CHUYÊN đề văn 9

CHUYÊN ĐỀ: HƯỚNG DẪN HỌC SINH VIẾT ĐOẠN VĂN BÀN LUẬN VỀ NHÂN VẬT TRONG TÁC PHẨM TRUYỆN... 7 Lời phủ dụ giống như môt bai hịch ngắn: khẳng định chủ quyên của ta, nêu lên dã tâm

NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG CÁC QUÝ VỊ ĐẠI BIỂU, CÁC THẦY CÔ GIÁO

VỀ DỰ BUỔI SINH HOẠT CHUYÊN MÔN TRAO ĐỔI KINH NGHIỆM ÔN THI MÔN NGỮ VĂN!

CHUYÊN ĐỀ: HƯỚNG DẪN HỌC SINH

VIẾT ĐOẠN VĂN BÀN LUẬN

VỀ NHÂN VẬT TRONG TÁC PHẨM TRUYỆN

Văn bản văn xuôi

HƯỚNG RA ĐỀ MỚI

Văn bản thơ

Ngữ liệu ngoài văn bản

CÁCH VIẾT ĐOẠN VĂN BÀN LUẬN VỀ NHÂN VẬT TRONG TÁC PHẨM TRUYỆN (HOẶC

ĐOẠN TRÍCH)

Hướng dẫn thực hanh các bước

Xác định yêu cầu của đê

Lập y

Viết đoạn

Cách viết câu chủ đê

Cách trình bay luận cư

Viết theo mô hình

Đoc va sửa đoạn văn

NỘI DUNG BÀI HỌC

I YÊU CẦU CHUNG

Hình thưc đoạn

trình bay sạch đẹp

Viết đúng kiểu trình bay đoạn

Sử dụng đúng, hợp ly va chỉ ra được

kiến thưc Tiếng Việt

( nếu có)

Câu chủ đê

Nâng cao y chủ đê

C1 C2 C3…Cn

VD1: Quan lại vì tiên ma bất chấp công lí; sai nha vì tiên ma tra tấn cha con Vương Ông; Tú Ba, Mã Giám Sinh, Bạc Ba, Bạc Hạnh vì tiên ma lam nghê buôn thịt bán người; Sở Khanh vì tiên ma táng tận lương tâm; Khuyển Ưng vì tiên ma lao vao tôi ác Cả môt xã hôi chạy theo tiên.

VD2: Lão Hạc la người cha rất mực yêu thương con Đồng cảm với nỗi phẫn chí của đưa con tôi nghiệp, lão chấp nhận để con đi đồn điên cao su Lam như vậy, lão đã vì con ma ngậm ngùi chịu cảnh gia cả, cô đơn, bệnh tật Ở môt mình lão danh tất cả tình yêu thương con chó vang (kỉ vật thiêng liêng ma con trai lão để lại): goi nó la câu vang, ăn cũng cho nó ăn, coi nó la môt báu vật, môt đưa cháu, môt người bạn, lão đau khổ, khóc lóc khi chót lừa để bán nó Lão yêu con chó vang đơn thuần chỉ la lão yêu loai chó ư? Không lão yêu nó la vì câu vang la do con trai lão để lại Đặc biệt lão đã chủ đông tìm đến cái chết – môt cái chết bi thương- cái chết bằng bả chó Lão đã chấp nhận cái chết nghiệt ngã ấy để giữ lại cho con trai mảnh vườn đặng khi con nó trở vê có vườn có đất ma lam ăn sinh sống.

VD3 : Trong hoan cảnh “ trăm dâu đổ đầu tằm” , ta cang thấy chị Dậu thật la môt người phụ nữ đảm đang, tháo vát Môt mình chị phải giải quyết moi khó khăn đôt xuất của gia đình, phải đương đầu với những thế lực tan bạo : quan lại, cường hao, địa chủ va tay sai của chúng Chị có khóc lóc, có kêu trời nhưng chị không nhắm mắt khoanh tay ma tích cực tìm cách cưu được chồng ra khỏi cơn hoạn nạn Hình ảnh chị Dậu hiện lên vững chãi như môt chỗ dựa chắn chắn của cả gia đình.

