Hình thức dùng câu đố để thử tài nhân vật có phổ biến trong?. truyện cổ tích không?[r]
Trang 1PHÒNG GD & ĐT HUYỆN NÔNG SƠN TRƯỜNG THCS PHƯỚC NINH
Tiết 25+26
EM BÉ THÔNG MINH
( Truyện cổ tích)
NGỮ VĂN 6
Trang 2Truyện “Thạch Sanh”.
Trang 3CÂU HỎI
- Văn bản Thạch Sanh thuộc thể loại truyện dân gian nào ?
A Truyện ngụ ngôn.
B Truyện cổ tích.
C Truyền thuyết.
D Truyện cười.
Trang 4- Ý nghĩa của truyền thuyết “Thạch Sanh”?
A Đề cao con người tốt có lòng nhân nghĩa.
B Lên án những kẻ xấu vong ân bội nghĩa.
C Thể hiện ước mơ và niềm tin của nhân dân về một nền đạo đức, công lý xã hội và truyền thống yêu hòa bình.
D Tất cả đều đúng.
Trang 5- Em hãy cho biết Thạch Sanh có những phẩm chất gì đáng quý để các em học tập ?
Phẩm chất : nhân hậu , dũng cảm , yêu hòa bình
Trang 6I Đọc và tìm hiểu chung
1 Đọc và tìm hiểu từ khó
2 Bố cục:
- Phần 1: Từ đầu “về tâu vua”: Giới thiệu chú bé thông minh.
- Phần 2: Tiếp “ăn mừng với nhau rồi”: Chú bé giúp dân làng thoát nạn.
- Phần 3: Tiếp “ban thưởng rất hậu”: Chú bé giải đáp câu đố thứ hai của nhà vua và được ban thưởng.
- Phần 4: Còn lại: Chú bé giúp triều đình thoát cơn nguy hiểm.
4 đoạn
Trang 83 Kể tóm tắt:
*Sự việc chính:
- Vua sai quan đi khắp nơi tìm kiếm người hiền tài giúp nước.
- Em bé giải câu đố của quan.
- Em bé giải câu đố của vua lần thứ nhất, lần thứ hai.
- Em bé giải câu đố của sứ thần nước ngoài.
- Em bé trở thành Trạng nguyên.
I Đọc và tìm hiểu chung
1 Đọc và tìm hiểu từ khó
2 Bố cục:
Trang 9I Đọc và tìm hiểu chung
II Phân tích
Tiết 25+26: VB EM BÉ THÔNG MINH
1 Hình thức dùng câu đố để thử tài nhân vật :
Trong truyện, tác giả dân gian đã thử tài em
bé bằng hình thức
nào?
Hình thức dùng câu đố để thử tài nhân vật có phổ biến trong
truyện cổ tích không?
Sử dụng hình thức này
có tác dụng gì ?
- Là hình thức phổ biến
- Tác dụng :
+ Để nhân vật bộc lộ tài năng, phẩm chất;
+Tạo tình huống cho cốt chuyện phát triển;
+ Gây hứng thú, hồi hộp cho người nghe
Trang 11I Đọc và tìm hiểu chung
II Phân tích
Tiết 25+26: VB EM BÉ THÔNG MINH
1 Hình thức dùng câu đố để thử tài nhân vật
2 Những lần thử thách
Sự thông minh mưu trí của em bé được thử thách
qua mấy lần?
Lần thử thách đầu tiên
diễn ra ở đâu?
* Lần thử thách thứ nhất:
- Viên quan: “Trâu của lão cày một ngày mấy đường?
- Em bé: Đố lại viên quan “Nếu ông trả lời đúng ngựa của ông đi một ngày được mấy bước, tôi sẽ cho ông biết trâu của cha tôi cày một ngày được mấy đường”
=> Em bé đã chứng tỏ bản lĩnh nhanh nhạy, cứng cỏi, không hề run sợ trước người lớn, quyền lực
-> Đẩy thế bí về phía người ra câu đố, lấy “gậy ông đập lưng ông”
Ai là người đưa ra
câu đố?
