Chính vì thế ngoài việc xây dựng và hoàn thiện các quy tắc ứng xử văn hóa trong nhà trường, bằng nhiều hình thức khác nhau nhà trường thường xuyên tổ chức những buổi sinh hoạt ngoại khóa[r]
Trang 1SỞ GD VÀ ĐT CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
TRƯỜNG THPT Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
BÀI THU HOẠCH
BỒI DƯỠNG THƯỜNG XUYÊN
Họ và tên : Nguyễn Đăng Khoa
Căn cứ Công văn số 962/BGDĐT-NGCBQLCSGD ngày 15 tháng 3 năm 2016của Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý cơ sở giáo dục, Bộ Giáo dục và Đào tạo vềviệc hướng dẫn thực hiện bồi dưỡng thường xuyên cán bộ quản lý trường phổthông;
Căn cứ Công văn số 297/NGCBQLCSGD-NG ngày 18 tháng 3 năm 2016 củaCục Nhà giáo và Cán bộ quản lý cơ sở giáo dục, Bộ Giáo dục và Đào tạo vềviệc hướng dẫn triển khai công tác bồi dưỡng thường xuyên năm học 2016-2017;
Căn cứ kế hoạch bồi dưỡng thường xuyênnăm học 2016-2017 của Sở Giáo dục
và Đào tạo; Thực hiện kế hoạch của trường THPT Kế Sách về bồi dưỡngthường xuyên
( BDTX ) cho CBQL và giáo viên của nhà trường; tôi thực hiện kế hoạch bồidưỡng thường xuyên của bản thân như sau :
II Mục đích
Trang 21 Giáo viên học tập bồi dưỡng thường xuyên để cập nhật kiến thức
về chính trị, kinh tế - xã hội, bồi dưỡng phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp, phát triển năng lực dạy học, năng lực giáo dục và những năng lực khác theo yêu cầu của chuẩn nghề nghiệp giáo viên, yêu cầu nhiệm vụ năm học, cấp học, yêu cầu phát triển giáo dục của tỉnh, yêu cầu đổi mới và nâng cao chất lượng giáo dục trong toàn ngành.
2 Phát triển năng lực tự học, tự bồi dưỡng của giáo viên; năng lực
tự đánh giá hiệu quả bồi dưỡng thường xuyên; năng lực tổ chức, quản
lý hoạt động tự học, tự bồi dưỡng giáo viên của nhà trường
III Nội dung, thời lượng bồi dưỡng:
Thời gian bồi dưỡng: Từ tháng 9 năm 2016 đến tháng 5 năm 2017
Tôi đã nghiên cứu các Module sau:
MODULE 29 GIÁO DỤC HỌC SINH THPT THÔNG QUA CÁC
HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC Nội dung
Nội dung 1 Vai trò của hoạt động cá nhân đối với sự hình thành và phát triển
nhân cách.
Cũng như bất kỳ sự vật nào trong vũ trụ, con người muốn tồn tại và phát triển thì phải không ngừng vận động ( hoạt động nói chung) Thông qua những hình thức vận động, con người tạo ra các giá trị vật chất và tinh thần phục vụ nhu cầu cuộc sống của mình.
Vận động ở đây chủ yếu là hoạt động giao tiếp của con người.
1.1 Quan điểm của Triết học về vai trò của hoạt động đối với sự phát triển
con người.
Hoạt động, dưới góc độ Triết học, có nội hàm rộng và cơ động Hoạt động là đặc tính của giới tự nhiên, trong đó có con người, là phương tiện để giới tự nhiên và con người sản sinh và phát triển Hoạt động là quan hệ biện chứng của chủ thể và khách thể Trong quan hệ đó, chủ thể là con người, khách thể là hiện thực khách quan
Con người là sản phẩm của lịch sử xã hội, trong đó quá trình lao động là quan trọng nhất
1.2. Quan điểm của Tâm lí học về vai trò của hoạt động đối với sự phát triển nhần
Trang 3và thế giới (khách thể) để tạo ra sản phẩm cả về phía thế giới, cả về phía con người (chủ thể).
Hoạt động là một vấn đề nghiên cứu, là phạm trù cơ bản của Tâm lí học hiện đại
Cho nên, hoạt động không chỉ giúp bộ mặt tâm lí như tình cảm, tính cách, năng lực, động cơ và nhân cách của con người được hình thành, phát triển mà thông qua hoạt động tâm lí, nhân cách của con người mới bộc lộ ra ngoài và hình thành bản chất, nhân cách con người.
1.3. Quan điểm của Giáo dục học về vai trò của hoạt động đối với sự phát triển
nhân cách
Bằng nhiều hình thức hoạt động xã hội, con người tiếp thu nền văn hoá vô cùng đa dạng và phong phú của xã hội loài người và làm biến đổi nhiều nền văn hóa của loài người thành vốn riêng của cộng đồng mình, dân tộc minh, con người vận dụng chúng vào cuộc sống và trong lao động sản xuât, từ đó làm cho nhân cách ngày càng hoàn thiện và phát triển không ngừng qua đó giúp con người bộc lộ những phẩm chất và năng lực của bản thân mình đối với hiện thực khách quan.