Quy nạp

Diễn dịch

T- P- H

II HƯỚNG DẪN THỰC HÀNH CÁC BƯỚC

1 Xác định yêu cầu của đê

Đề 1: Hãy trình bay cảm nhận của em vê người anh hùng Quang Trung- Nguyễn Huệ trong hồi thư 14 của tác phẩm “ Hoang Lê nhất thống chí” bằng môt đoạn văn khoảng 12 câu theo cách lập luận tổng phân – hơp

Đề 2: Hãy viết đoạn văn diễn dịch khoảng 10 câu phân tích tình yêu thương, sự thủy chung của Vũ Nương với chồng được thể hiện trong phần I của văn bản

“ Chuyện người con gái Nam Xương” Trong đoạn văn có sử dụng lời dẫn trực tiếp ( gạch chân dưới lời dẫn trực tiếp)

Cần xác định

Vấn đê ban luận

Dung lượng đoạn văn

Phạm vi ngữ liệu

Yêu cầu lập luận

Các kiến thưc cần tích hợp trong đoạn văn

Lập y

Các y la các lí lẽ, dẫn

chưng ( lời nói, cử chỉ,

hanh đông, ngôn ngữ,

tâm trạng… của nhân

vật

Các y la các lí lẽ, dẫn

chưng ( lời nói, cử chỉ,

hanh đông, ngôn ngữ,

tâm trạng… của nhân

vật

Các y cần đủ, tập trung lam rõ vấn đê ban luận, đúng phạm vi

Các y cần đủ, tập trung lam rõ vấn đê ban luận, đúng phạm vi

Sắp xếp theo trật tự

Chú y yếu tố nghệ

thuật góp phần thể

hiện nhân vật

Chú y yếu tố nghệ

thuật góp phần thể

hiện nhân vật

Cần ngắn gon, súc tích

12

2 Lập y

Đề 2: Hãy viết đoạn văn diễn dịch khoảng 10 câu phân tích tình yêu thương, sự thủy chung của Vũ Nương với chồng được thể hiện trong phần I của văn bản “ Chuyện người con gái Nam Xương” Trong đoạn văn có sử dụng lời dẫn trực tiếp ( gạch chân dưới lời dẫn trực tiếp)

Vũ Nương la người phụ nữ yêu chồng, thủy chung (1) Vũ Nương tiễn chồng đi lính bằng những lời thiết tha

+ Không mong chồng nhận vinh hoa, chỉ mong chồng bình yên trở vê + Cảm thông với nỗi vất vả của chồng nơi chiến trận

+ Bay tỏ nỗi thương nhớ

(2) Khi xa chồng nhớ nhung, đợi chờ, giữ gìn tiết hạnh

+ Mỗi khi thấy bướm lượn đầy vườn… nỗi buồn không ngăn được + Ngõ liễu tường hoa không bén gót…

(3) Vũ Nương lấy cái chết để minh oan

+ Tắm gôi chay sạch, mong được thần linh chưng giám nỗi oan + Gieo mình xuống song tự vẫn.

(4) Khi vê nha chồng luôn giữ gìn khuôn phép để vợ chồng không thất hòa.

(5) Sống ở dưới thủy cung vẫn luôn nhớ vê chồng con

+ Khóc khi Phan Lang nhắc đến gia đình, mồ mả, tổ tiên + Khẳng định sẽ có ngay tìm vê.

