Bai 1 Giao tiep van ban va phuong thuc bieu dat

* Văn bản: là một chuỗi lời nói miệng hay bài viết có chủ đề thống nhất, có liên kết mạch lạc, vận dụng phương thức biểu đạt phù hợp để thực hiện mục đích giao tiếp?. Hs đọc ghi nhớ.[r]

Ngày soạn:

TUẦN 1 - BÀI 1 - TIẾT 4:

GIAO TIẾP, VĂN BẢN VÀ PHƯƠNG THỨC BIỂU ĐẠT

I Mức độ cần đạt

- Bước đầu biết về giao tiếp, văn bản và phương thức biểu đạt

- Nắm được mục đích giao tiếp, kiểu văn bản và phương thức biểu đạt

II Trọng tâm kiến thức kĩ năng

1 Kiến thức

- Sơ giản về hoạt động truyền đạt, tiếp nhận tư tưởng, tình cảm bằng phương

tiện ngôn từ: giao tiếp, văn bản, phương thức biểu đạt, kiểu văn bản

- Sự chi phối của mục đích giao tiếp trong việc lựa chọn phương thức biểu đạt

để tạo lập văn bản

- Các kiểu văn bản tự sự, miêu tả, biểu cảm, lập luận, thuyết minh và hành chính công vụ

2 Kỹ năng:

- Bước đầu nhận biết về việc lựa chọn phương thức biểu đạt phù hợp với mục đích giao tiếp

- Nhận ra kiểu văn bản ở một văn bản cho trước căn cứ vào phương thức biểu đạt

- Nhận ra tác dụng của việc lựa chọn phương thức biểu đạt ở một đoạn văn bản cụ thể

* CÁC KĨ NĂNG SỐNG CƠ BẢN ĐƯỢC GIÁO DỤC

- Giao tiếp ứng xử : Biết các phương thức biểu đạt và sử dụng văn bản theo những phương thức biểu đạt khác nhau phù hợp với mục đích giao tiếp

- Tự nhận thức được tầm quan trọng của giao tiếp bằng văn bản và hiệu quả của các phương thức biểu đạt

* GDMT: Liên hệ, dùng văn nghị luận thuyết minh về môi trường.

3.Thái độ:

Lòng say mê tìm hiểu, học hỏi

III Chuẩn bị

1 Giáo viên: + Soạn bài

+ Đọc sách giáo viên và sách bài soạn

+ Bảng phụ

2 Học sinh: + Soạn bài

IV Các bước lên lớp:

1 Ổn định tổ chức.

2 KTBC

3 Bài mới.

HĐ1 Khởi động

Các em đã được tiếp xúc với một số văn bản ở tiết 1 và 2 Vậy văn bản là gì? Được sử dụng với mục đích giao tiếp như thế nào? Tiết học này sẽ giúp các em giải đáp những thắc mắc đó

Hoạt động của thầy-trò Nội dung cần đạt

Hoạt động 2: Hình thành khái niệm giao tiếp

văn bản và phương thức biểu đạt

? Khi đi đường, thấy một việc gì, muốn cho

mẹ biết em làm thế nào?

? Đôi lúc rất nhớ bạn thân ở xa mà không thể

I.tìm hiểu chung về văn bản và phương thưc biểu đạt:

1 Văn bản và mục đích giao tiếp:

trò chuyện thì em làm thế nào?

* GV: Các em nói và viết như vậy là các em

đã dùng phương tiện ngôn từ để biểu đạt điều

mình muốn nói Nhờ phương tiện ngôn từ mà

mẹ hiểu được điều em muốn nói, bạn nhận

được những tình cảm mà em gưỉ gắm Đó

chính là giao tiếp

? Trên cơ sở những điều vừa tìm hiểu, em

hiểu thế nào là giao tiếp?

* GV chốt: đó là mối quan hệ hai chiều giữa

người truyền đạt và người tiếp nhận

? Việc em đọc báo và xem truyền hình có

phải là giao tiếp không? Vì sao?

- Quan sát bài ca dao trong SGK (c)

? Bài ca dao có nội dung gì?

* GV: Đây là vấn đề chủ yếu mà cha ông

chúng ta muốn gửi gắm qua bài ca dao này

Đó chính là chủ đề của bài ca dao

? Bài ca dao được làm theo thể thơ nào? Hai

câu lục và bát liên kết với nhau như thế nào?

