Canh khuya Ram thang gieng

Nguyªn tiªu Phiªn ©m Kim d¹ nguyªn tiªu nguyÖt chÝnh viªn, Xu©n giang xu©n thuû tiÕp xu©n thiªn; Yên ba thâm xứ đàm quân sự, D¹ b¸n quy lai nguyÖt m·n thuyÒn.. DÞch nghÜa Đêm nay, đêm rằ[r]

GV: VO CONG SOAN

Em hãy giải thích tại sao ng ời đời sau lại

ca ngợi Đỗ Phủ là bậc “ Thi sử ” ?

-Thơ ông phản ánh thực trạng của xã

hội phong kiến đời Đ ờng:Cuộc sống

xa hoa vô độ của quan lại phong kiến, nỗi khổ cùng cực của ng ời dân

Kiểm tra bài cũ

TiÕt 45-V¨n b¶n:

Hå ChÝ Minh

2 Tác phẩm :

* Hoàn cảnh ra đời: Cả hai bài thơ đ ợc sáng tác tại Việt Bắc trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp.

-Thể thơ: thất ngôn tứ tuyệt

-Ph ơng thức biểu đạt : Miêu tả xen biểu cảm



ViÖt B¾c

Tr«ng lªn ViÖt B¾c cô Hå s¸ng soi

Hang P¸c BãSuèi Lª nin

2.T¸c phÈm:

C¶nh khuya

TiÕng suèi trong nh tiÕng h¸t xa,Tr¨ng lång cæ thô bãng lång hoa.C¶nh khuya nh vÏ ng êi ch a ngñ

Ch a ngñ v× lo nçi n íc nhµ

Rằm tháng giêng.

(Nguyên tiêu)

Phiên âm

Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên,

Xuân giang xuân thuỷ tiếp xuân thiên;

Nơi sâu thẳm mịt mù khói sóng bàn việc quân,

Nửa đêm quay về trăng đầy thuyền

Dịch thơ

Rằm xuân lồng lộng trăng soi

Sông xuân n ớc lẫn màu trời thêm xuân;

Giữa dòng bàn bạc việc quân,

Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền

II.T×m hiÓu v¨n b¶n:

C¶nh khuya

* Bµi 1:

Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính

Xuân giang xuân thuỷ tiếp xuân

Yên ba thâm xứ đàm quân sự,

Dạ bán quy lai nguyệt mãn

xa,hoa

nhà

viên,

thuyền

thiên;

Câu thơ thứ nhất tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật gì? Tác dụng?

TiÕng suèi trong nh tiÕng h¸t xa, Tr¨ng lång cæ thô bãng lång hoa.

* Hai c©u ®Çu

• Nghệ thuật so sánh: Tiếng suối với tiếng hát.

• Lấy tiếng hát của con người làm chuẩn mực.

Trong đêm thanh vắng, âm thanh đầu tiên mà tác giả cảm nhận là âm thanh ngân nga trầm bổng của tiếng suối.

Hai câu thơ đầu miêu tả cảnh thiên nhiên ở đâu? Vào thời điểm nào?

Với những nét cảnh gì?

Chỉ ra những biện pháp nghệ thuật tác giả sử dụng để miêu tả cảnh rừng Việt Bắc đêm trăng?

Em đã học bài thơ nào miêu tả tiếng suối?

Cách so sánh nh thế giúp

em cảm nhận tiếng suối trong thơ Bác có vẻ đẹp gì

mới mẻ?

Nghệ thuật tạo hình và điệp từ “ lồng”

trong câu thơ thứ hai giúp em hình dung ra khung cảnh nh thế nào?

Tiếng suối trong nh tiếng hát xa, Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa.

* Hai câu đầu

* Hai c©u ®Çu:

 - C¶nh tr¨ng ngµn ViÖt B¾c lung linh, huyÒn ¶o, hoµ hîp, h÷u t×nh.

thuật gì ?

Vì sao Bác lại lo lắng

đến thế?

Qua việc chưa ngủ của Bỏc,

ta cú thể hiểu thờm điều gỡ

về tõm hồn và tớnh cỏch của

Người?

Bài “ Cảnh khuya” gợi em nhớ

đến bài thơ nào đã đ ợc học ở lớp 6 cũng viết về Bác ?

C¶nh khuya nh vÏ ng êi ch a ngñ

Ch a ngñ v× lo nçi n íc nhµ

* Hai c©u cuèi

C¶nh khuya nh vÏ ng êi ch a ngñ

Ch a ngñ v× lo nçi n íc nhµ

* Hai câu cuối:

 - Cảm nhận thiên nhiên tinh tế, tài tình

-Bác luôn thao thức, lo lắng cho vận mệnh của đất n ớc

• ? Qua bài thơ ta học tập ở Bác điều gì?

• Học ở Bác tình yêu thiên nhiên, tình yêu nước, cuộc sống đầy bản lĩnh của một người chiến sĩ cách mạng

• ? Trình bày suy nghĩ của em về Bác?

• Giữa thiên nhiên hữu tình ấy, Bác xuất hiện với một tâm trạng thao thức, băn khoăn, làm ta xúc động bởi lí do của sự chưa ngủ Đó là vì lo lắng cho vận mệnh của đất nước

• Ta cảm phục, kính yêu Người vì cả một đời, sống-hi sinh cho dân tộc

D¹ b¸n quy lai nguyÖt m·n thuyÒn.

