hiểu được nhà Lý đứng trước âm mưa xâm lược của nhà Tống đã chủ động chuẩn bị kháng chiến ra sao
2 Thái độ: Giáo dục HS:
- Lòng tự hào dân tộc, dũng cảm, nhân ái và tình đoàn kết dân tộc
- Biết ơn người anh hùng dân tộc Lý Thường Kiệt có công lớn với đất nước
3 Kỹ năng: HS biết sử dụng lược đồ, nhận xét, đánh giá sự kiện và nhân vật lịch sử.
II CHUẨN BỊ:
1 Giáo viên: - Giáo án, một số tư liệu có liên quan đến bài học.
2 Học sinh: - Đọc và chuẩn bị bài theo câu hỏi SGK.
III TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC
1 Ổn định lớp: (1 phút)
Kiểm tra sĩ số lớp học:
Lớp 7A1………Lớp 7A2………
2 Kiểm tra bài cũ: (5 phút)
- Sự thành lập, tổ chức bộ máy nhà nước thời Lý?
- Nội dung cơ bản luật pháp, tổ chức quân đội thời Lý?
3 Giới thiệu bài: (1 phút) Như chúng ta đã biết, sau khi nhà Lý được thành lập, đã thi hành
nhiều biện pháp để phát triển đất nước, thống nhất quốc gia, tạo cho nhân dân cuộc sống yên vui Tuy nhiên, thời kỳ đó không kéo dài được lâu bởi vì ở bên ngoài, nhà Tống đang có âm mưu xâm lược nước ta Vậy, âm mưu đó như thế nào, ta đối phó ra sao ? → bài hôm nay
3 Bài mới: (34 phút)
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung kiến thức cần đạt
Hoạt động 1: Tìm hiểu âm mưu xâm lược Đại Việt
của nhà Tống (10 phút)
? Tình hình nhà Tống trước khi xâm lược Đại Việt?
HS: Nhà Tống gặp phải nhiều khó khăn (theo
SGK/38)
? Vậy nhà Tống âm mưu xâm lược Đại Việt nhằm
mục đích gì?
HS: Giải quyết tình trạng khủng hoảng trong nước.
GV: Chuẩn kiến thức và nhấn mạnh: Với âm mưu đó,
nhà Tống đã tiến hành xâm lược nước ta
GV gọi HS đọc đoạn in nghiêng sgk /39 và cho biết:
? Để chiếm được Đại Việt, nhà Tống đã chuẩn bị
những gì?
I Giai đoạn thứ nhất (1075)
1 Âm mưu xâm lược Đại Việt của nhà Tống
- Từ giữa TK XI nhà Tống gặp nhiều
khó khăn
=> Tiến hành xâm lược nước ta
- Những việc làm của nhà Tống:
+ Phía Nam: xúi giục Chăm-pa đánh lên
+ Phía Bắc: ngăn cản buôn bán, dụ dỗ các tù trưởng dân tộc ít người
Trang 2GV: chuẩn kiến thức và chuyển ý: Trước âm mưu đó,
nhà Lý đã phòng vệ bằng cách nào? (mục 2)
Hoạt động 2: Tìm hiểu cuộc tiến công phòng vệ
của nhà Lý (24 phút)
? Đứng trước âm mưu xâm lược đó, nhà Lý đã đối
phó bằng cách nào?
HS: Chủ động tiến hành các biện pháp đối phó.
? Em biết gì về Lý Thường Kiệt?
HS: Đọc và trả lời theo thông tin đoạn in nghiêng /39.
GV: Mở rộng về Lý Thường Kiệt.
? Lý Thường Kiệt chuẩn bị đối phó với nhà Tống như
thế nào?
HS: trả lời.
GV: chuẩn kiến thức và giảng: Với việc làm đó đã
làm thất bại âm mưu xâm lược của nhà Tống
? Chủ trương đánh giặc của Lý Thường Kiệt là gì?
HS: trả lời.
? Câu nói “ngồi yên … của giặc” thể hiện điều gì?