* GV chốt: Bài ca dao là một văn bản: nó có

chủ đề thống nhất, có liên kết mạch lạc và

diễn đạt trọn vẹn ý

? Cho biết lời phát biểu của thầy cô hiệu

trưởng trong buổi lễ khai giảng năm học có

phải là là văn bản không? Vì sao?

- Đây là một văn bản vì đó là chuỗi lời nói có

a Giao tiếp:

- Giao tiếp là một hoạt động truyền

đạt, tiếp nhận tư tưởng, tình cảm bằng phương tiện ngôn từ

b Văn bản

* VD:

- Về nội dung bài ca dao: Khuyên chúng ta phải có lập trường kiên định

- Về hình thức: Vần ên + Bài ca dao làm theo thể thơ lục bát, có sự liên kết chặt chẽ:

-> Bài ca dao là một văn bản: nó có

chủ đề, có sự liên kết về nội dung: báo cáo

thành tích năm học trước, phương hướng năm

học mới

? Bức thư em viết cho bạn có phải là văn bản

không? Vì sao?

? Vậy em hiểu thế nào là văn bản?

Hs đọc ghi nhớ

chủ đề thống nhất, có liên kết mạch lạc và diễn đạt một ý trọn vẹn

- Lời phát biểu của thầy cô hiệu trưởng-> là một dạng văn bản nói

- Bức thư: Là một văn bản vì có chủ

đề, có nội dung thống nhất tạo sự liên kết -> đó là dạng văn bản viết

* Văn bản: là một chuỗi lời nói

miệng hay bài viết có chủ đề thống nhất, có liên kết mạch lạc, vận dụng phương thức biểu đạt phù hợp để thực hiện mục đích giao tiếp

* Ghi nhớ: T17/sgk

2 Kiểu văn bản và phương thức biểu đạt:

a VD:

T

T

Kiểu VB phương

thức biểu đạt Mục đích giao tiếp Ví dụ

2 Miêu tả Tái hiện trạng thái sự vật, con

người

+ Miêu tả cảnh + Cảnh sinh hoạt

3 Biểu cảm Bày tỏ tình cảm, cảm xúc

4 Nghị luận Bàn luận: Nêu ý kiến đánh giá.

+ Tục ngữ: Tay làm

+ Làm ý nghị luận

5 Thuyết minh Giới thiệu đặc điểm, tính chất,

phương pháp

Từ đơn thuốc chữa bệnh, thuyết minh thí nghiệm

6 Hành chính

công vụ

Trình bày ý mới quyết định thể hiện, quyền hạn trách nhiệm giữa người và người

Đơn từ, báo cáo, thông báo, giấy mời

- GV treo bảng phụ

- GV giới thiệu 6 kiểu

văn bản và phương

thức biếu đạt

- Lấy VD cho từng

kiểu văn bản?

? Thế nào là giao tiếp,

văn bản và phương

thức biểu đạt?

- 6 Kiểu văn bản và phương thức biểu đạt: tự sự, miêu tả, biểu cảm, nghị luận, thuyết minh, hành chính, công vụ

- Lớp 6 học: vbản tự sự, miêu tả

Ghi nhớ : (SGK - tr17)

Hoạt động 5: III Luyện tập:

1 Chọn các tình huống giao tiếp, lựa chọn kiểu văn bản và phương thức biểu đạt phự hợp

- Hành chính công vụ

- Tự sự

- Miêu tả

- Thuyết minh

- Biểu cảm

- Nghị luận

2 Các đoạn văn, thơ thuộc phương thức biểu đạt nào?

a Tự sự

b Miêu tả

c Nghị luận

d Biểu cảm

đ Thuyết minh

3 Truyền thuyết Con Rồng, cháu Tiên thuộc kiểu văn bản tự sự về: các sự việc trong truyện được kể kế tiếp nhau, sự việc này nối tiếp sự việc kia nhằm nêu bật nội dung, ý nghĩa

4 Củng cố : - Văn bản là gì ?

- Kiểu văn bản và phương thức biểu đạt ?

5 Hướng dẫn học tập:

- Học bài, thuộc ghi nhớ

- Hoàn thiện bài tập

- Làm bài tập 3, 4, 5 Sách bài tập tr8