Bài 7. Em bé thông minh

Bài 7. Em bé thông minh tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực kinh...

Hình ảnh minh họa cho câu chuyện nào?

Truyện “Thạch Sanh”.

1

1.Văn bản Thạch Sanh thuộc thể loại truyện dân gian nào?

A Truyện ngụ ngôn. B Truyện cổ tích.

C Truyền thuyết. D Truyện cười.

2

2.Ý nghĩa của truyền thuyết “Thạch Sanh”

A Đề cao con người tốt có lòng nhân nghĩa.

B Lên án những kẻ xấu vong ân bội nghĩa.

C Thể hiện ước mơ và niềm tin của nhân dân về một

nền đạo đức, công lý xã hội và truyền thống yêu hòa

bình.

D Tất cả đều đúng.

Sự việc chính:

- Vua sai tìm người tài giỏi, nhờ câu hỏi oái

oăm và câu đáp thông minhphát hiện nhân

- Em bé được phong trạng nguyên trở thành

vị cố vấn trẻ tuổi giúp vua trong việc triều

đình.

Tóm tắt theo tranh

5

2 3

6 1

6

Có ông vua nọ sai viên quan tìm người tài giỏi Viên quan

đi khắp nơi để tìm Khi qua một cánh đồng thấy hai cha con đang làm ruộng Viên quan đã ra câu đố trâu một ngày cày được mấy đường Đứa bé hỏi ngược lại: ngựa một ngày đi được mấy bước ông ta cứng miệng cho đấy là người có tài viên quan về tâu với Vua Vua ra câu đố làm cho trâu đực đẻ con, thịt một con chim sẻ dọn ba cỗ thức ăn? Cậu bé giải đố bằng cách: Ba cậu không đẻ, rèn cây dao bằng kim ? Vua phục tài ban thưởng cho cậu Vua láng giềng muốn xâm phạm bờ cõi nước ta sai sứ đem một vỏ ốc đố làm cách nào xâu chỉ qua được Cậu bé giúp vua giải đố: lấy con kiến càng cột chỉ vào, thoa mỡ đầu bên kia kiến đánh hơi sang trước sự thán phục của sứ giả.Vua phong em bé làm trạng nguyên xây dinh thự bên hoàng cung để tiện hỏi han

TÓM TẮT TRUYỆN

13

Bố cục: chia làm bốn đoạn

1.Đoạn 1: Từ “ Ngày xưa đến về tâu vua =>

Em bé giải câu đố của viên quan.

2.Đoạn 2: Nghe chuyện đến ăn mừng với nhau rồi =>Em bé giải câu đố thứ nhất của vua.

3.Đoạn 3: Vua và đình thần Đến ban thưởng rất hậu => Em bé giải câu đố thứ hai của vua.

4 Phần còn lại=>Em bé giải câu đố của sứ thần.

40 45 50

55 5

10

H T TH I GIAN ẾT THỜI GIAN ỜI GIAN

THẢO LUẬN CẶP ( 2 phút )

Hình thức dùng câu đố để thử tài nhân vật

phổ biến trong truyện cổ tích

Tác dụng là :

+ Tạo thử thách để nhân vật bộc lộ tài

năng, phẩm chất.

+ Tạo tình huống cho truyện phát triển.

+ Gây hứng thú, hồi hộp cho người nghe.

Hình thức dùng câu đố để

thử tài nhân vật có phổ biến

trong truyện cổ tích không?

Tác dụng của hình thức này?

16

Trong truyện “ Em bé thông minh”,

em bé đã trải qua mấy lần thử thách? Các lần đó khác nhau như thế nào về mức độ?

• Gợi ý:

- Ai đố?( Người ra câu đố)

- Nội dung câu đố?

- Đối tượng, thành phần giải đố?

- Cách giải đố?

- Cách giải đố thú vị ở chỗ nào?

Thử

thách

Người

ra câu đố

Nội dung câu đố Cách giải Thú vị

Trâu cày ngày mấy đường

Ba trâu đực đẻ thành chín con

Một con chim sẻ làm ba mâm cỗ Xâu chỉ qua ruột con ốc vặn

Câu hỏi thảo luận

Trong bốn lần thử thách đó Cậu bé đã ứng xử mỗi tình huống một cách Em hãy chỉ ra sự nhanh trí của nhân vật trong từng lần vượt đố?

- Này, lão kia! Trâu của lão

cày một ngày được mấy

đường?

- Thế xin hỏi ông câu này

đã Nếu ông trả lời đúng

ngựa của ông đi một ngày

được mấy bước, tôi sẽ

cho ông biết trâu của cha

tôi cày một ngày được

mấy đường?

17

Ngựa của ông đi một ngày mấy bước?

Những lần trải qua thử thách của em bé thông minh

Lần 1: Viên quan – Em bé Em bé

+ Câu đố: Trâu của lão cày một ngày đ ợc “ Trâu của lão cày một ngày được

mấy đ ờng?” => Câu đố khó, bất ngờ.