Thông qua hoạt động, con người được kiểm nghiệm các giá trị của cuộc sống, điều này
có ý nghĩa quan trọng giúp con người cải tạo những nét nhân cách phát triển chưa phù hợp theo hướng ngày càng hoàn thiện theo chuẩn mục đạo đức xã hội đặt ra Từ những quan điểm trên có thể khẳng định, hoạt động có vai trò quyết định trực tiếp đến sự hình thành và phát triển nhân cách của con người Khi mới sinh ra, con người chưa có nhân cách, nhân cách có được do con người xác định được những quan hệ của mình với những con người và thế giới xung quanh một cách có ý thức Nói cách khác, nhân cách chỉ được hình thành và phát triển khi con người là chủ thể của hoạt động Người giáo viên muốn giáo dục nhân cách học sinh, cần tổ chức các hoạt động đa dạng, phong phú
và đưa học sinh tích cực tham gia vào các hoạt động trong nhà trường hay các hoạt động đoàn thể, hoạt động xã hội thường xuyên, hiệu quả.
Vai trò của việc tổ chức hoạt động đối với quá trình giáo dục nhân cách học sinh THPT.
Hoạt động giáo dục trong nhà trường là một bộ phận của quá trình giáo dục nhà trường “Hoạt động giáo dục là hoạt động do người lớn tổ chức theo kế hoạch, chương trình, điều hành và chịu trách nhiệm" Điều này có nghĩa là các chủ thể hoạt động giáo dục phải chịu trách nhiệm về các hoạt động giáo dục do minh tổ chức và điều hành Đó
là các nhà giáo dục, giáo viên và các chủ thể có liên quan như: cha mẹ học sinh, các tổ chức giáo dục xã hội và các cơ sở giáo dục.
H oạt động giáo dục trong nhà trường đuợc phân làm hai bộ phận chủ yếu:
- Các hoạt động giáo dục trong hệ thống các môn học và các lĩnh vực học tập khác nhau.
- Các hoạt động giáo dục ngoài các môn học và lĩnh vực học tập, có thể kể đến các hoạt động giáo dục trong nhà trường như hoạt động giáo dục thể chất, đạo đức, thẩm mĩ, lao động, dân số, môi trường, pháp luật
H oạt động giáo dục giúp nhà giáo dục sớm phát hiện năng khiếu của học sinh,
từ đó có kế hoạch bồi dưỡng nhằm giúp học sinh phát triển năng khiếu, sở thích của bản thân trong học tập và cuộc sống
Hoạt động giáo dục còn là một phương thức gắn kết các lực lương giáo dục học sinh đó
là gia đình - nhà trường - xã hội
Trang 4Về kĩ năng:
Hoạt động giáo dục giúp học sinh hình thành và củng cổ các kỹ năng giao tiếp, ứng
xử văn hoá, kỹ năng học tập, lao động
Hoạt động giáo dục còn giúp học sinh tự điều chỉnh hành vĩ phù hợp với các chuẩn mục xã hội.
Nội dung 2: Xây dựng các hoạt động giáo dục trong nhà trường THPT
Trong nhà trường THCS nói riêng và các nhà trường nói chung, hoạt động dạy học vẫn là hoạt động đặc trưng cơ bản, chiếm nhiều thời gian, sức lực, tiền bạc của cả thầy
và trò cũng như các lực lượng trong nhà trường Đây cũng là hoạt động có khả năng giáo dục hiệu quả nhất Đây là hình thức thông qua dạy chữ để dạy người, thông qua truyền thụ tri thức, rèn luyện các kỹ năng, kỹ xảo để giáo dục nhân cách
Trong dạy học, mỗi môn học lại có thế mạnh riêng trong việc giáo dục nhân cách cho học sinh, ví dụ, môn Toán nhằm bồi dưỡng tư duy lôgic, môn Ngữ văn bồi dưỡng
tư duy hình tượng, môn Lịch sử bồi dưỡng lòng tự hào dân tộc, lòng yêu nước có thể nói, dạy học là con đưởng hiệu quả nhất để rèn luyện trí tuệ, hình thành tình cảm, thái
độ đối với tự nhiên, xã hội và những người xung quanh cho học sinh.
Tuy nhiên, hoạt động dạy học cũng có những hạn chế nhất định như tính đơn điệu, gò bó, nội dung chương trình chậm thay đổi so với thực tiển, không gian hoạt động thưởng “đóng khung" trong lớp học
1 Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp theo chủ điểm
Trong nhà trường THPT, động giáo dục ngoài giờ lên lớp (GDNGLL) cũng là một hoạt động khá đặc trưng và có nhiều ý nghĩa trong công tác giáo dục của nhà trường
Các chủ đề được thiết kế phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý, lứa tuổi và tình khả thi, gắn liền với thực tiễn xã hội Hình thức tổ chức hoạt động này cần phải hết sức mềm dẻo và linh hoạt tuỳ theo điều kiện, hoàn cảnh cụ thể của từng trường Nếu nhà trường
có phòng và địa điểm riêng cho các lớp tổ chức hoạt động, không làm ảnh hưởng đến hoạt động học tập của lớp khác thì hết sức thuận lợi Nếu nhà trường chưa có điều kiện thì có thể phối hợp nhiều lớp để tổ chức, và tổ chức theo khung giờ theo thời khóa biểu.
