Bước 2: Thực hiện nhiêm vụ HS thảo luận theo nhóm bàn làm bài GV quan sát và trợ giúp nếu cần Bước 3: Thảo luận, trao đổi, báo cáo: GV: gọi HS lên bảng làm bài - HS : lên bảng làm bài HS[r]
Trang 1Ngày soạn:
Tiết 11: PHÂN TÍCH ĐA THỨC THÀNH NHÂN TỬ BẰNG PHƯƠNG
PHÁP NHÓM HẠNG TỬ
I Mục tiêu:
1- Kiến thức: HS biết nhóm các hạng tử thích hợp, phân tích thành nhân tử trong
mỗi nhóm để làm xuất hiện các nhận tử chung của các nhóm
2- Kỹ năng: Rèn luyện kĩ năng phân tích các đa thức thành nhân tử trong các
trường hợp cụ thể không quá phức tạp, mỗi đa thức không có nhiều hơn hai biến
3- Thái độ: Giáo dục tính linh hoạt và tư duy lôgic.
4.Năng lực và phẩm chất được hình thành và phát triển:
+Giáo dục tính cẩn thận, chính xác
+ Pt năng lực tự chủ, tư duy, lô gic, hợp tác nhóm
II Chuẩn bị của GV và HS
- GV: KHBH, TBDH; Bảng phụ ?2
- HS: Học bài cũ và làm bài tập về nhà
III Tiến trình bài học trên lớp:
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ
- HS1: Phân tích đa thức thành nhân tử.
a) x2- 4x + 4
b) x3+
1 27
c) (a+b)2-(a-b)2
- HS2: Tính nhanh giá trị của biểu
thức: 532- 472
GV nêu đề bài chung cho cả lớp
Phân tích đa thức sau thành nhân tử
x2 + xy + x + y
GV cho HS cả lớp làm bài, HS tư duy
cá nhân làm bài, GV gọi ba HS lên bảng
làm bài HS dưới lớp theo dõi và nhận
HS2:
(53 + 47)(53 - 47) = 100 3 = 300
Bài tập chung cả lớp:
x2 + xy + x + y = (x2 + xy) + (x + y) = x(x + y) + (x + y) = (x + y)(x + 1)
Với đa thức: x2 + xy + x + y ban đầu không thể sử dụng hai PP đã học để phân tích thành nhân tử mà ta phải nhóm các hạng tử lại: (x2 + xy) + (x + y) sau đó sử dụng hai PP đã học để phân tích thành nhân tử
3 Bài mới
Bước 1: Giao nhiệm vụ
GV: Áp dụng bài trên hãy phân tích thành nhân tử đa 1) Ví dụ:
Trang 2thức sau:
x 2 - 3x + xy - 3y
Bước 2: Thực hiện nhiêm vụ
HS thảo luận theo nhóm bàn làm bài theo y/c của GV
GV quan sát và hỗ trợ HS làm bài khi cần
Bước 3: Thảo luận, trao đổi, báo cáo:
GV: gọi HS lên bảng làm bài
- HS : lên bảng làm bài
Bước 4: KTĐG
GV cho HS dưới lớp nhận xét đánh giá bài làm của bạn
- HS nhận xét
- GV đánh giá chung: Như vậy bằng cách nhóm các
hạng tử lại với nhau, biến đổi để làm xuất hiện nhận tử
chung của mỗi nhóm ta đã biến đổi được đa thức đã cho
thành nhân tử Cách làm trên được gọi PTĐTTNT bằng
GV cho HS làm VD 2
Bước 1: Giao nhiệm vụ
Hãy phân tích thành nhân tử đa thức sau
a 2 – b2 – 4a + 4?
Bước 2: Thực hiện nhiêm vụ
HS thảo luận theo nhóm bàn làm bài
GV quan sát và trợ giúp nếu cần
Bước 3: Thảo luận, trao đổi, báo cáo:
GV: gọi HS lên bảng làm bài
nhua để làm xuất hiện nhân tử chung
của các nhóm và cuối cùng cho ta cùng
Bước 1: Giao nhiệm vụ
Gv cho HS làm bài cá nhân ?1 SGK
HS nhận nhiệm vụ
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
HS làm bài ?1 SGK cá nhân
GV quan sát HS làm bài và có hỗ trợ khi cần
Bước 3: Thảo luận, trao đổi báo cáo
GV gọi một HS lên làm bài
=15.100 + 100.8 =1500 + 8500 = 10000C2: 15.64 + 25.100 + 36.15 + 60.100
Trang 3chung của nhóm Do đó khi nhóm ta có thể thử nghiệm
hoặc nhẩm tính để sao cho nhóm các số hạng hợp lý
Bước 1: Giao nhiệm vụ
GV dùng bảng phụ cho HS làm bài tập ?2 theo nhóm bàn
( ?1 SGK trang22)
HS nhận nhiệm vụ
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS thảo luận theo nhóm bàn làm bài
GV quan sát HS làm bài
Bước 3: Thảo luận trao đổi báo cáo
GV gọi 1 HS đứng tại chỗ nêu KQ
GV cho HS nhận xét đánh giá câu trả lời của bạn
- GV: Chốt lại bài học: Khi phân tích đa thức thành nhân
tử là biến đổi đa thức đó thành 1 tích của các đa thức (có
bậc khác 0) Trong tích đó không thể phân tích tiếp
thành nhân tử được nữa.
