Tiết 25,26 - Bài 7 : EM BÉ THÔNG MINH

Thạch Sanh là truyện cổ tích về người dũng sĩ diệt chằn tinh, diệtđại bàng cứu người bị hại, vạch mặt kẻvong ân bội nghĩa và chống quân xâmlược.. 1 Em hãy nêu nội dung ý nghĩa truyện TH

Trang 1

Phòng GD & ĐT Quận Gò Vấp Trường THCS Nguyễn Văn Nghi Phòng GD & ĐT Quận Gò Vấp Trường THCS Nguyễn Văn Nghi Chào Mừng Quý Thầy Cô Vào Lớp Dự Giờ

Chào Mừng Quý Thầy Cô Vào Lớp Dự Giờ

Trang 2

Thứ ba ngày 7 tháng 10 năm 2008

Tiết 25,26 – Văn bản

Trang 3

Thứ ba ngày 7 tháng 10 năm 2008

Tuần 7 – Tiết 25, 26

I ) Mục tiêu cần đạt

• Giúp học sinh:

•  Hiểu được nôi dung, ý nghĩa của truyện “

Em bé thông minh ” và một số đặc điểm tiêu biểu của nhân vật thông minh trong truyện

•  Kể lại được truyện

Trang 5

Thạch Sanh là truyện cổ tích về người dũng sĩ diệt chằn tinh, diệtđại bàng cứu người bị hại, vạch mặt kẻvong ân bội nghĩa và chống quân xâmlược Truyện thể hiện ước mơ, niềm tinvề đạo đức, công lí xã hội & lí tưởngnhân đạo, yêu hoà bình của nhân dân

ta

Truyện có nhiều chi tiết tưởng

tượng thần kì độc đáo

1 ) Em hãy nêu nội dung ý nghĩa truyện

THẠCH SANH

1 ) Em hãy nêu nội dung ý nghĩa truyện

THẠCH SANH

2 ) Nêu định nghĩa TRUYỆN CỔ TÍCH

Truyện cổ tích là loại truyện kể về cuộc đời của

một số kiểu nhân vật :

Nhân vật bất hạnh

Nhân vật dũng sĩ và nhân vật có tài năng

lạ

Nhân vật thông minh và nhân vật ngốc

nghếch

Nhân vật là động vật

Truyện cổ tích thường có yếu tố hoang đường, thể hiện ước mơ, niềm tin của nhân dân vềcái thiện đối với cái ác, cái tốt đối với cái xấu

, sự công bằng với sự bất công

SGK / 67

Trang 6

I ) Kiểm tra bài cũ

II ) Đọc – Hiểu chú thích

1) Tìm hiểu sơ lược

Trang 7

Nhân vật chính trong truyện

“ Em bé thông minh” thuộc

kiểu nhân vật nào ?

Trang 8

_Thể loại : Truyện cổ tích sinh hoạt , loại truyện trạng.

- Kiểu nhân vật thơng minh.

Trang 9

Tác giả là ai ?

A Nguyễn Hiến Lê

B Nguyễn Đổng Chi

C Nguyễn Đổng Chi & Vũ Ngọc Phan

D Nguyễn Hiến Lê & Nguyễn Đổng Chi.

Trang 10

_Thể loại : Truyện cổ tích sinh hoạt , loại truyện trạng Kiểu

nhân vật thơng minh.

_Tác giả là Nguyễn Đổng Chi

_Nhân vật chính : Hai cha con em bé

2) Đọc

_Giọng vui vẻ, hồn nhiên.

_Đọc diễn cảm.

_Đọc to, rõ, hay và có cảm xúc.