Và phải đảm bảo mỗi hoạt động đều mới mẻ, hấp dẫn học sinh.
2 Hoạt động văn hoá, văn nghệ
Bên cạnh những hoạt động NGLL, hoạt động văn hoá, văn nghệ là hoạt động không thể thiếu trong mỗi nhà trường Văn hoá, văn nghệ không chỉ có tác dụng giảm bớt sự căng thẳng trong học tập, tạo ra không khí vui vẻ, thoải mái mà còn có tác dụng giáo dục rất lớn, nhất là giáo dục tình yêu quê hương đất nước, tình thầy trò, tình bạn bè tạo nguồn năng lượng, niềm tin để học sinh có động lực, mục tiêu ống, lao đọng, học tập
Trong nhà trường, hoạt động văn hóa văn nghệ được và có thể bằng nhiều hình thức khác nhau như thi văn nghê, tìm kiếm tài năng, mừng Đảng mừng xuân
3 Hoạt động thể dục, thể thao
Hoạt động thể dục thể thao là một hoạt động để giáo dục toàn diện nhân cách học sinh Đây là hoạt động chủ yếu nhằm vào quá trình giáo dục thể chất cho học sinh, một trong năm mặt giáo dục cơ bản trong nhà trường (đức, trí, thể, mĩ và lao động) Thông qua hoạt động này để rèn luyện, tâng cưởng thể lực cho học sinh, giúp các em biết cách
Trang 5rèn luyện thân thể, giữ gìn vệ sinh cá nhân, phòng ngừa bệnh tật
Hoạt động thê dục thể thao có thể tổ chức bằng những hình thức khác nhau: tổ chức các câu lạc bộ, thi cấp trường, giao lưu với các lớp, các trường
4 Hoạt động lao động sản xuất
Trong nhà trường THPT, các hoạt động như trực vệ sinh lớp, lao động sân trường, dọn rác tình nguyện, la cửa sổ chính là hoạt đọng lao động sản xuất trong nhà trường Nếu không tổ chức giáo dục lao động cho học sinh dễ làm cho các em nảy sinh tâm lí lười biếng, dựa dẫm, ăn bám và từ đó sinh ra thói ích kỷ, coi thường lao động chân tay
từ từ hình thành lối sống thụ động, tham lam
Học sinh THPT ở nông thôn thường tham gia lao động sản xuất cùng với gia đình từ nhỏ Nhưng ở thành phố, học sinh THPT rất ít có điều kiện để tham gia lao động sản xuất Song, nhà trường cần kết hợp với các đơn vị sản xuất, các tổ chức xã hội để tạo điều kiện cho học sinh được tham gia lao động sản xuất, để các em cảm nhận được niềm vui khi tự mình tạo ra được sản phẩm, của cải vật chất và tinh thần cho xã hội Từ
đó các em sẽ thấy tự hào khi lao động, vui khi được lao động, qua đó giáo viên cũng có thể hướng nghiệp cho học sinh thông qua quá trình lao động, rèn luyện sức khỏe, thể chất, tính kỷ luật, đoàn kết
5 Hoạt động vui chơi, giải trí
Đối với lứa tuổi học sinh THPT thì vui chơi, giải trí là nhu cầu thiết yếu Vui chơi giải trí là hoạt động giúp trẻ lấy lại sự căn bằng trong thể chất và tinh thần để tiếp tục học tập và làm những việc khác sau một thời gian học tập căng thẳng, mệt mỏi Vui chơi còn là một cơ hội để học sinh được giao lưu, học hỏi, thiết lập và xây dựng những mối quan hệ tốt đẹp giữa các cá nhân với nhau và mối quan hệ giữa giáo viên và học sinh ngày càng gần gũi và thân thiết với nhau hơn.
Xây dựng tinh thần đoàn kết gắn bó trong tập thể, tính kỹ luật Hoạt động vui chơi giúp các em được bộc lộ những năng khiếu và sở trường của mình, từ đó giáo viên có thể phát hiện và có biện pháp bồi dưỡng phù hợp
Vui chơi giải trí trong nhà trường có thể đượ tổ chức dưới các hình thức khác nhau nhưng phải đả bảo tính đang dạng, hấp dẫn, dễ tham gia cho tất cả học sinh như: sinh hoạt tập thể, tham quan hướng nghiệp, giao lưu thể thao, văn hóa, các trò chơi vui để học trong và ngoài nhà trường.
6 Hoạt động chính trị - xã hộĩ
Có rất nhiều hình thức tổ chức hoạt động chính trị xã hội trong nhà trường THPT Bởi hoạt động chinh trị- xã hội là những hoat động có ý nghĩa định hướng về mặt xã hội giúp học sinh tiếp cận với đời sống chính trị- xã hội của đất nước, địa phương.
Nội dung của các hoạt động chính trị-xã hội đề cập đến các sự kiện lịch sử của dân tộc, các sự kiện chính trị có tính thời sự diễn ra hằng ngày ở địa phương trong nước
và trên thế giới, các vấn đề có tính toàn cầu như bảo vệ môi trường, chăm sóc đời sống sức khỏe thể chất và tinh thần, chiến tranh và nạn khủng bố, vấn đề hoà bình
Nội dung 3: Tố chức thực hiện các hoạt động giáo dục học sinh trung học cơ sở.
