Nghieân cöùu veà Myõ thuaät laø moät noäi dung voâ cuøng roäng lôùn, coù nhieàu phaân moân khaùc nhau nhö : Veõ theo maãu, Veõ trang trí, Veõ tranh, Thöôøng thöùc Myõ thuaät, Taäp naën t[r]
Trang 1A PHẦN MỞ ĐẦU
I LỜI NÓI ĐẦU :
Nói đến Mỹ thuật là nói đến cái đẹp Mỹ thuật đem đến cho con người những vẻ đẹp của thiên nhiên bằng những tác phẩm nghệ thuật; những giá trị thẩm mỹ do con người tạo ra
Dạy Mỹ thuật cho học sinh tức là dạy các em thường thức cái đẹp và tạo ra cái đẹp Cái đẹp đó chính là những tác phẩm nghệ thuật mà môn học Mỹ thuật đã mang đến cho các em Học vẽ giúp các em có cái nhìn mới về mọi vật về thế giới xung quanh, giúp các em hiểu được những nguyên tắc, những phương pháp tạo hình căn bản, nắm vững phương pháp một cách tự tin và hào hứng Ở tiểu học, môn Mỹ thuật có vai trò rất quan trọng đối với các em vì nó có liên quan nhiều đến các môn học khác, một là Mỹ thuật tạo ra cái đẹp, hai là sự kết nối kiến thức đảm bảo không trùng lặp, bổ sung cho nhau, ba là khả năng tư duy sáng tạo, tư duy hình tượng, tạo điều kiện cho học sinh suy nghĩ, tìm tòi sáng tạo Với những mục tiêu đó Mỹ thuật đã mang tới cho học sinh cảm thụ cái đẹp khi tiếp xúc với các tác phẩm nghệ thuật, giúp em em vui tươi thoải mái, yêu cuộc sống yêu thiên nhiên và yêu gia đình bè bạn…
Nghiên cứu về Mỹ thuật là một nội dung vô cùng rộng lớn, có nhiều phân môn khác nhau như : Vẽ theo mẫu, Vẽ trang trí, Vẽ tranh, Thường thức Mỹ thuật, Tập nặn tạo dáng Mỗi phân môn mang một đặc trưng riêng biệt Với thời gian và kiến thức có hạn nên tôi chỉ chọn một trong những phân môn trên để làm đề tài nghiên cứu trong đợt tập dượt này Đó là đề tài : “Phương pháp
Trang 2dạy phân môn vẽ theo mẫu ở tiểu học” Đây là một nội dung nghiên cứu phức tạp có nhiều yếu tố trình bày nên chỉ một mình tôi thì không thể hoàn thành được mà cần có sự giúp đỡ, chỉ bảo tận tình cũng như cung cấp những kiến thức
cơ bản của thầy giáo hướng dẫn Nguyễn Văn Hổ, các anh chị đồng nghiệp ở trường tiểu học xã - huyện –
Xin chân thành cảm ơn thầy giáo hướng dẫn cùng các anh chị đồng nghiệp đã giúp đỡ cho tôi hoàn thành đề tài này
II Ý NGHĨA VÀ TÁC DỤNG CỦA ĐỀ TÀI :
1) ý nghĩa của đề tài :
Đề tài : “Phương pháp dạy phân môn vẽ theo mẫu ở tiểu học” là một nội
dung nghiên cứu cơ bản có tính quyết định của môn học mỹ thuật, tìm hiểu về cách sử dụng các phương pháp dạy học của giáo viên cũng như sự tiếp thu kiến thức của học sinh, từ đó tìm ra những giải pháp thích hợp nhằm góp phần nâng cao chất lượng dạy học phân môn này theo mục tiêu của Bộ giáo dục
2) Tác dụng của đề tài :
“Vẽ theo mẫu” là một phân môn nằm trong môn Mỹ thuật, Vẽ theo mẫu có tác dụng bồi dưỡng năng lực quan sát và nhận xét vật mẫu cho học sinh,rèn luyện tay vẽ mềm mại, chính xác, thành thạo để có thể thể hiện tương đối đúng hình dáng và tỷ lệ đặc trưng của vật mẫu
Giúp học sinh nhận thức nhanh được hình dáng, cấu trúc, vẻ đẹp của vật mẫu, phát triển năng lực sáng tạo và khả năng thể hiện đối tượng, đồng thời rèn luyện cách làm việc cẩn thận, nghiêm túc Đặc trưng của dạy học Mỹ thuật là
Trang 3phát huy tính tích cực học tập của học sinh, vì từ kiến thức chung, mỗi học sinh lại tạo cho mình một kết quả riêng Không giống nhau về bố cục,hình ảnh và màu sắc, điều đó phụ thuộc vào khả năng suy nghĩ, tìm tòi sáng tạo và cảm nhận riêng Do vậy, dạy học Mỹ thuật chỉ có tác dụng khi học sinh có hứng thú học tập và cảm xúc về cái đẹp
III PHẠM VI VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU :
1/ Phạm vi nghiên cứu:
Do thời gian và kiến thức của bản thân có hạn nên phạm vi của đề tài chỉ nghiên cứu các phương pháp dạy học phân môn vẽ theo mẫu trong phạm vi trường tiểu học
2/ Đối tượng nghiên cứu.
