Cảnh khuya Rằm tháng giêng

Tiếng suối trong như tiếng hát xa,Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa.. Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ, Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà... Phiên âmKim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên, Xuân gi

TiÕt 45: V¨n b¶n

* C¶nh khuya

* R»m th¸ng giªng

Hå chÝ minh (1890 - 1969)

Tiếng suối trong như tiếng hát xa,

Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa.

Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ, Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.

Phiên âm

Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên, Xuân giang xuân thủy tiếp xuân thiên; Yên ba thâm xứ đàm quân sự,

Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền.

Dịch thơ

Rằm xuân lồng lộng trăng soi, Sông xuân nước lẫn màu trời thêm xuân.

Giữa dòng bàn bạc việc quân, Khuya về bát ngát trăng ngân đầy

thuyền.

Tiếng suối trong như tiếng hát xa, Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa.

Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ, Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.

Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên, Xuân giang xuân thủy tiếp xuân thiên; Yên ba thâm xứ đàm quân sự,

Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền.

Câu thơ của Bác gợi nhớ đến câu thơ nào của Nguyễn Trãi? Đối chiếu hai cách miêu tả, em nhận thấy cách miêu tả tiếng suối trong thơ Bác có gì mới mẻ?

Tr¨ng lång cæ thô bãng lång

hoa

NghÖ thuËt t¹o h×nh vµ ®iÖp tõ “lång” trong c©u th¬ gióp em h×nh dung ra khung c¶nh nh­ thÕ nµo?

Tiếng suối trong như tiếng hát xa, Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa.

Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ,

Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.

Thảo luận (2 ): ’

Có ý kiến cho rằng: Câu thơ thứ 3 có ý nghĩa khép lại khung cảnh thiên nhiên và mở ra vẻ đẹp tâm hồn Bác ý kiến của em ra sao?

Gợi dẫn:

- Từ “chưa ngủ” lặp hai lần trong bài thơ có ý nghĩa gì?

- Em hiểu lý do Người chưa ngủ là gì?

- Em cảm nhận vẻ đẹp nào trong tâm hồn Bác?

– Điệp ngữ chưa ngủ - điệp ngữ vòng tròn “ ”

khẳng định, nhấn mạnh một tư thế của nhân vật trữ tình.

– Người chưa ngủ vì say cảnh đẹp thiên nhiên và

vì lo toan công việc kháng chiến.

– Người không chỉ yêu thiên nhiên tha thiết mà có

tình yêu nước sâu nặng.

(Rằm xuân lồng lộng trăng soi

Sông xuân nước lẫn màu trời thêm

xuân)

Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên

Xuân giang xuân thuỷ tiếp xuân thiên

Yên ba thâm xứ đàm quân sự,

Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền.

Tiếng suối trong như tiếng hát xa, Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa.

Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ, Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.

Rằm xuân lồng lộng trăng soi, Sông xuân nước lẫn màu trời thêm xuân

Giữa dòng bàn bạc việc quân, Khuya về bát ngát trăng ngân đầy

thuyền.

1 Nghệ thuật:

- Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt, vừa cổ điển, vừa hiện đại.

- Từ ngữ, hình ảnh giàu chất tạo hình.

- Trong thơ có hoạ, có nhạc, hàm súc.

2 Nội dung:

- Cảnh trăng ở chiến khu Việt Bắc.

- Tình yêu thiên nhiên, yêu nước và phong thái ung dung, lạc quan của Bác Hồ.

Bài 1: Về nghệ thuật, hai bài thơ có điểm gì chung và có nét gì khác nhau? Hãy lựa chọn chữ cái đầu các dữ liệu để điền vào bảng sau:

a Được viết theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật, sử dụng thi liệu đường thi, vừa cổ điển, vừa hiện đại.

Điểm chung về nghệ thuật hai bài thơ

Nét khác nhau về nghệ thuật

Cảnh khuya Rằm tháng giêng

a.Được viết theo thể thơ thất ngôn tứ

tuyệt Đường luật, sử dụng thi liệu đư

ờng thi, vừa cổ điển, vừa hiện đại

cảnh vật

Bµi 2: C¶m nhËn cña em vÒ bµi th¬ R»m “

th¸ng giªng ”

* S­u tÇm nh÷ng bµi th¬ cña B¸c viÕt vÒ tr¨ng.

* Ph¸t biÓu c¶m nghÜ cña em vÒ mét trong hai bµi th¬ võa häc.