(6) Tác giả khắc hoa nhân vật qua ngôn ngữ đối thoại, những câu văn biên ngẫu góp phần thể hiện nét đẹp của người vợ

Thảo luận nhóm

để xác định các

lỗi còn tồn tại

trong hệ thống y

va nêu định

hướng sữa chữa

Vũ Nương la người phụ nữ yêu chồng, thủy chung (1) Luôn có y thưc gìn giữ cuôc hôn nhân với Trương Sinh

+ Hiểu sự đa nghi ghen tuông của chồng + Luôn giữ gìn khuôn phép -> vợ chồng không thất hòa.

(2) Lời tiễn chồng thiết tha, yêu thương

+ Không mong chồng nhận vinh hoa, chỉ mong chồng bình yên trở vê ( dẫn chưng) + Cảm thông với nỗi vất vả của chồng nơi chiến trận ( dẫn chưng)

+ Bay tỏ nỗi thương nhớ ( dẫn chưng) (3)Khi xa chồng nhớ nhung, đợi chờ, giữ gìn tiết hạnh

+ Nỗi nhớ chồng trải dai theo thời gian (dẫn chưng) + Gián tiếp qua lời thanh minh khi bị oan ( dẫn chưng) (4) Thay chồng gánh vác moi việc trong gia đình

+ Nuôi nấng, chăm sóc con nhỏ ( chú y chi tiết chiêc bóng) + Chăm sóc chu đáo khi mẹ chồng ốm đau; ma chay chu đáo khi ba mất (5) Ngôn ngữ đối thoại, những câu văn biên ngẫu góp phần thể hiện nét đẹp của người vợ

3 Viết đoạn

(1) Hồi thư 14 trích trong tác phẩm “ Hoang Lê nhất thống chí “ của Ngô Gia Văn Phái đã tái hiện chân

thực vẻ đẹp vê người anh hùng Quang Trung- Nguyễn Huệ (2) Trước hết ta có thể thấy vua Quang Trung la môt người có tính cách mạnh mẽ, quyết đoán (3) Nghe tin giặc đã chiếm đến Thăng long, ông vẫn không hê nao

núng, “định thân chinh cầm quân đi ngay” (4) Sau đó, chỉ trong vòng hơn môt tháng, Nguyễn Huệ đã lam bao

việc lớn: lên ngôi hoang đế, đốc suất đại binh ra Bắc, gặp người cống sĩ La Sơn, tuyển thêm người, phủ dụ quân

lính, mở cuôc duyệt binh, hoạch định kế hoạch hanh quân, đánh giặc (5) Không chỉ vậy, ông cũng la người có trí tuệ sáng suốt, nhạy bén (6) Đó la sự sáng suốt trong việc nhận định tình hình địch

ta, thể hiện rõ trong lời phủ

dụ quân lính ở Nghệ An (7) Lời phủ dụ giống như môt bai hịch ngắn: khẳng định chủ quyên của ta, nêu lên dã

tâm của giặc, tố cáo hanh đông xâm lược phi nghĩa của giặc, nhắc lại truyên thống đánh giặc của ông cha, va kêu goi toan thể binh lính đánh giặc cũng như ra kỷ luật nghiêm minh (8) Môt vẻ đẹp anh hùng trong con người của

Quang Trung la tầm nhìn xa trông rông va tai thao lược hơn người ( 9) Mới khởi binh những đã khẳng định

“phương lược tiến đánh đã tính sẵn, chẳng qua mươi ngay có thể đuổi được người Thanh” nhưng vẫn tính sẵn

kế hoạch ngoại giao sau chiến thắng vì hòa bình va sự phát triển lâu dai của dân tôc.( 10) Đặc biệt, cuôc hanh

binh thần tốc, cách linh hoạt tổ chưc các trận đánh la môt minh chưng rất rõ rang cho tai năng quân sự của

Quang Trung (11) Và c ng r t n i b t là hình nh Quang Trung “c ũ ấ ổ ậ ả ưỡ i voi đố c thúc” xông ra m t tr n oai phong l m li t, ặ ậ ẫ ệ đầ y qu c m – v ả ả ẻ đẹ p c a m t v vua có m t không hai trong l ch s ủ ô ị ô ị ử

n ướ c nhà ( 12) Nh v y, ư ậ bằng lối

viết chân thực, miêu tả sinh đông, đoạn trích đã khắc hoa thanh công chân dung môt vị anh hùng dân tôc tiêu

biểu cho tinh thần quật cường, bất khuất của dân tôc Việt Nam.

a Viết câu chủ đê

Gia Văn Phái đã tái hiện chân thực vẻ đẹp vê người anh hùng Quang Trung- Nguyễn Huệ.