HS trao đổi bàn 2 phút: chủ trương độc đáo, sáng
tạo, táo bạo nhằm giành thế chủ động, tiêu hao sinh
lực địch ngay từ lúc chúng chưa xâm lược
GV khẳng định: Đây là cuộc tiến công để tự vệ chứ
không phải xâm lược
? Để ổn định phía Nam, nhà Lý làm gì?
HS: Vua Lý Thánh Tông và Lý Thường Kiệt chỉ huy
khoảng 5 vạn quân đánh Champa
GV giảng: Vua Champa bị bắt làm tù binh -> phải cắt
3 châu (thuộc vùng đất Quảng Bình, Quảng Trị ngày
nay) để chuộc vua về
*GV treo bản đồ Đại Việt thời Lý - Trần cho HS quan
sát và cùng tìm hiểu:
? Lý Thường Kiệt chủ trương tấn công những vùng
nào của đất Tống?
HS: Dựa vào phần in nghiêng trả lời.
? Lý Thường Kiệt đã chỉ huy cuộc chiến như thế nào?
HS: Chỉ huy 10 vạn quân chia 2 đạo đánh quân Tống
? Sau khi tiêu diệt căn cứ tập kết, Lý Thường Kiệt làm
gì?
HS: Phá kho tàng của giặc, bao vây thành Ung Châu.
GV: chuẩn kiến thức và nhấn mạnh: Lý Thường Kiệt
cho yết bảng nói rõ mục đích cuộc tiến công để tranh
thủ sự ủng hộ của nhân dân nhà Tống
? Cuộc tiến công kết thúc với kết quả như thế nào?
HS: rút ra và trả lời theo thông tin cuối mục 2/40.
GV chuẩn kiến thức và chia nhóm (2 bàn/nhóm) yêu
cầu HS thảo luận nhóm (2’):
Nhóm1, 3: Tại sao nói đây là cuộc tiến công tự vệ mà
2 Tổ chức kháng chiến của nhà Lý
a Chuẩn bị:
- Cử Lý Thường Kiệt làm tổng chỉ huy,
tổ chức kháng chiến
- Quân đội luyện tập ngày đêm
- Các tù trưởng đánh trả các cuộc quấy phá dụ dỗ của nhà Tống
- Ở phía Nam : Đánh bại ý đồ tấn công phối hợp của nhà Tống Với Chăm Pa
- Chủ trương: Tiến công trước để tự vệ
b Diễn biến:
- 10/1075, Lý Thường Kiệt chỉ huy 10 vạn quân chia làm 2 đạo (thuỷ - bộ) tiến vào đất Tống
c Kết quả:
- Sau 42 ngày đêm, ta hạ thành Ung Châu và nhanh chóng rút quân về nước
Trang 3không phải là một cuộc tấn công xâm lược?
(Vì ta chỉ tấn công các căn cứ quân sự, kho lương
thảo – nơi quân Tống tập trung lực lượng, lương thực,
vũ khí để xâm lược Đại Việt và sau khi hoàn thành
mục đích ta rút quân về…)
Nhóm 2, 4: Việc chủ động tiến công của nhà Lý có ý
nghĩa gì?
Đại diện nhóm HS trả lời và các nhóm bổ sung
GV: nhận xét và chốt lại.
d Ý nghĩa:
- Đẩy quân Tống vào thế bị động
- Tranh thủ thời gian để chuẩn bị mọi mặt
5 Củng cố: (3 phút) *HS trả lời câu hỏi:
- Trình bày âm mưu xâm lược Đại Việt của nhà Tống?
- Vua tôi nhà Lý đã làm gì trước âm mưu xâm lược của nhà Tống?
*GV kết luận: Với cách đánh giặc độc đáo, chủ động sáng tạo và tiến công trước để tự vệ, vua
tôi nhà Lý đã làm cho quân Tống hoang mang bị động và chậm lại cuộc tấn công xâm lược Đại Việt của nhà Tống Vậy, nhà Tống có từ bỏ âm mưu xâm lược nước ta không và nhà Lý đã làm
gì để đối phó? (tiết sau)
6 Hướng dẫn học tập ở nhà: (1 phút)
- Học bài theo các nội dung
- Tìm hiểu về trận chiến trên sông Như Nguyệt
- Chuẩn bị giờ sau học tiếp bài 11 (mục II)
IV RÚT KINH NGHIỆM: