- Trình bày sự biến đổi của thức ăn trong ống tiêu hoá về mặt cơ học (dạ dày, ruột) và sự biến đổi hoá học nhờ các dịch tiêu hoá do các tuyến tiêu hoá tiết ra đặc biệt ở ruột.. - Nêu đặc[r]
Trang 1Tuần: … Ngày soạn:………
Bài 27 TIÊU HOÁ Ở DẠ DÀY
I MỤC TIÊU BÀI DẠY:
- Trình bày sự biến đổi của thức ăn trong ống tiêu hoá về mặt cơ học (dạ dày, ruột) và sự biến đổi hoá học nhờ các dịch tiêu hoá do các tuyến tiêu hoá tiết ra đặc biệt ở ruột
- Nêu đặc điểm cấu tạo của ruột phù hợp chức năng hấp thụ, xác định con đường vận chuyển các chất dinh dưỡng đã hấp thụ
II/ CÁC KĨ NĂNG SỐNG ĐƯỢC GIÁO DỤC TRONG BÀI:
- Kĩ năng tìm kiếm và xử lớ thụng tin để tìm hiểu cấu tạo dạ dày, ruột non và tiêu hóa ở dạ dày, ruột non
- Kĩ năng ra quyết định không sử dụng các chất có hại cho tiêu hóa như: thuốc, rượu, bia, cà phê ; không ăn mặn quá, ăn uống điều độ
- Kĩ năng hợp tác, lắng nghe tích cực trong hoạt động nhóm
III/.CÁC PHƯƠNG PHÁP KĨ THUẬT DẠY HỌC:
- Dạy học nhóm - Hỏi chuyên gia - Vấn đáp - tìm tòi
- Đóng vai - Động não
IV/ PHƯƠNG TIỆN THIẾT BỊ DẠY VÀ HỌC:
Chuẩn bị tranh ảnh phóng to, bảng phụ, phiếu học tập
V/ TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC:
1 Khám phá (mở đầu, vào bài): GV đặt câu hỏi:
- Thức ăn sau khi tiêu hoá ở khoang miệng sẽ được đưa đến đâu để tiêu hoá tiếp? (dạ dày, ruột non)
- Quá trình tiêu hoá ở dạ dày và ruột non diễn ra như thế nào?
2 Kết nối (dẫn HS vào bài mới):
Dựa vào kết quả trả lời của HS, GV dẫn HS vào bài mới:
HOẠT ĐỘNG CỦA
▲ Yêu cầu HS đọc thông
tin SGK (I) tr87
▲ Yêu cầu HS quan sát
hình 27.1 kết hợp thông tin
SGK (I) tr87 để trả lời các
câu hỏi sau:
+ Trình bày các đặc điểm
cấu tạo chủ yếu của dạ dày
Đọc thông tin SGK
Quan sát hình 27.1 kết hợp thông tin SGK trả lời câu hỏi
Thành dạ dày có cấu tạo 4 lớp, lần lượt từ ngoài vào trong:
- Lớp màng liên kết
I.CẤU TẠO DẠ DÀY:
Thành dạ dày có cấu tạo
4 lớp, lần lượt từ ngoài vào trong:
- Lớp màng liên kết
- Lớp cơ: cơ dọc, cơ vòng, cơ chéo
- Lớp dưới niêm mạc
- Lớp niêm mạc có tuyến vị tiết dịch vị
Trang 2+ Căn cứ vào đặc điểm cấu
tạo, dự đoán xem ở dạ dày
có thể diễn ra các hoạt động
tiêu hoá nào?
▲ Giải thích thí nghiệm
bữa ăn giả ở chó trên hình
27.2 phóng to
▲ Yêu cầu HS đọc thông
tin SGK (II) tr88
▲ Dựa vào thông tin II
(tr88) thảo luận nhóm (4HS
- 5 ph) để hoàn thành bảng
sau:
▲ Dán đáp án bảng 27 sau
đó nhận xét đúc kết lại vấn
đề
+ Sự đẩy thức ăn xuống
ruột nhờ hoạt động của các
cơ quan bộ phận nào?
+ Loại thức ăn gluxit và
lipit được tiêu hoá trong dạ
dày như thế nào?
+ Thử giải thích vì sao
prôtêin trong thức ăn bị
dịch vị phân huỷ nhưng
prôtêin của lớp niêm mạc
dạ dày lại được bảo vệ và
- Lớp cơ: cơ dọc, cơ vòng,
cơ chéo
- Lớp dưới niêm mạc
- Lớp niêm mạc có tuyến vị tiết dịch vị
Sự tiết dịch vị
Sự co bóp của dạ dày Hoạt động của enzim pepsin
Chú ý lắng nghe
Đọc thông tin
Dựa vào thông tin SGK thảo luận nhóm để khám phá nội dung
Lưu kết quả
Nhờ hoạt động co của các
cơ ở dạ dày phối hợp với sự
co cơ vòng ở môn vị
Thức ăn gluxit tiếp tục được tiêu hoá một phần nhỏ
ở giai đoạn đầu khi dịch vị chứa HCl làm pH thấp (2-3) chưa được trộn đều thức ăn
Enzim amilaza đã được trộn đều với thức ăn từ khoang miệng tiếp tục phân giải một phần tinh bột thành đường mantôzơ
Thức ăn lipit không được tiêu hoá trong dạ dày, vì trong dịch vị không có men tiêu hoá lipit
Là nhờ các chất nhày được tiết ra từ các tế bào tiết
Dạ dày với chức năng tiêu hóa:
- Tiết dịch vị
- Co bóp của dạ dày -Hoạt động của enzim pepsin
II,TIÊU HÓA Ở DẠ DÀY:
Nhờ cấu tạo đặc biệt
của dạ dày nên thức ăn xuống đây được làm nhuyễn và đảo trộn cho thấm đều dịch vị, loại thức
ăn prôtêin được phân cắt một phần thành các chuỗi ngắn gồm 3-10 axit amin Thức ăn được tiêu hoá ở đây từ 3-6 giờ rồi được đẩy dần từng đợt xuống ruột non
Trang 3không bị phân huỷ? chất nhày ở cổ tuyến vị Các
chất nhày phủ lên bề mặt niêm mạc, ngăn cách các tế bào niêm mạc với pepsin
BIẾN ĐỔI TĂ Ở DẠ DÀY Biến đổi TĂ ở dạ
dày
Các hoạt động tham gia
Thành phần tham gia HĐ
Tác dụng của HĐ
Sự biến đổi lí học
- Sự tiết dịch vị
- Sự co bóp của dạ dày
- Tuyến vị
- Các lớp cơ của dạ dày
- Hoà loãng thức ăn
- Đảo trộn thức ăn cho thấm đều dịch vị
Sự biến đổi hoá học
Hoạt động của enzim pepsin
Enzim pepsin Phân cắt prôtêin
chuỗi dài thành các chuỗi ngắn gồm
3-10 aa
3 Thực hành, luyện tập (củng cố):
*Câu hỏi cuối bài
Câu 1 Ở dạ dày có diễn ra các hoạt động tiêu hóa sau :
- Tiết dịch vị
- Biến đổi lí học của thức ăn
- Biến đổi hóa học của thức ăn
- Đẩy thức ăn từ dạ dày xuống ruột
Câu 2 Biến đổi lí học ở dạ dày diễn ra như sau :
- Thức ăn chạm lưỡi và chạm dạ dày kích thích tiết dịch vị (sau 3 giờ có tới 1 lít
dịch vị) giúp hòa loãng thức ăn
- Sự phối hợp cơ của các lớp cơ dạ dày giúp đảo trộn thức ăn cho thấm đều dịch vị
Câu 3 Sự tiêu hóa hóa học ở dạ dày diễn ra như sau :
- Một phần nhỏ tinh bột tiếp tục được phân giải nhờ enzim amilaza (đã được trộn đều từ khoang miệng) thành đường mantôzơ ở giai đoạn đầu khi thức ăn chưa
được trộn đều với dịch vị
- Một phần prôtêin chuỗi dài được enzim pepsin trong dịch vị phân cắt thành các prôtêin chuỗi ngắn (gồm 3-10 axit amin)
Câu 4 Với khẩu phần thức ăn đầy đủ nhất, sau khi tiêu hóa ở dạ dày vẫn còn
những chất trong thức ăn cần được tiêu hóa tiếp ở ruột là : lipit, gluxit, prôtêin
4 Vận dụng, liên hệ thực tế (dặn dò):
- Về nhà học bài, trả lời câu hỏi và bài tập cuối bài
Trang 4- Đọc mục em có biết, xem trước bài 29.