3) Tóm tắt

Trang 11

_Ngày xưa, có một ông vua anh minh biết chăm lo

việc nước Vua sai một viên cận thần đi khắp nơi để dò la phát hiện nhân tài, vời ra giúp đất nước nhưng vẫn chưa tìm được người nào thật tài ba, lỗi lạc Nhờ một câu hỏi oái oăm của viên quan và câu đối đáp

nhanh nhạy rất thông minh của em bé, viên quan

phát hiện tài năng ở em bé con nhà thường dân

_Đức vua tạo ra những tình huống oái oăm mới để thử tài em Nhờ thông minh, em bé chiếm được lòng tin yêu, cảm phục của đức vua và các quan lại Lần thử thách cuối cùng, em đã thắng mưu sâu của sứ thần nước láng giềng, góp phần giữ yên bờ cõi của đất

nước

_Em đã trở thành vị cố vấn trẻ tuổi, giúp vua trong công việc triều chính

Trang 12

-Đoạn 1:Từ đầøu đến ” về tâu vua ”

-Đoạn 2:Tiếp theo đến “ ăn mừng với nhau rồi ”

-Đoạn 3:Tiếp theo đền thưởng rất hậu

-Đoạn 4: phần còn lại

Trang 13

2) Đọc

3) Tóm tắt

4 ) Bố cục : 4 phần

5 ) Các từ khó hiểu : Sgk trang 73

6 ) Phương thức biểu đạt chính

Tự sự

Trang 14

III ) Tìm hiểu văn bản

* Cách em bé giải đố

1 Lần đố thứ nhất

Trang 17

Nhóm 1+2 :

Sự thông minh, mưu trí của em bé được thử thách qua mấy lần ?

Nhóm 3+4 :

Nội dung câu đố của viên quan là gì ? Nó khó khăn ở điểm nào ?

Nhóm 5+6 :

Điều bất ngờ & lý thú

gì đã diễn ra ?

Trang 18

Câu hỏi 1 :

Câu hỏi 1 : Sự thông minh và mưu trí của em bé được thử

thách qua 4 lần 4

Câu hỏi 2 :

Câu hỏi 2 : Nội dung câu hỏi là :

_Trâu cày một ngày mấy đường ?

Khó khăn ở chỗ : Phải làm sao để có thể đếm được số đường

cày.

Câu hỏi 3 :

Câu hỏi 3 : Điều bất ngờ lý thú diễn ra :

Em bé là người trả lời vặn lại ” gậy ông đập lưng ông ”

Trang 19

1 Lần đố thứ nhất

_Quan đố : “…trâu cày mấy đường…”

_Giải đố : “…ngựa đi mấy đường…”

 Giải đố bằng cách đố lại.

 Đẩy thế bí về người đố (gậy ông đập lưng ông).

 Ứng xử nhanh trí.

2 Lần đố thứ hai

Trang 20

Về thời điểm chuẩn bị

giải đáp câu đố,

so với lần trước thì

lần thứ hai có gì khác ?

Trang 21

Vua ban cho làng ba con trâu đực và ba thúng gạo nếp, truyền lệnh cho dân làng phải làm cho ba con trâu đực ấy đẻ thành chín con trong vòng một năm.

Trang 22

Câu hỏi 1 :

Câu hỏi 1 : Nuôi làm sao cho 3 con trâu đực đẻ thành 9 con.

Câu hỏi 2 :

 Oái ăm, trái quy luật tự nhiên

Tính chất nghiêm trọng: nếu không thực hiện được lệnh vua thì cả làng chịu tội

Câu hỏi 3 :

Câu hỏi 3 : - Lần trước phải phản ứng tức

Lần này thì có thời gian

chuẩn bị trước : mưu kế đã được em bé sắp sẵn trong đầu “ tương kế tựu kế ”

Trang 23

Cách em bé

giải đố

Trang 24

Em bé giải câu đố của vua bằng cách tạo tình huống để vua

tự nói ra điều vô lý trong câu đố của mình.

Trang 25

2 Lần đố thứ hai

_Vua đố : “ba trâu đực 9 con”.

_Giải đố : “ đòi cha đẻ em bé ”

đẻ

 Vua tự nói điều phi lí.

 Người đố tự nhận thấy điều phi lí (tương kế tựu kế).

 Lấy cái phi lí để trị cái phi lí.

3 Lần đố thứ ba

Trang 26

Yêu cầu của em

bé là lời giải hay

câu đố ? Vì sao ?