Bước 1 Khởi động
Mục đích bước này là để tạo tâm thế sẵn sàn, thu hút sự chú ý của học sinh vào hoạt động chung của tập thể, để các em thất tự nhiên, tự tin, tự nguyện cùng nhau tiến hành hoạt động có thể khởi động bằng trò chơi, bài hát hay câu đố vui
Bước 2 Tổ chức các hoạt động cụ thể
Trang 6Để tôt chức các hoạt động, tuỳ vào từng hoạt động sẽ có các cách thức tổ chức khác nhau, giáo viên cần xác định các bước phù hợp cho mỗi hoạt động của thừng chủ đề Tuy nhiên, mỗi hoạt động đều cần có những bước cơ bản như: giới thiệu hoạt động đó: mục đích, yêu cầu và cách thức tiển hành hoạt động, số lượng tham gia, cách đánh giá
Sau đó, tổ chức và điều khiển cho các đổi tượng tham gia
Bước 3 Kết thúc hoạt động
Tùy vào nội dung và hình thức tổ chức mà chúng ta có cách kết thúc khác nhau Có thể kết thúc bằng một thông điệp hay, một bài hát, một bài văn hoặc cũng có thể bằng trò chơi tập thể ngắn mà vui nhộn
- Giáo viên hoặc người điều khiển nhận xét chung về tổ chức hoạt động và rút kinh nghiệm
- Cuối cùng là giáo viên lắng nghe những suy nghĩ, nhận xét của học sinh sau mỗi hoạt động để hiểu tâm tư, yêu cầu của các em ở các hoạt động sau.
MODUL 34
TỐ CHỨC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP
Ở TRƯỞNG TRUNG HOC PHỔ THÔNG I.XÁC ĐỊNH VỊ TRÍ, VAI TRÒ, MỤC TIÊU VÀ Ý NGHĨA CỦA HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
1.Vị trí, vai trò của HDGDNGLL ở trường THPT.
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp (HDGDNGLL) là một bộ phận củaquá trình giáo dục ở nhà trường THPT Đó là những hoạt động được tổ chứcngoài giờ học các môn học văn hóa trên 1ớp HDGDNGLL là sự tiếp nối hoạtđộng dạy học trên lớp, là con đường gắn lý thuyết với thực tiễn, tạo nên sựthống nhất giữa nhận thức với hành động, góp phần hình thành tình cảm, niềmtin đứng đắn ở HS, HĐGDNGLL là điều kiện tốt nhất để HS phát huy vai tròchủ thể, tính tích cực, chủ động của các em trong quá trình học tập và rènluyện HĐGDNGLL vừa củng cổ, bổ sung, mở rộng kiến thức đã học, vừa pháttriển các kĩ năng cơ bản của HS phù hợp với yêu cầu, mục tiêu của giáo dục vàđòi hói của xã hội Mặt khác, HĐGDNGLL thu hút và phát huy tiềm năng củacác lực lượng giáo dục, góp phần quan trọng trong việc nâng cao chất lượnggiáo dục toàn diện của nhà trường
2 Vị trí, vai trò của HDGDNGLL vào việc phát huy tính tích cực hoạt động củahọc sinh
Tính tích cực hoạt động là thành phần rất cơ bản trong cấu trúc của mộtnhân cách Tính tích cực đó chỉ có thể được nảy sinh và phát triển bằng sựtham gia trực tiếp của con người vào hoạt động Đối với học sinh, tính tích cựchoạt động là một trong những yêu cầu không thể thiếu được của quá trình học
Trang 7tập và rèn luyện của các em
Để phát huy tính tích cực hoạt động của HS thì HĐGDNGLL giữ vai tròchủ chổt trong các hoạt động giáo dục ở nhà trường Với đặc thù riêng củaHĐGDNGLL, với chương trình và quỹ thời gian trong chương trìnhHĐGDNGLL đã tạo nên những điều kiện thuận lợi để HS rèn luyện tính tíchcực hoạt động
HĐGDNGLL có nhiệm vụ liên kết các lực lượng giáo dục trong và ngoàinhà trường tham gia vào quá trình tổ chức hoạt động Trong mổi liên kết này,nhà trường giữ vai trò chủ đạo điều phối các quan hệ, trong đó có quan hệ giữahọc sinh với giáo viên và với những lực lượng giáo dục khác, chính những mốiquan hệ này tạo ra tiền đề để học sinh phát huy tính tích cực hoạt động, giúpcác em có thêm kinh nghiệm trong việc tổ chức và điều khiển hoạt động Cóthể coi đây là vai trò gián tiếp của HĐGDNGLL trong việc thức đẩy tính tíchcực hoạt động của học sinh
3.Những biểu hiện của tính tích cực hoat động của học sinh trong HDGDNGLL
Trong buổi HĐGDNGLL, sau nhiều lần trực tiếp tổ chức cho tôi biết,tính tích cực được biểu hiện khá rõ nét khi học sinh tham gia vào quá trình tổchức và điều khiển hoạt động của chính tập thể mình