CÂU CHỦ ĐỀ ĐẦU ĐOẠN ( ĐOẠN VĂN DIỄN DỊCH) CÂU CHỦ ĐỀ CUỐI ĐOẠN ( ĐOẠN VĂN QUY NẠP) CÂU CHỦ ĐỀ CUỐI ĐOẠN VĂN T-P-H

 Pham vi , tác phẩm , tác giả + ĐT/CĐT + vấn đê ban luận

 Vấn đê ban luận + được tác giả + ĐT/CĐT + phạm vi, tác phẩm

( thể hiện, tái hiện,

đã miêu tả rõ nét,

đã xây dựng thanh công…) ( Nếu có)

( thể hiện, xây dựng thanh công)

 Từ ngữ chỉ y tổng kết, khái quát + Pham vi + tác phẩm , tác giả

 Từ ngữ chỉ y tổng kết, khái quát + Vấn đê ban luận + được tác giả

( như vây, tóm lại…)

( thể hiện, tái hiện,

đã miêu tả rõ nét,

đã xây dựng thanh công…)

Nếu có

+ ĐT/CĐT + vấn đê ban luận

( như vậy, tóm lại…)

( thể hiện, xây dựng thanh công)

+ ĐT/CĐT + phạm vi + Tác phẩm

( nếu có )

thanh công chân dung môt vị anh hùng dân tôc tiêu biểu cho tinh thần quật cường, bất khuất của dân tôc

Việt Nam.

 TN chỉ y tổng kết khái quát+ giá trị nghệ thuật + phạm vi,

tác giả/ tác phẩm + vấn đê ban luận nâng cao

( tóm lại, nhìn chung lại, như vậy) Nếu có

CÂU CHỦ ĐỀ ĐẦU ĐOẠN ( ĐOẠN VĂN DIỄN DỊCH)

 Pham vi , tác phẩm , tác giả +ĐT/CĐT + vấn đê ban luận

 Vấn đê ban luận+ được tác giả + ĐT/CĐT + phạm vi + Tác phẩm

CÂU CHỦ ĐỀ CUỐI ĐOẠN ( ĐOẠN VĂN QUY NẠP)

 Từ ngữ chỉ y tổng kết, khái quát +Pham vi , tác phẩm , tác giả +ĐT/CĐT+ vấn đê ban luận

 Từ ngữ chỉ y tổng kết, khái quát + Vấn đê ban luận+ được tác giả + ĐT/CĐT + Tác phẩm

CÂU CHỦ ĐỀ CUỐI ĐOẠN VĂN T-P-H

 TN chỉ y tổng kết khái quát+ giá trị nghệ thuật + phạm vi , tác giả/ tác phẩm + vấn đê ban nâng cao

Hãy viết câu chủ đê cho đoạn văn điễn địch, quy nạp, câu cuối đoạn văn T-P- H với đê

bai sau.