?2:
- Bạn An đã làm ra kết quả cuối cùng là x(x-9)(x 2 +1) vì mỗi nhân tử trong tích không thể phân tích thành nhân tử được nữa.
- Ngược lại: Bạn Thái và Hà chưa làm đến kết quả cuối cùng và trong các nhân tử vẫn còn phân tích được thành tích các nhân tử.
GV cho HS làm bài tập áp dụng trên lớp
Bước 1: Giao nhiệm vụ
GV quan sat HS thực hiện nhiệm vụ
Bước 3: Trao đổi thảo luận báo cáo
GV gọi ba HS lên bảng làm mỗi HS một
= z (x + y ) -5( x + y) = ( x + y )( z – 5)c) 3x2- 3xy - 5x + 5y = (3x2- 3xy) - (5x - 5y) =3x(x-y)- 5(x - y) = (x - y)(3x - 5)
Trang 41)Phân tích đa thức thành nhân tử
1- Kiến thức: HS biết vận dụng phân tích đa thức thành nhân tử giải các loại bài
tập phân tích đa thức thành nhân tử bằng phương pháp đặt nhân tử chung, dùng hằng đẳng thức, nhóm các hạng tử thích hợp
2- Kỹ năng: Biết áp dụng phân tích đa thức thành nhân tử thành thạo bằng các
phương pháp đã học
3- Thái độ: Giáo dục tính linh hoạt tư duy lôgic; tính độc lập tự giác trong học tập 4.Năng lực và phẩm chất được hình thành và phát triển:
+Giáo dục tính cẩn thận, chính xác
+ Pt năng lực tự chủ, tư duy, lô gic, hợp tác nhóm
II Chuẩn bị của GV và HS:
GV: KHBH, MTBT; TBDH
HS: Ôn tập lý thuyết và làm bài tập về nhà theo HD
III Tổ chức các HĐ học tập trên lớp
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
GV cho HS nhận xét và đánh giá
GV đánh giá chung
3 Bài mới
Hoạt động của GV và HS Nội dung chính của bài học
Bước 1: Giao nhiệm vụ
Trang 5Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
HS làm bài theo nhóm bàn
GV quan sat, hỗ trợ
Bước 3: Trao đổi thảo luận báo cáo
GV gọi ba HS lên bảng làm bài
HS lên bảng làm bài theo y/c của GV
Bước 3: Trao đổi thảo luận báo cáo
GV gọi 1 HS lên bảng làm bài
HS lên bảng làm bài theo y/c của GV
= ( 45+ 40)2 – 152
=( 85 +15 ) (85 – 15) = 100 70 = 7000
Bước1: Giao nhiệm vụ
GV cho HS làm bài tập 50 SGK
HS nhận nhiệm vụ thảo luận làm bài theo nhóm bàn
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
HS thảo luận làm bài
Bước 3: Trao đổi thảo luận báo cáo
GV gọi hai HS lên làm bài trên bảng
HS lên bảng làm bài theo y/c của GV
1 5
Tiết 13: PHÂN TÍCH ĐA THỨC THÀNH NHÂN TỬ BẰNG CÁCH
PHỐI HỢP NHIỀU PHƯƠNG PHÁP
I Mục tiêu :
Trang 61 Kiến thưc: Học sinh biết vận dụng một cách linh hoạt các phương pháp phân
tích vào phân tích đa thức thành nhân tử
2 Kĩ năng: HS làm được các bài toán không quá khó, các bài toán với hệ số
nguyên là chủ yếu, các bài toán phối hợp bằng 2 PP
3- Thái độ : HS được giáo dục tư duy lôgíc, tính sáng tạo.