* Bµi 2:

Kim d¹ nguyªn tiªu nguyÖt chÝnh viªn Xu©n giang xu©n thuû tiÕp xu©n thiªn

thªm vµo ?Kim d¹ nguyªn tiªu nguyÖt chÝnh viªn,

Xu©n giang xu©n thuû tiÕp xu©n thiªn;

Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên Xuân giang xuân thuỷ tiếp xuân thiên

1 và 2?

Từng câu thơ đã gợi tr ớc mắt em không gian, cảnh

vật ra sao?

So sánh bản dịch thơ với bản phiên âm, các em thấy những yếu tố nào ch a đ ợc dịch?

Những từ nào đ ợc Xuân Thuỷ

thêm vào?

Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên,

Xuân giang xuân thuỷ tiếp xuân thiên;

* Hai c©u ®Çu:

 - Kh«ng gian cao, r ng, b¸t ng¸t, trµn - Kh«ng gian cao, r ng, b¸t ng¸t, trµn ộ ộ

ngËp ¸nh tr¨ng, søc s ng m ố

ngËp ¸nh tr¨ng, søc s ng m ố ùa xu©n.

Yên ba thâm xứ đàm quân sự,

Giữa dòng bàn bạc việc quân,

Trên nền không gian tràn ngập sức xuân, nổi bật lên hình ảnh nào ?

Em hiểu gì về công việc của Bác ?Trong việc họp bàn phong thái của ng ời thế nào ?

Rằm tháng giêng.

Phiên âm

Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên,

Xuân giang xuân thủy tiếp xuân thiên;

Yên ba thâm xứ đàm quân sự,

Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền

Dịch thơ

Rằm xuân lồng lộng trăng soi

Sông xuân n ớc lẫn màu trời thêm xuân;

Giữa dòng bàn bạc việc quân,

Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền

Trong câu thơ cuối em thích nhất hình ảnh nào?

So với bản phiên âm, câu cuối bản dịch thơ có thêm những từ nào?

Vì sao “ Rằm tháng giêng”

lại có âm h ởng lạc quan đến

thế ?

*Hai câu cuối:

 - Thể hiện phong thái ung dung và niềm

lạc quan tin t ởng vào ngày thắng lợi.

– Cảnh khuya và Rằm tháng giêng được viết trong

những năm đầu rất khó khăn của cuộc kháng chiến chống Pháp Em hiểu gì về hoàn cảnh lịch sử thời

kì này?

• ? Bài Nguyên tiêu gợi em nhớ tới những tứ thơ, câu thơ và hình ảnh nào trong thơ cổ Trung Quốc có

III Tổng kết:

Hoạt động nhóm ( thời gian: 3 phút )

Về nghệ thuật, hai bài thơ có điểm gì chung và có nét gì riêng? Hãy lựa chọn chữ cái đầu các dữ liệu sau:

a Đ ợc viết theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đ ờng luật, sử dụng thi liệu thơ Đ ờng, vừa cổ điển vừa hiện đại

b Cấu trúc tác phẩm: Tả cảnh, tả tâm trạng

c Nghệ thuật sử dụng hình ảnh và từ ngữ giàu chất tạo hình, cái thực

và cái ảo đan xen, hài hoà

d Có sáng tạo về cách ngắt nhịp, điệp ngữ chuyển tiếp

III.Tổng kết:

1.Nghệ thuật:

-Sử dụng thi liệu thơ Đ ờng, vừa cổ điển vừa hiện đại

-Sử dụng từ ngữ giàu chất tạo hình, cái thực và cái ảo đan xen hài hoà

- Biện pháp so sánh, điệp ngữ.

2 Nộidung:

-Miêu tả cảnh trăng ở chiến khu Việt Bắc

-Tình yêu thiên nhiên đ ợc hoà quyện trong tình yêu n ớc sâu nặng của Bác

-Phong thái ung dung, niềm lạc quan cách mạng



• Qua hai bài thơ, ta thấy cảnh thiên nhiên đẹp như thế Vậy chúng ta phải làm gì với cảnh

đẹp của quê hương, đất nước?

• Chúng ta phải biết yêu quý, bảo vệ môi trường

để cảnh đẹp thiên nhiên luôn tồn tại.

* Ghi nhí: Sgk/143

Bài tập 1 :

Hai bài thơ đã gợi cho em những cảm nghĩ gì về Bác và thơ Bác?

* Luyện tập:

Hai bài thơ toát lên phong thái và những vẻ đẹp gì trong

Việt Bắc là nơi nh thế

Qua hai bài thơ toát lên những vẻ đẹp trong tâm hồn Bác:

-Tình yêu thiên nhiên tha thiết, chất nghệ sĩ tuyệt vời

- Lòng yêu n ớc thiết tha, sâu nặng

- Niềm lạc quan cách mạng, tin t ởng vào thắng lợi của cuộc kháng chiến

- Nhà lãnh đạo cách mạng và nhà thơ lớn thống nhất hoà hợp trong con ng ời Hồ Chí Minh

Bài tập 2: Điền những cụm từ miêu tả trăng: trăng theo, trăng x a,

các bài thơ đó

1, Dòng sông lặng ngắt nh tờ

( Đi thuyền trên sông Đáy)

3, Việc quân việc n ớc bàn xong

( Đối trăng)

trăng theo

Trăng x a

trăng nhòmTrăng vào cửa sổ