+ Trả lời: Ngựa ông đi một ngày đ ợc “ Trâu của lão cày một ngày được

Thử

thách

Người

ra câu đố

Trâu cày ngày mấy đường

Ba trâu đực đẻ thành chín con

Một con chim sẻ làm ba mân cỗ

Xâu chỉ qua ruột con ốc vặn

Đố vặn lại viên quan

Đẩy thế bị động sang người đố

Vua sai ban cho làng ấy ba thúng gạo nếp với ba con trâu đực, ra lệnh phải nuôi làm sao cho ba

đem nộp đủ, nếu không cả làng phải tội.

-Thế sao làng chúng con lại có lệnh trên bắt nuôi

ba con trâu đực cho đẻ thành chín con để nộp đức vua? Giống đực thì làm sao mà đẻ được ạ!

Những lần trải qua thử thách của em bé thông minh

Nếu không làm đ ợc cả làng chịu tội

+ Giải đố: - Làm thịt trâu, đồ xôi ăn mừng

- Khóc đòi cha đẻ em bé

minh, để vua tự nói ra điều phi lý của mình.

Thử

thách

Người

ra câu đố

Lần 3

Lần 4

Sứ thần

Vua

Vua

Viên quan

Trâu cày ngày mấy đường

Ba trâu đực đẻ thành chín con

Một con chim sẻ làm ba mân cỗ

Xâu chỉ qua ruột con ốc vặn

Đố vặn lại viên quan

Đẩy thế bị động sang người đố

Những lần trải qua thử thách của em bé thông minh

Lần 3: Vua – Em bé Em bé

+ Câu đố:Một con chim sẻ dọn thành ba mâm cỗ

+ Giải đố: Đố lại bằng cách đ a một chiếc kim rèn thành con dao để xẻ thịt chim

Tình huống hài h ớc, hóm hỉnh mỉa mai

Thử

thách

Người

ra câu đố

Trâu cày ngày mấy đường

Ba trâu đực đẻ thành chín con

Một con chim sẻ làm ba mân cỗ

Xâu chỉ qua ruột con ốc vặn

Đố vặn lại viên quan

Đẩy thế bị động sang người đố

Chỉ ra sự vô

lí ở câu đố

Đưa vào bẫy,

tự nói ra điều phi lí

Qua hôm

sau,khi hai cha

con đang ăn

Em bé hát lên một câu:

Tang tình tang! Tính tình tang

Bắt con kiến càng buộc chỉ ngang lưng Bên thời lấy giấy mà bưng

Bên thời bôi mỡ, kiến mừng kiến sang Tang tình tang ….

Rồi bảo:

- Cứ theo cách đó là xâu được ngay!

Những lần trải qua thử thách của em bé thông minh

Lần 4: N ớc láng giềng – Em bé em bé

+ Giải đố: Hát một bài dân gian hóm hỉnh.

Đề cao vẻ đẹp trí tuệ của ng ời lao động trong thực tiễn cuộc sống.

ịLời giải rõ ràng, hiệu quả bằng cách dùng một

mẹo vặt trong cuộc sống

+ Kết quả : Em bé đ ợc phong làm trạng nguyên.

Trong bốn lần thử thách trên, em thú vị nhất với lần vượt thử thách nào ? Vì sao?

Hãy nêu một số kinh nghiệm dân gian mà

em biết?

1 Khoai ruộng lạ, mạ ruộng quen.

2 Tháng bảy kiến bò nhớ lo lại lụt.

3 Mau sao thì nắng, vắng sao thì mưa.

4 Chuồn chuồn bay thấp thì mưa

Bay cao thì nắng, bay vừa thì râm.

5 Trăng quầng trời hạn, trăng tán trời mưa.

6 Ráng mỡ gà, có nhà thì giữ.

Một số kinh nghiệm dân gian:

Theo em, qua bốn lần

Đấy thế bí về người ra câu đố, dùng “ gậy ông đập ”

Làm cho người ra câu đố tự thấy cái vô lí, phi lí của

điều mà họ nói.

Những lời giải đố đều dựa vào kiến thức đời sống.

Làm cho người ra câu đố, người chứng kiến ,người

nghe ngạc nhiên vì sự bất ngờ, giản dị và rất hồn nhiên của những lời giải.

Những lời giải chứng tỏ trí tuệ thông minh hơn

người( hơn bao nhiêu đại thần, ông trạng , nhà thông thái) ý nghĩa đề cao trí thông minh của em bé càng bộc lộ rõ.

1 Nghệ thuật:

để

nhân vật bộc lộ tài năng, phẩm chất.

- Tạo tiếng cười vui vẻ, hài hước, mua vui, hồn

nhiên trong đời sống.

Bài tập củng cố:

Vẽ sơ đồ tư duy so sánh về vẻ đẹp của hình tượng Thạch Sanh và hình tượng em bé thông minh?

Câu 1: Em bé thông minh thuộc kiểu nhân vật

nào trong truyện cổ tích?

Câu 2: Truyện em bé thông minh được kể bằng

lời của ai?

Câu 3: Em bé thông minh đã giải thành công bao

C Viên quan D Dân làng

Câu 5: Các câu đố trong truyện được sắp xếp theo

- Chuẩn bị: Tập luyện nói kể

chuyện theo đề yêu cầu sgk.