4.Năng lực và phẩm chất được hình thành và phát triển:
+Giáo dục tính cẩn thận, chính xác
+ Pt năng lực tự chủ, tư duy, lô gic, hợp tác nhóm
II Chuẩn bị của GV và HS :
GV: KHBH;TBDH - MTBT
HS: Ôn bài và làm bài tập ở nhà, chuẩn bị trước bài học mới
Các phương pháp – Kĩ thuật dạy học chủ yếu: Vấn đáp – Hợp tác – Nêu vấn đề III Tổ chức các HĐ học tập trên lớp:
100 (-80 )= -8000
HS2: phân tích đa thức sau thành nhân tử: 5x 3
2 – 2xy+ y 2 ) = 5x( x - y) 2
GV: Qua bài HS 2 chúng ta đã áp dụng các phương pháp phân tích nào?
HS: trả lời GV nhận xét đánh giá và vào bài mới
3 Bài mới
Hoạt động của GV và HS Nội dung chính của bài học
Bước 1: Giao nhiệm vụ
Áp dụng những PP phân tích đa thức thanh nhân tử đã
học em hãy làm bài tập sau
+ GV dùng bảng phụ nêu các ví dụ và cho HS hoạt động
hợp tác làm bài theo các nhóm bàn
( GV chia lớp làm hai nhóm lớn, mỗi nhóm làm một ý
của bài tập )
HS nhận nhiệm vụ
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
HS thảo luận làm bài
GV quan sát HS làm bài và định hướng nếu cần
Bước 3: Trao đổi thảo luận báo cáo
GV gọi hai HS đại diện hai nhóm lên trình bày bài
GV: Mỗi nhóm nêu các phương pháp áp dụng vào để
= 5( x - y - 2z) ( x – y + 2z)
Trang 7phân tích đa thức? ttrước khi phân tích cần chú ý điều gì?
HS lên bảng làm bài
GV nêu chú ý các bước làm.
Chú ý : Trước khi phân tích đa thức cần nhận xét đa
thức trước để biết được nên vận dụng phương pháp nào
vào làm bài cho thích hợp.
Bước 1: Xét xem đa thức có hằng đẳng thức hay nhân tử
Bước 3: Trao đổi thảo luận báo cáo
GV gọi 1 HS lên bảng thực hiện
HS lên bảng làm bài, HS dưới lớp theo dõi
Bước 4: KTĐG
GV cho lớp NX và đánh giá
HS nhận xét, đánh giá bài làm của bạn
GV nhận xét chung
?1 Phân tích đa thức thành nhân tử
2x 3 y - 2xy 3 - 4xy 2 - 2xy
Ta có : 2x 3 y - 2xy 3 - 4xy 2 - 2xy
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
HS thực hiện làm bài theo y/c của GV
GV quan sát HS thực hiện làm bài
GV hỗ trợ: Muốn tính nhanh trước hết ta
làm gì?
HS: phân tích đa thức thành nhân tử
HS làm bài cá nhân
Bước 3: Trao đổi thảo luận báo cáo
GV gọi một HS nêu cách làm bài
HS: ……
GV gọi một HS trả lời theo y/c ?2b
lớp chú ý theo dõi và đối chiếu cách làm
ta có 91 100= 9100
b Khi phân tích đa thức x2+ 4x- 2xy- 4y+ y2 thành nhân tử, bạn Việt làm như sau:
x2 + 4x - 2xy - 4y + y2
= (x2 - 2xy + y2) + (4x - 4y)
= (x - y)2 + 4(x - y)
= (x - y) (x - y + 4)Các phương pháp bạn Việt đã sử dụng : + Nhóm hạng tử
+ Dùng hằng đẳng thức
+ Đặt nhân tử chung
Trang 8GV cho HS làm bài tập 54 SGK theo nhóm bàn
HS nhận nhiệm vụ
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
HS thảo luận làm bài theo nhóm bàn bài tập 54 SGK
Bước 3: Trao đổi thảo luận báo cáo:
GV gọi 3 HS cùng lên bảng làm bài, mỗi HS làm một ý
của bài
HS dưới lớp quan sát bạn làm bài
Bước 4: KTĐG
GV cho HS nhận xét từng bài trên bảng và đánh giá KQ
GV nhận xét chung và đánh giá bài làm của HS
= - (-2xy + x2 + y2 - 16) = -[(x - y)2 - 42]
4 Hướng dẫn HS học và làm bài tập về nhà
Xem lại bài học trên lớp và tìm cách khác để làm các bài tập đã giải trên lớp
Làm bài tập: 52, 53, 54 SGK Bài 37 SBT- Chuẩn bị cho bài Luyện tập
HD bài 52
Bài 52: c/m (5n +2)2 – 4 chia hết cho 5 với mọi số nguyên n
Muốn CM một biểu thức chia hết cho một số nguyên a nào đó với mọi giá trịnguyên của biến, ta phải phân tích biểu thức đó thành nhân tử Trong đó có chứanhân tử a
1 Kiến thức : HS được củng cố về các phương pháp phân tích đa thức thành nhân
tử ( có ba phương pháp cơ bản) HS biết thêm các phương pháp:
-Tách một hạng tử thành nhiều hạng tử ;
- Cộng, trừ thêm cùng một số hoặc cùng 1 hạng tử vào biểu thức
2 Kỹ năng: Rèn luyện kĩ năng phân tích đa thức thành nhân tử bằng phối hợp
nhiều phương pháp:
+ Rèn kĩ năng giải bài tập phân tích đa thức thành nhân tử
Trang 9+ HS giải thành thạo loại bài tập phân tích đa thức thành nhân tử + Giới thiệu cho HS phương pháp tách hạng tử, thêm bớt hạng tử.