Hãy viết đoạn văn khoảng 10 câu phân tích tình yêu thương, sự thủy chung của Vũ Nương với chồng

được thể hiện trong phần I của văn bản “ Chuyện người con gái Nam Xương” Trong đoạn văn có sử dụng

lời dẫn trực tiếp

( gạch chân dưới lời dẫn trực tiếp)

Trình bay luận cư

dẫn chưng

Nêu va phân tích lí lẽ,

dẫn chưng

Nhận xét, đánh giá của

người viết

Nhận xét, đánh giá của

người viết

PHIẾU HỌC TẬP

Đoc môt vai câu phần thân đoạn trong đoạn văn ban vê vẻ đẹp của người anh hùng Quang Trung - Nguyễn Huệ dưới đây va thực hiện các câu hỏi:

Trước hết ta có thể thấy vua Quang Trung la môt người có tính cách mạnh mẽ, quyết đoán Nghe tin giặc đã chiếm đến Thăng long, ông vẫn không hê nao núng,

định thân chinh cầm quân đi ngay Sau đó, chỉ trong vòng hơn môt tháng, Nguyễn Huệ đã lam bao việc lớn: lên ngôi hoang đế, đốc suất đại binh ra Bắc, gặp người cống

sĩ La Sơn, tuyển thêm người, phủ dụ quân lính, mở cuôc duyệt binh, hoạch định kế hoạch hanh quân, đánh giặc va kế hoạch đối phó với nha Thanh sau nay Có thể

thấy, trong suốt văn bản, Nguyễn Huệ luôn la con người hanh đông xông xáo, mau lẹ, có chủ đích rõ rang Không chỉ vậy, ông cũng la người có trí tuệ sáng suốt, nhạy

bén Đó la sự sáng suốt trong việc nhận định tình hình địch ta, thể hiện rõ trong lời phủ dụ quân lính ở Nghệ An Lời phủ dụ giống như môt bai hịch ngắn: khẳng định

chủ quyên của ta, nêu lên dã tâm của giặc, tố cáo hanh đông xâm lược phi nghĩa của giặc, nhắc lại truyên thống đánh giặc của ông cha, va kêu goi toan thể binh lính

đánh giặc cũng như ra kỷ luật nghiêm minh.

- Ngữ liệu trên trình bay mấy y, la những y nao ?

………

- Từ ngữ chính nao có tác dụng nối kết y ?

- Các y có chung cách triển khai như thế nao ?

- Con rút ra được kết luận gì khi triển khai y trong đoạn văn: ……….

Nêu va phân tich dân ch ng ̀ ́ ̃ ư

Nhân xet anh gia ̣ ́ đ ́ ́

nêu va phân tich ̀ ́

ly le ́ ̃

dân ch ng ̃ ư

b Cách trình bay luận cư

c Viết theo mô hình

-> Phân tích lí lẽ va dẫn

Câu chủ đê

-> liệt kê những NT góp phần khắc hoa nhân vật

Hồi thư 14 trích trong tác phẩm “ Hoang Lê nhất thống chí “ của Ngô Gia Văn Phái đã tái hiện chân thực vẻ đẹp vê người anh hùng Quang Trung-

Nguyễn Huệ

Như vậy, bằng lối viết chân thực, miêu tả sinh đông, đoạn trích đã khắc hoa thanh công chân dung môt vị anh hùng dân tôc tiêu biểu cho tinh thần quật cường, bất khuất của dân tôc Việt Nam.

Yêu n ướ c, m nh ạ

m , quy t oán ẽ ế đ

-> Phân tích lí lẽ va dẫn

Câu chủ đê

-> liệt kê những NT góp phần khắc hoa nhân vật

Hồi thư 14 trích trong tác phẩm “ Hoang Lê nhất thống chí “ của Ngô Gia Văn Phái đã tái hiện chân thực vẻ đẹp vê người anh hùng Quang Trung- Nguyễn Huệ

ĐOẠN VĂN DIỄN DỊCH

-> Phân tích lí lẽ va dẫn

Câu chủ đê

-> liệt kê những NT góp phần khắc hoa nhân vật

ĐOẠN VĂN QUY NẠP

Như vậy, bằng lối viết chân thực, miêu tả sinh đông, đoạn trích đã khắc hoa thanh công chân dung môt vị anh hùng dân tôc tiêu biểu cho tinh thần quật cường, bất khuất của dân tôc Việt Nam.

