CHUYỂN HÓA ACID NUCLEIC

Viết được sơ đồ chi tiết của sự thoái hóa base purin 2.. Nêu được các bước trong quá trình tổng hợp purin và pyrimidin nucleotid 3.. Mô tả được sự tổng hợp ADN hay sự nhân đôi ADN 5.. M

CHUYỂN HÓA ACID NUCLEIC

MỤC TIÊU

1 Viết được sơ đồ chi tiết của sự thoái hóa base purin

2 Nêu được các bước trong quá trình tổng hợp purin và

pyrimidin nucleotid

3 Nêu được các chi tiết về bệnh gút

3 Nêu được các chi tiết về bệnh gút

4 Mô tả được sự tổng hợp ADN hay sự nhân đôi ADN

5 Mô tả được sự tổng hợp ARN hay sự chuyển mã

NỘI DUNG

1.THOÁI HÓA ACID NUCLEIC

ðại cương về thoái hóa acid nucleic

Thoái hóa nucleotid purin

Thoái hóa nucleotid pyrimidin

1 THOÁI HÓA ACID NUCLEIC

1.1 Sơ đồ tổng quát

Acid nucleic (ADN, ARN)

Base N + Pentose

Purin Pyrimidin

1.2 Thoái hóa base purin

ADA deficiency

#

nucleosidase Xanthin oxidase

2 loại phản ứng chủ yếu: khử amin thuỷ phân và oxy hố

(ADA)

#

NgườiChim Acid uric NTMột số bò sát

Sản phẩm

thoái hóa cuối cùng

Một số bò sát khác

Đa số ĐV có vú Alantoin

Đa số ĐV có vú Alantoin

Nhuyễn thể

Uricase

• Sản phẩm thoái hóa cuối cùng của purin khác nhau giữa các loài.

• Ở ña số các loài ðV có vú, acid uric ñược chuyển thành allantoin tan trong nước nhờ uricase.

#

• Ở người, thiếu uricase nên sản phẩm cuối cùng của thoái hóa purin là acid uric.

Bình thường:

-Acid uric/máu ≈ 3 – 6 mg%

-Acid uric /NT ≈ 500-800 mg/ 24 giờ

Bệnh “gút” (goutte, gout, thống phong):

• Acid uric/máu ↑↑: >10mg% → 15-20mg%

• Có tinh thể Natri Urat ở sụn, xương …đặc biệt là các khớp →Viêm khớp cấp

Viêm khớp cấp

• Sỏi đường tiểu

#

1.3.Thoái hóa base Pyrimidin

Chủ yếu ở gan

β-Aminoisobutyrate là tiền chất tạo thành Succinyl-CoA

#

CoA

2.TỔNG HỢP ACID NUCLEIC

Nguyên liệu:

H3PO4: từ thức ăn

Ribose: từ con đường HMP >Ribose-5- P

Base N: cơ thể tổng hợp

Hai con đường :

Hai con đường :

• Con đường tổng hợp mới (de novo pathway) : từ những tiềnchất chuyển hĩa (acid amin, ribose 5-P, CO2, NH3 )

• Con đường tận dụng (salvage pathway) : tái sử dụng base nitơ

và nucleosid tự do giải phĩng từ quá trình thối hĩa acid

2.1.Tổng hợp Purin và Purin Nucleotid

Purin nucleotid : AMP, IMP,GMP.

Từ base Purin Qua 2 con đường

Từ Ribose-5- P

#

Deoxyribonucleotid được tạo thành từ ribonucleotid nhờ

sự khử oxy

Hai con ñường

tổng hợp purin

nucleotid

GIAI ðOẠN 1 :

Tạo thành 5-phosphoribosyl-1-pyrophosphate(PRPP)

#

α 5-phosphoribosyl 1 Pyrophosphate

GIAI ðOẠN 2 : Tạo thành IMP từ PRPP

GIAI ðOẠN 3 : Tạo thành AMP và GMP

từ IMP

#

Adenine ribose-P

Guanine ribose-P

TH purin nucleotid t vic tái s dng

base nit và nucleosid t do

#

HGPRT

Allopurinol allopurinol ribonucleotid bất hoạt (*)

Trong HC Lesch-Nyhan: hoạt tính HGPRT giảm → (*) không xảy ra, nên

allopurinol không có tác dụng/tr.c thần kinh.

PRPP

HGPRT

BỆNH GÚT NGUYÊN PHÁT

- PRPP synthase tăng hoạt tính

- Giảm HGPRT :

 tăng tạo purin nucleotid

 tăng acid uric/máu

Dùng pp đồng vị với 14C và 15N → xác định được nguồn gốc các nguyên tử trong nhân Purin:

#

2.2 Tổng hợp Pyrimidin và Pyrimidin nucleotid

2 giai đoạn:

dTMP

ðIỀU HÒA TỔNG HỢP

PYRIMIDIN NUCLEOTID 1

TTP không có vai trò trong ức chế ngược trên

sự tổng hợp pyrimidin

Nhiều thuốc dùng trong ñiều trị (hoá trị K…) tác dụng lên

enzym của quá trình tổng hợp nucleotid

#

Nguồn gốc các phân tử trên Pyrimidin:

3

4 6

2.3 Tổng hợp các deoxyribonucleotid

KHỬ RIBONUCLEOTID THÀNH

DEOXYRIBONUCLEOTID

• Khử nhóm 2’-hydroxyl của ribonucleotid diP

• Phức hợp enzym ribonucleotid reductase

Sự tạo thành các Nucleosid di và triphosphat:

Bằng pư phosphoryl hĩa

#