Đối tượng nghiên cứu đề tài này là nghiên cứu, khảo sát thực tế phương pháp dạy học phân môn vẽ theo mẫu học sinh tiểu học từ lớp 1 đến lớp 5 trong trường tiểu học
3/ Phương pháp nghiên cứu.
a Phương pháp thực nghiệm.
Đây là phương pháp điều tra nghiên cứu từ thực tế hình thức tổ chức dạy học phân môn vẽ theo mẫu của học sinh khối 1 đến khối 5 trong trường tiểu học
b Phương pháp đọc sách và tài liệu.
Tôi sử dụng phương pháp này nhằm tìm hiểu thêm những kiến thức và luận chứng để lý giải vấn đề nghiên cứu
c Phương pháp khảo sát :
Trang 4Phương pháp này là khảo sát từ các dẫn chứng, lý luận trong việc đánh giá bài vẽ của học sinh tiểu học để làm tư liệu cho vấn đề đang nghiên cứu
d Phương Pháp tổng hợp :
Sau khi nghiên cứu nội dung từ thực tế và tham khảo sách và tài liệu Tôi tiến hành phân tích tổng hợp việc sử dụng phương pháp dạy học phân môn vẽ theo mẫu của học sinh tiểu học ở đơn vị này Từ đó có cơ sở để đề xuất ý kiến việc giảng dạy phân môn vẽ theo mẫu trong công tác giảng dạy môn Mỹ thuật
ở trường tiểu học hiện nay
Ngoài ra tôi còn sử dụng thêm một số phương pháp khác để bổ sung cho
quá trình nghiên cứu của đề tài : Phương pháp dạy phân môn vẽ theo mẫu ở tiểu
học Mong muốn qua đó sẽ có được phương pháp dạy bài vẽ theo mẫu ở trường
tiểu học được tốt hơn Vid là người nghiên cứu đầu tiên cho nên chưa bao hàm hết mọi vấn đề, rất mong sự đóng góp của bạn đọc
Trang 5B PHẦN NỘI DUNG
I LỊCH SỬ VẤN ĐỀ :
Vẽ theo mẫu là một phân môn cơ bản của môn học Mỹ thuật, có mục đích bồi dưỡng năng lực quan sát và nhận xét vật mẫu cho học sinh, rèn luyện kỹ năng thao tác chính xác và thể hiện được tương đối hình dáng và tỷ lệ đặc trưng của vật mẫu Ngoài ra vẽ theo mẫu còn giúp học sinh nhận nhanh được hình dáng vật mẫu, phát triển năng lực sáng tạo và cách rèn luyện tính cẩn thận nghiêm túc
Đề tài vẽ theo mẫu trước kia chưa có ai nghiên cứu Tôi là người đầu tiên mạnh dạn nghiên cứu đề tài :
II VAI TRÒ, VỊ TRÍ CỦA PHÂN MÔN VẼ THEO MẪU :
Vẽ theo mẫu là một phân môn có vai trò rất quan trọng trong môn học Mỹ thuật Vẽ theo mẫu rèn luyện và phát huy những khả năng tổng hợp gồm nhiều mặt : Tu dưỡng tri thức để làm căn bản, có phương pháp đúng, có kỹ xảo thành thục, kỹ năng phối hợp giữa trí óc, mắt và tay, rèn luyện tri giác, thị giác cho học sinh, bồi dưỡng năng lực quan sát và nhận xét vật mẫu, nhận thức nhanh được hình dáng, cấu trúc, vẻ đẹp của vật mẫu, phát triển khả năng sáng tạo và thể hiện đối tượng Chính vì thế trong môn Mỹ thuật nếu thiếu phân môn vẽ theo mẫu thì khả năng quan sát, nhận thức về hình dáng cấu trúc, rèn luyện tri giác, thị giác của học sinh đối với vật mẫu sẽ không hình thành được dẫn đến dạy Mỹ thuật sẽ không mang lại hiệu quả