Câu mở đoạn quy nạp

Từ ngữ chỉ trình tự ( trước hết, mở đầu, đầu tiên) + nhân vật + phạm vi ( nếu có) – Tác phẩm, tác giả + ĐT/ CĐT ( miêu tả, được xây dựng+ P/c thư nhất/ phương diện thư nhất…

Vd1 Trước hết nhân vật Quang Trung trong hồi thứ 14 của “ Hoàng Lê nhất thống chí” được tái hiện là một người mạnh mẽ, quyết đoán.

Vd2 Trước hết tình yêu thương chồng của nhân vật Vũ Nương trong văn bản “ Chuyện người con gái Nam Xương” được thể hiện trong cách ứng xử của nàng khi

về nhà chồng.

4 Đoc va sửa đoạn văn

(1) Chỉ đơn thuần tóm tắt văn bản

(2) Thiếu y (do hoc không kĩ)

(3) Không nhận diện được dạng bai, phạm vi cần phân tích; không hướng vao chủ đê đã cho

(4) Phân phối thời gian không đêu: y viết kĩ, y viết nông

(5) Bai có luận điểm, luận cư nhưng không biết kết hợp dẫn chưng trực tiếp va gián tiếp, bịa dẫn chưng

(6) Sau khi phân tích nôi dung, không tổng kết nghệ thuật

HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ

1 Ôn lại các nôi dung trong bai hoc, ghi nhớ mô hình các câu chủ đê

2 Hoan thiện đoạn văn

3 Thực hanh lập dan tìm hiểu yêu cầu của đê, lập dan y va viết các câu chủ đê với đê bai sau:

Phân tích nét đẹp của Vũ Nương thể hiện trong đoạn cuối văn bản “ Chuyện người con gái Nam Xương” -Nguyễn Dữ bằng môt đoạn văn T-P-H khoảng 10 câu.

Môt trong những nét đẹp của nhân vật Vũ Nương được thể hiện trong phần đầu văn bản “ Chuyện người con gái Nam Xương” của Nguyễn Dữ la sự yêu thương, thủy chung với chồng.Trong cuôc sống vợ chồng, biết Trương Sinh vốn có tính đa nghi nên nang luôn “giữ gìn khuôn phép, không từng để lúc nao vợ chồng phải đến thất hòa” Chỉ môt chi tiết thôi nhưng cho thấy biết bao sự gượng nhẹ, nâng niu cho hạnh phúc gia đình của người con gái ấy Song hạnh phúc chưa được bao lâu, Trương Sinh phải đi lính Khi tiễn chồng, nang nói những lời dịu dang, thiết tha: “ Chang đi chuyến nay, thiếp chẳng dám mong được đeo ấn hầu, mặc áo gấm trở vê quê cũ, chỉ xin ngay vê mang theo được hai chữ bình yên, thế la đủ rồi” Những lời văn biên ngẫu từng nhịp,từng nhịp như nhịp đập trái tim người vợ trẻ tran ngập yêu thương, thổn thưc lo âu Nang luôn coi trong hạnh phúc gia đình, sự bình an của chồng ma xem nhẹ moi công danh phù phiếm Nang cảm thông với những vất vả, gian lao ma chồng phải đối mặt, phải chịu đựng nơi ải xa, để rồi lo lắng đến kỳ ma chồng vẫn không được trở vê Trong lời nói đầy xúc đông ấy, còn

cả nỗi khắc khoải nhớ chồng“ Nhìn trăng soi thanh cũ, lại sửa soạn áo rét, gửi người ải xa, trông liễu rủ bãi hoang lại thổn thưc tâm tình thương người đất thú” Đúng la lời nói, cách nói của môt người vợ hết mực thùy mị, dịu dang Trái tim người vợ ấy giau tình yêu thương, biết chịu đựng những thử thách, biết đợi chờ để yên lòng người đi xa, thật đẹp biết bao!