- Thứ nhất, tìm tòi và lựa chọn các hình thức hoạt động đa dạng khác nhau nhằmthoả mãn nhu cầu của các em Đây là một biểu hiện của tính tích cực hoạtđộng của HS Các em thích những hoạt động do chính chúng tự đề xuất và tự
tổ chức
- Thứ hai, tính tích cực của học sinh được thể hiện trong việc chủ động xây dựng
kế hoạch tổ chức hoạt động, phân công nhau chuẩn bị các công việc cho hoạtđộng Trong quá trình chuẩn bị, học sinh tự bàn bạc và tìm ra những biện phápthực hiện các công việc cho hoạt động
- Thứ ba, tính tích cực còn được thể hiện ở sự tham gia nhiệt tình và sáng tạocủa học sinh Mỗi học sinh với tư cách là chủ thể của hoạt động sẽ tham giađóng góp ý kiến nhằm thống nhất các công việc cần chuẩn bị cho hoạt động.Các em cùng nhau suy nghĩ đề tìm ra những hình thức hoạt động mới, hấp dẫnphù hợp với nhu cầu và nguyện vọng của tập thể mình
- Thứ tư, tính tích cực còn được thể hiện ở khâu đánh giá kết quả hoạt động.Trên cơ sở những tiêu chí đánh giá, các em cùng nhau xem xét và phân tíchnhững mặt đạt được, đồng thời tụ rút ra những điểm còn hạn chế cần phải khắcphục
- Thứ năm, sự phối hợp điều khiển một cách nhịp nhàng giữa các em giữ vai tròđiều khiển hoạt động cũng là một biểu hiện của tính tích cực hoạt động củahọc sinh
Trang 84.Mục tiêu của HĐGDNGLL ờ trường THPT:
- Tãng cường hiểu biết về các giá trị truyền thổng của dân tộc cũng nhưnhững giá trị tổt đẹp của nhân loại; củng cố, mở rộng kiến thức đã học trênlớp; cỏ ý thúc trách nhiệm với bản thân, gia đình, nhà trường và xã hội;bước đầu cỏ ý thúc định hướng nghề nghiệp
- Tiếp tục rèn luyện các kỉ năng cơ bản dã có từ THPT để trên cơ sờ đỏ tiếptục phát triển các năng lực chú yếu như: năng lực tự hoàn thiện, năng lựcthích ứng, năng lực giao tiếp, năng lực hoạt động chính trị-xã hội, năng lực
tổ chúc quản lí, năng lực hợp tác
- Biết tỏ thái độ đứng đắn trước những vấn đề của cuộc sổng, biết chịu tráchnhiệm về hành vi của bản thân: đẩu tranh tích cực với những biểu hiện saitrái của bản thân (để tự hoàn thiện mình) và của người khác, biết cám thụ
và đánh giá cái đẹp trong cuộc sổng
Như vậy, tổ chúc HĐGDNGLL ờ trường THPT phải đáp úng ba mục tìêu
trên, sao cho học sinh thục sự trở thành chủ thể tích cực, sáng tạo nhằm pháthuy, phát triển tìềm năng của các em
5 Ý nghĩa của HĐGDNGLL ở trường THPT
- HĐGDNGLL cỏ ý nghĩa rất lớn trong việc góp phần nâng cao chất lượng giáodục trong nhà trường
-HĐGDNGLL là một bộ phận quan trọng của quá trình giáo dục ờ trường THPT,
là con đường để phát triển toàn diện và hài hoà nhân cách thế hệ trẻ
- HĐGDNGLL là sự tiếp nổi hoạt động dạy học trên lớp, là con đường gắn líthuyết với thực tiến, tạo nên sự thổng nhất giữa nhận thức với hành động, gópphần hình thành tình cảm, nìềm tin đứng đắn ở học sinh, HĐGDNGLL góp phầnquan trọng vào sự hình thành và phát triển nhân cách cho các em
- Với ý nghĩa như vậy, HĐGDNGLL thực sự là một bộ phận hữu cơ của hệ thổnghoạt động giáo dục ở trường THPT, HĐGDNGLL cùng với hoạt động dạy họctrên lớp là một quá trình gắn bó, thống nhất nhằm thực hiện mục tiêu đào tạo củacấp học
II.TÌM HIỂU NỘI DUNG CỦA HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
HĐGDNGLL rất phong phú về nội dung và đa dạng về hình thức tổ chức hoạtđộng
1.Nội dung HĐGDNGLL ở THPT tập trung vào 6 vấn đề lớn:
1.Lẽ sống của thanh niên trong giai đoạn công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.2.Tình bạn, tình yêu, hôn nhân và gia đình
3.Nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
4.Truyền thống dân tộc và truyền thống cách mạng, bảo vệ di sản văn hoá
5.Thanh niên với vấn đề lập thân, lập nghiệp
Trang 96.Những vấn đề có tính nhân loại như: bệnh tật; đói nghèo; giáo dục và pháttriển; dân số; môi trường; hoà bình, hợp tác giữa các dân tộc; thực hiện Công ướcLiên hiệp quổc về quyền trẻ em.