TRAO ĐỔI:

Yêu cầu của em bé vừa là

lời giải vì vạch ra được sự

vô lý, khó khăn tương tự ; vừa là câu đố vì cũng khó, thậm chí không thể làm được.

Trang 27

Có phải vua muốn thử tài dọn cỗ

của em bé không ?

Không phải ! Mà vua thử trí

tuệ của em bé.

Trang 28

Em bé giải đố như thế nào ? Cách đó có gì hay ?

Người thông minh là người biết chọn cách

tốt nhất, hay nhất trong nhiều cách.

Trang 29

_Vua đố : “…thịt chim sẻ…”

_Giải đố : “…rèn cây kim may…con dao”

 Đố lại dồn vua vào thế bí.

Trang 30

Nhận xét điểm giống nhau giữa

ba cách giải mà

em bé đưa ra trong ba thử

thách.

- Đều giải đố bằng cách đố lại -> Đẩy thế bí về phía đối phương.

Trang 32

_Vua đố : “…thịt chim sẻ…”

_Giải đố : “…rèn cây kim may…con dao”

 Đố lại dồn vua vào thế bí.

 Điểm giống nhau giữa ba lần trước

_Đều giải đố bằng cách đố lại.

=> Đẩy thế bí về phía đối phương.

4 Lần đố thứ tư

Trang 33

Bang giao nghĩa là gì ?

-> Sự giao hảo, thân thiện

giữa hai nước.

Trang 34

Vì sao nước láng giềng lại cử sứ

thần sang nước ta ?

Nước láng giềng muốn chiếm bờ cõi nước

ta nên sai sứ thần đến thăm dò xem nước ta

có nhân tài hay không.

Trang 35

Nếu không trả lời được câu đố oái

oăm ấy thì sẽ dẫn đến hậu quả

Trang 36

Nhận xét tính chất, mức

độ nghiêm trọng của lần thử thách này so với ba lần trước ?

Trang 37

Lần thử thách thứ tư có tính chất nghiêm trọng hơn, ảnh hưởng đến thể

-> Nguy cơ mất nước.

Trang 38

EM BÉ THƠNG MINH

- Sứ thần ra câu đố hĩc

hiểm : “ Xâu sợi chỉ mảnh

xuyên qua đường ruột ốc ”

- Em bé giải đố bằng câu hát

-> Kiến thức từ đời sống

đời sống dân gian vì rất đơn giản,

dễ hiểu mà lại hiệu nghiệm; thể hiện qua một bài hát đồng dao.

Qua đĩ bộc lộ điều gì ở cậu bé ?

-> Cậu bé cĩ trí tuệ hơn người, thơng minh, sáng láng

THẢO LUẬN:

Cậu bé giải đố dựa vào kiến thức sách vở hay kinh nghiệm đời sống ?

Vì sao em biết ?

4 Lần đố thứ tư

-> Thể hiện trí khôn, kinh

nghiệm dân gian.

Trang 39

•Em bé được phong trạng nguyên, ở trong dinh thự.

 Phần thưởng xứng đáng.

Trang 40

Truyện đề cao sự thông minh và trí khôn dân gian (qua hình thức giải những câu đố, vượt những thách đố oái ăm, … ).

Đây là truyện cổ tích về nhân vật thông minh – Kiểu nhân vật rất phổ biến trong truyện cổ tích Việt Nam và thế giới.

Từ đó tạo nên tiếng cười vui vẻ, hồn nhiên trong đời sống hằng ngày.

Trang 41

bé thơng minh mà em biết.

1 Bài tập 1: Kể diễn cảm truyện này.

( về nhà tự luyện tập)

2 Bài tập 2: Kể một truyện em

bé thơng minh mà em biết.

-> Gợi ý: Xem “ Chuyện Lương Thế Vinh ” ở phần Đọc thêm.

Trang 42

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

-Học ghi nhớ Sách Giáo Khoa trang 74.

-Nắm khái niệm truyện cổ tích, tập kể diễn cảm truyện EM BÉ THÔNG MINH

-Làm Bài tập SGK / 74.

Định dạng
Số trang	42
Dung lượng	6,77 MB