Câu đố đó như thế nào? Tại sao coi câu đối ấy
là oái ăm?
Vậy em bé đã đố lại viên quan như thế nào?
Trang 13I Đọc và tìm hiểu chung
II Phân tích
Tiết 25+26: VB EM BÉ THÔNG MINH
1 Hình thức dùng câu đố để thử tài nhân vật
2 Những lần thử thách
Nội dung lần thử thách thứ 2 là gì?
Có thể coi câu đố 2 là một tình huống được không ?
Câu đố này có khó hơn so với câu 1 không? Vì sao ?
Cách giải của em bé có gì giống và khác với cách giải câu đố lần 1?
* Lần thử thách thứ hai:
- Vua: Bắt phải nuôi ba con trâu đực để đẻ thành chín con
-Em bé: Đóng kịch, trách cha không đẻ em bé, để vua tự nói điều
vô lý mà vua đã đố
=> Làm cho người ra câu đố tự thấy cái vô lí của điều mà họ nói
Vượt qua lần thử thách thứ hai, em bé được đánh
giá như thế nào?
Trang 15I Đọc và tìm hiểu chung
II Phân tích
Tiết 25+26: VB EM BÉ THÔNG MINH
1 Hình thức dùng câu đố để thử tài nhân vật
2 Những lần thử thách Nội dung của lần thử thách thứ 3 là gì?Ai thử thách?
* Lần thử thách thứ ba:
-Thử thách của vua: một con chim sẻ làm thành ba mâm cổ thức ăn
- Em bé: Lấy một cái kim may rồi đưa cho sứ giả bảo: về tâu đức vua xin rèn cho tôi một con dao để xẻ thịt chim =>Đố lại nhà vua
Cậu bé giải đố bằng
cách nào?
Trang 17I Đọc và tìm hiểu chung
II Phân tích
Tiết 25+26: VB EM BÉ THÔNG MINH
1 Hình thức dùng câu đố để thử tài nhân vật
2 Những lần thử thách
* Lần thử thách thứ tư:
- Thử thách của sứ thần nước ngoài: Xâu sợi chỉ mảnh qua ruột con ốc vặn rất dài
- Em bé: Hát lên vài câu
Tang tình tang! tính tình tang Bắt con kiến càng buộc chỉ ngang lưng
Bên thời lấy giấy mà bưng Bên thời bôi mỡ kiến mừng kiến sang
Tang tình tang…
Lần thách đố thứ 4 là gì?
Ai thách đố?
Em bé đã giải đố như
thế nào?
Em có nhận xét gì về mức
độ câu đố của 4 lần?
Qua các lần thi tài giải đố,
em bé này có những phẩm chất gì đáng cho ta khâm
phục, tự hào?
Trang 18I Đọc và tìm hiểu chung
II Phân tích
1 Hình thức dùng câu đố để thử tài nhân vật
2 Những lần thử thách
* Lần thử thách thứ tư:
=> Dùng kinh nghiệm của đời sống dân gian ->sứ giặc khâm phục
=>Mức độ câu đố mỗi lần một tăng lên để thấy rõ tài trí thông minh hơn người của chú bé
Từ các cách giải đố, em thấy tác giả dân gian muốn
đề cao điều gì?
Trang 19I Đọc và tìm hiểu chung
II Phân tích
III Tổng kết
1 Nghệ thuật
Tiết 25+26: VB EM BÉ THÔNG MINH
Em hãy cho biết nghệ thuật đặc sắc
của truyện?
- Dùng câu đố để thử tài.
- Mức độ câu đố tăng dần.
- Cách giải đố bất ngờ tạo nên tiếng cười hài hước.
Qua đó, truyện thể hiện
ý nghĩa gì?
2 Ý nghĩa văn bản
- Đề cao sự thông minh, trí khôn, kinh nghiệm đời sống dân gian
- Tạo tiếng cười vui vẻ, hài hước, mua vui, hồn nhiên trong đời sống.
Trang 20Dặn dò