2.Nội dung HĐGDNGLL ở trường THPT được cụ thể hoá thành 10 chủ đề giáo dục phù hợp với hoàn cảnh, điều kiện học tập, rèn luyện của HS THPT
trong 9 tháng của năm học và 3 tháng hoạt động hè
1.Chủ đề hoạt động tháng 9: Thanh niên với học tập, rèn luyện vì sự nghiệp côngnghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước
2.Chủ đề hoat động tháng 10: Thanh niên với tinh bạn, tình yêu và gia đình
3.Chủ đề hoạt động tháng 11: Thanh niên với truyền thống hiếu học và tôn sưtrọng đạo
4.Chủ đề hoạt động tháng 12: Thanh niên với sự nghiệp xây dụng và bảo vệ đấtnước,Tổ quốc
5.Chủ đề hoạt động tháng 1: Thanh niên với việc giữ gìn bản sắc văn hoá dântộc
6.Chủ đề hoạt động tháng 2: Thanh niên với lí tưởng cách mạng
7.Chủ đề hoạt động tháng 3: Thanh niên với vấn đề lập nghiệp
8.Chủ đề hoạt động tháng 4: Thanh niên với hoà bình, hữu nghị và hợp tác
9.Chủ đề hoạt động tháng 5: Thanh niên với Bác Hồ
10.Chủ đề hoạt động hè (tháng 6, 7, 0): Mùa hè tình nguyện vì cuộc sống cộngđồng
Mỗi chủ đề giáo dục có mục tiêu, nội dung và hình thức hoạt động cụ thể, phùhợp với lứa tuổi học sinh ở từng khối lớp.Trong từng chủ đề hoạt động, các nộidung và hình thức hoạt động cụ thể đuợc nêu ra luôn bám sát các yêu cầu củachủ đề hoạt động và nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục của chủ đề
III.TÌM HIỂU PHƯƠNG PHÁP TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THEO ĐỊNH HƯỚNG ĐỔI MỚI GIÁO DỤC
1.Tìm hiểu quan điểm cơ bản về đổi mới phương pháp tổ chức HĐGDNGLL
ở trường THPT.
- Đổi mới phương pháp tổ chức HĐGDNGLL ở trường THPT phải theo hướngphát huy vai trò chủ thể của học sinh trong hoạt động Điều đó có nghĩa là giáoviên phải biết tổ chức để học sinh thực hiện vai trò của người quản lí, điều khiểntoàn bộ quá trình hoạt động của tập thể HĐGDNGLL được thực hiện theo mộtquy trình chặt chẽ từ khâu chuẩn bị đến khâu tổ chức hoạt động và sau cùng làđánh giá kết quả hoạt động
- Mỗi khâu của hoạt động có những yêu cầu riêng về nội dung hoạt động, cũng
Trang 10như về phương pháp và hình thức tổ chức hoạt động Đổi mới nội dung hoạt độngphải đi đôi với đổi mới phương pháp tổ chức hoạt động - một thành tố rất quantrọng của quá trình tổ chức hoạt động cho học sinh
- Chất lượng và hiệu quả của HĐGDNGLL phụ thuộc rất nhiều vào việc giáoviên vận dụng, mạnh dạn cải tiến các phương pháp tổ chức hoạt động một cáchsáng tạo, phù hợp với điều kiện thực tế của mình
2.Tìm hiểu những phương hướng đổi mới phương pháp tổ chức HĐGDNGLL ở trường THPT.
+ Đổi mới phương pháp tổ chức HĐGDNGLL theo những phương hướng sau
- Đa dạng hoá các hình thức HĐGDNGLL, khắc phục tính chất đơn điệu, lặp đilặplại một vài hình thức đã quá quen thuộc với học sinh và gây ra nhàm chán, tẻnhạt đối với các em
-Nắm thật chắc nội dung hoạt động của từng chủ đề ở từng tháng Mỗi chủ đềhoạt động có mục tiêu giáo dục riêng Mục tiêu đã định hướng giáo viên trongviệc xây dung nội dung hoạt động của chủ đề Từ nội dung hoạt động của chủ đềtháng, giáo viên cụ thể hoá thành nội dung cho hoạt động của từng tuần, nhưngphải dảm bảo tính thống nhất và mối liên quan chặt chẽ giữa các nội dung hoạtđộng của các tuần với nhau
- Lựa chọn các hình thức hoạt động phù hợp với nội dung của tuần, của tháng.Những hình thức này có thể được thay đổi hoặc được nhắc lại ở mỗi chủ đềtháng Điều đó sẽ có tác dụng trong việc giúp học sinh thực hiện HĐGDNGLLmột cách lĩnh hoạt, chủ động hơn
- Gắn đổi mới các hình thức hoạt động với đổi mới phương pháp tổ chứcHĐGDNGLL Điều này thể hiện ở chỗ tăng cường tính chất tương tác, tính sángtạo của học sinh khi tham gia vào hoạt động Tính sáng tạo là công cụ nhận thứcthiết yếu giúp học sinh nâng cao hiểu biết của mình qua hoạt động Đổi mớiphương pháp tổ chức HĐGDNGLL là phải khuyến khích tính sáng tạo của họcsinh
+ Đổi mới phuơng pháp tổ chức HĐGDNGLL theo phuơng hướng tăng cườngvận dụng thiết bị và phương tiện dạy học của các môn học
Trong điều kiện hiện nay, việc huy động sức dụng các thiết bị và phươngtiện dạy học của một số môn học vào HĐGDNGLL là một cách làm thể hiện sựsáng tạo và linh hoạt Những phương tiện dạy học của các môn học được dùngcho việc tổ chức HĐGDNGLL có thể là: bản đồ giáo khoa, tranh ảnh, băng hình,
sơ đồ, biểu bảng
Các phương tiện và thiết bị dạy học có sẵn ở trường, hoặc do giáo viên tự làm;hoặc có thể do học sinh sưu tầm được, vì vậy đổi với bất kì một hoạt động nàokhi tổ chức thực hiện cũng phải phối hợp nhiều loại thiết bị và phương tiện dạy
Trang 11học từ nhiều nguồn khác nhau.