4.Năng lực và phẩm chất được hình thành và phát triển:
2.Kiểm tra bài cũ
GV kiểm tra phần BT về nhà của HS; và cho HS làm BT kiểm tra sau:
HS1: Phân tích đa thức thành nhân tử:
a) x( x + y) - 5x - 5y
b) x 3 – 4x2 + 4x - 1
HS2: Chữa bài 54a) SGK
KQ: a) x3+ 2 x2y + xy2- 9x
= x[(x2+2xy+y2)-9] = x[(x+y)2-32] = x[(x+y+3)(x+y-3)]
GV cho HS khác nhận xét, đánh giá và GV nhận xét cho điểm
3 Baì mới: Luyện tập
GV: Khi phân tích đa thức thành nhân
tử ta nên tiến hành như thế nào?
HS trả lời:
GV chốt lại: Khi phân tích đa thức
thành nhân tử nên theo các bước sau :
+ Đặt nhân tử chung nếu tất cả các hạng
tử có nhân tử chung
+ Dùng hằng đẳng thức nếu có
+ Nhóm nhiều hạng tử (thường mỗi
nhóm có nhân tử chung hoặc hằng đẳng
thức), khi cần thiết phải đặt dấu “-”
đằng trước và đổi dấu
Bài tập 53 SGK
Bước 1: Giao nhiệm vụ
GV nêu bài tập 53 SGK và HD học sinh
cách tách một hạng tử thành nhiều hạng
tử
Với tam thức bậc hai ax2 + bx+ c để
phân tích ta dùng phương pháp tách
Trang 10hạng tử giữa
-Xét tích ac
-Viết tích ac dưới dạng tích của hai số
nguyên trong mọi trường hợp
-Viết b dưới dạngtổng b1+ b2 sao cho
Chú ý khi tách hạng tử cuối sao cho
xuất hiện nhân tử chung với các hạng tử
đã cho
GV cho HS làm tiếp hai ý còn lại
HS nhận nhiệm vụ
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
HS thảo luận làm bài theo nhóm bàn
Bước 3: Trao đổi thảo luận báo cáo
GV gọi hai HS lên giải bài tập
HS lên bảng làm bài theo y/c của GV
Bài tập 54 b-c trang 25 SGK.
Bước 1: Giao nhiệm vụ
-GV ghi bài tập lên bảng và cho HS đọc
y/c bài tập
Câu b ta nên thực hiện phân tích ntn?
Nhóm hạnh tử? đặt nhân tử chung hay
dùng HĐT?
HS nhận nhiệm vụ
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
HS làm bài tập theo y/c
Bước 3: Trao đổi thảo luận báo cáo
2 2 2
Trang 11GV gọi 2 HS lên bảng làm bài
Bước 1: Giao nhiệm vụ
GV ra đề bài, để cho HS suy nghĩ và
nêu câu hỏi: Để tìm x trong bài toán trên
ta làm như thế nào ?