III PHƯƠNG PHÁP DẠY PHÂN MÔN VẼ THEO MẪU Ở TIỂU HỌC :
Trang 61) Phương pháp dạy vẽ theo mẫu :
- Phân môn vẽ theo mẫu còn được gọi là “ Vẽ tả thực” hay “vẽ tả sống” ở các trường chuyên nghiệp gọi là “hình hoạ”
- Về khái niệm vẽ theo mẫu : “Là vẽ tả thực, tả sống, diễn tả lại đối tượng có trước mặt như nó vốn có trong không gian”
- Song, nhiều giáo viên quan niệm “tả thực” hơi khắt khe, có nghĩa là phải vẽ lại mẫu đúng 100% kể cả kích thước, đậm nhạt, màu sắc Do đó, yêu cầu học sinh phải vẽ theo khuôn mẫu, tư một cách nhìn của giáo viên Vì thế, thường kẻ ô và đọc chính tả cho cả lớp vẽ theo là cách dạy khá phổ biến ở tiểu học
- Khi cả lớp vẽ có một mẫu thì giáo viên có thể hướng dẫn chung vì mỗi học sinh có thể nhìn mẫu ở một góc độ khác nhau, ở một vị trí xa gần khác nhau Do vậy, tuy cùng chung một mẫu nhưng mỗi em thì có một bài vẽ khác nhau về hình dạng bề ngoài, về tỷ lệ bộ phận và đậm nhạt, chính vì vậy mới là
“tả thực’ Thực như các em nhìn thấy
1.1 Học sinh tiểu học khi vẽ theo mẫu thường có những hiện tượng sau :
- Nhìn mẫu nghe giảng qua loa là vẽ ngay, do đó bài vẽ chưa đúng về tỷ lệ, chưa biết tả được đặc điểm của mẫu Các em thường vẽ nhỏ so với với trang giấy, yếu về tô đậm nhạt
- Vẽ xong các em thường thích trang trí một cái gì đó cụ thể (khối hộp, thành hộp kẹo mứt,…)
- Đôi khi học sinh vẽ cả những gì không nhìn thấy ở góc độ nhìn của mình
Trang 7- Ít tuân theo trình tự giới thiệu của giáo viên, đó là vẽ khung, kẻ trục đối xứng (với mẫu cân đối) tìm tỷ lệ bộ phận về nét chi tiết và vẽ đậm nhạt,…
Nguyên nhân của tình trạng này được lý giải như sau :
- Học sinh tiểu học nhất là học sinh lớp 1, 2, 3 chỉ thích vẽ mà ít chú ý nghe giảng Các em chỉ muốn vẽ ngay những nét cơ bản để có hình dáng của mẫu
- Học sinh chưa ý thức được cách vẽ từ bao quát đến chi tiết và chưa thể học được cách vẽ như trên
1.2) Những điểm cần lưu ý khi dạy bài vẽ theo mẫu :
* Quan sát mẫu vẽ : quan sát giữ vai trò quan trọng đối với chất lượng bài vẽ sau này của học sinh, do đó giáo viên cần lưu ý
- Tìm một vài mẫu có thể cung cấp một lượng kiến thức tương đương (Giống nhau về cấu trúc) để học sinh tìm ra sự giống nhau, khác nhau của chúng từ đó thấy được đặc điểm của mẫu định vẽ Có thể cho từng nhóm vẽ theo những mẫu khác nhau
Để tải nội dung đầy đủ mời thầy, cơ bấm vào đây:
http://tailieugiaoduc.edu.vn/t.aspx?id=303