3 Định hướng đổi mới phương pháp: Định hướng chung về đổi mới phuơng
pháp dạy học đã đuợc quy định trong Luật Giáo dục, đó là: “Phát huy tính tíchcực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm của từng lớphọc, môn học; bồi dưỡng phương pháp tụ học, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiếnthức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập chohọc sinh ".Có thể coi quan điểm phát huy tính tích cực của học sinh là địnhhướng chung cho việc đổi mới phuơng pháp tổ chức HĐGDNGLL
4 Một số phương pháp cụ thể: Các phương pháp tổ chức HĐGDNGLL được
vận dụng từ các phuơng pháp giáo dục và phương pháp dạy học Khi vận dụngnhững phuơng pháp này, GV cần linh hoạt, tránh máy móc Trong một hoạt động,
có thể đan xen sử dụng nhiều phương pháp khác nhau thì sẽ có hiệu quả hơn.Người chủ nhiệm tổ chức hoạt động cho học sinh cần hết sức linh hoạt, sáng tạokhi vận dụng các phuơng pháp và phải luôn chú ý phát huy vai trò chủ động, tínhtích cực của học sinh Đó là yêu cầu cơ bản xuyên suốt trong tổ chứcHĐGDNGLL đề mang lại hiệu quả
5 Tìm hiểu những phương pháp kĩ thuật dạy học tích cực được vận dụng trong tổ chức HĐGDNGLL.
+ Phương pháp thảo luận:Thảo luận là một dạng hoạt động mà trong đó các
thành viên đều giải quyết một vấn đề cùng quan tâm nhằm đạt tới một sự hiểubiết chung Thảo luận giúp học sinh kiểm chứng ý kiến của mình, có cơ hội đềlàm quen với nhau, để hiểu nhau hơn Tuỳ từng hoạt động cụ thể, có thể tổ chứccho học sinh thực hiện thảo luận theo nhóm lớn (cả lớp) hoặc nhóm nhó (tổ hoặcnhó hơn).Thảo luận nhóm nhó được sử dụng khi cần khuyến khích sự tham giasuy nghĩ và phát biểu tích cực của mọi thành viên Trong nhóm nhó, mỗi học sinh
có cơ hội tham gia nhiều hơn Các thành viên cũng tự nhiên và tự tin hơn khitham gia bàn luận trong nhóm nhó so với trong nhóm lớn.Một số cách báo cáo kếtquả thảo luận nhóm nhỏ:
- Một nhóm báo cáo, các nhóm khác bổ sung
- Tất cả các nhóm cùng báo cáo sau đó, người điều khiển tổng kết lại ý kiếnchung của các nhóm hoặc điều hành để học sinh tổng kết
- Họp chợ: Các nhóm dán kết quả làm việc của nhóm mình lên tường và cửmột người đứng ở đó để thuyết minh khi cần Những người còn lại đi vòngquanh và đọc kết quả của mỗi nhóm, đưa ra câu hỏi nếu có vấn đề cần làmrõ
- Quả bóng: Các nhóm thảo luận và ghi kết quả vào giấy rồi luân chuyển kếtquả đó để các nhóm khác thảo luận và bổ sung
Trang 12- Báo cáo tóm tắt: Yêu cầu mỗi nhóm thảo luận xong ghi tóm tắt lại kết quảcủa mình (ví dụ trong 3 đến 5 câu) và cử người lên trình bày kết quả tóm tắtđó.