HS nhận nhiệm vụ
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
HS làm bài theo nhóm bàn
Bước 3: Trao đổi thảo luận báo cáo
HS: Phân tích đa thức ở vế trái thành
nhân tử, đưa về dạng A B = 0 thì A = 0
hoặc B = 0
- GV chốt lại:
+ Muốn tìm x khi biểu thức bằng 0 Ta
biến đổi biểu thức về dạng tích các nhân
Gọi ba HS lên bảng trình bày
HS lên trình bày bài làm
*) x+
1
2= 0
x=-1 2
Vậy x= 0 ; x =
1
2 ;
x=-1 2
b) (2x-1)2-(x+3)2 = 0
[(2x-1)+(x+3)][(2x-1)-(x+3)]= 0
(3x+2)(x-4) = 0 (3x+2) = 0 x=-
2 3
Hoặc (x- 4) = 0 x = 4
c) x2(x-3)3+12- 4x = x2(x-3)+ 4(3-x) = x2(x-3)- 4(x-3) = (x-3)(x2- 4) = (x-3)(x2-22)
= (x-3)(x+2)(x-2) = 0
Ta có: (x-3) = 0 x = 3 Hoặc (x+2) = 0 x =-2 Hoặc (x-2) = 0 x = 2
Bài 56: SGK
Bước 1: Giao nhiệm vụ
GV: cho HS đọc y/c của bài tập
Bài 56 - SGK Tính nhanh giá trị của đa thức
Trang 12Bước 3: Trao đổi thảo luận báo cáo
GV: Em hãy nêu cách làm bài?
HS: Đưa về dạng tích rồi mới thay số
vào tính
GV gọi hai HS lên giải
HS dưới lớp làm bài vào vở
=(x- y-1)(x+ y+1) thay x = 93; y = 6 ta có:
N = (93- 6- 1)(93 + 6 +1) = 86.100 = 8600
Bài tập 57 SGK:
Bước 1: Giao nhiệm vụ
GV cho HS làm bài theo nhóm bàn bài
Bước 3: Trao đổi thảo luận báo cáo
GV: gọi 1 HS lên bảng trình bày bài 57d
- Xem lại các PP phân tích đa thức thành nhân tử đã học
- Chuẩn bị cho bài chia đơn thức cho đơn thức: Ôn qui tắc nhân chia các lũy thừa cung cơ số, xem trước bài học
Trang 13Ngày soạn:
TIẾT 15: CHIA ĐƠN THỨC CHO ĐƠN THỨC
I Mục tiêu :
1- Kiến thức : HS hiểu được khái niệm đơn thức A chia hết cho đơn thức B HS
biết được khi nào thì đơn thức A chia hết cho đơn thức B
2- Kỹ năng : HS thực hiện đúng phép chia đơn thức cho đơn thức (Chủ yếu trong
trường hợp chia hết)
3- Thái độ : Rèn tính cẩn thận, tư duy lô gíc.
4.Năng lực và phẩm chất được hình thành và phát triển:
+Giáo dục tính cẩn thận, chính xác
+ Pt năng lực tự chủ, tư duy động não, hợp tác nhóm
II Chuẩn bị của GV và HS:
- GV: KHBH, TBDH
- HS : Ôn phép chia hai lũy thừa cùng cơ số Làm bài tập về nhà
III Tổ chức các HĐ học tập trên lớp:
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ :
HS1: Phát biểu và viết công thức chia 2
luỹ thừa cùng cơ số Viết công thức?
Trang 14Bước 1: Giao nhiệm vụ
GV: Cho a,b Z, b ≠ 0 khi nào ta nói a b?
HS nhận nhiệm vụ
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
HS thực hiện theo y/c GV đã nêu
Bước 3: Trao đổi thảo luận báo cáo
HS: Nếu có số nguyên q sao cho
a = b.q thì ta nói a b.
GV: Tương tự như vậy cho A và B là 2 đơn thức, đơn
thức B ≠ 0 Ta nói đơn thức A chia hết cho đơn thức B
khi nào?
- HS: Trả lời câu hỏi
GV: Trong bài này ta xét trường hợp đơn giản nhất, đó
là phép chia đơn thức cho đơn thức.
Bước 4: KT ĐG
GV nhận xét bổ sung câu trả lời của HS
Hình thành qui tắc chia đơn thức cho
đơn thức
Bước 1: Giao nhiệm vụ
GV cho HS nhắc lại qui tắc chia hai lũy
thừa cùng cơ số và viết công thức
HS nhận nhiệm vụ
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
HS thực hiện nhiệm vụ theo y/c
Bước 3: Trao đổi thảo luận báo cáo
GV cho HS nêu câu trả lời
HS trả lời theo y/c
c) 4x2 : 2x2 = 2 d) 5x3 : 3x3 =
5 3
Trang 15HS nhận nhiệm vụ làm bài cá nhân
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
HS làm bài cá nhân
Bước 3: Trao đổi thảo luận báo cáo
- Em thực hiện phép chia này ntn?
HS thực hiện phép chia
-Phép chia này có phải là phép chia hết
không? Các em có nhận xét gì về các
biến và số mũ của các biến trong đơn
thức bị chia và đơn thức chia?
15
5 x = 3x b) 12x3y : 9x2 =