- Biểu diễn kết quả: yêu cầu các nhóm biểu diễn lại kết quả của nhóm mìnhbằng hình tượng, vở kịch, tranh vẽ hay bằng một cách nào đó
- Thi hùng biện: Các nhóm tham gia một cuộc thi hùng biện bảo vệ quan
điểm của nhóm mình và giao lưu chất vấn các nhóm khác
+ Phương pháp đóng vai:Phương pháp đóng vai được sử dụng nhiều đề đạt
mục tiêu thay đổi thái độ của học sinh đối với một vấn đề hay đối tượng nàođó;có tác dụng trong việc rèn luyện về kĩ năng giao tiếp ứng xử của học sinh.giúp học sinh thực hành những cách ứng xử, bày tỏ thái độ trong những tìnhhuống giả định hoặc trên cơ sở óc tưởng tượng và ý nghĩ sáng tạo của các em.Đóng vai thường không có kịch bản cho trước, mà học sinh tự xây dụng trongquá trình hoạt động Khi sử dụng phương pháp đồng vai cần chú ý:
- Ấn định thời gian (chuẩn bị, sắm vai, trao đổi sau khi đóng vai )
- Lựa chọn tình huống đóng vai (phù hợp với chủ đề hoạt động; phải là tìnhhuống mở; phù hợp với trình độ học sinh)
- Hướng dẫn thảo luận sau khi đóng vai, phỏng vấn người đóng vai (tìm hiểucảm xúc, động cơ )
+ Phương pháp giải quyết vấn đề: Phương pháp giải quyết vấn đề (GQVĐ)
là con đường quan trọng đề phát huy tính tích cực của học sinh vấn đề lànhững câu hói hay nhiệm vụ đặt ra mà việc giải quyết chúng chưa có quy luậtsẵn cũng như những tri thức, kĩ năng sẵn có chưa đủ giải quyết mà còn khókhăn, cản trở cần vượt qua
- Tạo tình huống có vấn đề (nhận biết vấn đề)
- Lập kế hoạch giải quyết (tìm phương án giải quyết)
- Thực hiện kế hoạch (giải quyết vấn đề)
- Vận dụng (Vận dụng cách giải quyết vấn đề trong những tình huống khác nhau)
+ Phương pháp giao nhiệm vụ: Đây là phương pháp thường được dùng trong
nhóm các phương pháp giáo dục Giao nhiệm vụ là đặt học sinh vào vị tri nhấtđịnh buộc các em phải thực hiện trách nhiệm cá nhân Giao nhiệm vụ cũng là tạo
cơ hội để học sinh thể hiện khả năng của mình là dịp để các em được rèn luyệnnhằm tích luỹ kinh nghiệm cho bản thân
Trong việc tổ chức HĐGDNGLL, giao nhiệm vụ cho đội ngủ cán bộ lớp sẽ tạonên thế chủ động cho các em khi điều hành hoạt động Điều đó sẽ giúp phát triểntính chủ động, sáng tạo, khả năng ứng đáp trong mọi tình huống của học sinh.Cán bộ lớp sẽ chủ động hơn trong việc phân công nhiệm vụ cho từng tổ, nhóm,
cá nhân với phương châm “lôi cuốn tất cả mọi thành viên trong lớp" vào việc tổ
Trang 13chức thực hiện hoạt động.
+ Phương pháp trò chơi: Hoạt động vui chơi có nhiều hình thức rất đa dạng,
nhứng cốt lõi của nó là các dạng trò chơi Hoạt động trò chơi có nguồn gốc từ xãhội Nó phản ánh các loại hình hoạt động lao động khác nhau của xã hội và làmthay đổi mục đích của chúng Phương pháp trò chơi có thể sử dụng trong nhiềutình huống khác nhau của HĐGDNGLL như làm quen, cung cấp và tiếp nhận trithức, đánh giá kết quả, rèn luyện các kĩ năng và củng cố những tri thức đã đượctiếp nhận Phương pháp trò chơi có những thuận lợi như: phát huy tính sáng tạo;hấp dẫn và gây hứng thú cho học sinh; giúp cho học sinh dễ tiếp thu kiến thứcmới; giúp chuyển tải nhiều tri thức của nhiều lĩnh vực khác nhau; tạo được bầukhông khí thân thiện; tạo cho học sinh tác phong nhanh nhẹn Vì vậy, tổ chứccho học sinh vui chơi là một loại hình HĐGDNGLL phổ biến và có ý nghĩa tíchcực
+ Phương pháp tổ chức hoạt động giao lưu
Giao lưu là một hình thức tổ chức giáo dục nhằm tạo ra các điều kiện cầnthiết để cho học sinh được tiếp xúc, trò chuyện và trao đổi thông tin với nhữngnhân vật điển hình trong các lĩnh vực hoạt động nào đó Qua đó, giúp cho các
em có được những nhận thức, tình cảm và thái độ phù hợp, có được những lờikhuyên đứng đắng đề vươn lên trong học tập, rèn luyện và hoàn thiện nhâncách Hoạt động giao lưu có một số đặc trưng sau đây:
- Phải có đối tượng giao lưu Đối tượng giao lưu là những người điển hình, cónhững thành tích xuất sắc, thành đạt trong các lĩnh vực nào đó, thực sự là tấmgương sáng để học sinh noi theo, phù hợp với nhu cầu hứng thú của học sinh
- Thu hút sự tham gia đông đảo và tự nguyện của học sinh, được học sinh quantâm và hào hứng
- Phải có sự trao đổi thông tin, tình cảm hết sức trung thực, chân thành và sôinổi giữa học sinh với người được giao lưu Những vấn đề trao đổi phải thiếtthực, liên quan đến lợi ích và hứng thú của học sinh, đáp ứng nhu cầu của cácem
Với những đặc trưng trên, hoạt động giao lưu rất phù hợp với cácHĐGDNGLL theo chủ đề Nó dễ dàng đuợc tổ chức trong mọi điều kiện củalớp, của trường
+ Phương pháp diễn đàn: Diễn đàn là một trong những phuơng pháp tổ chức
HĐGDNGLL mang lại hiệu quả giáo dục thiết thực học sinh có cơ hội bày tốsuy nghĩ, quan niệm của mình về một vấn đề nào đó có liên quan đến nhu cầu,hứng thú, nguyện vọng của các em; đồng thời đây cũng là dịp đề các em họclắng nghe ý kiến, học tập lẫn nhau, vì vậy, diễn dàn như một sân chơi tạo điềukiện để học sinh được biểu đạt ý kiến của mình một cách trục tiếp với đông
